JmaginesimpliGieompreiUndmus] Erf. compr^hendimMu* QmAXf, dizerity ab reo hominem veneno necatum*, et Iiereditaij9 caussa.factum ar^uerity et eius rei mullos dixerit teates et conscios ease: si hoc primum, ut ad defendendum nobis expeditum sit^ meminisse Yolemus; in primo loco rei totras imaginem conformabimus; aegrotum in lecto cu« bantem faciemus ipsum iUum^ de quo agetur, si formam eios detinebimus. Si eum non agnoTerimus, aliqueln ae- 176 grotnm non de minimo loco sumemns, ut cito in men* tem Tenire possit, ^t reum ad lectum eius adstituemus, U^S, O. comprehendimus cmii £c1. Oinn. Oud, Comprehendi^ mus BD, X. Oeind« Yost, I. hom, aliquem pen, n, Tam in vv, testes et conscios oro. copolam Vots. 111. Oud.
Si Aoc jyrimum] Erf. si enim primum. Grabit.
M de/endendum nobis sit ^expediium'] ErH ad defendendum nobis expeditum^ Idsm. Mxpeditum est B. X. Ad ez errore tjrp.
Jmaginem conformahimus ^ aegrotum] Erf. «t ed. prim. ima-^ finen cQnfirmabimus ae^roium, Larabin. ed. imaginem conforma" binais et aegroium, Graet. Voit. 11. III. Ed. Omn. confirmabi" nut, OcTD. Confirmahhntis A6D. X.
Ipsum illum de quo ag^tur] Erf. ipsum iUud de quo agetur. Ltmb. ed. illum ipsum^ de quo agetur. G&A£7. Addit Vo4S. I. veneno necaium. Oud. \ Si formam eius detinebimus] Dnitb. Siformam illam detine^ himus Lamb, ed. si formam eius tenebimus ^ qiiod fane probareiu^ li nllai MS* «nnaeret. Si formam illam detinebimus, Forle [for-Ui»e] si formam illam reiinebimus» Grabt. Leid* IV, formam il^ lam OuD. Detinebimus ABCDE. Scli. coib Lamb. tenebimus, Setl recte Orellias dsiinebimu* eodeni iare de memoria dici mo-Mt. X Si eum non agnoverimus] Palat. qaarliu et texlut excladant agnoverimus; probem, si et tolleretur uoa eum, Gulielmiui ma-Iniiaet cognoverimus, Grutbr. Duo PalL Si eum non, aliquem. £rfurteo»ii eiiam non agnoscit agnoferlmus. Sed cognoyerimus, qQoU malebal Guilielm.^ exial iu murgine Cralandriy et rtcepit Lambinot, contra velerum librornm (itlem. Grabv. Vo&s. III. non cognoverimus, Oud. jignoveritnus ABDET. cognoverimus resiitiit Scb.
Miquem aegrotum non ds minimo loco sumemus] Pall. iiden^ Bon agnoacant oegaiivam. Grotbr. Nec Medicaeua eam agnosqit; Qt Tideaiur tcripaisse aegroium de non imo loco, Grokov. Erf. et Cancb. cui aliquem aegrotum de minimo aliquo sumemus. Sed in Caadii^o «dacriplum erat inter versua super aliquo, loco. lo Palaiitis Gruteri de minimo loco» Nec exlat negaiiva iq Medicaeo et Erfiirt. Grabv. Abest loco • Leid. II. Negalivam particulam ag-Roscaot MSS. O. et Edd. pp. Oud. Non de minimo loco, ut ▼ulgo^ «liam ABCDE* X. Tum in ptrtutem v, Voss. 111. pro yy. u men>-tm V, Obd.
Ad lectum sius adstituemus] Erf. ad lectum eius adstituamus, Grabv. Vou. lil. constituemus, Ed. Omn. statuemus, Oud. Statuemus AC constituenkus D. (supr. scr. in A). astituemus BET. )iod ErMesiio Mspocioia erAt* X« Tom tabsUas Leid. IIL Ouo.
dextra pocnlnm, sinistra tabolas, znedico testicnlos arietinos tenentem. Hoc modo et testium, et hereditalisy. et veneno necati memoriam habere poterimns* Item deinceps cetera crimina ex ordine in locis ponemns: et, quotiescnmqne rem meminisse volemus^ si formamm dispositione et imaginnm diligenti notatione ntemuri facile ea^ qoae Tolemus^ memoria consequemnr.
CAP. XXI. Cum verbornm similitudines imaginibns exprimere volemns, plus negotii suscipiemus, et magis ingenium nostrum exercebimus. Id nos hoc modo facere oportebit lam dommilonem reges Atridae parant. In 177 loco constitnere oportet manus ad coelum tollentem Do« Medico testiculos] Qai hanc lectioDem •eqnontar et probaDt, medico inlerprctaiitnr: digito eo, qni proximot e»t jninimo. M libri duo maouscripti habeot: medicum tcsticuloe arietinos ienen" tem, Ego lamen vnlgatam lectJonem aequor et proho. Lambix. Erf. medicos testiculos, Duiab. medicum testiculoe arietinos tenentem. Piih. medio digito testiculos arietinos tenente, Vide Politiani Miscell. c. (i. qui medico euhandit digito, et iilo significari ait proxtraum a minimo, Grabv. Leid. IV. medicum» Ed. Med. digito medico e glotta. tenente Voss. IL II L Ouo. Medicum A£. Medio C. Sed digito om. ABCD. qnod Sch. recepir. Me^ dicum^-^tenentem T. L, Tnm in tt. veneno necati participiom om. Vois. IIL OuD. Necari B. Deinde quotienscunque ABCDE. Notione pro notatione B. Cetcrom recte ostendit Scu. testiculos iutelligi crumenam e pelliculis leslicnlomm. ^, Id nos hoc modo"] Erf. idque nos hoc modo, Gbast. ' CAP. XXI. Jam domitionem reges Atridae parant'] Vcnufl cst senarius, trimeter, nescio cuins poetae. Neqoe vero dobiBm est, qnin sit italegendos; nam quodinnonnullis mannscripiis et Tulgaiis legitur: domi ultionem, ea deprarata acripturA cst. Utitor autem bac voce Pacnvius teste Nonio [p. 96.] 'Nam solus Danais hic domitionem dedit, Et Lncilius: domitionis cuptdi, id est| domumitionem et domumit ionis, Apud Moninm lamen •criptDin est, domutionem, et domutionis, videlicet pro domitionem^ et </omitionis, Laub. lam domuitionem reges Atridae parant est a Victoriana. Nam prius impressi, domi uUionemy qnod servant Pall. omnes; etiam BruiL et Fabr. uec non ii quos excussit Pe-Ireius, eique scrjpturae patrocinaturGulielmiuSy ac puiat favereima'' ginem quam subiicit, iii qna facies Tapulantis. GB.nTBRU6. VLSS, et edd. iam domi ultionem Grut. Car. Steph. ed. in lib. L de Divin. legit domum itionem, quod verins est. Vide Vossium de Con« structioiie. Cap. B. Grabv. Vid'. Turneb. II. Adv. 3». et Scbott. IV. Nod. Cic. cap. 10. Burm. MSS. O. cnm Edd. pp« 1, domi ullionem et in seqq. Sed hic Leid. IV* i. domi pel domum ultio^ nem, £t mox iam domi vel domum reges desunt [?] Voss. 111* OuD. Domi ultionem ABCDET., atque eodem modo infra. Deinde in hoc loco B. Ceteri omnes in loco, Recte vidic Orell., corrnpielam ortam e&se eo, quod scriptum fuisset in I loco. Itaqoe cum Sch. scripsit: In primo loeo, h, Cum a Regibus Marciis] Sio revocavi soriptHram priomm AD HERENliflUM Lib, lU. Cap. ai. 231 laitittra, cum a Regibus Marciis loris caedatar. Hoc erit^ lam domuiihnem reges, In allero loco Aesopom el Cimbnim sabornare IpbigeQiam^ Agamemuonem et Menelaum., edilioDiim, relicto LamMno, Golhofredo> et Criilcro; quoniam. iri(leiar'cert6 iDlelligere Mjircios Rei;es> qQos sic eliam appellat lulios apud Sueionium cap. 6. Mariios autem rfges ant Marila lora qaae iotelic^eruDl? GrOnov. QuamTit BISS. et edtiionesy quat ego iospesi, omoes scribaat Martih, praeterqoam Manuitiy rectiQs tamen 'Mnrciis ' lcgi ex Sueton. Cae». cap. 6. probavtt lac. GroooTius. Edit. prima proxime accedit ad Teram scrfptnram, in «jua eu: cum a Regibus Marcus loris caedatur, Graev. Lei^I. III. adcoelam tendentem, nec jnale. Ouo. t endent em ^iifimh, L, Tom aregibut Marciis ^ sic per c disertc L^id. I. 11 {. IV. Marcus Ed. Omn. OuD. Voc. loris in aller« ed. Sch. errore tjpogr. excidit. marciis ABCDE. Familia Marciorum Regum notissima est. Ex ea qaidam Domitium aliquem loris cecideranC, qn.ie res haud dubto ftcriptoris haiQS aeiate satis nota fuit, de qnh tamen nihil praeterea constat. L» Jam domuitionem'] Duisb. iam domi itionem^ vel domum» Lamb. rd. iam domitionem, ct sic pauUo ante, ubi itidem MSS. domi ultionem, Graev.
In altero loco ylesopum et Cimhrum suhornare lphigeniam\ Qaidam libri habeul^ suLornare pagantehi Iphigeniam ad A^amem-^ nonem, et Menel, Ex qua scripiura coniicere possil aliqnis legenilom, subornare vadentem Tphigeniam, etc. La3ib. Erfurt. in altcrum locum Aesopum, Graev.
Subornare Iphigeniam, Agapi^mnonem et Menelaum] Quot eicnui Palatiiiob, lolidein inveoi leciionos variantes, Meliores lamen incliaabant in subornari ut ad Iphigeniam in Agamemnonem et Mendaum. Gruteiv. Vera nolal Gruicrus: ct uiiuam Inmen poinitset praccipuas! Nam ut fatear etiam vidcri hanc in codice Me« dicato suborn^i ut ad Jphigeniam, eic taiuen in _alio essc video ut vel vagantem ephigeniam, omissis duobus reguia uominlbus, quao seqaQDtnr: in alio pleniksime ut ad iphigeniam ad pagantem y/ga" memnonem et JHenelanm, Hnec omniuo oria suut cx occasu verao lecuoiiis, cuius vcsiigia satis, nt pulo, liquida sequens eruo: ut ^ ad Jphigeniam, Calchantem, Agamemnonem et JAenelaumJ Scd ei lic aliqnid reslai. Gronov. Duith. subornare vagantem Iphige^ niam, Edd, rcM.subornari ut apud Iphigeniam, j4gamemnonem* Caucb. subornari vagantem Iphigeniam ad Agamemnonem, Pall. ei Medic. ^ubornari ut ad Jphigeniam in j4gamemnonem, AI. MS. Subornari ut yel vagantem ephigeniam, omissis vocibus u4gamem^' nonem et Menelaum. Piih. subornari ad i^agantem Iphigeniam.
Graev. MSS, O. et Ed. Omn. subornari^ Tum vagantem Ephige^ niam Voss. 1. Leid. 11. IV. Ed. Med. Bt Effigeniam vagantem Efl. Omn. Ephigeniem Leid. U. Voss. IT. ut ducatur ad ' Iphig, I-eid. \,^ut Iphtg, in u4g, supra scr. vagantem \'o*s. Ilf. Ephig, filciicentes commissum in se yJg, Dcin ad /tg, Lcid.III. yjgam. et Menel, desunl Voss. I. Lrid. II. IV. fu Ed. Oinn. yjgamt^mnona et Men. Odj>. Subornari CU. subordinari A. F^agantem Ephige^ nia I). vagante Ephigenia E, In Iphigenia, ut emeud. Sch., vi-" dcuior e&hibere ABC si rccte intelligo Edd. Mus. cr. Vrat. Vcrba Hoc erit, AtridaB parant Hoc modo omnia Terba emnt ^xpressa. Sed haec imaginum conformatio tom valet, si naturalem memoriam exsuscitaTerlmas hac notatione, ut, Tersu posilO) ipsi nobiscum primum transeamus bis ant ter eum Tersum; deinde cum imaginibus Terba exprima-778 mus* Hoc modo naturae suppeditabit doctrina. Nam utri-^ue altera separata minus erit firma^ ita tamen ut mnlto ^. et Mtn, oin. BDE. M jig, txh. G. Ad argumentationem ct Jdenelaum A. agentee quod Sch. deilit om. omiicf Codiccs. Cod. Taric.: jieeopum et Cimbrum ^uhornari ut ephigeniam vagantem hoe erit j^tridae parant,' Seh,: Jn altero loco ^esopum et Cim;' brum eubornare in Jphigenia agentet Agamemnonem et Mene* laum, Jioc erit: Atridae paran^. Orellias puut in Tariaaiibiif lectl. lalerc aliquid de Ipbigeoia pitta «d tacrificinm oroata, quibut expretsam fuerit parant, quod io $ch. coui. ooo ezpriouitur. Agam. et JUen, ^tosta irreptiMe. Mibi iu corrupia lectioue: subomari ut ad Jph,^ eubornare pagantem J,, subornari ut apud L, tubornari ut vel vagantem Jph,y eubornari ad pagantem I, oihil aliud latereTideiar, qoam: subornatam agentee Jphigeniam h, e. ad tacrificium. Verbum eubornare aatiTa ti{(aificalione h. 1. dicilor, de qaa adeaotar lexica. Ceteram nomioa Ag» et Men^ nil Biii interpretameou, ted Tetera. L» JJoc eritf Atridae parant.'] Qaia Atridae cam ad bellum Troianom proficitci pararent, Aulide Iphi^eoiam ad placandam Dianam immolarant. Aetopat aotcm et Cimber tragoedi fueroot, qoi Iphigeni«m tragoediam egerant. Lamb.
Exsuecitaverimue hac notatione"] Cauch. exsuscitaverimus hac annotatione, Okaev. Jmaginfim confirmatio Vott. III. Leid. III. IV* £d. Oino. Ono. Sic eiiam AOCD. Tum euscitat^erimus AC L* DeioHe hac annotatione Vott. 1. III. Ouo.
Jpsi nobiscum primum transeamus'] Liber unnt hianntcr. babeti primum transigamus, etc. ceteri leciionem vulgatam confirmaof. £go l^oc lociim 'meodo vacare oon puto. Lambin. Deinceps cum imaginibus Ati,^J)einde tamen (cum a m. t.) im, D. Praep. cum delevii Sch.
Naturae suppeditabitur doctrina] Liber nnot manutcr. habcti suppeditabit f cum qao Roberii Siepb. editio oongniit. Lambix. Naturae suppeditabit doctrina. Duitb. Pith. et al. MSS. Tolgaliy naturae suppeditahilur doctrina, Grajbv. subpeditaJnt BDT. suppeditabitur AC. L. Naturae ett uaturali editcendi labori; doctrina ett artificialis imaginum utus. Sch.
Nam utraque altera separata minus erit firma\ Pall. melioret: 7iam cum ex utraque altera est parata, magis erit firma, Tot. Geiobl. Dr. nam cum ex utraque ab altera est parata, mi" ^ nus erit infirma, Grutbr. LAmb. ed. utraque ab aJtera separata 'minus erit firma, G&aev. Leid. I. III. cum ex utraque a/terase^ patata est, £d. Mcd. ab aitera. Leid. IV. superata. Ouo. Pro_ utraque B. utrimque, Pro altera separata A£ exhibeoi: ex utra" que alteta scparata. Ex omm. BD. Nam quum ex utraque altera €st separata^ minus erit infirma T. Scli. dedii: Nom utraque ex altera parata magis erit firma, Orelliut in ^ulgata acquiefit. Affinuativo cunuciato opoa eufi puiabat ScJi* X.
AD HERENNIUM Lib. Ili Cap. aa. 233 plns in doctrina atqne arte praesidii sit. Qmod docere non grayaremur y ni metuereams, zie^ cam ab instituto nofltro recessissemas, minus commode servaretur liaec dilucida brevitas praeceptiohis. Knnc, quoxliam solet accidere^ ut imagines partim firmae et ad monpndimi idoneae sijit, partim imbecillea et infirmae, quae vix memoriam pessint excitare: qua de caussa utrumque fiat, conside^ randmn est^ ut, cognita caussa^ quas Titemus et quas sequamiir imagines, scire possimus.
CAP. XXil. Docet igitur nbs ipsa natura, quid oporteat fieri. Nam si quas res in Tita videmus parTas, usi* tatas, quotidianaS) eas meminisse non sokmtis; propterea quod nulla nisi nova,' aut adinirabili re comnfoTctur animus. At si quid videmus, aut audimus egregie^ tope, aut honestnm, inusitatum, magnum, incredibile, ridicuyi meiueremus ne, cum] HuUh, nisi cum metueremusy ut, cum, Grabv. Leiri. IV, jYwi cum^ metueremns, Oud. Nisi met» CO. Im» Tum iuvv. ab instiiuto nosiro pr^ej^oMoue caret Leid. 11. Oiro. Sie etiaai A. L, j4d monendum idoneae^l Dattb. ad movendum idonede».Lamb» ed. partim acres, firmae et ad admonendum idonpae, Grabt. Vofs. 111. Leid. IV. ad mouendum id, Ouo. Firmae ad memoran" dum et ad nwn» id, E. Leciionem et ad admon, faUo tribui Liimbioo, iam OreH. notaviu Firmae et haerts duo Grypb. apud Bratom, qiii iode suspicalar: firmae et haerentes, bAe*'. addena: PaTticipiam auiem •olilum usvrpari ai^nificaiione uomioit adiuncii nerno noo oovii. Cic. de dral. II, cum de bac ipaa memoria agatur, quae a,rie comparatur: Imaginibus est utendum agentibus, acribus, insigniiis, £t lib. de Clar. oraior.: Acrem enim oratoren^ incensum et agentem ei canorum concursus hominum forique sire^ pitus desiderat, Jdem ootat io Grjrpb. BC« exstaie imbecillae, Jj* Fartim imbecilles et infirmae ^ guae vi» memoriaml Liimb. ed, partim imbecilles et infirmae, et quae vix memoriam» Duibb. partim imbecilles et infirmae, quae nec memoriam, GaA£V. Leid. JV. quae nec memoriam. Ouo.
CAP. XXII. Aut honestum, inusitaium, magnuml Dniab* aut honestum, inhonestum, inauditumf magnum, Pitb. aut ho^ nesium, inauditum^ magnum, Grabv. Vgsa. 1. Leid. II. IV. aut honestum in homines, Ouo. Superiora in A. ila tcripia exhi*-l»eotor: meminisse non solemus honestum inaudiium inhonestum magnum incredibile periculosum id diu; omissis reiiquiB, quae Jacuoa haod dubie pcopte^ bia positum memii\isse ^ lihrarii oculo ab ODO ad alterum aberraote, orta est. Zr. Tum I^eid. U.IV. tum inauditum omisso inus» Leid. IIL aut irms».inattdiium, P.d. Mud.. inusitatum non cuiditum, Omnib. carei ▼. inusiiaium, Ouo. Ab iBiiio cap. Ero. tcripaerat: quod oporteat fieri, pro quid o, f, ooljo Cud. aasenlieuie. L, Incredibile, ridicuium, id diu etc,] P<il. quiolnt subiicit pe^ riettlosum» aed primuei id posiiuiu babei in '^icem ridiculujn, ueque aliicr Fabr. ^et MSS« Sulftidi^ veriutqae putabat Galielm. Mam^^ 179 IxnAj id. aia meBiinissc consneTrmus. It<^niqne qnas res anfe ora Tid^mnsy ant andinins, obliviseimiur plernmque; qnae accidernnt in pneritia, meminimus optime saepe: nec lioc alia de caussa potest accidere, nisi quod usitatae res facile e memoria elabnntnr ^ insignes et novae manent 'diutius. Solis exortus, cursuBy occasus nemo admiratur, propterea qnod qnotidie fiunt: at eclipses solis mirantiury riculi ftane lenacisiima est memoriii, et de ridiculo infra agit; iia iit simnl iutiual te de ea aolea non mcminisfie. Gruteb. Pal. incredibile, ridicuhtmy periculosum, iddiu, Al. P«l. rncredibiie, periculo" sum, iddiu, Piih. Jncredibile^ ridicuium, periculoaum. SediD praeceileniibu* itleiit coM^i^ o^ l^uitb^ aut honettum, inaaditum^, magnumy oiti quod bic pro inusitatum scribaty inhonestum^ inauditum, magnum, Piihoei coUex non esl repudiandus. Graeit. Leid.
II. lll. IV. Ed.Mcd. et m. s. Vosi. l. periculosum, Vots, IF, r»-diculosum* Opiime Voss. III. ridicuium, pericuiosunu Ovo. Ridicuium, pericuiosum unus C. Schucizius puiat, pericuiotuai ortum esse ex t. perridicuium, quae initio tcripta fnerit.- J^ Itemgue quas res ante ora pidemus aut audimus'] VideCtir *meIioT lectioy quae reperitur in manuscriplo: aut quod recens au^ divimus, pro > aut audimus, F. Ursinus. Piih. Jtaque quas res •ante ora vrdemus ^ aut audimusy obliinscimur. Caroli Siephani, Cratandriy Ilervag. At quod receHs iuidipimus, obiipiscimuir, Scd prima et Mediol. edd. tnentnr Tulgatam. Grabt. Leid. IK pide^ mus aut audiphnus. Oitd. Verba quod recens exhibent BDE. Au^ dimus AE, reliqni audipimas, Cod. Turic. consuevimus. At qufd recens audipimus, omisso priori membro. Orell. scripsic: pide» mua aut recens audivimus. Sch. vid, aut quod rec, audiyimus, JL» Quae acciderunt in pueritia'} Ouisb. et ea quae acciderunt in pueritia, Grabt. Leid. IV. et ea q, Ed. Med. q, acciderint» OUD. Quae om. A. acciderint exh. B. L, Nec hoc aiia de causa"] Bnisb. nec aiia de causa, Grabt. Tum in vv. e memoria ciab, praep, abctt a Voss. 111. Leid. ||.
III. IV. a mem, Ed. Med. diiabuntur Voss. III. iabuntur £d. Omn. OuD. Prarp. omitlnnt UDE. Jjahuntur pratstant BAC Jnsignes et novae manent diutius] Duiib. insignes et nopoe res m^anent, Al. insignes et nopae manent diutius in animo, Cratand. Kob. Steph. et ai. edd.: nopae diutius in animo manent» Hinc Lamb. notat in margine: Forlasse in animo ex annotaiione natum esl, et iubintcnigendnm in memoria dno xoirov, Giiart. 'Yoss. I. U. Lcid. II. III, nopae diutius in animo manent cnm Edd. pp. recte. Leid. IV. 12. res d.in animom, Ocd. Etnopae ma'-nent inanimodiutius, ItaLeonic. et Lamb. Duae vocrs in animo io Gr^rph. MSS'. et in Ald. et Mauut. ediiione disiderantnr. Brqt» Nopoe in animo m. AC. ditttius manent B. diutius in animo nta^ nent C (?). L, Deinde ut solis ex, Voss. IlL'Ed. M«d. ortus Leid. IV. OoD.
JBclipsis soiis] Grul. ct al. edd. eclipseia solis, Edd. vect. Craiaud. et al. eciipsis soiis. Graev. An eciipsis B. at eelipsi A. a III. pr. In snpp. admiratur quia Voss. III. adm, propterea qiiia Vofcs. 1. 11. Leid. 1. Deinde eo qaod hae crebr, Vosa. III. propterea guoFiiam hae crebr, Leid. II. propterea quod h% cr, Loid» qnia raro accidant, et eolis eclipse» magis inirantar, quam Innae, quoniam bae crebriores si^nt Docet ergo se natura Valgari et usitala re non exsuscitari: i^iovitate vero et insigni quodamnegotiocommoyeri. Imitetur igitur ars naluram^ et quod ea desiderat, inreuiat: quod oatendit, se* qaatQr. JNihiL est enim, quod aut natura extremum in-Tenerity aut doctrina primum: sed rerum priucipia ab iogenio profccta sunt^ et exitus disciplina comparantur. bnagines igilur nos in eo geuere constituere oportebit^ qaod genus manere in memoria diutissime potest. Id acddet, si quam maxime notaa ^imilitudines. constit^emus: 180 si non mutas, nec ragas, sed aliquid notum agentes ima-, 1. 111. [T]. prcpterea quia h. cr. Vom. T, II.\ Oud. Propterea qitia B. quod crebriores fiunt. A. Rae om. B. £. Tum ^pro vv. ' Qocet ergo ee n, alii D* e, natura ee. Abest pronomtn ab Etl. Omn. OuD. Katura ei D. Xr. • • £t eolie eclipeee] Pilh. iiae copultf eolie ecUpeim, GitABT.
rulgari et ueitnta re] 'Dui^h t^ulgata ei ueitaia.re^ GjlAbt. Leid. lY. pulgatar VoM. I. ixcitari. Ouu.
Novitate vero et ineigni} Lamb. ed. nopitate et ineigni-GiAEv. Noi^Uate pero, Sio Vom. II. Ed. Omn. A reUqni* 2M8S. abot parlicola^ beoe. Sed ttou. £d. Mcd. Qdd. Novitati peKO D. nopitaie pero A. Ceieri carent f. pero, eti«m C<rd. Ti Omifen^nl erso Ern. Scb. Orell. L. -Tum VotnllJ. Leid. IIl. £d. Omn. innniet^ ei quod oetendit e. £d. Mcd. quae oet, ui ct quae deeid. cum Lrid. 11. Ovn, Inveniet, ai quid oetendet D. Deiode M8S« 0. £dd. pp. quia rerum princ. nisi quod in Vou* Ul. «it quia ei • rer.pr, Oud. Quia rer. pr. eiiani £• L^ Tom «/ exitue ABCDE 't Oadeodorpii omnet. jGr/i.' et. «ScA. e^ ejeceruut, Orell. nncis in*-; clniiu L. Porro noemet in eo genere Vosa. U Benc. Ood. In eo Qiio<{ genus manere ia merni^a. diutiesime potestl Dniab. qtiod gtnue in memoria diutissimp haberi potest. Non lyiale. Grabv. Ud. U. 111. IV. £d. Med. hal\eri^ in mem. d. poteei. Voaa. III. poterit. Ed. Omn. in mem. d. pq^sit rcmanere. Ood« Haberi £.
Jd accidet} Voaa. I. Leid. I. Jtaec res acc. Vda». U. ^aec ret firntissime acc. Lcid. IV. /d acvidit. Ol'd. i/atfc re* acc. AB. llaec ree enim accidit C. id qccedit U. 1«. Tum notassim, Leid. 1. I^. Omu. la ceteria notatas eim, Oud. Ifalao rcfcri Orell. no^ tales in nno tantiyn Oudtndorpii Cocl. le^i. Ceternm notatas et-*, iam AK. ei nDOS Oxoo. Hecepernnt >Scli« Orell. L.
Si non mutas, nec vagas] l}uiab» et Rub. Siepb. ed. nec non nargo Craiandri: si nou m^ttus, nec vagas. Graky. MSS. O. ei Ed. Omu. si non muUas. Oud. Jjdaltas. BC. Si non multas nec vaf^a* iu duobas Grvpb. babcluii. quiboa oontenit cum Lconic. U. Brlt.
Std aliquid noium agentes fmagines] Duitb. ^ed aliquid no^ tttn Migaifuantes. Lamb. ed. sed aliquid agentes imagines. Gaaev. AI)«tt netum a liS6. O. ft Edd. pp. Miq. significarUee Leid. IV. \ gmes ponemns: si egregiam pulchritndinem, ant nnicam tnrpitudinem eis adtribnerans: si aliqua re exomabimnty ut si coronis, ant veste purpnrea, quo nobis notatior sit similitudo: aut si qna re deforn!iabimu8, nt si cmentsm» ant coeno oblitam, ant rubrica delibutam indnccmus, qno magis insignita sit forma: ant si ridiculas res aliquas imaginibus adtribuemus. Nam ea res quoque faciet» ut £iicilius meminisse possimns. Kam, quas res yeras facile meminimuSy easdem fictas- et diligenler notatas meminisse non est difficile. Sed illud facere oportebit y ut identidem })rimos quosque locos imaginum renoTandarum caussa ceeriter animo percurramus.
CAP. XXIII. Scio, plerosque Graecos, qui de memoria scripserunt, fecisse, nt multornm Terbornm ima- Vosft. If. Moz ponamua Leid. III. Ovo, ^oium dee«t eii«iu ia Codd. ABCBK, i^itur iu T« Si aliqoa re ^aOrnabimus] Pitli. ii aliquas res exorMohimus» Graev. ei aliquam rem exornabimue^ GRA^n Vqm. I.ll. Lcitl. I. £d. Omn. altqucu ext Vbst. 111, aliquae ree ex, com m. t. Vosa.1. Sed Leid. II. lli. IV. Ed. Med. aliquam rem ex^ Poto legendam eue: aligua, pro aliquo Modo, atiaua ex parie, Adi Comm. ad Sili Ital. AlU, aai. et Is. V^om. ad Melamlll, tj. eius orae notae eunt aliqua, Ouo. Si aliquae fiA (a m. t. res) CU, ^iiqua ra E. L» Tum corOHa Ed. Oma. Bt veste p* Leid* II. III. Ouo. Si ante v. coronie d^eAtlum ctnicbat Orell., qaod ooofirmat Cod. D. Ut eyconiie aut 0« Xr.
Quo nobie nofatior sii] Ita Br. et irea • Pall., TnlgaU notior, Pal. sec. notabilior praefert. Grvtkr. Doisb. Pitli. Canch. et edd, mnhae, quo nobis notior sit. Graxv. Voss. III. Leid.II. III. IV. Ed. Med. notior. Odd. Notior ACDE. L.
Si ffua re deformabimus] PHb'. Duisb. Graev.. si quam rem de-» formabimus, Graet. Voss. K si^quam turpem rem aef, Voss. II. si qaa re def. turpem. MSS. reli<|ul|st Ed. Med. si quam rem d» turpetii. Ed. Omo. si aliquam rem, d, Forte [fortaste] si qua rem def. turpem^ Ooo. Si quam rem ABCDE. Voc. turpem «x* hiheut pott def AOE. Relicjui igboranc. Ouderidorpio nemo Editorum ob«ei:uius est. Becte. L.
Dalibutam inducemus] Duisb. et tdd. mnltae delihutam in-^ ducamus. Graet. In supp. r. coeno dcesi Leid. IV, Tuil& liSS. O. et Edd. pp. inducamus. Ouo. Inducamus AC L* Animo percurramus] Pitb. Caach. celeriier perpagenuir. Graer. efmargo Craiand. nec non edd. ptimit et Mediol. animo peryage^ mus, Graev. In strpp. ut ante itentidem deest Vost. III. Tum^ Voss. III. animo pervagemuT. Vost. II. £d. Omn. an. pen^agemus» Vnlgatum Tidecur e glossa natum. - Vagare optimit qnibutque in usu fuit. V. Heins. ad Ovid. Met. VI 11., i3. Burm. ad Serr. ia Aen. III, 7^1, Ouo. Percurramue ACDE. percurremus B. pervttge~ mur *T., quod Orell. recepit» immcrito.^ /}. Peruagemur tum [com]- duo Grjrl^b. tiun Leonic- ediih> hdiet. BaoT.
DigitizedbyGoOglC AD HERENNIUM Lib.III. Cap. a3. »37 gines conscriberent, uti, qni eas ediacere T^^iit, par««* tas Laberent, ne quid in quaerendo operae consumerent. Quorum ralionem aliquot de caussis improbamus: primum| qnod in verborum innumerabiliiim muLdtudine ridiculum sit mille yerborum imagines comparare. Quantulum enim 181 poterant Iiaec Talere, cum ex infinita verborum copia, modo aliud| modo aliud nos Terbum meminisse oportebit? Deinde cur Tolumna ab industria quemquam remoTcre, ut ne qoid ipie quaerat, cum illi omnia parala quaesitaque tradamus? Praeterea similitudine alia alius magis commoTetur. Ifam nt saepe formam* si qi^am similem cuipiam dixerimua esse| non omnes babemus adsensores, quod CAP. XXIII. Uii qui ea* edi^eere} DoUb. uf qui eae edie^ eere. Grasv. Vost. II. IH. ut hi, qui. In plerisque ut, Abest eas m Vom. 1. Leid. tl. III. Ed. Med. Discere VkSS. qQaCluor. mddiseer^ Vosf. III. Oud. Ut ^ qui E. ut hii, qui ABG. JSas oailtanl ABCE. omiiitqae Scb. diecere D. ediseere C X.
Ne quid in quaerendo operae coneumerent] Dniib. ne quidin qmaerendo coneumerent* Edd. noDuulUe, ne quid inquirendo con'> eumerent onerae, GRABr. Voit. 111. Leid. II. IV. Ed. Omo. /n-Mirendo, Vom. II. in dicendo, Tam Leid. I. coneumerentur ope. VOM. II. £d« Oma. operie. Deeit ea tox Leid. IV. Deiude ^uongtm raiionee Vom. L Leid. I. Oud. Inquirendo opere C. in con^ ^jgoerendo opere D. Qoneumeretur operae B. coneumer^nt ope^ A. Xto, Verborum innumerabilium multitudine'} Doisb. verborum innu^ merabili multitudine, Graby. Abeit praeposiiio «nte t. verborum B VoM. I. 111. Leid. IL lll. IV. £d. Med. Innumerabili Vom.I. Lcidd. iidem, Ed. Med. Multitudinem Vots. III. OvD. In a ro. t. habet A. om, DEl. Innumerabili AB. multiiudinem D. Tum ridij culum eet. DE. X. Vv. mille yerborum detuot Vom. 1. Leid. 11. 111. IV« Ed(). pp. Contra miUe verborum et rerum Vom. III, Oud. idille verborum om. BE. X.
Imaginee compararel I)oisb« imaginee comprobare, Grabv. Leid. IV. im, comprobare, Ono.
Foterunt haec valere] FortaMe legeodam ett» hae valere: at subintelligator imaginee. Laxb. Deest haee a Leid, II. Oud. Jion poterunt hec J3. hae pqterujit B. poterunt haec A. Scriptit kae Scb.^ male. Eat enim haec ipaom femlninum. X.
Cum illi omnia pnrata} Pitli. cum noe illi omnia parata, Gkabv. Cum noe illi omnia, Sic MSS. O. et Edd. pp. Vulgo deesi Moe. Oud. Hoe exbibent ABCDET. omnia illi» C. L* Farata quaeeitaque'^ Al. parata atque quaesita, In Pitb. non cal quaeeitaque. Gbabv. LeiJ. IV. parata atque quaeeita, Tum «n vv. ei quam eim, deest ei Leid. I.ill. VoM.ilL Ouo« Si quam Non omnee habemue jaeeeneoree'] Duisb. non omnee habemue aeentato ree, Al. non omnee habeamur asseneoree, Grabv. Vom. 1. Leid. IV. adsentcUoree. Ooo. Omne aeseneoree omiMO medio voo. / D. aeeentatoiee B. Tom item fit im im. A. ^m fit im^ B« Item alii Tidetur aliud; ita fit in imaginil^iis, ut, qnae nobis di* ligenter notie sint, eae parum Tideantnr insignes aliis. Quare. dibi quemque suo f ommcfdo convenit imagines corapararej Postremo praeceptoris est docere, qnemadmodnm quaeri quidqne conveniat, ct unum aliquod, attt ahernm, uon omnia, quae eins generis eruut, exempli canssa sub^ iicere, qno res possit esse diiucidior. Ut cum de prooexniis quaerendis disputamus^ rationem damus quaerendi, non mille prooemiorum genera conscribimus: ila arbitramur de imaginibus fieri convenire.
CAP. XXIV. Kunc, ne forte rerborum menroriam aut nimis difflcilem, aut parum utilera arbitreris, et ipsarnm memoria rerum contcntus sis, quod et utiiiores sint, et plus babeaut facilitatis ', admonendus es, quare verbo- 182 rum memoriam non improbemiis. Nam putamus oportcre, eos, qui velint res faciliores sine labore et molestia facile meminisse, in rebus difficilioribns esse ante exerci- ' tatos. Nec nos banc verborum memoriam inducimns, ut versus meminisse possimus, sed ut bac exercitatione illa /?/ im. E. Toiu dili(;enter notafae sint emeDdpTit Etn. Dili^en^ ter nobis nota sit G. notae sunt B. notata sit A. n6te sint D. notae sint E. *rum ea paruin AC. hae parunr E. videatur in-^ sii^nis AC. Quae nobis d, notata sit, ea p. videatur i/isignh T. et Oxonn. aliquot. Deinde pro suo conimodo C, suo modo, h* Tnm Voss. 111. unumauodque aut al, Leid. II. 111. Edd. pp. unum aliquid a, a. Oud. rro et unum aliquod C. aut unnm aliquid, D. in unum aliquid. Sed tum aliqaod aut alterum. D. L.
Ut cum de prooemiis] Voit. 1. quod genus cum d.p. Vow.ll. Ut de p. Leid. l. quod de p, Oud. Ubicunque de p. C. i.
Ita arbitratnur] Pilb. idem arbitramur. Uraev. Jdem arhitr^ item arbitr. E. L, CAP. XXIV. jirbitreris] Voss. I. Ilf. Leid. II. III. IV. Ed. Mcd, arbitrere, Bciie. Arbitremur Lcid. 1. Oud. jMitremur A. arbitrare B. arbitrtrcs B. Erravii b. 1. Orell. patani OQdcntlorpiwm arbitremur pi-aetiilifsew Ipse Scb. secmiia arbitrere dediu Becie, L.
Memoria rerum contentus] L«mb..e<l. rerum memoria conten^ tus, Graey. Pro VT. et tp9. mem. rer, A, ne ipsa m^i. rer. scd A m. 8« ut i. VI, r. JJtt om. D. £.. ' Quod et utiliorcs sint] Doiffb. quod utiliores sint. Graet. Dedit Sch. quod et utilior sit et plus fiabeat faeilitatis, Non con-•entiunt Codd. utiliores sint AE. utHiores sunt C, Sint om« D. Habeant BCDE. Oadendorpii onmes tam Vulgata faciuot. L, £t plus hdbeant facilitatis] Quidam liber rtiannso. habet, et plus habeant facultatis. Et infra ubt legiiur, ad illam Jacilita'^ tem, idem ille liber habet^ ad illam facultatem, Lakbin. Daisb. XX alii, quos Lambin. Tidti, plus habeant facuiitatis. GiiAET.
yerborum memoriam] Dulsb. perboritm imoffines..iDKif.
Ut ver^s meminisse] Voii, 111. ut versus ttmtant^fnem* Otm.
AD HERENNIUM Lib. Ilt Cap. a^. 239 renmi tnexnoria, qnae pertinet ad ntililatem^ confimietiir; nt ab liac diffic^ t)omiieti|dine arine labore ad illam faci^ litatem transire possinnis» Sed oum in omni disciplina in^ firma est artis praedeptio siue summa asaiduitate exercitationisy tnm yero in fivrjfiovinolg minimum valet doclrina^ nisi industria, sludio, labore^ diligentia comprobetur. Quam plurimos locos ut habeas, et quam maxime adprae» cepta adcommodatos; curare debebis. In imi^ginibus collocandis exerceri quolidie conveniet Non euim sicut a ceteris studiis abducimur nonnuuquam occupatione, ita ab liac re nos potest caussa deducere aliqua. ^^unquam est eniikiy quin aliquid memoriae tradere Telimus, et tum maxime, ctun aliquo maiore negotio detinemur. Quare cum sit utile, facile meminisse, non te faUit, c[uod tan<-topere utile sit, quanto labore sit adpetendum: quod poteris existimare, utilitate cognita. PJuribus vcrbis ad eam te liortari mea rton est sen tentia, ne aut tu nostro^ Hecte cxplicAt Scb. Iiiidc looam, «criptorem ■rtificialem Jnemorlaia Bon propterca commendare^ quMi sine ea Tertu», qui Terbia oon-$tcnly memiiiisse doq possemus; concedere eum poliuf, eoA edificeodo facilias, qoam adhibiio imagioum apparatu, memoriae man» «lari poaae. Deimle idem ^cU. quod pertinet ad ut^ millo Cod. ataeatieute. i^ ^d iliam facilitatem tramire] Molti MSS. ad illam faculta--tem traneire. Graey.
In finjuoyixolg'} MSS. trei in memorihs, GitoNor. Pilh. Dutsb. ct tres MS5. quot lac. Gronovias consuloit, in memoriis. GRABr, Jn memorits, Sic MSS. O. et Bdd. pp. Oud. Sic ACD^. X.
Quam plurimos locos ut /^abt/as] Lalmb. ed. quamplurimos igi» tur locos ut habeas. Graky. *^ Bxerceri quotidi^ conveniet] nuisb. eXerceri quotidie coni^nit, losM. Sapra In im, coU, deest praep. Leid. 1. U. IV. Oiro. t)a-'. dem om. io AB. L, Tum deest quotidie \oH. 111. Convenit exkibeat MSS. O. com Edd. pp. praeier Vosa. 11. Ooo. Quotidie' cotwenit exerceri D. 9 cotidie conpenit A. e, conpenit cotidie R, e. quoUidie conveniet C i/.
Sicut a ceteris studiis\ Pith. sicut in ceteris studits. Grakv^. Sicut in ceteris st. DE. L. Tam quin-altud memoriae tr. \om. 111. OiTD. ' ^m quin aliqwid D. aiiquid quin B. Pro velimus B. volumas, h» '• ' Cum aiiquo maiore negotio detinemur,'\ Pith. cum aliquo ma^ iore negatio detineantur. Grahv.» Negotiomaiore C. JJetineiur E. L,' Non ie faiiit] Lamb. «d. non te faliat, Grasv.
Ad ea te hortari mea non est sent^ntia] Jdea reposai ex Pithoei codice ootae oplimae, quod in aliis desideratar. Ioem. Voss. 11. Lcid. 111. Ed. Omu. 4id eam rem. Voai. O. Leid. ]. Ed. Omn. adhohari. Deett mea. MSS.' O. cum Edd. pp. auprascr* pru (^loasa in Leid. II. qaare deleatur rarsus. Ouo. lu supp. Terba: quod po» teris exiatiifliire mtiiitaie cognitd S4h. ut ioeptam gloaaatoris ap- 340 RHETOaiCORUM 340 RHETOaiCORUM ant nof tao stadio diffiii, ont iniiiU8| qnam res postnlat, dixisse yideamur. De qninta parte rhetoricae deinceps dicemua: tn primas qnasque parte» in animo firequentay et^ qnod maxime necesie est^ exercitattone confirfiia.
184 RHETORICORUM.
A D LIBER QUARTUS, ^noniam in hoc libro, C, Herenni^ de elocntione con-«cripsimas^ et quibus in rebus opus fuit exemplis uti^ nopendlculaai omisit; le^untar ea testibni Vraiiil. maiel Edd. in AEC. de ceieris iionernot. An igiinr iti DC. emikse? Deinde cd ea te hortari A. ad eam te hortari B. ad eam te adhortari D. ad €€un rem te adhortari G., quod dedit 5cli* Tuiu eet mea scientia D. Mea ignorant teliqni omnet. JL.
Ne aut' tu noetro^ aut noe tuo jftudio d{ffist] Haad aliier r«ll. aat qaos oonauiuit SafTridat. Posteriua cusi, diffidere, Minat recle; peudcnt enim isibaec ab sabeeqaenti pideamur* Grutbb.. Doisb. Crstsod. Kob. Stepb. Ascens. edd. ne aut tuo studio dij/iei. Mene MS. et ed. prims, ne aut etudio difficHi aut minue» In mar^ina tsmen mei MS. sdscriptum erat diffiei^ AL ne aut tu noetro^ aut noe tuo etudio djffidere. Sane isu Terba aut tu nostro, aut rectjus abftuot a libris melioribus. (Erfurtensis hic nos destitait, qiiia pagina e»t etcisa. ) Cur enim liereonius stodto aactoris dilfidal, si pluribus haec ezpUoaret? Sed Uerennii studio diffidere visua faisaec auctor hurum RhKloricoram, si oimii diu bis cnponendia immorareiur. Grabv. Vos«. I. lil. Leidd. O. Ld. Med. ne aut 4uo studio tlrffisi, Ed. Omn. ne aut studio difficili, Voss. il* ne aut noe tuo etudio d. fiene. Oud. Siudio tuo ceteris om. B. tu npetro aui nos tuo st' AC aut tuo st. diffisi aut minus Ern., quod esl ia T. Xr. Yoss. ii. ne aut minus. Oud, Tum proTV. quamrespost. Sch. in priore edv quae res p.; sed iu altera cd« ed Tulgetaoi rediii. X.
In animo frequenta] Lemb. ed. in animo frequMtato» G&abt. JF^equenta tuo T. Frequentuto A.!#• Bxercitatione confinna] Lamb. ed. exerciiatione confirmato. GiLABY. Voss. II. £d. Med. usu H etoere. conf %,Qu9. Bxesieitatio^ nem E. confirmam* D.
AD HERENNIUM Lm. IV, Cap. i. 34t