Ordintm servant\ Leid. II L ord. tenent. Oud.
QuadatH ex necessitate] Oeest praepotitio £d. Omn. necessi'» iudine Leid. 11, Oud. Paullo ani« post tv. annuae commutationet ioterponit Scb. verba^qnae post t. accommodaiae legnntnr: et di» funae nociurnaegue picissitudines, Quod noa •ecntus eat Orell. L, NuUa in re unquam mutatae guidquam nocuerunt] Scb. a m. I, I^d. II. nuili natuiae, Dein -in eodem Leid. quoque commutaiae noc. quidq, A Vom. I. abest quidquam, ^i«t qnid. Oud. Nec ulia inre tctipui Scb. de conieetura* InB. csS: in nullare parte un^ quam, L, Signo mni omniay Snpratcr. in VosK. I. signa «• Oud* ^ut id in/ert] ProQomen ahc*i Leid. II. OuD.
Omnibus partibus costitur] Quidam legeodnm eziiiimanr, eo//iffi/ur. Ego nibil ninto. Sic enim et alibi loqilitnr: et ex Graeco expresfnm ett^ avfaynai, Lamb. Leid. II. IIL colligiiur, e Glosta.
OODBMDOBP.
Mundus administratur] Scb. mundus hic adm, Oud.
Propositionem et assumiionem] Scb. Leid. ilL ex proposiiions ^ cssumiione, Lege ei prop. ei ass, Old.
Id adiungitf quod ex his conficiatur] Deett id Sch. Leid. I. III. Voat, II. EA, Omuib. quid Scb. Leid. 1. Oplime. Oud. Omisso t. id ^* «cripsii: adiungit quid ex h, c*. idqne probal ck Qoinciil. Inttt.
Quae sine consilio} Leid. 1, caret reUti? o« Ouo« m Bl T. CIC. RHETORICOIL seu C AP. XXXV. Qxd autem tripertitam esse diGtuity ii non aliter pulant tractari oportere argnmentationem, sed parti* tionem horum repreliendant. Negant enim neque a propositione, neque ab «dsumtione adprobationis earam separari oportere, neque propoflitionea absolulam^neque adaamtionein iibi perfeclam yideri^ quae adprobatione confirmata non ait. Quare quas illi duas parles numerant^ propoflitionem et adprobationem y sibi unam partem rideri, propositio* n^em: quae si adprobata non sit, propositio noa ttt argumentationis. Item^ quae ab illis adsumtio, et adsomtionis adprobatio dicitur, eamdem sibi adsumtionem solam viderL Ita fity nt eadem ratione argumentatio tractata, aliis tri« pertita, alib quinquepertita videatur. Quare eyenit, ut res non tam ad usum dicendi pertineat, quam ad ratior.nem praeceptionis.
Nobis autem commodior illa partitio Tidetur esse^ qnae in quinqne partes distributa est, quam omnes ab Aristotele et Tbeophrasto profecti, maxime seculi sunt. Kam quemadmodum illud superius genus argumentandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates, et Socratici tractaverunt: sic hoc, quod per ratiocinationem ezpolitur, summe est ab Aristotele, atque a Peripateticis, et Theophrasto frequentatum; deinde a rhetoribns iis, qm eleganlissimi atque artificio^imi putati sunL Quare autem nobis illa magis partitio probetur^ dicendum videtur, 860 ne temere secuti pntemur: et breyiter dicendom, ne in GAP. XXXV. Tripartitam e. dicunt] Ltid.IIL tr. 9.putamt.
OUDXMOO&P.
Confirmata non #fV] Lcid. IIL Jirmata n. #• Oud. Quas illi duasp. numerant] Sch. Vots. IL g» i. d.p. mtmtrmt» Rceu, ut mox in Mqq. ▼•fbit. Ood.
Adsumtionis adprob. dicitur] MSS. O. ad#. adp. dieatttr» Qsod BOB mnuri debaerat. Oud« Qu9madmodum iliud superiue genue] Leid«IL quod f daae iitti« inae ▼ocet desanl Vofi. II. Oud.
Socratici tractaperunt] Si Mne omoec ediii. Sed in tcriptis ta* men mclioribai reperio etfc Tel tractaruntp tcI pertractarunt, Gftos. Scb. tractarunt. Leid. II. pertractarunt. Beae EJ. Omn.pertrO'» etaverunt^ Oub. Pertractarunt tcripuc Scb. Tractarunt ccripiil Orell. e Cod. Turic. Tractaverunt, nt Tolgo, est in B. L» Per rat, expolitur] Leid. I. p. r. exponitur, Odd.
Atque a Perip. et Tlieophr.] Leid. II f. et a Perip, afque TL OuD« Scripfit Scn. cs Victorino: ab Arietotele et Theophrasto atque a Peripateticie» Vulgatam retinuic Orell. Viciorinus b«bet: ah Ari--etotele et Theophraeto vel Peripateticie. ldem'paaIIo autc: ab Ari" etotele et Theophraeto. h.
liiiiiimodirApebus diutiiU| quam ratio praeGipi^iidi postola^ commoreinur...CAP. XXXYl. Si quadam in argumentatione satis est uti proposilione, et non oportet adiungere adpn^balio» nem propositioni ^ quadam antem in argumenlatione infir*-ba ett proposidoy nisi adiuncta sit adprobalio;. separatnm: qutddam<est a propositione adprobatio. Quod enim adinngi et separari ab aliquo potest, id non potest idem Jtsse, quod est ic^.ad quod adiungitur, et a quo separatur. £st autsmi q^uaedam argnmentatio, ih qua propositio noa indjget ad^rob«ftn>ne; et quaedam, in qua nihil valet absqae; adprobatione y ut ostendemns. Separata est ogitur a prc^ositione adprobatio. Ostendemus autem id, q«ed pol« £ciLi siimusy lioc modo: Qua« propositio in se^^quiddam CAP. XXXVI. NUi adiuncta iit adpr.'^ Leid. lil. #i non. $clf. Yofs. II. r^/. Oup.
Separatum^uiddam ej/] ^duLeid. L III. ^eparata e^t guidem, Qt PiqUo pofti. Id «laie est quidd. £d. Ouna. ^eparatcLeet quadam. "ViUe iefr». Ou0- AdiuMgi Tefeeparari] Seh. Vots. I. 11. Leid. II. III. et adiungi et eep, Aectiiit «mnino. Oud.
Ad qudd adiitiMgitur'] Scfi. Leid. I. II. ad q, iungitur, Oud, Jndi^et appropatione] L^id. iII..i;K^. adprobationis. Yice yertt occnrril iofre. Qud.,,, v j., El quaedam] ' SdbQL eed q, sopr. <4. ^ Voss. I. et esi q, Leid. L iedq, Voss. II. sed et q. Leid. III. quOedam autem» Pulo<.sioipU.* caer e G/cejrone relictttm quaedam. OvuJ Ahsque adprobaiione] MSS, omnes dant cum Ed. Omnib. eina adprob, At trUllos' dubiio^ quJH e( alii Tiri dooli iovefiissent snis ia Cniiioibas; ei «dteniisseni. Qni» hoc primHas mutAveril^ nescio: perperam ssoe. Abeque eo seasu Ciceronis «evo non eret Laliiiom. Vi<te me ad^Luiieta. L. Vl^ 162.' Heinsii Advers. p. i45. qno in loco niire ballncinarur VViibov. in Cncaeta. p.'i42. Frnsira igitur CeUarins in Car. posi. c. 5. protitlit huno locnm, ut probet abeque.frn ein^ fniMe tonc in tt«a, sobiecitqoe alterum Lib. I. ad Atijc; fij^. iii. Ifuttam a me^^^pietolam adte eino abeque argumento at'^n*entia pervtnire, ' Sed <^HOvis plgnore coutendere relim, in menjda >e«im lo.* cnm per ▼erbiim sino ctfbare. Pro sinp male eiiam abe^t '•M^pi^ tooi fuii in Inscriptioue Ciaadioimp. dedicata apnd Fabrett. p*. 736« 728. lofcript. OuD. Sch. et Orell. ex omnibns Codicibof doaeruat eiae appr, id quod eUlMn iii Codd^ BT.' diterte scriptam eat.<' Mob l^ilnr apnd Ctc pra^poiitio abequa* Cf. qoae notavi ad Piaati Ut aeterkdemue] Sch. ut ostendimue. Ovd.
Otiendemue autem id] Sic Ltid« ilL 1« ceterit et Ed* Omnib. mendetur o. id^ Oud.
Mm f 486 M. T. CIC. RRETORICOR. stv €0fitiii€t pcnpjcu niiiy co qiioa consCve lolcif oimcs ett, liane Telle adprobure et finnare niliil adtinct.
E« «st litiiiumodi: Si^ qno die ista caedes Boniae fiicUi est, ego Alheins eo die &i, inta^esse in owde nofl potni.. Uoc qnia perspicne Temm est, nihil «dtinet adprobari. Qiuire adsomi statim oportet, hoc modo: Fm mnten Alhenis eo die. Uoc si non coaistat^ indiget adprobationit: qua inducta, coniplexio conseqiietur: Igitar in caede interesse non potui. EsL igitnr quaedam propositiss quae non indiget adprobatione. Kam em^ iputmdam, qiuc indigeat, qnid adtinet ostendere, quod cini«is £icile perapicnom est? Qaod si ita est, ex hoc, et ex eo, qnod proposaeramns, hoc conficitnr^ separatnm esse quiddaai s 36 1 propositione adprobationem. Si aotem ita cst, falaiun «t non e$$e plus, qnam tripertitam argumentationem.
Simili modo liqnet aitaram quoqne adprobationem separatam esse ab adsumtione. Mam si quadam in argii* JSo quod conslare\ MS5. O. Ed. Oroo. et quo^ sfOre. Saaefeot flialaudiiiir («rrai et. pl 56 f. non emtn. perspicua ett ne^ae censtat jaier omnes, Fortan eirtiic Hcl«Dilum q^od, ac Ir^. et conmtmte, On>.
Jit Jirmare nihil adtinet] Tid. Gronoir. «d Lib. III. «d HervBS. c«p. XI. Voif. I, et m. II. Sch. adp. et affirmare» Vos». |t. Leid.1. adp. et confirmare. Ed. Omn.' ei adprobare et affirmare, Ooud.
Ba esi huiusmodi'^ V<rbaiii «br»t Vom. II. Ea «st, Jkoc mode Sch. OuD, J^ihil adf, adprobari] Vosi, K Leid, h n, ad. adprohare, OtrB.
Indif^et adprobaiionis] Voat. I. ind. adprobatione,' Ocd.
Jfritur in i.aede inieresse non poiiii] Nott agnofcvtit hsec SA. VoM. H. Ed. Omnib., Oud.^.
Qua/s noni indtgei adprob.} bcb. Leid. l, q^ u* in^igaat aip, Nam esse quandam] Utfrxiue tciiptaf nam es^e quide/m qaai^ dam t ui fiui iii priini» firnionibut. Gnoii,. MSS. O. Cd. OsBn. «• «. quidefii^quanulam f q. imligeat, Vom \. indiget. ^ OcD, ^Quod proposuemmus] Dc>unt Lei<l. II L, O^o*.^fipftratum esse quiddam] \n MSS. O. Ed. 0»M^ ^ep^raiam, Sf;b...A> ^i qniiUrn quamdam. Sed Tiilgarif lectio rtt io Mat^ «b cademMniviin.. Vos^ 11. E<t Omn. quamdam^ JL«i4« I. III. Vom. L quidfm. Vide snpra,.sed et^inrra. Oud. j. 'SAjfiutem ita esi] hrUi. Jl. III. ein a. r. e* Quo. > ' Sifniii modo iiquet eio.]. MSS« Ol Ed. O; 'sim^ m, iieet» Q«o-StHxlb ^pA pr«(>6niiA ili 'praetflfitD> hoo T^bam exnrerar ia Terii-•liMiinis libriH, ut npud C^cerouem Lih. f, deN. D.e. 41. cui neutrpm liquerii. MSS. tres Leiild..op^iim (Uni limerit, A'fd» PriMiaDOA L. tK. >p. BO.S) et n»vu;.Bd(Um seata MSS. O^ ^ Edd. Soliot «. Xllk. licuii per comperium e«/ praebeat; qooil aiMi iMelle&maai OE IN VENTIONE Lib, I. Cap. 36. 486 mentaticnie satift est nti adstiindone, et nozi apofriet ad?-iungere a^probtflioneUi adsumtioni; quadam autem in argmuentalione infirma esl adsumlio, nisi adiuncta sit ad*' probatio: separatum quiddam est extra adtnmlionem adprobatio. Est autem argumentatio quaedam, in qua adsQmiio tion indiget adprobationis, quaedam atutem^ ia qua nihil valet sine adprobatione, ut ostendemus. Separata est igitur ab adsumtione adprobatio. Ostendemus autem iti> quod polltcili sumus boc modo: Ouae perspiouam omnibus reritalem continet adsumtio, hihit indiget adprobalionis. £a est huiusmodi: Si oportct s&pere, dare operam phsiosopfaiae convenit. Haec propositio indiget adprobationis: non enimpertpicna est^ ne^ue constat inter omnes; propterea qnod muiti nifaii. prodesse philosopbiam ^ pieHque etiam obease arbitrantun Adsiimtio perspicna est^ haec: Oportet aatem sapere.^ Hoo Inlerpreiety el hioc pro perventri^ penetrari ^ pertendi, ut ett ia •niiquiMiino MS. L«itl. et nWiif edidt-runt pervenire, peneirctre^ peT" tendttre. Quod e&t filiiisimum. Oocet Teritaiem FJioiuf L. Vi« c 17. Adiecit Vorro, iUmpeii ductu exploratum ^lc. Quem lot^ Soliovt 4>b o€olo9 kabuit. Loca tuut lobgiOrf, qu^ra ut h^ «icscribi queniit. loepie hic Leiii. III. Ucet eic ab ads. comiderare» OCDBKDCRPI * OCDBKDCRPI * fiam si quadam in argurrientatione'] Isiud otlpsnm nam ilele, aactoriboa HSS. O. et B(t. Oiunib. A Scb. m.!•> «ietunt qno^f quadam in argum. et plane « Vost. 1. Sed et iu Leid. i. ponuu« lur post adsamtioneo OwD.. > ' Et rnfn oportet] Dertt non Leid. III.,0oo.
Quadam aatem in arg,"] Sich «i quadam etc. Ot'D.
Ab adsumtione approbatio] Sch« a m* L a probattone ikd^ iumtio, OuD.
Id quod poltieiti sumus] Eztulat id.m MSS. O. Ed. Omnib. Vv. Oilendemus autem id — £a est huiusmodi et interpuftila eie*' cit Sck. ot inepiiskiioum emblema. Reiinoit Orell. excufaiioue Dulla •dieeta.' Sch. cnr eiecta illa volnerit, causeam addidit hauc: eX" emplum quod phoxime •sequifur, non est assumptionis/ sed proposi-» tionis txemplurn. L» Perspicuam pmnibns] Ed. Omn- p. in 6mnihus. Ou». ' £a est huiusmvdi] Sch. «a e. hoe modo. Ouu. ' tk Oportet sapere] At^ni nterqne nosier sc^iptus si oportet PsUHs nperb: Moi. eiiam ex hiite omnibus. Tum opurttt ui emanet. Oiioft. Si oporiet sapere. Sic alii legant; in bis Alduf: et paollo P*>*<, optHet autem sapere, aine verbo petie, Baur; Felle h. 1« <( ia aeqq. in aasuinptiofieaddidit Sch. aecutuaqoe ett Orell. qni • G^d. Turic^ acrip^it: Si opwtet pelle sapere, Hoc loco eihibet V. pelle ctiam God. B. L.
Adsumtio perspicua est haee: Oportet autem sapere^ MSS. O. odsumtio eiM fhers, T«i persp, est. &i enim haec» etc« ^tai quod iii Scb. a m. I. tit adsumtto perspicua. Est enim haee, Bene, ot opinof, ai delett autem com aeqaeote hic confusum« In Ed. Omn.
487 Bt X CIC RHETORICOR. m Mtem qnia iftnm tx re perffpuntar, ct Tenim ette intelr ligitar, niliii adtiiiet adprobari. Qnere statim oMclndeada «ft argttmentatio: Igitur dare operajpi i^osopluM: oon-▼enit £flt ergo adfomtio qaaedam,. quae adprohatioDis non indiget Nam qaamdam indigere penpicoam tsL Separata est igitnr ab adsomtione adprobati^. Falsam eigo ett, non ette plns quam Iripiertitam argamentatioDem.
CAP. XXXVIi. Atqne ex bis iUud iam perspicaam eftt, ette quamdam argumentationem, iu qua neque pro-662 potitioy nequc adtumtio indigeat adprobationit, huiasnlodi, ut oertum quiddam, et breve, exempli caussa, ponttmut: Sl «ummopere sapientia petenda est, sujaunopere ftultilia vitanda ett Summo aatem opere sapientia pe* tenda ettx. sommo igitur opere ttulUtia vitandia est Hic et adsumtio, et propositio • perspicaa est: quare neatn quoqiie indiget adprobatione. Ex bi^ onmibus iUud pcrspicuum ett, adprobationem tum adiungi, tum non tdiungi. Ex quo cognotcitur, nequc in propositione, nequc in adsiuntione conlineii adprobalioncm, s^d utranique suo loco potilam^ vim suam, tamquam certam et propnsiB obtinero. Quod si ila est, commode partiii sunt illi, qtd iu quinque partes distribuerunt aigtimentationcm.
Quinque sunt igitur paites eius argumentationis, qQat per ratiociuationem traclatur. Proposilio, per quam iocat «</«. ptrspicua est. Btenim hoc oportet ante sapere. Velle •opiiK. in Sch. iiuU sapere^ Ouo. Oportet autem t^lle tapsre ^c^fim^t iSch. ct Ore^. Feile cst in Cod. Turic. in B, hoc loco dcML CL IIoc autem quia ipsum] Dccst autem Leiu. II. III* Osj)> Igiiur dare cpmmm phiL conpenit] Caicnt bis Sck, Vom. I. IItd. OAiiib. OiD.
FaUum ergo •»/] Ed. Omn./. est i^itur, Ocd.
C A P. XXaVU. ji/que ex A/>] Leid. IIL af er Jkis, On.
A^r^tfc propasitio] \ idc Groo. su^ ra «d csp. JL. ficAM. 5ck llfc ptofics. ne^ttr OxUumtio, Bcne, OriK Nmi md*um^i\ Lcid. II. Aipmmru Oca.
JCmm oir^^um^miimmitl Lcid. lU iUma «^f. 0«b« DE INVENTIONE Lib. I. Cap. 37.38. 4^8 28 brevitcr expoiilWr^ ex quo vfs oiiims opctttet emanet ratiocinationis. • Propositionis adprobatio, per quam id, quod breviter expositnm est, rationibus adfirmatum, probabilius et apertius fit. Adsumtio, per quam id,quod er pTopositione ad ostendendum pertinet^ adsumitnr. Adsum* tionis "adprobatio^ per quam id, quod adsumtum est, rationibus firmatur. Coraplexio, per qiiam id, quod*conficilur ex omni argumentatione, breriter exponitur. Quae plurimas habet argumentatio partes^ ea constat ex liis quinque partibus. Seounda est quadripertita. Tertia tripertita. Dein bipertita^ quod in controversia est.
CAP. XXX VIU. De Unaquaque parte potest alicui videri posse consistere. Eorum igitur, quae oonstant^ ex- 863 empla ponemus: horumi quae dubia sunt, ra^ones ad^ feremus. * Quinquepertita argmnentatio est liuinsmodi: Omnea leges iudices ad commodum reipublicae referre oportel^ et e^s ex ntilitate communi, non ex scriptione, quae in literis est, interpretari. £a enim virtute et sapientia ma* Vis omnis oportet emanet r,} Sch. Leid. H. vU c. oporlet ut emanet, Voff. 1. pU o» emanet oportet, SuperTacuft credo oportei ut. OUD, Propositionis aaprobatio] Prima tox Sch. Vosf.I. II. Leid. II* Ed. Ooin, d^eft. in Vom. 1. adprob. est. Oud.
Rationibus adfirmatum\ hd. Qmn. r. adprobatum, Oud.
Rationibus firmatur] In Sch. r. affirmatur. Voit. II. Leid. IL r. confirmatur. Oud^ Plurimas habet] Leid« III. plures fL efmox fx quinque p* Ouoendorp.
Dein bipertita'} Sic Sch. la ceterit et Ed. Omn. Deinde biptr" tita vel bipartita. Odd.
Quod in controuersia est] AbMint Si:h. a m. I. Oud.
C A P« XXXVI II. J}e una quoque parte etc} Sic reatitai hane locam, pariiuL anctoritate codicum manascr. fretut; partim conie« ctora clociuf ^ movit me pottremo ut ita reponerem^ locua aimilli* «ntta iufra, ihi: Si qui aufem ea una quoque parte, elc. Lamb. Ita olim impretfi; recednnt Pall. ^ posteriorea inierteriliere: potest ttc, argumeatationem posse consistere. Sunt etiam qui quaqus ii>atarunt in quoque. Grut. Male habent impresti ^ de unaquaqu*. pwte. Tu \egt'^ de una quoque parte, tnm raiioni assensus, tam Teterum codicom aucloritaii. Iia quidem Victorina otim, et hoc inupore Lamb. edidit. Brut. Sch. Vost. I. II. Leid. I. et Lamb, <'« una quoque parte, Forsaa dein Itna quoque p, Mox argumett" ^^ionem posse cons. Leid. II. Oud.
£orum igitur, q. eonstant, er, pon. Horum eto* adf.] MSS.O. ^tepto Leid. 111. dant consistant, In £d. Omnib. inveraa ordioo • «iktbetur) Borum genemm qu^ dubia s. rationes adferemus, H^ '"'"*# quae eonsistunt e». ponemus, Oud.
iorm iiostri faerunt, vt in legibas^.i^ribendis niliil sbi aliod, nToi salu^em, atqae ntilitatem- reipublicae proponerent Neqae enim ipsi, qaod obesset, scribere Tolebanl: et, si scripsissent, cum,esset intellectum, tepudiatam iri legem int^sJligebant. Nemo enim leges legam caasia salvas esse VuU, sed reipublicac, quod ex legiibus omnet rempublicam optime pulant administrari. Quam ob reio igilur Icgcs servari oportet, ad eain caussam scripla oinnia interpretari convenit: boc est, quoniam reipablicae serTimuSy ex reipublicae commodo atque atilitate leges interpretemur. Nara ut ex medicina nibil oportet pulare proicisci, nisi quod ad corporis ulilitatem spectet, quoniam eius caussa est instituta; sic a legibus nibil couTeuil arbitrari, nisi quod reipubiicae conducat, pr^ficisci, quoniiffl / eius caussa sunt comparatae.
Ergo iu hoc quoque iudicio desinite literas legis peracratari, et legem, ut aequum est, ex utiiitale reipublicae jconsiderate. Quid enim magis utile Tbebanis fiiit» qaam Lacedaemonios opprimi? Cui rei magis EpaminoD- 864 dam, Tbebanorum imperatorem, qYiam victoriae Thebanoram, consalere decait? Quid bunc tanta Thebanoroa Salutem, atque utilit. reip.^ Sch. Ed. Omn. sal. et util. r. Oro. Repudlatuin iri legem] Abe»t iri a Leid. II. legem a Vom. (• OUDBNDORp.
£x legibus omnes rempuhl,'] Vulgata resp. ted praeter P«11. et Grevenb. iino et edd. piUcn»,- in quibus omnem rempublic, Givr. Voss. I. II. Leid. H. ex l. omnibu4 r. Ld. Oinu« ex L omnemr, OUDENDORP. ( j4tque utilitate Ifftes interpret."] Scb. • ni. T. et ut. drin ik dqIIo MS. praeier Vost. I. videiis lef^ejt, neque in Ed. Omn. bcc •ane est necessaria?ox. Ouo. Vv. lioc est, quoniam reipublicat servimua, ex reip. commodo atque utililate legee interprettaur, tanquaMfr a isloisatore hic olim iuculqau ei^eit Sch., recte, at of t-Bor. Retiniiit Orell. ineplum glos»em.i. X.
Cpnsiderate. ^ Quod hic frcit. quidsenim] Haec verba quod kit Jecit absunt.a tiibu^ codiiibu» m;iDU6cr. r^o tamen ea railii reii' uenda existimMti. Si quis vero delenda putabii» ita erit deinceps legendnra: Quid autem magis, eic. quam lectionpm poiaTCiim essc rectam, et antiquam. Lamb. Biliti nuper, considerate, g»od hic fecit. Quid enim. qnoroodo niilli scripli, qaos Lajnbious cob-•nluitt Dulli Fttlatiniy nullns Gulielraianns: sed nec cOu*picitur in edilioue veterriina, imo ne quidem in Stephaniana anni XU^* Grut. Exsul.it emm a Sch. Vo4s. II. Leid.Ui. In Victorino p.i?^* Considerate quid magis utiie eic. Oud.
Cui rei magis JSpaminon/iamy Recepit istad Lambinas, ted ei libro aliquo. Sic cerie Pal. sec. Volgo: Quid magis Bpam, GhVt, Voss. I. Leidd. O. £d. Omn. quid m. Sch. Vos». II. lii quid ni,i* •Mcguid vel £€€Ui rei m> Ovd.
DE INVENTIONE Lii. I. Cap. SS.Sg. 490 gloriay laza ckro atque exornato tropaeo caritu^ aut antiquiu3 luibere convenit? Scripio videlicet legis omisso^ scriptoria sententiam oon^iderare debebat. Atque hoc qui-^ dcm satis.c^si^eraium est, nuUam ease legem, nisi reipublicae cau^sfi scriptam. Summaro igitur amenliam esse existimabaty qucyd spriptnm easet reipublicae salutis caussa, id non ex reipubUcae aahite interpret^i. Quod si leges omnes ad utiiitatem reipublicae reierri cpnvenit^ hic au^ tem saluU reipublicae profuit; profecto non potest eodem facto et communibus fortunis consuiuissei et legibus non oblemperasse.
CAP. XXXIXl Quatuor autem partibus constat argumentatio, cum aut proponimns, aut adsumimus sine adprobatione. Id iacere oportet| cum aut propositio ex se inteiligitur y aut adsumtio perspicua est, et nullius adprobationis indiget. Propositionis adprobatione praeterita, quatuor ex partibus argumentatio tractatur ad liunc modum: iudicesy qiii ex lege iurati iudicatis^ legibus obtemjitgue exornato tropaeo] Sic le^eodam^ ooo trophaeo; etl eoim Bemeo Graecum tQonaiov, naga to iginHif, a Laiipif utocaptiiraf Deqne e»t qiiod qiiiiquam mihi dicat, Larinof addere adkpinitio^nemy ot Uicaot trop/iaeum, cum Graeci etfer«ot tropaeum. Quamobrem eoioi uoo item eflferuot trophue cnm adspiratione^ aed tropu^, cuiut eadem origo ett? Codetu errore dicuot vnlgo BosphoruSt cum sine ri»bio Bo4poruM ait et Kribeodum et proouniiaodum, ut alibi ofteodimttf. Lamb. Quid hunc tanta Theb. gloria, t, cl, atque ex. tr. carius aut ant, habere cony. Deeat hunc Leid. 111. nunc Vota. II. kac Vosa. I. hoc Sch. suprasc. huic ec, Epaminondae, Tuni /o»-tum Leid. II tantae Th. gloriae Scii. et ex, Sch. quam ex, EH. Omo. ciariue Leid. II. atqae ant, Sch. Vom. 1. Leid. II. III. ha^ heri Scb. Ovd.
Cariue aut antiquiufi] Solint hoc Gruteri esl, qnantum vekligire licpi, quum in omuibua eum aniecedeutibua legacur carius at" ^ue aatiquiuSf node l^iixolias citet nihil cariue, ni/iil antiguiue. OaoxDir.
^oue hoc quidem etc.] Lambinnt, At hoc quidem, QWtd c\k%\, -Mque hoe idem, Pal. pr. jic hoc quidem aec, Adhuc quidem, qood^ ulitioum placet. Nam lert. luxnriatur, in quo, Ac per hoc auidem. f^&UT. Athoc LeidU. O. Vots. II. et Scb. e, m. \, ad hoc Yoff. I. • e. praeterea. at hoc idem Ed, Omo. Oud.
Qttod scriptum esset reip.] Vox salutis ooo reperitor in dnob* libr. maonicr. lo uoo aupra acripta est, alia mano, Lamb.
Leges omnes ad utiL r, referri conv^ Deeat omnoK Leid. \\\. referri Ed, Orou. Oud.
Bodemfacto] Lrid, II. 11 1. et Var. lect. Sch. e pacto. Oud.
CAP, XXXIX. iV. adprobationii indiget] Lcid. 11. n, pro» hationis indigens. Oud.
Qui ex lere iurati iudicatrs, Ifgibus elc] H«^et I.ambinu», Ugs iurati tstis, leg ibus 9ie* iuepte, praetcrqno^omoei libroa. Grut.
Digitizedby VjOOQIC * 865 perare debetis. Obtemperare antem legibns non poCestis, nisi idy quod scriptum est in lege, teqtiamini. Qnod eiraB cerlius legis scriptor teslimoniom Toinntatis suae relin* qnere poiuit, qnam, quod ipse magna cum eura, atqne diligentia scripsit? Qnod si literae non exstorent, magnopere eas requireremns, nt ex his scriptoris volnntas cognosceretur; nec tamen Epaminondae permitlercmus, ne. fi extra iudicium quidem esset, ut is nobis sententiam legis interpretaretur, nedum nunc istud patiamnr, cnm praesto lex sit, non ex eo, quod apertissime scriptnm est, sed ex eo, quod suae caussae convenit, scripioris voluntatem m-. terpretari. Quod si vos, iudices, legibus obtemperare debetis, et id iacere non potestis, nisi quod scripiam est in lege, sequaroini, quid caussae est, quin istum conCra l^em fecisse iudicetis-?
Adsamtionis autem adprobatione. praeterita^' quadripertita sic fiet argnmentatio: Qui saepennraero nos per fidem fefellerunti eomm oraiioui fidem babere non dd>e- Nui id quod scriptum W] T^ id Talgo omittty ted in nk legi monet Coft. sd Plin. Lib. tl, £piu.9, Id maie de«tfc JSd.Omn. tefuimini Sch. OvD.
Cognoscerelur\ Leid. 11. recogn, Oub.
£paminondoe permilieremus] Voss. I. Spaminondam. p. Oro.
Jiisi extrd iudicium quidem eeeet] In omnibus fer« Tolgalii oodem modo im lesitar» Aldns, ut iam olim Leonic. ediderat, uiei ^trtra iudicium quid eeset, In dnobnt maniucripiit, ut enendefit Id«nutiat, 0/, 710 si extra iudicium quidem esset ^ quam lectionctt probat Lanibifla», not sequuli •umne. lt« enim prortot eet l^ea« dnm. BauT. Scb. Lrid. i. lil. Vott. II. nisi extr, i. £d. Omn. miu extra i. quid esset» Oud.
Nedum nunc istud patiamur] Sie qnidem omnet prorooe editi, qoot contulaiy qoum ttmen termo tit defectot, qnem Tidebii eximie integrari, ai repotoeria istum, prout ett in utroque tcripte. Gron. Abest nunc s Leid. 1. hunc Vott. 11. Vere vidit Groeoiriut e tait MSS. lesmdnm este istum. Confirmsut id omoino at* ttri omnet. Ood. Nedum nunc ietum patiamur eihibet B. Sie •tiam T. Dederunt ita £rn., Lallemaml.» Sch., Orell. recte. L» Nisi quod scr, in L e. sequamimt] Sic Sch. a m. I. Sed USS, reliqui et Cort* ad Plio. L. II. Kp. 9. nisi id quod^ Rectittime, nt tupra eC texcenlict. OuD. Niei id quod BT. atquo iu •dideroat Scb. et Orell. L.
Quid caussae est t quin istum, tic»] Duo libri meootCTipti liabent: quid dubitatis, quim istum, etc. Lamb. Scb. uon oportei dubitare q. eic. MSS. ceteii quiiique et aliorum nonnulli cnm £d« Omnib. Quid dubitatis, quin eic Tum iudicatis Vott. I. Ovd* Quadripertita sic fiet arg.] Prima rox deea Ed. Omnib.^Sa# Loid. II. OuD.
Or, fidem babero non dob.] Ltid. J. or. noM fid. olc* Vo». U* fid, udhibert* Ouo* imit. Si qmd eniin perfijia illoniiii detrimenfi acoeperi* 011« I nemo erit^ praeter noamet iptos, qnem xure acea-•are possidras. Ac primo quidem decipi incommodnm ett: iteram^ slnltam: tertio, turpe. Kartliaginienses antem per-» taepe iam nos fefellerunt. Sitmma igitur amentia est in. eorom fide spem haberoi quorum perfidia totles deoe-. ptos sis.
Utraqne adprobatione praeterita tripertiia fit, lioc pa-* cto: Aut metuamus Karthaginienses oportet» si ittcolumes eot reiiqnerimos; ant eorum nrbem dimamus.- Ac meluere quidenl non oportet.
CAP. XL. Bestat igitur^ nt urbem dimamus.. Sunt 366 antem qni pnUint nonnumquam posse complexione et oportere sapersederi, cum. id perspicuum sit, qnod conficiatur et raliocinatione. Qnod si fiiat, biperlilam quoqae fierl Primo guidem 9tc* t§rUo /.] Leid. II [. primum etc Leid. I. tfrtium t, OdB» JT. autem per4aep0 iam] £d. Omo. C. pero p, i. ^bett iam a leid. m. Ooo.
In eorum fide epem habere^ Leid. HI^ Ed, Om. in e, fidem 9pem h, uti ei CAp. XL. Odd.
Quorum perfidia] Suprasc. ia Sch. ^. per fiduciam^ Ouo.
Hoc pacto] Leid. lU. hoc modo, Oud.
Ag metuere] Vost. I. Leidd. O. Ed. Omnib. at metuero. Oud* 8unt autem qui putant] Varie hic locos legilor io Tolgatit ct iDaDiiscripiis. Aiii ita habent, in his nnai Grjph. ▼etustissimui^ ct alier recentior. Sunt autem qui putant nonnumquam posso complexione, et oportere eupersederi, Ab iis stal Ald. Vicior. et MaautiQBy.qui sic edideruui. Lamb. iia legit: Sunt autem qui ita putant, nonnumqua/n poeee conclusione eupereederi, Cui nnut nnis manuscriptui iuffrftgatur, in quo ntr^que modo legi posse * ligoificainr, ad vocem illam, complexione p superne posila, conclu--^ eione, Brut. Sunt eutt^m, qui putant nonnunquam eonclusioni *upersederi cum id B. Putant Codd. ommno omncs. JPutent Era, « conieciara, quam probavit Beier. ad Offic. Tom. 1. p. ii. -Becepil hoc Orell. Fatso. Sunt qui putant et sunt qui putenl ntrumqne dicitor. Sunt qui putant esi: Putant quidam; nolo dicere, qni lini, sed ceiio scio. Sunt qui putent est: Fortasse putant quidami ucscio, qni sint, nec ceiio scio, id ipsnm quo modo putent. Ccrie in his codicum consensns non negligendoi esi. L.
Posse complexione et oportere supersederi] lllud et inlerpo-<vi suaiu Pall. omnium, neque a!iier#eAam edilio Rob. Stephani. Viciorius: posse complexione supersedere opportune» Larobinna ^ortere lotam delevii. lia scilicct fit, cnm abiiur a msi. GaiiT. ^—H posse Voss. I. non posse Leid. II. complexionem Sch. et non «omparei io Voss.l.II. Ed. Omn. et oportere non iegai in Leid. L '^cb. • tn. I. Qnod probo cum Lambioo. Oud. Nonnum^uam poss^ •^ntpleaione mipersederi T. Atqoe it» dedil OreU« «l Sck, jU «jgiuu€uUitkm—i, hoe modo: Si pcpctii, '▼n^ dob cA^ p€^p«rit floteoi. Hic satis etae diamt propcmere, et ligatnere: qooniam per^ieooMi nt, qood confifietiir, cooiplexionis rem noa indigere. Hobis antem Tidetar ct omnis nUiocinctiQ conclndCBda esae; et ilfaid Titiiim, qood fllis displicet, magnopere vitandnm, Be, qiiod perspicmm sity id in compiexionem inferamas.
Hoc antem ileri poterit, si oompiexioBBm genen intelligantor. ^am ant ita complectenmr, nt ia HHom coadncamns propositionem ^ el adsomtionem » lioc modo; Qnod si leges omnes ad ndlitatem reipalilicae referri coih yeuit, hic autem saloti reipnblicae profnit; profecto non potest eodem facto, et salnti commnni coBsuliiisse, et legibns non oblemperasse. Aat ita, Bt ex ooBtnurio aenten* jfr^umentaiiomnn hoc m6do\ Vom.I. 4wg, aiunt JL modo. Ocs.
8a/i* eMe dicunt proponere ei ad^,'\ Verbam dicunt n»aUi a Leid. 1. Sdi. « iii.!• iiem xo [▼.] este, Sed m yoss.l.If. Letd. 111. poniiar posi adsumere, Unde iateriionit fit tatpeciam; prcpoiititmi lid, Omn. OoD, Dicmnt omisU Scfa. Reiiaoil Orell. • Codi T.; iilem exltibet Cod. b,.L* Quoniam perspicuum eit quod aaifieiatur, complexionit ccc. . Habuerim qnioqae rocef priore» pro tupervacuif, «epetiilt tcilieit cx •nperiori ciaataU; qnod ipinm •dkoc magis deiegant libri aottrt nw., in qnibiu: conficiatur ex ratione^ quod ei fiaty complexiimit clc. qntc omni^ pr«ecettertnt, nt dizi. Gaut. Voeii. L IL euod conficiaiur ex ratioeinaiione ctittU omittit. Qote re^nct £d.OBa. el t»aen ex ratiocinatione addit. rem «bett a Leid. 1. 111. la 5ck. ^iiod conficiaiur quoniam perepicuum sit, eaque puociis sant ••bancta: Cerie Tcrboaior ett periodot, quam debet, Ooo. Cod.fi. ita locam ci,hibet: et aseumere quod conficiatur quoniam perepi'-cuum eet^ conclueionie rem non indigere, Vr. conqilexionie rtm non indigere omitit Sch. nncit incliitit Orellius. Erncsiio xtA •puria vita •oul. Paullo pott rv. iUud viiium pariier eiccil ScL iam Eme«tio •otpectii. Sed babent oniuet Codicet. ig, In complexionem inferamue^ Leid. 11. in cemplexione L Ocs» td in conclusionem inf. B. //• Poierit, si compl, gen. intelligantur'] Leid. II. potesf. Scb, Vot«. I. 11. Leid. III. £d. Omn. intelligentur. Leid. 1. intelligu^ tur, OuD.
Jion poi, eodem facio'] Leid. IL n, p. et eod. Sch, Leidd. 0. Cd. Omn. pacio, Otro.
j4ui ita^ ut ex contrario eenieniia conficiatur, hoc modo] Liber nnu^ luMuutcriptut babel: Aut conirarium conclusionis infeti" mtfs hoc modo. Lamb. Molat Gotbofredut, al. aut,coMirarium cooclusionis hoc modo, Quae netcio an velit regi per praecedeot fcrbnra conducamus. Sed ti MSSiot rogemut, illi letitntur id dclecinm eite, quum opiimnt illorum habeat: aut conirarium conclu' eionis inferemusy hoc modo, Mox MSSli aut ex conduciionihus aut ex conirario, Ob.on. Leid. II. 111. aut conirarium conelusionis inferemusi Scb. a m. I. aut ex contrario facienda eU compiesie, Sch. s ro.!• ad hunc modum» Ooo.
DE INVENTIONE Lib. L Cap. ^o, iji. 494 tia couficialuT, boc mpdo: Summa igitnr amenda est, iu eoram fide spemhabere, quorum perfidia toties dec<3ptu8 818. Aut ita, ut id solum, quod conficitur, inferatur^ ad 867 hunc modum: Urbem igitur diruamus. Aut ut id, quod eam rem^ quae conficitur, sequatur^ necesse est. Id est huiusmodi: Si peperit, cum viro concubuit^ pcperil autem. Conficitur boc: Concubuit igitur cum viro. Utoc si nolis inferre^ et inferas id, quod sequitur: Fecit iigitur inceslum; et concluseris argumentationem^ et perspicuam fugeris complexionem.
Qnare in longis argumentationibns, ex conductionibu8, aut ex contrario complecti oportet: in brevibuis id 8olum, quodconficitur, exponcre: in iis, in quibus exi^ tus perspicuus est, conseculione uti. Si qui autemt ex una quoque parte putabunt constare argumentationem, poterunt dicere, saepe satis esse boc modo argumentaticmem facere: Quoniam peperit, cum viro concubuit. I^am boc nnllins neque adprobationis, neque adsumlionis, vel eius «dprobationis ^ neque complexionis indigere. Sed iiobia ambiguitate nominis videntur errare. Nam argumentatio nomine uno res duas significat, ideo, quod et invenlum aliquom in rem probabile aut necessarium aTgumemlatio vocalur; et eins inventi arlificiosa expolitio.
Quando igitnr proferent aliquid buiusmodi: Qnoniam peperit, cum viro concubuit: inventum proferent, non expoHiionem. Nos autem de expolitionis partibus loquininr.
CAP. XLI. Nibil igitnr ad banc rem ratio iila pertinebit: atqne liac distinctioney alia quoque, qnae videbuntur officere buic partitioni, propulsabimusy si qui ant Aut ut id, quod tam r9m\ Leid. III. €Uit ita ui id elc. Leid, II. ^amdem rem. Oud.
Bt perspicuam fugeris complexionem] Sic Irgeocliim, fugoris^ lion feceris, ut ({iii(Um edideruol: el ita habeiit dtio libri niauoftcr. longe oplimi. Nam et p«ullo aole diiil, id, qnod perspicnum ^it, in coinplexionem uon e^e inrereudniii, et id iriiium es«e vilaudtiin. '* Lamb. Fugeris complexionem. Sic Leid. 1. a m. I, et Leid. 11. la ceierit feceris c, Oud.
£x conductionibus] Leid. II. ar/t c, OtJD.
Bx una quo^ue parte] Deeat quoque Ed. Omn. OuD.
fiam hoc nulliu/] Leid. ]\, n h, putabnnt n. Ouo.
Veque adsumtionis vel eius adprobationis] Ilaec funt io Jiollo MSto oec Eil. Omo. Oud. Absuui eadem » Codd. Oxonn., BT. et Vicioiiuo. Eieceront Sch. et Ortll. X*. » Proferent aliquid huiusmodi] Leid. II f. proferrent» Ed. Omi». perferuntf et deiu proferunt, Scli. eiusmodi, Oro.
CAP. XLL Fidebuntur ojficere] Vom» 1. videbantur off, Oud.
495 ML T. CIC RHETORICOR. sec 568 •^snmtioiieiii aliqumdo tolli posM^ patent, «nt propaniiomm. Quae n qaid habet pfrobabile, ant neGessannm, qaoq^no modo conunoveat auditorem necesse est Qaod si soluin spectaretur, ac nibil, quo pacto tractaretnr id, quod excogitatnm esset, referret: neqnaqaam tantnm inter anmaaos oratores, et mediocres interesse existimaretar.
Yariare autem orationem magnopere oportebit Nim omnibus in rebus simiHludo est satietatb mater. Id fieri poterity si non similiter semper ingrediamur in argnmeH-^tiouenu Nam primum omnium generibus ipsis distiaguere couTenit orationem, boc est, tnm indnctione nti, tom ratiocinatione. Deinde in ipsa argumentatioae Bon aemper a propositione incipere, nec semper quinqne partibus abuti^ neque eadem ratione partidones ezpolire: 9di tnm ab adsnmtione incipere licet, tam ab adprobatkme «Iteratra, tam ntraque, tam boc, tum illo genere com- ^i qui t\c ptttent^ Vom. I. Lcid. I.flf. #i quis pmiat rdpit-Ms •ed Sch. si qui putet, Bene. Oiro.
Commoveat auditA Leid, II. mopeett audit. Ouo.
SoLtm epectareturj LeSd. |. #• inventum ep, If. «• 'arptmentMm etpm £d. Omn. e, epect. id quod inventum eet^ Ono* {fuo pact6\ Ed. Omo. hoc p, Ocd.
ixcogiiatum eeeet^ Sch. a m. I. eet excog, Ouxn Jnter, eummoe oraioree et mediocreel Verbttm aratoree akic a P.'ill. omo. et Gfevenb. Videiur tamen neceMarinm. Gxvt. Dm>I tanitim Ed. Omn. oratoree non legat in Sch. Voas. I. II. Lcidi IIL pro intereeee in Leid. I. ftmpliciier eeee, Odj>.
Jngrediamur in argum,] Deeat praepouuo Leid. 11 1. male. Ovs.
Dieiing, cony. orationem'] Uliima tox in nullo MSlo acqM Ed. Omn. comparet^ e aoperloribof inieUigenda. Oco. Oraiienem omittunl T. et Oxonn. omifieruoiqoe Sch. et OrelL Paullo poM pro T. argumeniatione, quod bic nimit infinilum, ratiocinatioiu •cripiit Sch. de coniectura, qnam conflrmare Tidetitr ipti Vicioriniit, qui haec habei: Propier faetidia^ inquii, t^ttria uti oratioee debemue, ut uunc per induciionem ar^umentemuTy nunc per raiiO' cinaiionem, Veinde in raiiocinationibue ut nune quinquepartiiae^ j nunc quadripariiiam, nuniT tripariiiam faciamue argmmemiatie' nem, cet. JL.