Intentio Porphyrii est in hoc opère tractare de sex vocibus, id est de génère, et de specie, et de differentia, et deproprio, et de acci- denti, et de individuo, et de signifîcatis eoruxn. Et ciimintendat trac- tare de istis sex vocibus, et omne tractare ^ tamen non proponit, nisi de quibusdam tantum. Ideo non ponit de individuo^ quia individuum continetur sub unoquoque, et in significatione et in pr^dicamentali ordine; nam quemadmodum gênera et species proprie ponuntiur in ' praedicamento, eodem modo individua ipsorum. Et de omnibus istis intendit tractare, rogatu cujusdam sui amici scilicet Chrysaorii, qui legerat vel légère intendebat Categorias ^, in quibus quasdam diffi- ciles esse sententias noverat, aut per se aut per alium, quas per se intelligere non poterat. Unde rogavit Porphyrium suum amicum ut faceret sibi quoddam ut introductorium opus ad ipsas Categorias Aristotelis. Et quia ipse Porphyrius noverat intelligentiam Aristotelis et ipsum tractatum, considerans * nullas voces magis esse necessarias ' Fol. 39 r*, c. 3. ad Categorias quam istas sex voces, quoniam ex istis sex vocibus cons- tituuntur praedicamènta, ideo ^ perelegit tractare de istis sex vocibus. Hujus operis siint materia istae sex vocès et earum significata. Finis ipse Categoriarum ^ scientiae inveniendœ^ supponitur iste tractatus, quia bic docemur invenire rationes suffîcientes ad probandas quas- libet quaestiones factas de istis sex vocibus et de significatis earum. Et cum talis sit intentio, secundum^ modum operis intitulavit^ librum * Cod. iktctat. — ' Categorias jsupplevimus. -«^ * Cod. cum id ao. •— * Cod, Categoriœ. • — * Cod. inveniendi. — * Cod. sed. — ' Cod. non titalavit, GLO8S. IN PORPB. 70 554 PETRI ABiELARDI suum: sic incipiunt Isagogœ Porphyrii, id est introductiones ducenies lectorem in Categorias. Sed iu prologo plus facit ^, et ostendit mate- riam de qua tractet et quo modo tractet, scilicet introductorie, et cui hoc^ faciat, et quanta sit utilitas, et quas sententias apponat, et quas praetermittat etquos^ imitetur auctores\ Accessus ad litteram.
Mea intentio est facere introductionem ad Categorias, et cum sit, tentabo aggredi ea quœ sunt dicta ab antiquis de génère et de aliis, et hocbreviter, at non ita breviter ut insit obscuritas, sed medio * modo, id est vero modo introductionis. Hoc ideo faciam, cum hoc est qui- dem nosse quid sit genus et per prseceptiones et per destructiones, et quid differentia, etc.
Cunif Chrysaori^ sit tibi necessarium, id est utile et ad eam doctri- nam prœdicamentorum quae est apud Aristotelem quam requins, et ad signifîcationem dif&nitionum, id estaddi£Bnitiones assignandas, id est coastituendas intransitive; quia si ignoremusquod essent genus et quod differentia, nesciremus constttuere diffinitionesrectas; item si ignoremus quid sit accidens, nesciremus constituere descriptiones; et cum sit necessarium omnibus^ ad ea quae sunt utilia in divisione, id est, ad illas praeceptiones de divisionibus, vel cum sit neces- sarium ad ea quae sunt utilia in demonstratione, quia locus a gé- nère, a specie, ad diffinitionem servit demonstrativis syliogismis: dico tentabo aggredi, id est facere intendens traditionem tibi, id est trac- tatnm tibi traditum; tradrtionçm dico compendfosam, id est abun- dantem, utilemin speculatione istarum rerum, id est sex vocum.
Altioribus (fuidem. Dico quia tentabo aggredi hoc modo, abstinens quidem me altioribus quaestionibus.
Mpxde generibus. Dico abstinens me ab ahioribus quaestionibus, et moœ id est etiam ecce a quibus: de generibus et speciebus recusabo dicere illud^ quod sive subsistant, id est sive sint, id est habeant GLOSSiE IN PORPHYRIUM. 555 esse, sive siirl ^dsita in salis ntidis pum intellectibus, îd dst ut iantum intelligantur esMoitisê, et non sint, sive sint subsislentide, id est si habeant esse. Recusabo dare utrum sint separata a sensibi- libus, id est a numéro sensibilium, an sint posita in sensibilibus, id est numerata inter ipsa sensibiiia et congistentià circa ea. Recusabo dare scilicet quœstiones affines istis* in difficultate. Aliter de generi- * Fol. 29v',c. bus et speciebus recusabo dicere sive subsistant, id est sivg sint subs- tantise, sive non sint substantîae, sed sint positœ in aliis prsedicamentis. Postea quaeritur sive sint posita in solis intellectibus, sive non sint posita in solis intellectibus. lUa dicimUs poni in solis intellectibus quse tantum intelliguntur et non sunt. Et si non sint posita in solis intellectibus, postea quaeritur sive sint posita iti intellectibus nudis ab indumento veritafis, sive non sint posita in intellectibus nudis. lUa dicimus poni in nudis intellectibus, quae, cum sint, aliter intel- liguntur esse quam sint. Et si non sint posita in nudis intellectibus, postea quaeritur sive sint posita in intellectibus simpliciter puris, id est sine aliqua commixtione falsitatis, sive non sint posita in intel- lectibus puris, sed cUm aliqua adjunctione falsitatis. lUa dicimus poni in puris intellectibus quae intelliguntur simplicer ut sunt. Aliud membrum: Et si sint subsisfentià-, id est substantia&, recuSabo dare an sint corporalia an incorporalia. Et si sunt corporalia, recusabo dare utrum sint separata a sensibilibus an posita in sensibilibus, id est an debeant computari inter sensibiiia, an non. Caetera non mutantur.
Altissimum enim. Ideo recusabo, nam negativum est hujusmodi, altissimum et egens majoris inquisitionis quam sit mea ^ ad tractan- dum et tua ad inquirendum. A causa.
lUnd veto. Ista recusabo dare, sed ilfa tibi monstrabo^ de bis, id est de génère et de spccie ac de aliis propositis, id est de dîfferentia et de aliis quae tractaverunt antiqui, trahentes inde probabilem et quem ad roodum' ipsi tractaverunt; et horum antiquoruth maxitne fuere tractantes Peripatetici, quos volo imitari; Videtur autem. Proposuit se tractaturum de génère, sed quoniam 556 PETRI ABiELARDI genus est sequivocum ad multa, significat enim collectionem et prin- cipium et materiam et masculum et feeminam €t generala^ ideo exequitur œquivocationem generis, ne^ ubicunque audiretur genus, ifiteliigeretur philosophicum genus. Sed aliis œquivocationibus prae- termissis, ideo de collectione et principio' assumpsit, quia philoso- phicum genus quamdam hahet similitudinem cum istis. Sic conti* nuatur: quibusdam videtur quod genus etspecies dicatur simpliciter, sed mihi non videtur* Gênas enim. Genus vere non dicitur simpliciter, sed coUectio et principium et philosophicum genus distinguuntur; tamen genus non dicitur simpliciter ab oppositis, quia ponendo negat, et hoc est: ge- nus enim est collectio aliquorum, et quia collectio potest intelligi sicut collectio lapidum et vulgi, quae non est g'enus, addit habentium se ad unum aliquid, per quod removetur. talis collectio a génère; et quia adhuc est collectio quas hahet se ad unum aliquid, ut collectio Woi. 39v",c.a. latronum hahet se ad unum aliquid, id est ad latrocinium^, et sicut parentum collectio ex parte patris et ex parte matris hahet se ad unum aliquid, id est ad filium, quod talis collectio non dicitur genus, addit ad se invice m; id est, ita illa collectio hahet se ad unum aliqmd ut ex illo uno ipsa tota collectio linea consanguinitatis copuletur; et quia posset intelligi hahere se ad se invicem, ita: qui omnes essent in eo- dem gradu consanguinitatis, quod omnes essent vel fratres tantum vel nepotes, ideo addit quodam modo, id est competenti modo, sci- licet quod quidam sint fratres, quidam nepotef.
Secundum quam significationem, id est descriptionem, collectio Ro- manorum dicitur genus, quia hahet se ad imum; quod dixit in régula, hoc ostendit ^uh exemplo, uhi dicit: Secandum quam, etc. Dico ab habîtudine unius et ah hahitudine multitudinis hahentium eam c(^a- tionem qus est ah illo, id est Romulo, ad se invicem^; et aliquo modo non mutatur; multitudinis dico\ id est determinate; dictœ secundum divisionem, id est propter divisionem, scilicet ut separet istud genus ' * Cod. inginatica, — * Cod. principium. — " Cod. vicem. — * Cod. itérât: non malatur maltitadinis dico.
GLOSSiE IN PORPHYRIUM. 557 quod est collectiô ab aliis generibus, id est principal! génère et pfai* losopbico, vel ita muliitudinis dico dictœ ut separet collectionem is- tam Romanorum ab Atheniensi coUectione.
Diciturautem. Non solum collectiô dicitur genus, sed et principium uniuscujusque ^ generationis. Et aliter, id est propter aliam causam principium dico sumptum, vel ab eo qui genuit, ut pater, vêla loco in (fuo qais genitas est, ut Thebae. Aliam causam habet principium « scilicet pater, quare dicitur genus, id est filiorum ^ a se generatorum, quam sit illa alia causa quare collectiô dicitur genus, quare collectiô propter qonsanguinitatem. Principium scilicet pater dicitur genus, propter filium quem ex se générât. Locus vero dicitur genus, quia in eo generatur aliquid.
Sic enim. Prôbat a partibus quod principium gignentis est genus. Tantalus et Hercules sunt genus; sed Tantalus et Hercules principium gignens; ei^ô principium gignens est genus. Iste modus tertiae figurée est: Hercules et Tantalus sunt partes principii gignentis, et hoc est: Sic enim nos dicemus Orestem habere gênas a Tantalo, sic id est principium, etc. Et rursus; unde locus est genus, est principium; Thebœ et Athenae sunt genus, sed Thebae et Athenae sunt locus in quo quis genitus est; ergo locus in quo quis genitus est, est genus, id est principium^. A partibus; Thebse et Athenœ sunt partes loci. Etenim Thebse^ et Athenae sunt genus, principium, quia omnis patria. A toto; et hoc est: etenim patria, etc. Quemadmodum pater, id est propter eamdem causam, scilicet filium in se generatum. Sed alio respectu dicitur filius causa ad locum, et alio quantum ad patremi Hoc autem dixit quod patria sit genus ut pater. Sed kœc signifcatio, quod pater dicitur genus, esse videtur promptissima, id est rectior, et in hoc quod dicit, removet locum a patemo génère, quia vult philosophicum genus habere similitudinem cum patçmo' génère.
Romani enim. Unde pater promptius est genus quam locus. Romu- lus et Cecrops sunt patres; sed Romulus et Cecrops sunt promptius 558 PETRI ABiELARDI *Foi. 3or*, c. 1. geniis si illi qui descendunt ^ ex génère Bomuli dicuntur Romani, el illi qui descendunt a génère Cecropis dicuntur Cecropid», et horum proximi, id est similes in cognatione. Tune Romulus et Cecropa sunt promptius genus. A causa, et hoc est: Bomani enim. Et quia quemad- modum quidam sumunt noinen sumptum a patribus, ut Romani a Romulo, ita quidam sumunt a ioco, ut a Laudimo Laudunensis, sciendum est: hi taies sumentes nomen a patria non dividimt^ ccmsan* guinitatis creationem a ioco; et ideo addit: horum proximi. Et prius in ordine tractatus prœposuerat istudgenus quod estcoilectio generis principaiis; et ne aliquis veiiet intelligere quod prius ista voi genus esset imposita ad significandam coiiectionem quam princîpium, hoc removet dicendo prius esse genus principium quam coiiectionem, et hoc est: et^ prius quidem.
Namque évidentes. Bene dico quod muititudo descendens a Ro- mulo dicitur genus. Nam ita superius diximus. Ab auctoritate, et hoc est; namque nos, dividentes, id est divisionem faicientes hujus signî- ficationis quœ est collectio, ab aliis signifiqationibus generis, et ab aliis séparantes^ id est ostendentes banc significationem' generis ease diversam ab aliis significationibus generis, dicebamus, etc.
Aliter antem. Non solum collectio et principium dicitur genus, sed etiam illa vox dicitur genus cui supponitur spedes; et aliter id est propter aliam causam quam supradictam supponitur^ dico; in ordine praedicamenti genus dico. Dictum fortasse ad similitudinem horum; ideo ^cit fortasse, id est dubitative, quia philosophicum genus non habet eamdem similitudinem cum coUectione quam habet cumprin- cipali génère, quia collectio estcoUigens qusedam, et eadem res est et coUigens et collecta, continens et contenta. Sed quando dicimua: geniis continet, ihi habemus diversa, continens et contentum, quera- admodum principali génère diversa sunt generans et géiieratnm, id est pater et filius; etsicut filius procreatur ab ipso pâtre, ita genus et species sunt diversa, et similiter species procreantur ab ipso génère * Cod. divent — ' Cod. ex. — ' Cod. supponit GLOSSiï IN PORPHYRIUM. 559 cum differentiiftîn diffinitione, ut in hac diffinitioûe: animal rationale mortale, procreatur homo.
Etenim. Vere gernis cui supponitur species simile est; nam istis, coliectioni et priBcipio. A partibus; et hoc est: etenim principium earam, id est non dîversarum^ sed earum qum 8ub ipso sunt Vel ita: nam in hoc est simiie principio quod geniis principium quoddam, id est materiale, suarum specierum, et in hoc est simile coliectioni quod continet multitudinem specierum quae sub eo sunt. A partibus similitudinis.
Videtur etiam. Vere philosopbicum genus habet similitudinem cum coUectione, quod sicut coUectio multa continet et ad unum respicit, similiter genus multas species continet, quœ in ipso génère inveniuntur.
Tripliciter igitur. Quandoquidem coUectio dicitur genus, et princi- pium dicitûr genus, et illud cui supponitur species dicitur genus, igitur. tribus modis dicitur genus. Quod prsedicatur de pluribus individuis et de dififerentibus i^ecie, id est de diversis speciebus, et quod prse- dicari faciunt de diversis speciebus, convenit tam accidentalibus diffe- rentiis quam * substantialibus. Addit in eo quod quid, id est ad interroga- ' Fol. 3o r*, c. 2. tionem factam per quid. Nota quod per prœdicari de plaribui removet individua, per prœdicari de pluribas differentibus speciebus, remo- vet species, et per prmdicari in eo quod quid^ removet differentias et accidentia, quœ de diversis speciebus prœdicantur; et quia hsc tota descriptio convenit adhuc sequivocis, supplendum est /)n6P(/iVari in qmd univoce, ut^ œquivoca excludantur^ quœ non univoce prœdi- cantur '• Erant qui coloratum genus ad album solebant dicere et ni- grum ^; sed nifail est, quia nihil quidem récipit magis et minus et est species, quod ista habent; igitur non sunt genus nec species.
Eoram enim. Reddit causam quare singidas differentias apposuit in generis descriptione. Ideo scilicet hanc primam apposuit prœdi-- cari de pluribus^ quare per hanc facit differre genus ab bis quœ ^ Ut supplevimus. — ' G>d. excludanL — ^ Gxl. in voce prœdicitur, — - * Cod, absque ftensu: qui coloratum erat genus ad albam solebant £ei et nigram* 560 PETRI ABiELARDI de uno solo dicuntur, sicut individua; quod videtur esse falsnin quod individua de uno solo praedicentur, cum hoc ihdividuum So- crates de pluribus habeat praedicari, ut hoc album est Socrates, hic ve- niens est Sacrâtes. Sed ideo dicitur non praedicari de pluribus, quia de duobus oppositis non habet praedicari, scilicet de Socrate et Pla- tone, quod habet homo, hoc modo: Cicero est homo, Plato est homo; per hoc quod apponit hic vel hoc, innuit alia individua, quod quae- dam nomina individua in simplici voce ut Plato, quaedam sunt indi^ vidua per adjectionem articuli, ut hic homo, hoc album.
Alia vero. Dixi quod praedicari de pluribus convenit generi, per quod differt ab individuis; et non solum generi convenit, sed etiam speciei et caeteris. Proprium accidens alicui est, ut hoc album, quod non praedicatur de pluribus.
Est autem. Non solum ostendi tibi per descriptionem quid sit genus, sed etiam ostendo tibi per exempla; et hoc est: est autem, etc.
Ab his ergo. Quandoquidem individua de uno solo praedicantur, et genus de pluribus, ergo genus differt àb individuis. A partibus diffe- rentiae. Quia quidem differt aliud per praedicari de pluribus, aliud de uno solo, aliiid alio modo; et subdit unum inferatt assignata, id est ut assignavimus.
Ab his autem. Et non solum differt genus ab his quae^ praedicantur de uno solo, sed etiam ab his quae de pluribus praedicantur. Nume- rum vocat coUectionem accidentium confectam ex pluribus acciden- tibus unam proprietatem effîcientibus, ut: Socrates est albus ambu-^ lans musicus, etc.; tôt accidentia sunt addenda quod soli individuo conveniat illa coUectio.
Homo enim. Vere species praedicatur de pluribus differentibus nu- méro, quia hqmo. A parte speciei.
Animal vero. Species differt, scilicet quia sunt oppositae species di versa individua continentes, ut homo continet Socratem etPlato^ nem, et bos huncbovem et hune bovem; ideo dicit numéro differre, quia numerus^ inferior est etiam superior.
' Quœ supplevimus. — ' Cod. nwnerù.
GLOSSif: IN PORPHYRIUM. 561 A proprio vero. Non solum a prœdictis difiFert genus, sed^ a proprio *. * F^i. 3o v', c i Per hoc quod dicit proprium praedicari de una sola specie, vult intel- ligi quod speciaiissima species soia habet proprium, ut homo risibile; per quod constat quod^ sensibiie non est proprium animal, quia praedi^ catur de oppositis speciebus, ut de homine et equo; neque coloratum est proprium corpori, quia de oppositis speciebus prœdicatur. Per prae- dicari in quid de pluribus speciebus, facit genus difierre a proprio, et si praedicari in quid, ista differentia facit difierre genus a proprio, tune ponit omnes difierentias superiores, sicut sensibiie positum ponit animatum et substantiam; ut si est sensibiie est animatum, et si est sensibiie animatum, est substantia, et ipsa difierentia ablata facit suum diffinitum convenire cum suo opposito, ut sensibiie ablatum ab animali facit convenire animal cum suo opposito, scibcet cum ar- bore, in bac difierentia quae est animatum; quod falsum est, quod omnis differentia sequens ponit superiores, quia ubi sunt permixtae differentiae, fallit; ut in bac difiinitione: animal rationale morlale, quia si est mortale, non sequitur ut sit rationale, et similiter praedi- cari in quid non ponit supra dictas differentias generis.
Non recte videturin hoc loco dare differentiam inter genus et pro- prium, cum omne genus différât a proprio per sequentem differentiam, illam scilicet quam dat inter genus et differentias <ît accidentia, quum omnia propria continentur sub accidenti; sed recte differentiam, cum sit mos in omni di£Ginitione quod praecedens differentia facit differre quantumcumque potest, et ideo non erravit reservare banc diffe- rentiam.
DifferentiéB et communiter accidentia non prœdicantar ad interroga" tionemfaetam per quid, sed adfactam per quale, per quod genus differt ab istis.
Interrogantibus enim. Vere praedicatur in quale; quia nos dicimus, hominibus interrogantibus nos illud subjectum de quo differentias et accidentia praedicantur, dicimus non praedicari in quid, sed in quale. Ab effectua dicimus; effectus est et auctoritas.
* Sed supplevimus. — * Cod. qui. — " Cod. prœUcare, — * Oxi. affectu.
GIOSSM IN PORPH. 7I 562 PETRI AB^LARDI Interroganti enim. Differentia et acçldens pra&dicantur in quàle, quia rationale est et nigrum. A parte.
Est autem. Quia mixte dederat exempla, ostendit qaod horum fîèt differentia et quod accidens; et hoc est: Est aatem, etc.
Quando autem. Differentia et accidens praedicantur in quale, sed genus in quid.
Est çLutem. Commendatio exempli est; quare haec illatio videtur esse ead^em quse superius, sed non est. Continuatur sic ': quandoqui- dem genus differt per praedicari de pluribus ab individuis, ergo prœ- dicari de pluribus ab individuis est par ad iliud quod ^rœdicari de pluribus facit genus dîfferre. Quod dicit sicut species id est ita prœdi- catur quod sint species, etc. Fel qao modo se habent diàditum est ^ quia superius dixerat accidentia et differentiam praedicari in quale, quod non est verum de omnibus, quia quando qusBrittir quo niodo habet se Socrates, responderaus: disputât vel ambulat.
Nihil igitur. Quandoquidem omnes partes quaa sunt in descrip- tione generis operantur, ergo nihil est superfluum. Ab oppositis, quia 'Fol3ov*,c. 2. ponendo rcmovet*. Neque minas continet; nihil ad locum, sedaddita sententia est quia superius non dixerat quod ^ esset convertibilis, ideo apponit neque minus coniinet, si enim non est minus continens, et est convertlbilis diffinitio.
Species autem. Finito traetatu generis, incipit de specie, exequendo œquivocationem speciei, sicut superius generis; et ideo apponit^ tantum bas duas significationes speciei; quin species plures habet significationes, sed istae duae satis sufficiunt ad ostendendam aequi- vocationem; et hoc est; species dicitar forma, id est ut pulchntudo tam mulierum ^ ut Peti:oniUae, quam virorum.
Dicitar autem. Non solum forma dicitur species, sed etiam iila vox dicitur species quae supponitur generi lege praedicamenti, sed per si- gnificationem, id est descriptionem; scilicet quia supponitur species generi, homo est- species animalis. Album pro albedine, tnangulam^ pro triangulatione accipe.
^ Gxi. quo, ^* * Cod. non apponit. — ' Gxl. tel angulum.
GLOSSiE IN PORPHYRIUM. 565 Qaod si. Reddit causam quare feclt tnentionem speciei in des- criptione generis, et géneris in descriptione speciei; quasi dicat: ubi dixi: species est quœ ponitur sub assignato geaere,i feei hientio* nemgftneris. Quod si est pro cum ^ etiam assigïtajites^meifiiidmus spe- ciei, dieentes sic: quad de pluribûs, etc. Et ii illud fecimiis, et istud facere licet^ scilicet mentionem generis in descriptione speciei; et hoc est: et speciem dicimus, etc. Vel sic ^ non immerito dicttim est si pro cum genùs, etc.
N^sse autem. Quôd feci mentionem unius in descriptione altèrius, non sine eausa fuit, éeà propter istam quod ^ genos et species relativa sunt; et hoc e^t: et genâs alicajus speciei estgenus, et species alicujas generis species; et quia suht relative, idcirco^ id est propter banc eau* sanoii necesse est uti utriùsque vdcd^uiis^ id est génère et specie in diffinitionibus utrorumque, quoniam diffînitio unius reiàtivi non potest dignosci sine diffînitiône sui réiativi.
Assignant^ ergo. Quandoquidem quia reiativa sunt, oportet fieri mentionem unius in descriptione àiterius, ergo id est prôpter hoc quod relativa isunt assignant speciem sic, id est faciendo mentionem generis^; et hoc est: species ({nœ pomtur svLb- génère, et quia. istud cbh* venit differentiis et quibusdani accidentibus, ut grammaticum, addit de qua geAas prœdicatur in ^uid, i^upple: materialiter. A simili, propter eamdem causam. n Amplius. Noà elolum supra dictis modis ■ aissignant speciesi; sed etiam aie: species. est qubd pj^dicatur de>pluribu3 çt differentibus nuiherd.tantum; hoc supplendiun est, quia per iatitum èxcludifnus geiiera qu», quàmVis prâsdicentur de pluribus differentihus oùmero s non tanium, qiiia de muitis speciehus et muitiç.aliis^praediiàanlux^ Item quia species praedicantur. de pluribiis diffeirentibus niunevo, in quid, et rémanent in eoidem modo praedieafadi, quia icilicet iwgmd per hoc excluduntur differentiae et accidentia, quse, licet praodicëntur in quid de suis individuis, tamen non rémanent^ in eodem, mbdo * Cod. quod pro et istud est si pro Cum. — * Cod. sic quant dictum. — ' Cotl. quam. — * Cod. assignavit. — * Cod. remaneat, 564 PETRI ABiELARDI praedicandi, quia praedicantur in quale. Dicimus enim qualis est So- Foi.3ir*,c. I, craies albus, et etiam dicimus quid est hoc album \ et quid est hoc rationale est rationale.
Sed hœc quidem ^ Duas dédit assignationes speciei, sed haec proxima est specialissimae speciei, quia est illius quse est solum species. A pari. Aliœ vero assignationes non tantum simt specialissimae speciei, sed subaitemarum.
Planum autem. Dixi quod qusedam sunt specialissimae speciei, quaedam subaitemarum, sed hoc erit tibi planum sic. In uno quoque prœdicamento ^ id est prsedicamentis coUectim accèptis, quae- dam sunt nomina quae dicuntur generalissima, et cpaedam alia quœ dicuntur specialissima. Quippe si in singulis praedicamentis di- cerentur esse generalissima, quod littera videtur velle, falsum esset. In prœdicamento enim substantiae non est nisi unum nomen gênera- lissimum, licet possint esse plura specialissima; sic in caeteris. Item nota quod ideo constituit praedicamentum, ut in constitutione prae- dicamenti ostendcret quibus vocibus supradictae assignationes con- veniant, et quia iste liber est introductorius ad praedicamenta quia ubi dicet: specialissima species, cam sit species post quam non erit alia inJerioT species, ostendet quod eidem conveniet assignatio su- perius data, haec scilicet: species est quod prmdicatur de pluribus nu- méro differentibus in quid.
Est autem. Hic diffinivit generalissimum sic: lUud nomen dicitur generalissimum, quod, cum sit genus, nullum aliud supervenit quod sit genus ejuSj et ideo supplendum est: cum sit genus, quia aliter res vel ens esset genus, quod fsdsum est. Item illud nomen dicitur specialissimum quod, cum sit species, non habet aliud nomen quod di- catur species post se, et quia Socrates et PJato et grammaticum hu- jusmodi non habent sub se nomen quod vocetur species, ideo sup- plendum est: cum sit species.
Inter generalissimum autem et specialissimum sunt gênera et species y et ne quis vellet gênera et species accipere in diversis, addit: eadem, ^ God. sed quis.
GLOSSiE V* PORPHYRIUM. 565 id est eaedem voces sunt et gênera et species; et ne quis veliet accipere gênera et species eodem respectu, subdit: propter diversurn respectuni sunt gênera, et propter diversurn species.
SU autem. DifiBnivi generalissimum, specialissimuni, médium. Sed hoc sit tibi manifestam, etc.
Substantia est quiddam, id est univocum, scilicet unam naturam ponens in omnibus suis significatis, et quia non omne univocum est genus, addit: et ipsa est genus. Talis est constitutio quod sab hac pono corpus^ etc.
Sed horam. Quasi prœposui substantiam supponendo alia, et non ostendi quid de illis esset generaiissimum vel specialissimum; sed modo ostendo, et hoc est; substantia est generaiissimum, quia est so- lum genus. A pari. Homo specialissimum, quia solum species. A pari.
Non autem. Dixerat quod homo continebat particulares homines; et ne intelligeretiu* quod homo genus esset particularium hominum, hoc removet quod non est genus.
Et omne. Diu quod homo est soium species, et hanc universalem sententiam do: omne quod est proximum, et cum recto ordine prœdi- camenti per hoc removemus * grammaticum et^ hujusmodi acci- *Foi.3ir",c.i. dentia; et per hoc quod supplemus: ante individua speciaiissimae speciei, removemus gênera quse sunt proxima ante sua individua, ut hoc animal est animal.
Qffemadmodum igitur. Quandoquidem omne quod est proximum ante sua individua est solum species, ergo homo est sola species. A toto. Et non solum ex hoc toto potest probari quod homo est solum species, sed etiam ex hoc pari: cum^ homo esse sit species, postquam non est alia inferior species, est sola species. A pari. Dixi quod post hoc non est alia inferior species, et ne aliquis veliet quod quemadmo- dum post animal et rationale est differentia, quod junctum cum ani- mali facitspeciem, ita post homo esset aliqua differentia, quae juncta cum aliqua voce faceret speciem, addit: neque aliquid eorum quae possent dividi sunt sub homine, sed sola individua. Unde individua ' Et supplevîmus. — ' Cum supjdevimus.
566 PETRI ABiE^ARDI sunt sub homo; nam Socrates et Plato. Et uaum boc faitbes quod si ^ homo sit species post quàm non sit alia inferior species^ sit scia species in homo^ quia quornadmodum substantîa est genus gênera* lissimum, cum suprema sit, eo quod nulluiii genus supra eam sit, sic et homo, cum sit species post quam non sit alia inferiory est sola species. A simili propter diverses catisas. Sola ispeçîesponituradrémo- tionem generis, quodita est species qùbd non. sit geiras^ atiimm post subalterna, ultimo loco ordine prœdicamenti ponitur; specialissimu^ quantum ad comparationem.
Qaœ vero. Gommunem regulam de generalissimo et specialissimo dederat; de mêdiis nuUam communem dixerat, licét dixisset: cOr- pas est species mbstaniiœ, ^genus vetvaniihati corporis et alia; hic communem regulam inducit, et hoc est: qju^ vierOy etc. (^te^titr, quandoquidem média sunt species superioruili gênera iilferiorum, igitur duas habent habitudines, id. es* duos respectus a partibos duarum habitudinum.
Extrema vero. Media duas habent, sed extrekna unaiti tantuni.