La scienza nuova — Volume II

2 Si veda sopra p. 177, e cfr. DU., § 185; «Atque adeo animum humanum, qui platonicis asseritur, per hoc quod sit supra corpus, imtnortalis, iurisconsulti statuunt omnium omnino iurium domicilium et sedem, qui uno ore omnes dicunt ■iura animo parari», «animo conservari», «animo alienari». — Hanc iuris metaphysicam Romani a gentibus antiquissimis accepere, a quibus haec generis humani traditio erta est, qua gentes humanae omnes credunt (nam quae non credunt, si quae sunt, omnino barbarae ac ferae sunt) aniìnos humanos esse immortales; quam traditionem si Flatonis demonstrationibus incoeptam et per gentes diffusam et propagatam dicerem, equidem viderer erudite ineptire. Doctrina constemus igitur. Diximus ius humunum ab humandis mortuis incoepisse, et ius humanum a divino sumpsisse exordia, et ius divinum humanumque apud ìnaiores gentes utrumque esse fundatum; uti cantra infer exleges inipios cadavera inhumata iacuisse... Sed et maiores gentes definivimus viriles stirpes, quae in plures familias dividebantur. Igitur liane stirpium in familiarum ramos diductionem necesse est inde factam quod posteri, ordine mortalitatis, quem eleganter Papinianus dicit, suos maiores alium post alium condidissent... Itaque pietas ipsa suo cultu optÌTuis genealogias, sive gentium successiones, imprudentibus conservavit commonstravitque; quod cum animadverterent, sedulo postea curarunt ut ea sacra in familiis servare/itur. Quod patricii romani praeter caeteras... custodierunt; et Cicero ex romanis moribus in sua republica, quam ad romanae exemplum format, caput illud legum concipit: «Sacra fa miliaria perpetua (non interrupta) manento». Ea ratione optimi a religione fontium... ad religionem deorum manium progressi; a iure humano iterum ad diviniun rediere. — Hac fuaiores gentium a posteris divinitate donati, persuasionetn induxere animos, non corpora, sed quasdam corporum imagines esse, ac proinde immortales ■, ecc. ecc.