SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Latin

Page 17 of 82

cti, & entis, & principii,dicendum quodibi eft fimplicitas per priuationem com we tionem exaliis, non autem prout ítmplicitas dicit indifferentiam omnimodam. In omnibus enim vt dictum eft, cadit aliqua differentia, & dependentia:quamuis ením non fint compofita, tamen corum effe dependet à compofito,fiue compofitione. Vhde beneconcedendum eftillud quod vltimo diccbatur, quod illud derogat fimplicitati rei, quod fit alteri componibilis,inquantum fimplicitas priuat — tatem, & differentiam inre fim plici, quamuis non derogetinquantum priuet compofitionem ex aliis. Ó mnis enim dependentia facit ipfum quod dependet à fumma fimplicitate, & in differétia recedere. Solus autem Deus eft independens. Omnia auté alia funt dependentia,fiuc comparatione ad diei n ex quibus funt,fiue vnü principium cóponens complicetur ad aliud,fiue effe al denscomparatione ad Deum,fiue ab ipfoDeo.Nihi autem quod dependet eft fua dependentia: ideo nihil tale eft fumme fimplex quia omne fimpliciffimum eft abíolutiffimum, &c. | QVAESTIO IIL QVAESTIO IIL An anima tationala fit tota in toto,C* totu in qu4libet parte totius. 4lex. 4lemfir 9.4. dg. Et |.Sentent.di/.8.9. 1.ari. j. Et de amima «rt. 10. AE pid Rom.1.Sent. diff. 8.1. p.q.9; "dipbon/us Toletanmu 2. de anite q.5. 045. Efomne: anitmafftesin 6b. de tmmna. V Trumanimarationalis fit in toto corpore,ira quod |Fandant. in qualibet parte. Et quod ficviderur, Auguftinus dicit quod ficut Deus eft in maiori mundo, ficanima in minori:fed Deus fic eft in maiori mundo, quod in QUA- | a5j.on).1). libet parte totus: ergo anima ficeft in minori, fcilicet inr». corpore. | | Ir M quod dat effe toti & partibus, vniturtoti & tiam dat effe, & hoc non nifi ei cui effentialiter vnirur: | Arif: fed anima dat efle toti corpori, & omnibus partibus: er- Irt inoculoeft videre, fentire,& viuere. Quzroetgo vtrum fint hecvnusa&us, vel differentes.Non vnus, hocconflat,quia priuato vifu, adhuc fentit perta&um: priuato fenfu,adhuc viuit, ficut in paralytíco: cum ergo viuete fit à fubftantia, videre potentia, in oculo eftanima fecundum fübftantiam, eadem ratione poteft probari & in omnibus partibus effe, IT £M anima operaturintoto Corpore: ergo eft per potentiam: fed potentia animz fimplex eft,ergo fi potétia vna etin manu, & pede, idem cft in diuerfis partibus:fed non eft fim plicior potentía quam fübftantia;ergo,&c.; Ir? M anima eft in corpore, aut in qualibet párte;aut in vna detetminate,aut in pücto. Si ín qualibet parte,habeo propofitum. Si in vna,cum illa habeat plures partes, & anima fit fimplex,erit in pluribus partibus: ergo non e(t inconueniensanimam effe in pluribus partibus. Scd: qua ratione eft in partibus partis, eadem ratione eft ín partibus totius. Si e(t in pun&o corporis: ergo cum pun-Qus non habeat proportionem ad totum corpus,anima eft improportionabilis toti corpori: ergo non poteft eífe perfectio, cum propofitio (it perfe&ionis ad pérfedibile. Similiter pan&us eft fubftantia pofita, fiue habens pofi-Gionem:ergo anima habet fitum in corpore:fed nulla forma fitualiseft motor fufliciens:ergo,&c.

I. $55 contta: Forma quz eftin coto & in partibus vna,denominat partes & totum ratione confimili. V nde qualibet pars ignis,eft ipnis:ergo fianima eft in qualibet arte, qualibet pars animalis dicitur animal, cum queliet pars fit fubftantia animara fenfibilis, | ] 1, I?£ Mw exiftenfpiritu, 9d Ad eppoL BL "ea.

Art. I.

Qu 1. Ire exiftentiaanimz rationalis non dependet ab Á' ma quzeft intoto, &c. dicendum quod triplex eft ge- |Formá Xm, | aliqua parte corporis,cum fit fixa in fe: €rgo non eft in |nus die Efl enim quadam qua perficit & extenditur, |'tiplex. ti qualibet. 0 u & dependet. Et hec quia totum perficit,eftin toto.Quiá tpe 3. ITEM operatio eius non dependet ab aliqua parte|. | vero extenditur, perfectionem totius communicat par- Átiote corporis, necalicui communicatur: ergo in nullaparte| [tibus Quia vero dependet,nec agit per fe, operationem moda. 4, e| TPOTis eft, nec inquantum perfectio, nec inquantum totius communicat partibus, vt patet informa ignis, quia it dez id 4. | motor. Vnde Philofophus dicit quod anima nullius cor- Dd pars ignis eft inis, & qualibet calefacit Eftalia Jultyj. nh poris eftaCt,id eft nullius patus corporis:fed in quoeft,| forma qua perhicit & dependet: fed non extenditur, & lon i. eft ficut actus, | talis forma, quia totum perficit, eft intoto & qualibe Ont. 4: IT £M corpusorganicum eft diuérfarum rationü parte.Q uia vero non extenditur: ideo adum totius non | its, in partibus,& toto ergo habetdiuerfam perfecionem:| lattribuit partibus, Quia vero dependet » operationem ene ergo cumanimaperficiat totum quantumadeffentiam,| [totius communicat partibus:& ili eft anima vegetabimal ' perficit partes quantum ad potentüam:ergoanimaratio-| |lis & fenlibilis,quia nulla pars animalis eftanimal,tamen - N nalis non eft in partibus, nifi folum quantum ad rationc quzlibet pars animalis viuit, & fentit. Eftiterum forma TE potentiz:& hoc etiam dicit Philofophus, icut anima ad B |qua totum perficit, tamen nec extenditur, nec-depen- Nlis. corpus,fic partesanimz ad partes corporis. det quantum ado perationem,& talis,quia perfectio eft,| - dis f: Ir£MÍfianimaeft totain qualibet parte corporis:| lintoto& partibus.Quia vero non extenditur, perfectiodid ergo tota eft in manu:fed quando aliquod totum eft in nem totius non communicat partibus.Quia non dependet:ideo nec operationem communicat: & talis eftanima rationalis. Quia nulla pars hominis eft homo.&nulla pars hominis intelligit: tamen etfi non communicat a-&um totius,vt toti; communicat, vt partibus: quiaquz-p | libet pars hominis viuificaturà perfectione hominis,&Lp ^ ideo perfectio hominis eft in qualibet parte. | 3. Er ficpatet refponfio ad illud quod nullius COrporis eft actus, quia nulli communicat propriam operacum omncs partes perde forma: quia forma[ fimultotum & partes, C nifi fit forma de pendens & extenfa:& loquor hic deforaccidenrali,-tar quod non funt eiufdem rationistotum & partes, dicendum quod in partibus cft & complexionem. Ratione complexionis funt vniformes toti; & (unt difpofite adidem genus vitz,& perficitinturab vno. Ratione organizationis funt diuerfe,& perficiuntur à poténuis. -$. À p illud quod obiicitur quod moüctur, inotà manu, C cetera, dicendum quod perfe&tio poteft fupra totum perfectibile, & quantum ad fubftantiam, & quátum ad potentiam:& cum anima fit perfectio totius corporis,füper torum poteft, & ideo mul minori quam fit totum corpus diflinitur eius fubftantia,nec potentia:difhinitur autem corpore fuo quod perficit, & ideo corpore moto, mouetur per confequens:partibus autem non diftitur, quia fant minores toto: & ita eft in vna quod noneftextraaliam. Etideo quia in nulla parte eft diffinitiue,non mouetur ad motum alicuius partis, ficut nec Deus moueturad motum alicuius creaturz.

6. Er perhoc patet fequens, quia totum corpus có-| aratur ipli animz tamquam vnus locus;& idco in pluri- Es partibus non eft nifi in quantumn vnoloco.Vnde i| - leparentur,non erit in illis, Nec fequitur ex hoc quod riff. i. de lit infinita, quia omnium natura conftantium terminus |n». coseft, & ratio magnitudinis & augmenti,& ita corpus hu- | 5. ei.

manum non poteft cogitaritam magnur corpus, quod non poffit viuificati ab anima, 7. Ap illud :€rgo mota manu, mouetur anima:&(imiliter manu quiefcente »quieícit: ergo cum manus vna poffit moueri, altera exiftente in quiete,anima vna & eadem numero fimul quicícit, & mouetur fe. ' cundumidem. — 6. ITEM fianimaeftin pluribustota, qua ratione in tribus. ea ratione in pluribus, & ita in infinitis, & quanatur corpus: ergo anima nata eft e(Te vbique, & ita videcur quodanima non fit limitata, fed Ía manu.

CoNcrvsro. Anita rationalis ef totam toto corpore; & tota in qualibet parte, potentiam vero eft, pore;ficut aranea eft in tela. corde,quia cor eft domiciliü vitz, & eiusinhabitator eft anima, Et ad hoc ponendum mouit eos cxperimentui cü|D defectu rationis. Experimentum,quia vifibilitera paret quod lefo corde (eparaturanima,&ab ipfo influit fenfus: [« motus,&eft membrum nobile exiítens in medio,ficut Defecus rationis, quia non potuerüt ponendum quod hitintoto,ratione cuiuflibet partis.Sed aliorü opinio eft, quodanima in qualibet parte corporis fit tota,& ad hoc ponendum mouet experimentum,exem-Experimentum,quia animain partibus diftantibus a corde ita cito fentit,ficu: En s quod obiicitur vltimo quod tuncvna pars non recipitabalia, dicendum quod ficut Deus in maiore mundo imrhediate eft in omni creatura, ipm continens,tamen per ordinem vniuerfi influit al; quid v-| ]na creatura in aliam: ic ititelligendum quod anima per contrarium, for- 1p illudergo quod obiicitur in — (ui prafentiam eft in qualibet parte immediate quá continet,& conferuat,non tamen omnino fed influit in o-Ines partes per vnam: & ideo ceífante illa parte X cius influericia, pericordo corporis effentialis, & ita anima feparatur.

QV.ESTIO IV. | 4n Dew fit in aliquo genere determinato, | dexasider alenfi L.).3.€8. Membro 4.11.2. $, Thomae Lp 9g gent. s.

N ESSERE" PETERET Adeppo,. | & 7 Trum Deus fitin aliquo determinato genere. Et quod fit,oftenditurhoc modo: Quod diftinguiturab aliis entibus, eft aliqua natura determiriata: fed Deus eft huiufmodi, quia diftibguiturà creaturis omnibus, quia nullum creatum eft Deus: ergo eft natura determinará: fed quod eft natura determinata, eft in gencte determinato: ergo,&c. | 1. It£M quod habet fuperius vniuocum & effentiale,habet effe ín genere determinato: fed Deus habet fuperius fe vcfubftantiam quz dicitur de Deo, & creaturis: & effentialiter & vniuoce,quia fecundum iftam rationé quz eft res per fe exiftens,ergo,& c.

3. IrEMquodftinquolibetgenere videtur. Quia omne quod eft completionis in creatura, attribuendum c(tDeo:íed omne przdicamentum habet aliquid completionis: ergo res omnium pradicamentorum funt in Deo:fed quidquid eftin Deo eft Deus,& econuerío:ergo Deus effentialiter fübiicitur rei omnis przdicamenii:erpo eftinquolibet.

4. Irz M füummobononihil deficit de bonitate:ergo fummo enti nihil de entitate; ergo inDceoeft omnis entitas, & omnis differentia Énritaus: ergo cum differente ehtíum fint decem predicamenta, omnia funt in Deo.

Fusda. CoNTRA: Áuguflinusinlib. j. de Trinitate" Deus . |eftbonus fine qualitate, magnus fine quantitate: ergo magnitudo Dei non eft in gencre quantitatis, necbonitasin genere qualitatis:ergo nec fübítantia in genere fubftantiz:ergoinnullogenere, — — ITr£ M videtur quod non eft in genere determinate. &tt.4.5. |quiaomne quod eítin genere determinato, habet cffe nictum,& limitatum; Deus autem eít infinitus:ergo, & cetera. | IrEM quod nóin quolibet genere, videtur:quia quod habet in feres plurium generum, eft compofitum: Deus autem eltfimpliciffimusergo,&c. —— CoNcrLvsrIO.

Deus cum fit ilimitata natura, innullo eff de- terminato genere, R1 sr. Adarg. Dicendum quod non conuenit Deo effe in vno genere determinato, quia omne tale habet *Cemwmt |e(fe limitatum & artatum & compofitum. * In pluriuta: bus etiam generibusnon poteft e(fe; Aut enim aliquid p? arm. | eftin pluribus propternaturarum & proprietatü diuerfitenet con. | tatem, vt album inquantum dicit fubiectum aliquod fitaris? | ueremalbam,eftin genere fubftantia: fed in quantum ex 4sfuff.| dicic formam quz eft albedo,eít in przdicamento qualindn tatis. Aut propter generalitacé, ficut vnum,&ens.Et po concerdar| pter naturarum muliipiiciratem non poteít Deusefie in *.Tbom.1.| pluribus,quia omne tale compofitum eft, & multiforcontre. |me,Deusautem fimplex. Non propter generalitatéjquia Gent.t.93 cns tale nihil eft habés diftin&ü à rebus creatis. Deus au-$^ P1. Uemefthabensinfeens diftin&um à rebus, & habens ef-M15 4, | fc fimplex & infinitum: & idco nec in vno genere,neein ert.$. — |pluribus effe poteft. vl t. Ap illud ergo quod obiicitur. Quod diftinguitur ab aliis,eft nacura diftincta,&c. Dicendum quod verum eft fi diftinguatur per aliquid quod ipfum contrahat &artet, (icut per differentiam cadentem in genere, Deus autem nonfic diftinguitur,fed feipío.: 2. Ap illud quod obiicitur quod Deus habet fuperius vniuocum dee dus quod Dco non eft fuperius: PERCHE RN NERO EE i76. Lib. L Sentent. MIDI i^v " TREE. à "a. aadaten à —: Kt X, Senf. dyfó. 8.9.4. ari. Á|quiato noneft (implicius nec vnitiocü,quia fübftátiz rapiu Lieeib i i) tio non conuenit vniformiter creaturz & Creatori.Deus pondo a enim cft ens per fe,quia nullo egens: creatura eft ens per Egidiw Rom. 1.5ent.4)9. 0.1.9.4. 5; f£, quia noneftinalio vc in fübie&to, eget tamenalio ad "in Üu«ff ds compafitm Ampel. fui conferuationem.

Pseud Ferd Mrd i 3. Áp illud quod obiicitur quod omne qued eft per-Sreyh Brulcf't. sent. 4. 9.7. fedionis & bonitatisponendum eftin Deo, died : quod hoc poteft effe dupliciter vel per diuerfitatem, & hocfacit effe in diuerfis generibus: vel fecundum omnimodam vnitatem,& hocfacit effeextra omne genus, 4. Ap illud quod obiicitur vltimo,quod Deo nihil deficit de bonitate, dicendum quod Deus non dicitur non deficiensá bonitate nigris quod omnis dife- | rentia boni particularis (s in Deo per differentiam, fed B |quia eftineo per zquiualentiam: quia enim,fummum bonum, comple&iturin fe bonum omnt: fic intelligendum eftde entirate,& fic patet illud.

DE DISTINCTIONE TRIVM| PERSONARVM ET CO.E£. TERNITATE.

DISTINCTIO IX.

NS VN C ad difinctionem trium perfonars NO AN accedaomus. Teneamus erco,vt docet Av- Na QIY euffinus in libro de fide ad Petrum: Patri, AA SESE c Filium, c Spiritum fancium vmm eje Deum naturaliter: nec tamen ipfam Patrem (ffe - qui Filius efl:mec Filium effe ipfum,qui Pater eff:nec Spiritum fancfum cffe ip[(um qui Paterefl aut Filiu. Vi enim el e[fentia Patris, e Fil; et Spiritus [anti inqua non eff aliud Pater, aliud Filis, aliud. Spiritus [anilus quami perfonaliter alises fet Pater,alisee Filims,aliua $pritus [anéfus.. Genitus eff enims à Patre Filius, dr idt Hicde cozternitate Filii cum Patre agitur.

Nec tamen antefuit Pater, quem Filius: poatermatnim Junt fibitres perfona. D Argumentatio Árrianorum.

Sed contra bocinquit bareticue vt refe Ambro: L4 IT. t. lib. defide ad Gratianum: Orne quod natum e]h pri " cipium babet:drideo quia Fillus natus efl principium b: bet ch e(fe caepit: quod hereticorum ore ic ditum efl. Ni — ip(e Arrius, vt meminit Augu[linus in 6. libro de Tri. Él dixiffefertur: Si Filius eflnatus efl; fi natus eff, eratttm- | ous quando non erat Filius. | | Refponfio Auguftini catholica.

Qui boc dicit,non iptellicit etiam natum effe dé Do 4g. enspiternum effe » "Ul fit coeternus Patri Filiw ficut kedor qui gignitur abigne atque diffunditur,coaum £j ili E d effet coaternus fi ignia efet. | Oppofitio Auguftini contia lizreticuri. |. [tem fi Dei Filius, inquit Augu[linusyvirtu efi: - | tía Deiefl necunquam fuit Deusine virtute Or Jeptt|— tia:coeterntu efl ergo Deo Patri Filius. Dicit autem Ap- V "1 olus, Chriflum e[fe Dei virtutem e? Dei fapientum. 4A4ut ergo non fuit, quando nón fuit Filius: aut alqhutu | Dette non babuit virtutem ct fapientiam, quod na tis eff dicere. Facies enims quia femper babuit [apientiam: femper ergo babuit Filiuss. | Reíponfio Ambrofii ad idem audtoritate fulta. Etdem quoque Arrianice queflioni Ambrefiuinbis | modum adiit y Va ha vij E jm - modum refpondet: F Er ies efje PATI cezft- Á lpre[feane deuiamus quia quod faéfum ton non peteji ley cmn 7 quod reliquum eft irnptetatis orrefco.Scriptum eff e-| diciproprieperfecIum.fe balbutiendo, vt poffemus, ex- Ud) — jmeees (rim Pm veteri d eflameto, vt vel-umum Epluribus dicam: celfa Deireonemus. Et Dáéminus no d IPfirPPRÉLALs ver - | Pidem. (0 [Efe p ante me nan [uit alius Deus, c poff menon erit. Quis bi condefeendens: Effate (tzquit) perfecfs, ficut ef Pagep. M 4t153.8 dd. ergo boc dicit? Pater,an Fibss?Si Filiusante me( mquit) vef'ercaleflis perfetfus efl Super illum lhcurm etiam Pfal- Des sed | M non futt alius Deéus.Si Pater:poft me (inquit) mon erit:bic mijIa: Ego bodse vemnite, De bag generatione Fily ita [o- ' paivs jodum Rh aq UPrierem Crilepofferiarem non babet. Inucernenimin| — |quitur Anouffipus: Onamquam er boc quod dicit Ho - (ses. lg, — [ 10 e, c * Paterip Filio,c» Filiusin Patre cognofcitur.Cum die,poffrr titelros dies tlle quo Chr; us fecundu bomi.

Mets enim Pátrem dixeris, eiusetiam Filium defigna[li, quia| |nem natusefltamenquis Hodie prafentiam [renificas, b ui nemo ipfe Pater efl fsbi-cum Filium nominas,etiam Patrz| lat NC1n eternitate nequepreteritum quidquam eff,quafí | | Pr 2T fateris, quia nemo ipfe fibi Filius ef. Itaque nec Filius fime df defierit:neque futurum,quafi nendum Jrtfedprefens| — - bs posi nec Pater poteft elfe fine Filio: Jemper ergo Pater, Ianium,quta quidquid eternum eff, emper eff: diuinus Unzy Jemper e Filius ef.: Inuectio Ambrofij contrahzreticum.— "rései-sias D ANugufiinus, quod eeneratia F. 2] d as pe |: teri IT E Mdicuinquamymibi heretice fait ne quandoo- p dai 4 hnecfutur «4 cfl quia eterna eff. Ideo | t IAxenuine nouum putayetuy Jetlicet ne videretur mnipotens Deus Pater non erat, Deus erat? Nam fi Pa- 5. i Hodie dxtnepraterita i dm ter efe carpit, Deua ergo primo erat, cj poffea Pater factus J? Generatio videretuy, efl. Quo modoerao immutabilis Deus efl? Sienim ante,| Deus:poffea Pater fuit utique generationis acce[Tione maufatu c) (ed auertat Deus banc amentiam. | Ineffabile eft,quo modo Filius fit, & non habeat Patrem Origenes videtur dicerc contrarium:ait enim priorem:ficut modus generationis non intel- per generatur Filiusá Patre, | ligibilis,& ineffabilis eft. ORIGENE 5-vero fuper Hieremiapn dicit,quod Fi "| Origen. to. SED queris à me, inquit Ambrofju, quomodo f Fi. lius femper generatur à Patre bis verbis: Saluator noffer | 1.hemw. Vins fit, mon priorem babet Patrem? uero item abs te, | C |eff fapientia Dei: Jeptentia vero eff P Mendor eterne lucis. e ied quando vel qua modo Filium putes e[fe generatum: Mibi| Saluator eroo "offer eff [Mender claritatis, Splendor au- Reve enim imzpo|]tbile eff generatioriefeire fecretum. Mensde-| ten non femel nafcitur C defroit, fed qnoties ortus fue. | fmt. C1, "V6x [Ilet, non »sca tantum fed c "Angelorum, fapra| | |ritlumenex quo (Hendor oritur,toties oritur etíap;: [en-Poteflates, C fupra Angelos e)" fupra Chermbi»n, ch wpra| |dor claritaris:fic ergo Saluator feympey nafcitur." Vr ait 25 (Ni, ^. blserapbimyüpra omnernJenfum eff:quia feriptum eff: Pax| | Vindibro Sapientis; Anteornmes coles 4 generat pe Dosi-Tee | lide d | Chrifli fupra omnem vJenfum eft. Et ffpax dirjfifeor 0-| |mus. mon, ut quidam male lcgunt,generauit. Hisverbj; li mnemfen[um efl, quomodo non ifr ommem fenfum| aperte offendit Origenes, Janepoffe dici eh debere, Filia fanta generatio? Tuergo orimanum admoge:crutari non [femper najcitur, quod videtur contrarium il verboGrelicet [uperraa maleria. Licet fcire, quod natws (it, mon licet gorit prezatl/Jo feilocet,nos: polfumus dicere: Semper nafcjdifcutere quo smodo natus fie. Lllud pzibi nmegarenonlet,| tur. | "i boc querere vmetusefd. Ineffabilis esiím eff illa generatio. (— Munb. Unde Jaias:Generationem eius quis enarrabit?

qued fem- Exponit przmiífa verba Gregorij, ne putetur inter Dodores efle contrarictas.

Quidam przfümunt difcutere genera- [P].SEDnetanti Auctores fibicontradicere ip re fanta | (i tionis feriem. videantur verba Gregor benigne tnterpretemiur. Do-5^ [mum| -QVIDAM tamende tngeniofuoprefarnentes, di PUITS (iquat ) 1 ef Ane temporanatus ej! depatre ve i ent nj (Hat illam cenerattonerm pole intelligi, cb» alia buiufpso- DOLIMS MIA fiEC Cp nafei.nec dejit:dicamus verius,fepn -B Bi P diinberentes ili au&Tortati Hieronyyu fuper Ecclefraffe:| per nnatus. Sedquomodo Verus dicitur boc, fetlicer, quo muc jenny | facris feri terio, Q uis, fepilfimenon proimpo[fibii, |. |felius femper natus ef, quam illud, [calicet, quod M: j M Jed pro difhaliponitur,vt ibi: Generationemeiusquise.| |amietemporanatusef]? Illud entm [mcera, ej» Catholica "mrrabifSed boc H0P dicit Hieronymus ideo quod gene.| |fidestenet.ac pradiat vt Mud. Quare ergo ait: Dicamus ratio Fily eterna plene intellio; velexplicari po(fit a quo.| |UT1M5, cum vtruma ue pariter fit Vtrum: Hi quia volequam mortaliurn:[ed quia de ea Aliquid intelligi, veldici batotelligi boc ad mmatoremeuident IAPI Cs expre|fionem y, ateff. Quidam tarnen bocacciptunt dicium detemperal| Veritatis diciequam Hiud? Hisetenim verbis enis calu-TT Chrifli ceneratione. ». niandi "Ver/urts hereticis obffruitur 4ditus:quibus Chrijfs á | Vtrum debeat dici:'Semper gignitur, vel femperge- Jt var deitatem generatiofi BeTHtto, Cr fine neceffe E nitus cft Filius, p cperfeéfa manratur. Non aute adeo aperie corp | HICqueripoteflcum generatio Filj à Patre necprin- manife latur veritas cum dicitur.Filius ante tempor 46^ s qulasan | eiim Debent nec finem wia terna efl, vitrumdebeas| | usd depatrervelfilius femp "acing -mipa TUE aou. yn Eben d / di €o dicit Gregorius quod mon po[fumus dicere, eymperna[cizs e HW femper v dnd » Uti femper er efl, vel Iur, Non,inquam,ita conuententer, no ita congrue adex-M niai a Fin ur. D * ocGr qgorime fuper / dd 4t. Jon icd planationem veritatés-potef tamen dici, fffame tntelliga-| ih na: E qi vá in Jepientia " 4e, oup: Semper enim nafGitur filius depatre, vt ait Origenes: [I| fideamerceraferpormas mmaempfea|'ertued uideretur la gerat d uper "ur dire fem, UE MAGI-TMEHMS Mi of mas eff. Semper ergo nafcitur, id eft, PATIILAS CÓ S femmpiterna| lo per nafcitur, ne tmperfecfus effe videatur. 4t [2g ZONE di KE | VETO/UE &ter nus deffevtari valeat ej perfectus femper di- i! | | MAPM Ce natus:quatenus ci natus adperfecfionemperti-| Quodflius girone Confirmaturez | Hat, C femper ad &fernitatem: quA per boctpf/um: aid | quodperfeium dicimus » "PIltum ab illius veritatisex- Hilarius quod, dicitfibum nafci Ex patre, libro y. de: e ut y ps "sedem.

wentis potefLas efl: ch» quod cum. Sacramento fcientte fue exeo nafcitur mon potuit aud efje quam viuens.. Nam CN? Xil: Stcut rni[it rye viens pater, C ego viuo propter atrem-docuit vitam im fe per viuentem patrem ine[je. Ecce bic babes,quin filius nafGitur ex patre. Item imeodem, eum dicit Chryflus: Sicutpater habet vitam infe:fic c filiodedit vita babere in femetipfo, omnia viua fua ex vinente toflatusc. Ouodautzex vino viuum natnm efi, babet natiuitatis perfecfum [ine nouitate natura. Non csum nouum c/) quod ex "viuo generatur in viuum, quia necex nibiloefl: et vitaque natiuitatem (umit ex vita, nece[feef perature unitatem, c perfeéim natiuitatis CTAICBIUIP VUL C in viuente uiuat Co infe babeat vitam viuentem. Ecce (y bic babes, quia generatur ex viuo viuensfilsue. Itera ineodem:In Deo totum quod efl,viuit: Deus: enim vita efl, c ex-vitanonpotefl amidqqarn effe nifi viuum-nequeex deriuattone, (ed ex seri, wh; tas efl. Ac fidum totum quod efl viuit, c dum totum q ex eo na[citur virtus efl, babet natiuitatem filius, non demuulationem. Ft bic dieit,quia nafcitur. Item in nono b bro de Trinitate: Donat pater filio tantum e[fe, quantum eft ipfe:cui innafcibilttatis e[e imagine rn [atramento natiuttatts impartit,quem ex fesn fua forma generat: Hic dicii,auia generat pater filium.

lpdu.6. f dons. y. d -€ Breuiterdocet quid de hoc concedendum fit. Dicamus ergo filium natum de patre ante tempora, C eyiper nafci de patre fed congruentius femper natum: c! eumdem fateamur ab eterno effe e" patricoaternum, id eff aucfort. Pater enim generatione auctor fily efl, t in fequenti offendetur. Vtergopater efl eternus, ita co fiue eternus eff: fed pater fime aucfore, filius vero non:quia paterinnacibils filius natus. Et vt ait Hilarius in 12. libro de Trinitate: Aliud ef fine aucTore femper effe eternum, aliud patri, id efl auctori effe coeternum. Vbi autem pater auclor eft, ibi c matimitas el:quia fitut natiuitas ab. au-Cloreeflita crab eterno aucfore eterna efl natinites.Cyn- H«c defd.

/ Pene és »1edes fs. àrs, z anter qud femper efl,etiam ezernum eff: fed tamen. nóomnequod eternum efletiam innatum efl: quia quod D ab eterno nafcitur, babet eternum e[fe quod natum eit. Ord autem non natumefl, id cum aternitatenonnatu c/:atiod veroex eterno natum eff td fi non eternum natum efh iam non erit c pater auclor eternus. Siquidergnei qui ab etermopatrenatus efl, ex etermitate defuerit, - |edipfus mom efl auctori ambiguum defuil]e, quia ft gienett efl infeattum gtonere, Cr nafcentietiam infinitum na[(ci efl, Medium enim quid inter nativitatem Dei fil ch generationem Dei patris,nec fenfue,nec ratio admittit, quia jn generatione nativitas efl et in natiuitate generatio efl, uallo fui aff, o uallo fui aff, o Argumentatio Hzretici. Hier. sh — Sedinquiet hereticus: Ovzne quod natum efl,.non (emea que 1n rebus burani nata funt,aliquando monfue.

eff ex eo natum effe,quod fempereff.1bi nec (emper fuit,qui ater eff mecfemper pater eff: C quinon [emper pater eit, "on femper aenuit: vbi autem femper pater eft, femper fi- "i efl pater,neceffe eff filio femper proprium e[fe quod fern-I per efi filius. C)uo medaergo cadet in intelligentiam no-|ffram,vt mon fuerit fesmper, cui praprium eft femper effe guod natum ef? Natum evgo vintgenitum Deun confitezd Ld Lib. 1, Sententiarum, Paulo 9eB T yinitete is yerbis: Viucnis Deut, C nature «terme vi- A pur: fed natum "nigri B Expofitio textus, quia fire vtroque neutrum ef! vtrumque ergo (rne tnterrfuit:quiainid natum eflvt e[fct. Nemo ambigit quiz; rint. Sed altude]l ex eo nafct,quod non femper futt: aliud Mises eff. Ouod femper Deopatriprapriwm eff quod fem-|.

ora,nec ante cffe quam natum, necantenatum quam effe, er EY&L AID, won nafci cff. fed feipfum demutare rajcendo. Hec autem hy. »nanum [enfam, c intelligentiam excedit mundi. Nen boccapit ratio bumana intelligentie:fed prudentia fide Bis profe fro eftn DISTINCTIO.IX.

Deproprietatibus, & conditionibus perfonalibus s Nunc «d diffinclionem perfonerum. acct» ut damu,&c — Vpra egit Magifter de proprietatibus, qus refpiciüt |Diuia. JEilentiam. Hicagit de his, qua refpiciunt períonas. [Et hac pars habet duas partes. Quia enira diftindtio per- Íonarum artenditur fecundum duplicem emanationem, fcilicec generationis, & proceffionis, ideo primo agit de generatione: fecundo vero de proceffione, infra diftindt. 10.- Nuncpoft filij eternitatem de Spiritu [ando, &c. Item, prima párs habet duas partes: In prima oftendit quid de generatione filii eft feneiendum, Secundo ex incidenti, quo fermone eft ipfa exprimenda, ibi:Hic qu ri potefl, cum generatio filu apatre: Gc. Prima iterum pars habet quatuorpartes. Primo proponit veritatem, quz eftà catholicis retinenda, fcilicet quod generans, & ge-C [nitus funt pergenerationem diftinGi, & coaterni, ita quod generatio eft diftin&tiua,& zterna.In fecunda contra hocopponit per oppofitionem hateticorum,ibi: 5 conira bocinquit beretieu. In tertia determinat conta ar. guendo perrationes Catholicorum Doctorum Auguft- ni, &Ambrofii, ibi: Qui boc dicit, non intelligit, etiam n«-tum effe, &c. In quarta, & vltima refpondet, compeícédo inquifitionem füperfluam hzreticorum, & etiam Catholicorum fuperborum, ibi: Sed queris à me,inquit Ambref. vbi oftendit quod infcrutabile eft Sacramentum generationis. Similiter fecunda pars hufus diflin&tionis, in qua Magifter determinat quo fermone generationis aeternitas congruentius exprimatur, habet quatuor partes. In ptima ponit Doctorum apparentem controucifis Nam quidam dicunt eam debere exprimi per verba przteriti temporis, alii per verba prafencis. In fecunda przdi&am controuerfiam reducit ad concordantiam, ibi: Sed ne tanti auCorcs inve tenia [ibi contredicere videantur: In tertia per verba Hilarii confirmatrefponlionem fuam ne videatur dictis Origenis inniti,ibi: Eilarius queque dicit flium naf ex patre, &c.. In quarta concludit fummaum I dicendum,(iue quo modo ipi ur E moo etiam de generatíoneaterna fentiendum fit,ibi: Dicemw ergo filinm matum de patre,, vbi confirmat veritatem perauctoritatez Hilarii, per quam etiá foluit obiedionem heretici. Non eff aliud pater.— Dub. I. Videturfalíum quod dicitur, quia benc fequitur:Pe ttus efítalbus homo: ergo eft animal album:quia idem fignificant albus & albuin: ergo pari ratione, quia idem agnificant alite, & aliud. Sequitur:eft alius:ergo eft aliud E lens.$r rv DICA$ € non eft ens fimile de hoc nominc tiu, & dehocnomine aliud ens, Co N TR A: Bene [equitur; Eft lius homo: ergo elt aliud animal:ergo à Íunili illud fequitur.

R 25r. Dicendum quod quia in Deo eft fingularisalietas: quia alietas eft (appofiti cum omnimoda vnitate natura: idco fingulari modo oportet exprimi, & quo niam mafculinum genus importat quandam diftin&ionem,veldiícretionem:ideo refpicit perfonam: fed neutrü propterindiftinctioné refpicit naturam, & idco «elis: importat alietatem in perfona: alid, aliecatem in natura: & ideo in diuinis nen idem fignificanc. Poffec ctiam dici quod in creaturis aliud fignificat, cum dico, ifte eftalius abillo: & aliud, cum dico eftaliud,& vnum fequirurad D | aliud l pue SE NERSAESCQUM EUOENCIDEETRDD EUNSECALER ET vài Diftinct...L bum imponitur forma fpeciali,qux eft albedo. bi erdo durationis,quo alter eftaltero prier: fed ordo o- Coeterne enim funt fibi pres perfone,— Dub. 11. riginis,quo alter cx altero.

Videtur hoc falfum, quia fi cozternz, & aterna:ergo Bhulcem enim im (e, Cr pater in fie, C filim in paive Itres terni, quod eft contraSymbolum,vbidiciturzNon| | cegnofütur. Dub.VL. —. treszterni. Eriterum contra rationem, quia numerus Hat cft quara ratio, & eft talis: Relatiua fimul funt pluralis multiplicat formam.V nde non vere dicitur;Tres| | | natura:fed pater & filius funt relariua: ergo fi mul:á pater func Dii. eftaternus:ergo filius cozternus. Probatur quod pater Rzs». Dicendum quod nemen fignificans fubftan-| |eftaternus,quia fi prius fuit Deus, & poftca pater, mutaciam in diuinis reperitur fecundum triplicem modum.| [|tuseft. ' Quadam enim fignificant fubftantiam, & per modum S gp contta iftam ratienem poteftargui pariratione: l(ubftantiz, vt nomen fübftantiuum, vt Deus,& talenul-| |Priusfuit Deus,& poftea dominus;ergo mutatus eft.

lo modo plurificatur:nec dicitur pluraliter, fiue fit fub- R £s p.Aliqui volunedicete quo difta ratie valet,quia ftantiuum, fiue fubftantiuatum: & hoc nomen eternw,| | igeneratio eít de (ubftantia generantis: & idco fi incipit ficaccipiturin Symbole. Quadam ügnificant fübftan- B generare, fübftantia mutatur: fcd hoc non videtur, qpia tiam per modum adiacentiz, (icut neminaadiedtiuaad-| |generatioin diuinis non dicit motum. Alij dicunt quod ic&tiue tenta: & alia quz trahunt numerum à fubftanti-| quiagenituseft confubftahrialis gignenti, fi mutatur geuis,dicuntur pluraliter,&de genere talium funt verba,S | nitus, & gignens: fed genitus mutaturíi de nouo generaparticipia. Alia funt nomina quz important fubftanriam | 'tur:ergo & generans per confequens Alius modus diceninadiacentia, connotando intra, relationem mutuam,| |dieft quod paternitas veram dicit habitudinem in patre, qualia funt, cozterni: & talia, ex duplici cauía poffunt non ficcreatio,vel dominatio, & ideo paternitas veniens dici pluraliter, tum rationc fignificationis, fiue modifi-| |mutat,non fic dominatio. Sed nulla predictarum ratiognificandi:tum ratione connotationis, & fic patet quod| |numdatvigorem huicrationi contra hzreticos:quia Kíxnulla eft cótradidio. Quodautem obiicitur quod plu-| reticus dicebat quod filius non erat cozternus patti, ac Iralisnumerus plurificacformam, dicendum qued hec perhocnon coníubftantialis, nec idem fubftantia. Proqualis,&tamen eft generatusab igne:ergo multo fortius, preffe negat Auguftinus de Trinitate" bizattamen,quia Magifter adducit eam,poteft dici quod Fidetmf di ta. & ita fi vng incipit, & alia, non eft verum in adicctiuis. | pter hocnotandum quod dicta ratio bonaeftcontra hzej- ue 3 "TE teticum, facta eius füppofitione: quia hareticus dicebat Qui bec dicit, non intelligit, ettam natum patrem, & filium die tentesin (ubftanria, & natura, fic- . e[e: & cetera. utin generatione carnali, pariratione contra eum dicit Hicponit Magifter quatuor rationes demonftrantes |C| Ambrofius, cum ita fit quod pater ifte carnalis mutctur, filium cozternum patti: & ita Argumentum Arrii non| jacceffione generationis, qui generat alium in fubftantia, valere, quod eft cale: Filius eft natus:ergo non aternus. & in diuinis fimiliter pater generat alium in fubftantia, Sicut fplendor. Dub. 111. | ergo acceíTione generationis mutatur & ifte: quocumque tamen modo dicatur, non eft magnum periculum, quia non omnia argumenta quz fiut ad veritatem, funt neceffaria.

Hic innuitur prima ratío, quz fumpta eft à fimili, & eft calis:Splendor efteiufde durationis cum igne fiue zcum filius fic f| plendor patris: & quamuisab ipfo genere- | - | tur, erit ei coaternus: ergo conclufio di&tz rationis eft| |: * fil(a,& illaconfequentia interimenda: Si natus eft, erat