Mlexand. ttlenfis t..4.57.Memb.t, Et de Pot. q.9.Art. 3. E AEgid. Rom. 1.Sent. diff. 23.4.3. | Henricus in [umma art.53. 0.1. 2. Rrchard.1.Sent.dift 23.4.1. Thor. Argent.1. Sentent.difl.23.q.1.9r4.8. Marfilius Inguen. 1.5ent.2.26.71.2. d oppo- Vr debuerittransferri nomen perfonz ad diuipat: 82.Et quod nomen peronz non debeat dici in ditm, |uinisoftenditurfic: Aug.in lib. de Trin. & habetur inli-| |tera:Di&um eft: Tres perfonz,non vt illud diceretur, fed ]netaceretur:ergo videtur quod folum ad fugam harericorum & non fecundum veritatem & proprictatem,dicatur perfona in diuinis. | 1. Ir E M hocipfum videtur ratione,quía perfona nominat particulare, & non quodcumque, fed rationalis natura: fed à quocumriqueremouetur fuperius, & inferi- [us:ergo cum in diuinis non fit dicere particulare, fimiliter nec erit dicere períonam.
3. ITEM particulare rationzlis creaturz eft compofitiffimum inter omnia creata. Nam compofitum cft ex fubftantia corporali & fpirituali: & rurfus, corporalis interomnes videtur habere maiorem compofitionem: ergo cum perfona fit nomen particularis, & hoc fumme cópofiti, & in diuiniscft (umma fimplicitas, pater quod . [indiuinis non oportet dici nomen perfona.
4» IrEM vocabula noftra debent re(pondere Graeis, vt vnitas fidei oftendatur: fed Greci non vtuntur vocaweiewso, |Dulo, profopon, in diuinis, quod eft idem, quod perfona: ergo cum ipfi proprius habeant. vocabula quam nos, &|.- non vtüntur, necnes debemus vti. | Funda CoNTA A: Perfona dicitur quafi per fe fonans, fiuc menta — |perfevna:fed perfe vnum propriiflime recipitur in Deo: ergo & períona fecundum fuum nomen.
Quare autem ratio magis confonet in hoc nominc,perfo-| À CowrTAA: Quia fi hoceft verum, igitur ibieft omnis] R. x sr. Dicendum quod facienda eft vís in verbo. Di-| B C D E r dicit füppofitum diftindtum proprietate ad dignitatem iculare,dicédü quod particulare de rationefui nominis nis quamuis non particulare, & bene: quia ip diuinis no- . Dift. XXIII.
ItzM perfona dicitur habens fiam naturam intelle- &ualem ab aliis diftinctam; fed in Deo cftponere habétem naturam intelle&ualemab aliis diftinctam,ficut (u. praoftenfum cft de pluralitate perfonarum: ergo &c.
IreM petíona nominat mihi vltimum in genere rationalis natura: fed rationalis, fiue intellectualis natura. eft nobilior inter creata: & furfus, vltimum in illa eft copletiffimü, quia ei nulla poteft fieri additio:ergo fi quidquid completionis eft, ponendum etin Deo propriiffi-! me: crgo patet, &c.
Ir£x perfona dicit dignitatem. Vnde in Ecdefiis perfone dicuntur habentes dignitatem aliquam notabilem: ergo cum dignitas propriifme fit in Deo, nomen perfonz propriiffime in Dco ponendutn eft. | Cowcrvsio. — | Perfone nomen, non incongrue Spiritu fancto diflante, «d fup pofita diuinaefl translatum, cum in illu dignitas c diflindio vere reperiantur.
Russ. Ad Arg.Dicendum qued perfona de fui ratione pertinens.Et hoc patetin fua etymologia, & in zquipollenti fuo.In etymologia,quia perfona dicitur quafi períe|Pecíoas vna: perfeautem vnum, proprie dicitur vnum, quod eft Te pet omnino diftin&um ab aliis, & in fe indiftindum. Rur- Mio fam,perfona dicitur d perfonando, quafi perfe refonan- ^ 9 do,reíonate autem dicitur quod in fono prxemincr aliis, & idco períona dicitur fuppofitum diftin&um habens naturam vocabuli dici perfona penultima correpta, dicitur perfona penultima produdta. Similiter ratio huius fignificationisaccipiturab zquipollenti inlingua Graca, quod eftprofopen.Apud Grecos profopon dicebatur, fic- a ut narratBoetius,homo laruatus,qui quidem folebat fie-| De du; ri in tragoediis, & hocfiebat propter duo. Vna ratio erat |busnauad diftincte reprzfentandum eum de quo fiebar fermo. i5&va Alia ratio erat ad melius perfonandum, vel refonandum, iem & ifta duo conueniunt pradictis duabus proprietatibus: & ideo ab hocnomine, profepon, apnd Grzcos, tratum eft hoc nómen,perfena,apud Latinos. Et quia in Ecclefiis| maxinic attéditur diftintio dignitatum, tra&tum eft primo ad fignificandum honorem in Ecclefiis: deinde quia indiuiduum rationalis naturz diftinctum eítab aliis, & hoc, propric dignitatis intercreaturas, hinceft q exten: fum eftad fignificandü fuppofitü rationalis natura. Deinde quia inDieo eft repetire fuppoíitum diftin&um proprietate nobiliffima,Spiritu (an&o dictante, cranslatum eft ad diuina, quia ibi res nominispropriiffime inuenitur, uamuis ipfum nomen prius aliis (it unpofitum.Concelods eft ergo quod in diuinis proprie & conucaien. ternomenperíonzaccipitut. — — | t. Ap illud ergo quod obiicitur qued difum ef?, non vt diceretur, dicendum quod Auguftinus loquitur de temporeillo in quo nomen perfona fecundum vfum zquiualebat fubftantia:' & ideo dictum eft non vt diceretur quod períona cófucuerat figuificare: (ed didum eft qua-(ittanslatum setaceretur,id eít,ne confcílio fidei diminuta e(Íe probaretur. | | 2,ÀD illud quod obiicitur quod perfona nominat pariinportat parté, & imperfectioné: fed perfona de ratione (urnominisimportat completioné:idceo ponitur in diuimen fpcciei proprie dicitur, &cnomen gencris impropric.
;. Ap. illud quod obiicitur quod perfona nominat có- | pofitiffimum,dicendü g hocaccidir, quia indiuiduá rationalis natura create ít in genere, & ideo multis diffcrentiis diftat, cü diftinguatur qualitate: fed in diuinis eft diítinétio fola origine, & praterea non eft in genere:&id- €onon oportet quod fit ibi ageregatio differentiarum.
4. Àp illud quod obiiciturquod Grzcinon vtuntur z- MUR profopon,dicendum quod ratio vteniapud Latinos non tam fuit proprietas quam penuria, quianon dignitatem: & ratione huius dignitatis cum deberet pet|, 5,,, Art | de non habebant quod refponderent: & ratio huius| À it, quis fubftantia íccundum communem víüm idem fonat, à wer effentia: Greci autem habebant proprium vocabulum fcilicet hypoftsfis, quo vtuntur:& ideo non funt, vc nos, éoacti transferre.
QV ES TIO IL , 4n indininis wemine fubftantia, cr fubfiflemtia vtendum fit.
Alex Alonfis x.9.3.57-Mewmb.t.- Et de Pot.3.9.art.1.
AKEgidisee Rom. 1. Sent difl. 25.4. [.
Thom. rg 1. Sent.difl.25.0.1.art.3.
Marfilins Inguem. 1. Sent. q.a0.art. 3. V Ium nemen fübftànrix dici debeat in diuinis, vel ctiam fübfiftentiz.Et quod fic,videtur per Augu. Desa). |ib.s. de Trin. Deus abíque vllà dubitatione dicitur füb-"-* |ftantia, vel;fi melius appellatur, effentia.
Ir£x tam Boetius quami Auguft; de Trinit. dicunt .|quod aliorum nominum genera, vc magnitudo,bontitas, n2 4»- &c.tranfeuntin füubftantiamifi ergo. fübftátia nosftranteatin aliud, conftat fübfítantiz nomen proprie dici: nà fi non proprie,cque bene diceretur quod fübítantia tráleat in alia, (icut econuerfo.
Irzxc ratiofübftantiz fecundum Philofophü eft, quod cítensper fe:fed folus Deuspropriiffime eft per fe.
IrxM ratio fübftantiz und ad fe, & abfolute:fed ibi eft proprie dici ad (e;vbi nulla eft dependentia:ergo (i hoceft in Deo:ergo, &c.
1. CONTR A: per Auguftinum de Trin. Inconueniens eft dicere de Deo quod tubfter bonitati fuz: fed (i de bo-Li&eTsi nitate, eadem ratione & de qualibet proprietate: ergo ^iinjrin (impliciter loquendo; inconueniens eft dicere ipfum cf-»»* — (e fubftantiam. |: 2. Ir&M Boetiusinlib.de Trin Deusnon cft (übftantia, fed (upra omnem fubftantiam: ergohoc nomen, fbflantia, proprie eftin creaturis & non in Deo.
j. Ir£M hocipfum videturratione: Omnequod fub- (tat, habet aliquid inhzrens: fed in Deo non effinhzrés, neque inharentia, ergo nec fubftantia. 4. Irz£M omne quod fübftar, aliquid illi componitur: ibi nec nomen fübftautia: ergo Cum in diuinis non fit compofitio, patet, &c. - CowNcrvstro. Quamuis fub/lentia vi à per (e flando dicirur, in Diuini vere (C proprie dicatur: non tamen, vt dicitur à fibjlandoe. — 7 Rzs». Ad Arg. Dicendum quod nemen fübftantiz à duplici proprietate poteft dici,videlicetá pex (e tando, non per aliud: íi fic, proprie e(t in diuinis, X magis proprie quam in creaturis: Velá fubftando alij velaliis. Et hoceít tripliciter. Vel alij inlizrenti:& fic falíe'& improprie dicitur in diuinis: quía proprictates ih diuinis non luritaccidentes, nec inhzrentes. Velalij diftinguendi: & lic diciturin diuinis non omhino improprie, necosnino proprte,quia proprietas illa ion inharét, & ideo non facit tubfiftere fiue fubftare quafi fub alio (tare, (ed exiftere, quafiab alio effe: & hinc eft quod Richardus dicit ifilib de Ttin.quod-melius dicitur exiftentia quam füb. Óitettia Vel quia fubftat vrperficienti, & (ic dicitür ces raturz fubftare refpectt efféntie. Bt ifte modus magiseft circa noftrüm intelligere, quam citca diuinum effey &ficut patebicin fequenti problemare, exnoftro intel« leu euenit talismodus dicendi, non ek | proprietate diuini efle,. c: i E" X S.Bonzu Tom...- B um Auguftinum eftdici| C ergo vbi non eft compofitio,nec nomen compofitionis, D m . nomina écuridum modum intelligendi ficut, Qwo eff, & QVAESTIO IIL Ah in diuinis nomine effentia vtendam fis.. | Trum nomen effentiz dici debeat in diuinis. Et Fundaquod fic,videtur per Auguft.de Tr. effentia vereac, menta. propric dicitur in diuinis, ita vt forte folum Deum dici| 7 wi oporteat per effentiam. | m. d impofuit: ergo fiipfe proprie fe nominat, Deusproprie dicitur, Qui 4j. Scd de quocumque proprie dicitur, Qvi efe, propric poteft dici de ipfo, effentia: ergo & in diuinis dicicur cflentia.
ITEM inter omnia nomina, nomen eflentiz eft abíolutiffimum; Vnde effentia fecundum Auicennam dici-;ur rei quidditas nomineabfoluto: cum ergo in diuinis hit omnimodaabfolutio, ergo nomen effentiz.
1. CoNrAA: Nonintelligimus Deum nifi in creaturis & per creaturas: fed nominatio Dei eft propter noftrum intelligere:ereo nullum abfolutum nomen omnino debet poni in Deo.
2. ITE M quzroinquo differant nomen fübítantiz, & nomen eflentiz. Nam fubftantia aut dicit commune, aut fuppofitum. Si fuppofitum: ergo füperfluit nomen pceríonz. Sicommune: ergo füpertluic nomen effentiz:ergo cum debeamus |labia noftra circumcidero inloquendo de Dco, nequaquam debet poni hoc nomen in Deo, ;. Ir£M quazritur gratia huius de neceffitate & fafficientia, & differentia iftorum quatuor notninum: Effentia, Subfiftentia,Subftantia, & Períona.
Ad oppofitum.
CowNxcrvsro.
Effentie momen, quad vfie Graco vecabulo correfpondet, ficut vfiofis (ubflantia, bypoflfis fubfiflentie, cr profepeu — | 20 perfena, congrue in diuinis dicitur, Rss. Ad Arg. Adintelligentiam prezdi&orumeftnos| gud,: tandum quod ifta quatuor nomina,íiue vocabula reípó-; mentum: dent quatuor vocabulis in Grzco,quz fünt V fia, V fiofis, | tcípon: Hypoftafis, & Profopon, vt víia refpondeat effcatiz: ve &onis. fiofis fübftantia:hypoftafis,fubüftentiz: profopon,per-Íonz.Ratio autem X (ufficientia iftorum quatuor nomi-| num aliquando accipitur ficIn diuinis eft accipere communicabile &incommunicabile,& hoc ex veritate &neceflitate fidci, qua dicit Déum Trinüm & Vnum:& cum debeamus intelligere in Deo, quod vere eftper illud g videmus in'his inferioribus, maxime fecundum nortabiles & primas & przcipuas conditiones, cum in communiin inferioribus inueniatur, Qued tf! & Que, ratione cuius fignificatür in coricretione & in abítractione, vt dicaturhomo,& humanitas;fic in diuinis intelligimus, quáuisnon intelligamus indifferentia illa duo:ideo & in abftractione fignificatut pér hoc nomen, Deifas, & in con-'eretione per hoc nomen, Deiu:& ideoimpofüimus eiino-] men quofignificaremus ipfuni, Quo eff, & hoceft effentia, & ipfum; Quod eff, & hoc eft fubftantia, & ita bzc duo inomiria accipiuntur ex parte communis. Et cft in diuinis 'accipere, quod eft incommunicabile & lioc eft quid diftin&tum, fiue quis diftin&us. Echoc quidem dupliciter conthigit intelligifiue fignificari. V.el inquantum diftin-;guibile,& hoc pertiomen fübfiftétie fiue hypoftafis. Vel itiquaricumi diftiriuim,X lioc per nomen perforiz. Et li-.
. cetin Dcomihil differat dittinguibile & diftin&um, quia potrentiáiiíco (emper actuieft coniüridta,tamncen contingit duplici noraine (ignificari. Vnde differüt ifta quatuor i176 Lab. Ll Sent.
Quo tfl, & Quod eft ex vna parte, & diítinguibile & diftin-&um, exalia fecundum rem, San&i accipiunt & fubftantiam & eflentiam pro codem: fimiliter & hypoftafis nomine vtuntur Graci pro füppofito actu diftináto. V nde diftin&tio per, Qwó, & Quod efl, & perdiftinguibile & dütinctum, in omnibus diuinis nó facit diuer(itatem nifi Íccundum rationem intelligendi. Fuerunt etiam alii volentes dicere quod fubftantia & effentia accipiuntur ex parte communis: fed differenter, quiaillud commune contingit intelligi fub duplici rationc. Vnaeft quod omnia indigent co vt fint. Alia eft quod ipfum non eget aliis.Primo modo dicitur effentiaa qua, & pet quam omnia (unt.Secundo modo fubftantia, quoniam per fe ftat, aliis circumfcriptis, Subfiftentia vero fiue hypoftafis, & eifona accipiuntur ex parte incommunicabilis, & difrunt: quamuisenim vtrunq; nomen dicat quid diftin-Gum, tamen hypoftaíis dicit (appoficum fubftantiz di-. [ftin&um:fed períona dicit diftindum proprietate nobili. Fuerütalii qui voluerunt dicere quod ifta quatuor nomina diftinguuntur per communicabile &áincommunicabile, fecundum quod poteft vnumquodque dupliciter fignificari,fcilicet vel in abftratione, vel in concretione. Nam communicabile poteft fignihcare in abíftractione, & fic djcitureffentia: vel in concretioncad fuppofitum, & ficdicitur fubftantia. Similiter incommunicabile poteft lignificari in abítratione, & fic dicitur fubfiftentia fiuc hypoftalis: vel in concretione, & fic dicitur perfona.
- |Sedtamen omnesifti modi habent calumniam. Primus uidem qui (umitur per diftinguibile &diftin&tum,quia Graci vtuntur vocabulo hypoitaíis, vbi nos vtimur per- Damaf.li). | Íona,X ita pro fuppofito dittincto.Et Damaícenus dicit, r.cap. 10e quod hypoftafiscit fübftancia cum proprietatibus, & ita «ie Orth..|fyonificat actu diftindtum.Sccundus modus fimiliter habet calumniam, quia effentia non videtur aliquo modo fignificari vtin ratione cauíz reípe&tualiorum, cum fit nomen abíolutiffimum.Tcttius modus habet calumniá, quia fubftantia fignificatur in abftratione ficut effentia: [&pratercacft dubium, vtrum fit intelligere hypoftates, abítractis proprietatibus:& idco (1 nó eft intelligere, quo modo contingit fignificare? Et propterea quartus modus dicendi eft quod cum fides dicac Deum elfe Trinum & Vpnum:inquantum dicit vnum,non poffumusintelligere vnum quin intelligamus, Quod efl, & Quocfl, vnum: & 1Qrnoe[l vnum, cítid, Quo eff:& Quod efl, vnum, eft illud,. |Quedefi. Primum cftEflentia: fecundum Subftanria.Si intelligamus Trinum,neceffe eft quod intelligam" eum, | [quidittinguitur, & quo diftinguitur. Quo dittinguitur, Ieit preprietas:illeautem qui diftinguitur (emper lignifi-|catur vt diftin&us.Et hoc poteft elle dupliciter, vel vt di |ftin&us proprietate quacunq;, vel vt diftinctus proprie-[tate nobili.: Primum fignificatur nomine fubhftentiz, quz dicitur prima fübilantia: & non tantum conuenit indiuiduo hominis,fed etiam afini. Secundum fignificaturperhocnomen,perfona,quod importat nobilem proprietatem,&non conuenit nifi fuppofito rationalis crea. tura: Proqua Graci vtuntur hypoltaíis nornine,ficut nos nominc perfonasvt dicit Boetius qui air quod Gtae vtüturnomine hypoftafis pro fuppolito rationalis creatura. His vifispatent obiecta. Zr PINE 55 1243-Quod autem obiicitur quod non debemus Deü| p nominare abíolute,dicendü quod quamuis nomtnemus Deum per cicaturas, rameti etiam per creaturas cogno- Ícimus eum habere effeabfolutum. Alia patent. | (VAR TICVEVS IL...C Onfequentet eft quaftió de numeratione nominü predictorá: & füppofito quod numeretur hoc nomen, Perfon, queritur vtrum in diuinis numeretur hoc nomen,Sub/lantia.S ecundo,quaritur, fi numeretur, Effttitia. Teitio,fi hoc nomen,Dew;vtrum fcilicet Cathelice poffimus dicere plu-| res Deos. Ibo Quod efl, & Qui efl & Quu efl, & quoniam inDco idem eft, |A Chrifti: Dicimus vnam effentiam, & tres fubftanias.
C dem. modo diftinguitur fubfiftentia, & fecundum al- Ifecundum alterum vero minime, Et quia fubftantia Dift. XXI11.
arbe EE NÉREINEKR C QVZESTIO I. An nomen fubflantia in diuini numeretur.
*« Vod numeretur hoc nomen, Sub/fentia, oftenditur (ic. Hilarius de Synodis:Sunt quidem pet fubftan. Funds. tiam Tria:fed Vnum per confonantiam. 23 "CS Ir£x per Anfelmumin fine Monoleg. Áptius tres di-| cuntur fubftantiz.
IrzA Boeriusin lib. de duabus natutis & vna perfona] IreA hoc ipfum videtur ratione, quia fub(tantia eft B medium inter effentiam & petlonam:ted medium fapit naturam extremorum: ergo pari ratione qua dicitur vna (übftantiaab vnitate effentiz,porerit dici, plures, à pluzalitate perfonarum.
IrEM omnis numerusad fubftantiam reducitur originaliter, nunquam enim accidentia vel proprietates numerantur nili per fübítantiam: fed a&us numerantur, & plugaliter dicuntur in diuinis: ergo necefle cft ponere numerum fecundum fuübflantiam, quod autem pluraliter dicantur, patet: dicitur enim: Pater & Filius & Spiri tus fan&us creant.
IrzM idem eft relatiuum fuübftantiz,ficuttalis 8: qualis qualitatis: fed hec cít falía: Pater eftidem cum filio, quia dicit Hilarius quod non poffumus dicere Deum cundem:ergo necefle cft quod cadat difünctio in fubitia: fi ergo propter diftindionem perfonarum dicamus plures perfonas; ergo & plures fubttantias."
1. CowTRA.Nihil magis dicitur fecundum fubftantiam quam hoc nomen Subflemia: fi ergo nomina fubftantialia dicuntur de omnibus fingulariter, ficut patet ex regula Auguftini fupra pofita:ergo,&c. Lib. At 2. [TEM interquzcumque cadicdiftindio fecundum!;s5,, | fubftantiam,cadit vera diuerfitas: fed inter Pattem & F;- | lium non eft confitenda diueríiras: ergo nec numerus fecundum fübftantiam: ergo non eft dicere plures fubilitias, | c 3. IrEM per Auguftinum dicitur quodidemeftDeo|,,,...(üb(ftere & effe: ergo cum vnum fit efle, vnum fubüifte- |; jos a. re eft:ergo ficut ab vno efle dicitur vna effentia vel econ- $3. | ueiío, ita & ab vnofubfiftere debet dici vna fubftantia, Ad oppofitum.
[iue fubüiftentia. E 4. I1 £M Hieronymusad Damafum Papam: Quis vmquam nifi ore faculego cres fübítantias pradicaucrit..
Cowcrivsio.
Subflantia, vt dicit naturam ve! v[iam, numerari eam, ncn e dicendum: quod [i ad proprietatem babeat ve[peGut, — £um tantundem valeat bypoflafis, numeratur C7 ib A plurifcetur.: Ruxsr.Ad Arg. Dicendum quod cam nomen fubftandequam fubfiftentie dupliciteraccipiturin diuinis: quia quodlibet iftorum habet in fe intellectum actus, & prcpofttionis, poteft ergo dici fubítantia, quafi perfe ítans, & quafi ftans fub alio, fiue fub proprietate. Primo modo, *natantum eft, fiuc non numctatur, quia vnum eit ibi quod eft. Alio modo pront dicit refpectum ad ptoprieratem,, tunc numeratur fue pluriticatur.. Puiiio modo tantum valet quantum víiofis: fecundo modo tantum valet, quantum hypoftaíis, Omnino eoceram intellectum zquipollet víiofi, & fecundum alrerum hypoftafi. Et fecundum alterum plurificatur,].
dicitur dupliciter, & fub(ftentia: ideo venit diuer- | fitas modi loquendi inter Doctores: Nam Tul- lius & l d o t a M is (e - bitan-| À | potita &e|lius & Bectius dicunt quod fübfiftentia & fu dudbw 9^1 tia zquipollent DP & idco dicit ipfe Boetius Mc: cam plurificari, & fecandum hunc modum loquiturHilarius, Anfelmus,Gc Bo&tius. fed Hieronymus, & Augu- Lb.r.ds. |(tinus volunt quod fubftantia zquipolleat vfiofi: & e Tr»44. |dicunteam non plurificati: & (ipf tentia hypoftafi: & ideo dicunt eam plurificari. Ex his patet refponfio ad v- - [tramque partem. Patet etiath quare Graci nor tranftulerunt nomen, Profopos, eut Lanni quia oportuit nos transferre nomen, Perfone; ropterambiguitatem:& id-1 co maluit Ecclefia etiam refpondere, Tres perfonas, quam Tres f(abfiflentias, iue fub/Lantias. | TAMEN ad Argumentum quod facit quod fubftantia tenet medium, dicendum quod fubftantia prout zquipollet hypoftafi,plusfe tenet cum perfona, & ideo numeratur (icut perfona fiue plurificatur: prout tamé zquipollet vfiofi;plus fe tenet cum effentia, & ideo non numeratur, nec plutificatur, ficut nec effentia. Omnes aucem illz rationes precedentes &íequentes loquuntur de (ubftantia,prout zquipollet hypoftafi,fiue fuppofito, & hoc modo plurificatur. | RATIONES autem ad oppofitam partem currunt fecundumaliam acceptionem huius nominis, Subflantia. Similiter iudicandum eft de hoc nomine Subfiffentia.Sed quoniam Auguftini au&oritas, & mos vtentium nomineillo Subflatia fcilicet,accipitur magisin illaacceptione inqua dicit ipfum, Qued eff, (iue vfiofim,fiue ipfum com- Ae. ad mune:ideo communiter nonrecipitur,vt dicantur Tre; /ubflantie in diuinis.
Annomen effentie in diuini mumeretur.
Eenumeratione illius nominis, Effentia. Et quod non numeretur oftenditur fic,quia in diuinis eft vnitas abfolutiffima quz non idu ipid: ergo cum nullum nomen fitadeo abfolutum ficut nomen effentic, ergo per illud fignificatur vnitas non multiplicata: ergo nomen effentix non numeratur, & hoc eft quod dicit Auguftinus quod ratio repugnat. 2n lIrsM hocipfum videturd minori. Hoc enim nomen Deus e(t nomen effentiz in comparatione ad perfonam: Det. 6.4 (ed (cundum fcripturam in lege, fcilicet Deus dicitur vnus & non plures, & fecundum fymbolum, non tres diifed vnus eft Deus:ergo hocnomen Effcntia minus plurificatur,cum dicatur abíolutius. n Ir £M natura diuina non multiplicatur in tribus: fed hoc notnen Effentia eft nomen naturz diuinz, vt hoc nomen Sul/lantià: ergo nec effentia, nec fubftantia multiplicaturfub propriisnominibus,vtvidetur., — — tL, CoNTAR A: perAuguítinumlib. de Trinit. Cur hzctriznon dicantur vna perfona,& loquitur de tribus petfonissfed Tria in neutro gencre,refpicit effentiam propüe:ergocum dicanturtria:rgo treseflentie, ——— 2. ITEM ratione videtur: Aug. in eod. lib. dicit quod Pater & Filius & Spiritus fanctus dicunturtres perfonz, quia cominune cft eis hoc quod eft Perfon, fed hoc nomen Effentia eft commune: ergo pote(t dici, Trei effentie. *». [r£M Ibidem dicit & habeturinlitteraquod ideo dicunznr tres perfonz,quia Pater eft vna perfona, & Filius vna perfona, & Spiritusfanctus vna perfona. Similiter tres e(lentiz (unt, quia pater eft effentia,&c. | 4. IrzA Pater & Filius funtentes; ergo plures habententitates.. Sequitur enim: Sunt plures dii: ergo plures deitates. Similiter: Pater & Filius funt: anda. menta.
Ad oppo- (itum.
Ac ————— ÓáÓ Mà PD o RU PO (Duties mueren studi dcum qma, Cowcrvsro muis in creaturis plurificati babentibus eandem naturam, ipa queque effentta multiplicetur: in diuinis semen propter fummam fimplicitatem, multiplicatis perfonis, efentie non multiplicetur neque Bumerature R. x5 P. ad arg. Dicendum quod in omni fubftantia cuius eft effc, & operari, necelfario intelligimus natu-| ram, & habentem naturam. Cum ergo hocfitin Dco, intelligimus in Deo naturam, & habentem naturam. Et naturam dicimus eflentiam vel fübftantiam: habentem 'naturam, dicimus perfonam. Quo modo ergo in crea- B |tura rationali centingit, vnam perfonam habere plures naturas. fcilicet corporalem & fpiritualem: fic & à contrario fenfu, contingit in Deo propter fummam fimplicitatem vnam naturam haberi à pluribus;quia cóntingit eam haberialio & alio modo, & hoc non poteft effe abeodem. Quiaergo cadem eft natura tantum habita & non numerata,ideo cantum dicitur vna fubftantia & effentia:Quia vero plures habentes,ideo plures perfona, nulla omnino repugnantia exiftente.
I.2. ÁD illud. ergo quod obiicitur de effentia perhoc quod Auguftinus dicit: Hec rri«, dicendum quod minus expreffe loquitur & improprie: & ideo verbum eius eft exponendum. | 3. Ap illud quod obiicitur quod ideo Tres, quia perfona eftcommune & qualibet eft períona, &c, dicen-C|dum quod non dicittotam rationem, fed partem quantumad verbum exterius: ideo oportet intelligere quod ibiadditur, quia eft commune quod diftinguitur. Vnde Pater eft perfona, & Filius eft perfona,non ceadem,fed alia & alia.
4. Ap vltimumquodobiücitur, dicédum quod ens aliquando dicitur fübftantiue, & (ic non. trahit numerumaliunde. Aliquando tenetur adiectiue,& fic trahit numerum füppofito, & fic non numeratur forma: & hoc modo non fequitur quod fint plures entitates, nec dehoc verbo,quod plura effe.
QVAESTIO IIl. -. |^ An catholice dicereplurrs Deos pofimme. * Alex. Alenfs 1.0.4.14..Memnb.s.
Vos catholice poffimus dicere plures Deos, &|Aq oppoquod fic, oftenditur hoc modo.Hoc nomen,Dew, |ürum. recipi: diftin&tiuum terminum ratione fuppofitionis, vt. cum dicitur, Deus generat Deum: ergo cum eadem diftin&io importetur per hocquod eft Generat, & per hoc quod eft Tres, quia perfonalis: ergo hzc pari ratione cft CatholiczTresDüfunt, -.————, RUN 1. lreM idemeft Deus quod habens deitatem: fed plures funt habentes Deitatem, hoc dicitur Catholice: ergo (imilicer pe Diifunt..: « in (3e Tri hocnomen, Dew,quamuis fit fubftantíale, | tamen impofitum eft ab operatione. Sed contingit operationem pluralitet dici de perfonis, vt patet: Faciámus hominem,&c.ergohocnomen,; D$. — '*. | 4. lr EM ad numerationem alicuius veram, non| plura requiruntur quam vera multiplicatio fuppofitorü | & forma: ed hzc cít in Deo, quia tres funt perfonzdiuinz, Perfona, dicit füppofitum, Disine,dicit formam: 5. Ir& M cumomne generale contingat fpecificari, l& perfona fit nomen generale,videtur quod poffit fpeci- Q 4 ficarí Gem t. € IS8: Lib. I. Sententiarum, - « / ficari cum dicitur: Tres perfonz; vt dicatur adhuc fpe-|À| - cialius, qui tres fed hoc non poteft effe nifi addatur nomcn commune tribus, nec eít aliud dare quam hoc nomen,Deu,ergo, &c. | | Funda. | CoNTRA: Quodcum dicatur Catholice patet. ex menta. | mandatis: Audi Ifrael, Deusruus Deus vnus eft. Vnde in Deut; 64 Symbolo: Non tres Dii, fed vnuseft Deus. -IrEM hocipíum videtur ratione, quia hec nomen, Deus,dicit diuinam naturam: fed diuina natura nonnumeraturíiue [pecificaturiergo nechocnomen,Dew.
Cowcrvsrio.
. [Catholice, plures Deos non po[Tumw dicere, tametfi vnaque: que perfona fit Deu, cum forma smportata per boenomen, Dcus, non multiplicetur. RzsP. adarg.Dicendü quod non eft dicere plures Deos catholice, quia numerus pluralis fignificat plurificationé termini fecundum fuppofitum: & formam in nomine fubftantiuo,cum pluralegeminet fuum fingulaze: & ideo,cum forma importata per hoc nomen, Det, noníit multiplicata,non debet dici: PluresDii.
1. Àp illud quod obiicitur quod catholice dicitur: Deus generat,dicendum quod non eft (imile,quia Generat, imulimportatdiftinctionem cum conueniétia: fed, plures Deos,impliciter importat diftin&ionem quantum ad (üppo(íitum & formam.
. à. Áp illudquod obiicitur quod idem eft Deus, & habens deitatem: Refpon. quod ifta locutio eft duplex, & fic eft vnum folü, & zquipolletei,quod eft Dew,quod quidem dicit, quod eft. Alio modo mafculine,& fic non habet zquipollens, & fic multiplicatur. Poteft tamen aliter dici, quod Dew non fignificat habentem, fed figuifi-. |Cat deitatem 1n comparatione ad habentem, & idco nori niultiplicatur. | 3. Ap illud quoddiciturde operatione, dicendum .[|quod nomen, vel poteft fignificare operationem per mo- [modum fubftantiui,& fic non multiplicatur, & taliter (ignificat hoc nomen,Demw.
4. Àp illud quod obiicitur quod ibi eft multiplica- tiofüppofitomum & formz,dicendum quod hoc nomen diuinum eft quafi poffeffiuum: vnde imponitur à dudiuinitatis eft in ratione poffe(Toris, & forma.poffefloris, exiftente indiuifa,numeratur forma poffeffionis, vt oués Socraticz, & ficin propofito. Vnde non numeratürforma habita. mE DEM f. Ap illud quod obücitur quod generale contingit fpecificari,dicendum quod petíona cum nominat indiuiduum intellectualis natu rz, dupliciter poteft fpecificari fcilicet per propria perfonarum, vt cum dicitur: Tres perfonze,id eft Pater, Filius, &Spiricas(arictus, poteft etiam fpecificati pernaturz determinationem, vi fi dicatur;Perfona diuinz; vel abgelicz,vcl hümanz. Ex fi u quaris, quare non fpecificatur per, Vnum, nomer, ficut eft in creaturis vbi txes períonzangelicz dicütur tres anumani eloquii: qua laborat tasn lingua Graeca quam Latina,fed magis Latina. Vel poteft dici quod hoc non |permittit natura ipforü nomitium,quoniam nomen fpecialeà [peciali forma imponitur. Aut igicur impofitü cft à natura communi, dut proprietate perfónz, Si eft impofitum natura communi,cum illa nori multiplicetur, non potuit pervnum nomen fpecíficari Siautem eftimpolitum proprietate perfonié, tunc cum illà ndn conucpiat ttbus,non poteft per illud fpecificarii& ideo Eccléfia, compulfa neceffitate,iriponit nomen generale, fiue quod importat communitatem nominis, quod eft commune & multiplicabile: & ideo non eft quarenda | (pecificatio per aliud nomen nifi per nomé adiediuum; | & per nomina perfonarum., Tti E EIER at optant riesige tuac) 5 quia habens deitatem vno modo poteft dici neutraliter, | C dum adiacentis, & fic crahit numerum aliunde: vel per| plici forma fcilicet poffeffionis & poffeffotis. Et forma D |/emquam [i diceretur, Deus eff, nec multi fent, vel pha.
pi REsPoNDERI poteft quod hoceft propier inopiam | | gffatem ibi ponimus, quafi diceretur: Sine folitudine, ac DISTINCT. XXXIV.
QVID SIGNIFICETVR HIS NOMINIBVS VNVS VEL YNAÀ, DVO VEL.DV E, TRES VEL TRIA, TRINVS VEL TRINITAS, Privnaszs Vszt PrvrALITAS, DisriNétio veldiftin&z,cum his vtimur deDco loquentes, Ojosg! C dicemter inquiri opertet, um in Tri à ES] aeeutate non [it dimerfitae, "vel finouleritas, ERU oe nec multiplicitaeyvel olitudo, quid [igwifue- G7 259Be tur i; nominibus, [cilicet Vnus "vel vna, Duo-veldue, Tresveltria, TrinusvelTi YII, Plyrej | velpluralitae, Diffinécle vel diffincfio, cum dicturum | Deus, due per[omeyveltres per[one,plmres perfone diftin- | Cle funt perfona. Vel cum dicitur, diflinélio perfona- TUI, qe nion Trinitas perfonarum, c buinrodi. Videmur enim boc dicestes, mamerorum quantitates, Gv rerum multitudinem, ch multiplicitatt In Deo ponere). Cotd ereo ifla fibi fienificent ipfóde quo loquimur aperiente,infinsarecuremus, — Magis illa dicuntur ad excludendum ca quz non Íunt in Deo, quam ad ponendum aliqua.
Si diligenter pramilTis aucforitatem verbis intendimus,"vt dtclorum intelhgentiam CADIAPSUU Mi a gia vide. | tur borum verborum vue introduéfue ratione reynouen- m. di,etqueexcludendia fimplicitate deitatis, que ibmo| — E util quam ponendi aliqua.: Quid per vnum fignificetur cum dicitur, l vnus Deus. | | , Cumenimdicitur, vnus Dew Wiultitude Deorum excluditur, nec numeriquamtitas in diuinitate penttur: res Dy. Vnde Ambreofinsin lb.defide ait. Cum-vnam| ubica. dicimus Deumz»vnitas excludit numerum Deorum nec iim quantitatens i Deo ponit qnia nec numerus, nec quanti- ando. tue Dicit,: HE Quo fenfu dicirur, vnus eft Pater, vel v- Bc Y. Rusefiflius —, Quid va'j Siosibter cam dicitur, unus ef Pater, vel mmu eff hcm ACCL.
Filttes, hr buiufsnmodi: ratio dicli bec efl, qued non funt multi Patres, vel multi Fily ita (b de fomilibus. Item Quid pla cum dicimus plures effe perfonas, fingularitatem atque | res pone. Ostudinem exeludimm: nec diuerfttatem,nec sultiph-|