;. IreM vnitas effentiz predicatur de effentía:fed ne- |. [quaquam dicitur effentia diuina eft trina, igitur non dicit vnitatem effentialem.Qugritur igitur quam vnitatem importent, & vtrum dicantur ifla nomina fecundum (ubftantiam,an fecundum relationem. Et cum dicantur de omnibus fimul in fingulari, videntur dicifecundum fabftantiam:cum iterum non dicantur de aliquo figillatim,non videntur dici fecundum fubftantiam.
Cowxcrvsro., E Nome numerale quod eft, Trinitas, frgnificat vitatem. ATÁAIR: H0 autem trinam ynitatemvel "0 Qo, VH E.
Rzspadarg. Ad predictorum intelligentiam, dicendum quod ad hoc connenit dici quod hoc nomen,?ri-| nitas, duplicem habet etymologiam; Vno modo Trinitas dicicur Vnitaster, & fic nomen numerale cadit in Covtcom plementum, & ic dicitur fecundum relatio-[nem, ficut termini numerales: & vnitasquam e rat, eft vnitas perfonalis, non effentialis,quia illa plurificatur. Aliaetymologia cft, Trinitaseft Vniras trium, Quzf. ll & tuncvnitas non numeratur, fed fignificatur vt communicabilis tribus:& quoniam hac vnitas eft effettialis, ideo importat vnitatem effentialem. Et hec rapis ey-| mologia abfque dubio habet veritatem. Sed prima non videtur habere veriratem: Nam cum eandem fignificationem habeat Trinus & Trinitas, fi illa eft etymolopia: Trinitas V nitaster,tunctrinus diceretur vnus ter, Hoc autem non poteft dici de Dco, videlicet Ter vnus, cum tamen dicatur Trinus. Propter quod dicendum quod huiufmodi nomina important vnitatem formalem fiue eflentiz, cum pluralitate fuppofitorum, & ideoha. bent quodam modo naturam termini fübftantialis in hoc,quod dicuntur de tribus fingulariter:& tetmininnmeralisin hoc quod dicuntur de nullo per fe.
t. Apillud quodobiicitur quod fola vnitas perfona eft plurificabilis,dicendum quod Trinitas non importat pluralitatem circa vnitatem in redo, fed (olumin obliquo,quod fit trium vel in tribus, & hoc eft effentiz, 2. Áp illud quodobiüicitur quod vnitas effentiz przdicatur de Patre, dicendum quod verum eft, fed non ratione hac,qua plures inea conueniunt:ficut animal przdicatur de homine non ea ratione qua diuerfa fpeciein co conueniunt:& quia Trinitas im portat illam vnitatem vt in pluribus,ideo,&c. | j. Ap illud qued obiicitur quod nen dicitureffentia trina,neque Trinitas tina, dicendum quod hoc riomen Trinw,importat vnitatem vt in conctetiohe, & ita vtinhzrentem pluribus. Et ideo de co folo dicitur quod importat vnitatem vt in concretione; vt hoc nomen Deui, quod quidem (uüpponit perfonas:& quia tale eft hoc nomen, Deus,ideo conceditur:Deus eft Trinus, non deitas e(t T'rina:quia deitas non füpponit perfonam, fimiliter nec hoc nomen, Trinitas; & E patent obiecta, DISTINCTIO XXxv.
QVID SIGNIFICATVR CVM DICITVR PLVRALITER.
LARITER: ÁLIA zs T PrRsoNA Patris, alia Filii, alia Spiritus fancti, RA&ETEREA ceonfiderendum cfl, tum Xj bor nemen perfona, t predicium efi, feza "t e, cundum fab/lantiam duatur,que fit intel. iS ud [gentia dicli cum plurahter profertur: Tras erfone,vel due perfona: c cum dicitur: Alia efi perfona Patris alta cit perfona Fils, alia ejf perfana Spiritus fant. Sienimin bis locutionibus perfona vocabulum e[Jen-H& intelligentiam facit, plures effentias eonfiteri vide. mir, C tta plures deos, Si vero eJentie fronificationem tbi non tenet, alia efl buius nominis ratio, cum dicitur.Pa-Jer eff perfona, vel Filius eff perfona, ci alza cum ducitur: Pater c Filius e Spiritus fancfus funt tres perfona: ó Cu? dicitur: Alta eff períoma Patris; alia Ay, d bsüfmuodi Quod videtur fecundum zfílentíam dici: Alia eft perfona lacis, alia Filii, fiue Tres peifonz,vt cum t8 Co dieitur Patereft perfona, Filius xs 4 eftperfona. |. ^-^ ov caes S ri-78 — Prfomtenim,vt (pra ait Aueuflinus, ad|e dicilur, pa, (P ideoeff Deo effeperfonam quod e[Je: ficut idem eff eie fe, qued Deum e(fe.^. Vnde manifefle celleitur quod cffentiam diminam pradicamus dicentes: Pater eff perfena, Filius Difa;.
hy Difünd. XXV: |. 195 Filimeefl perfona, Spiritus fanéTue eit perfona, td eff elfen- | A er, alie perfonaliter Filius, alius perfonaliter Spiritus L. diuina: (omnino vnum c idem l'entficatur nomi- ancfns. ftm, effe perfonamomnino conueniunt, fd eff, fi se perfone,id eft ejfentia diuina, cum ditur: Pater eWt|— |perfonae[fentta tantum intelligentiam facit? Ideo nol perfona, c Filius eff perfona, quod [tgmificatur nomine vider aliter bocpoffe dici congruentius inxta catbolico-Dei,cum dicitur: Paterefl Deus, Filiusefd Deus. ltaet-| |rum Deckerum aucloritates. | damid: fronificatur cum dicitur: Deus ef Deus, ei» Deus eff perfona. Virod, enim nomine e[fentia diuina intelljgi-Turquia vtrumque fecundum [ub[lantiam dicitur. Cum "vero dicitur: Pater (lr Filius e Spiritus [anéfus [unt tres perfonequid nomine perfone fignifisanuse, avs elJentiam?: N | | Hocenim videtur. fi (upra po[ita verba AngulIini dilicen- Sciendum eff gitur quod boc nomen Pecíona, Inter prin. Difascn. Fer [crutemur. Supra enim dixit quod ideo tres ps ui multiplicem intelligentiam facit non vnam tantum, Er| 9 his.
Pater ^v dicimus,quia id quod per(ana ef, communeefH tribus. Es| Ut Fitlarins aitin lib. a. de Trinitate: nteliicentia dicfo-IL 4. Hemqua Paterefl perfona, e$» Filius e perfona, ó Spi- B | Winex caufis eff a||umenda dicendi,quia "on fermoni res, infmuto3. ritus [anéiIns eff perfona, ideo tres perfona dicumtur.Vide-| fcd ei fermo fubie cius est. Difcernentes ergo dicendi caucibi tur ergo eandem tenere ffenificationem bot nomen Dez-| fas buius nimii fcilicet, perfona » fignificationem diinfine, Íonia cum dicitur: Tres perfone, quam babet, cum dici- ffinguimus dicentes quod boc nomen failicel perfona, pre pnr:Patereff erfona, Fils: eff perfona, Spiritus 'fanéfus rie fecundum fabflantiarn dicitnr, e effentiam ignifiefi perfona. C)sja, vtoffendit Anguflinus, bocdiciturid| | |catficmt [upra oft endit Augullnus,eum dicitur: Deusef?| pif;. 9, Tresper[one. propter illud, quia id quod perfona eft, | " Pater ef perfona. Quadam tamen nece[fate |.
Quod hocnomen, Perfona, tripliciterin Trinitate accipitur: & hzc eft vallis & catholica doctrina de perfona & perfonis.
commune efl eis. 1d ego quod communeeft eia,id eff, Patri vit fupra dixit Augu[linus,t. ran[latum efl boc nemen, vt c Filio C Spiritui [ancfo,videtur fignificari nomineper-| | pluraliter diceretur: Tres perfone, cum quereretur, quid T ése" quidTriasubi non fienificat efJentiam jdesi na.|| | Iuram diuinam qu comunis e[d tribus peromi Aliteretiam videtur poffe oftendí, quod fecundum |flentias vel "iefoyns fecun ia C». $us 7 " era eífentia pe op m pus gre aticit n quffinus,aliter accipimnt t Jub/Tarttanm id efi, ias "m 0Ji atm, aitter mos. Nos emi» [ub[lastiam dia: m Alter etiam videtar pt offends quod ibi nomine" d fc Batu. Hia cin ME petfone ff cetur effentia ci dicitur, l'res Períonz. dicunt, fabflantias,id eff, Iypoffafes. Sie €7Q0 M05 i14 ac-Vt enim fupra dixit Augu[linus: Ea nece iopoliter eyto nos acipipmus perfonae, quam fa /, »»d conuenienterre endetur,cum Vitur: Ti v6 petfone. A riso. Cum. 72 Ba ctrisr, Typ: perfonas, nonibi perfona eum queritur, quid Th evel quid — 74 wid de effe 7-| nomme e[fentiam Lfrentficamus. Quid ergo dicimus? Dijtia queritur. Non enim inuenttur q "bi tres fint, idm eee quia Trcs perf ne funt, id eflhtres fubllantie feit ejfentia.Siergo queft E Were üdemus qporiet ut Ye-|.— | ce) tres epgteg: pro quo Grati dicunt Tres bypoflafés [pondendo, effentiam fGnificermus:alioquim nonoffende: mus quid tres fint. Sivero reondentes,e(fentiam Jffonifi camus ipfam efentiam perfone nomine intelligimus, [rum dieitur: Tres perfotse.
Jona, Cum dicitur: Tres perfotia.
Oftendit, vcrba Auguftini conuenite huicíententiaz., ' D| Etbie[enfns adiuuatur ex verbis ueuflini premif fis, fl imterims intelligantur. Guia enim Pater efl perfona, — [idefb, effentia e Fils perfona C Spiritus [anéfus per. Gnazideo dicuntur Tres perfona tres fublifleniia, tres entes. Nonenimpo[fent duitres fabfsflentte vel entes, vifi ingulus corum de perfona eft effentia. Croia ergo eis commune efl id quod eft perfona, eff.elfentia.: ideoretfe dicuntur Tres per[one, id eft fabfiflemtio velfubfiflentes: vt ffeut effentia que eft eis communis,"vere 4c proprie eff: ita ill tres ac proprie fabfiflentie vel entes intellgantur. Ideoque "Auguftinus canjae diclorum difcernens, dicit Tresper[ones ejfe vnam effentiam, veleiufdtm effentia, non ex eadern e[fentia: ne alind intelligaturibi efje perfo-E |n. aliudeffentia. Tres emimperfoneyd cff, fubfrflentia, vna funt ejentia, C vnius efJentia non autem [unt vna perfona, vel-vnius perfone z licet perfona [fecundum fub APHAPI dicatur aliquando. Nam ffi boc diceretur, con- [fwfto fteret im perfona.
ObicGioni illorum hic refpondet, qua nituntur proba- 1€ perfonas fecundum effentiam accipi: quía rcípondemus quzientibus quid Tres,vel quid Tria..
Opinio quorundam, qui putant effentiam fignificari nomine perfong cum dicimus, | Tres perfonas.
ub. | Quibsdam-videtur quod nomine perfone fignifie- Irnzo, |fure[fentia cum dicitur:Tres perjone.propterea quia Au-Uma. | gnflimus dicit ideo diei tres perfonas quia commune eft eis Jd quodejd per[ona: vt fet tabs intelligentia: Pater c Filius Cy Sptritus /ancTue [unt tres perfone,id eff fant tres id habentes commune quod eff per[ona, id eff, resort quorum quifque efl perfonayd eff,effemtia. Sedquo modo inxta banc intelligentiam dicetur. Ala eff perfona Patris, alia Fil? Et boc etiamita volunt inteligere,(cilicet alius eii Pater, (y alius efl Filius, idtamen commune babentes quod eff per(ona. | Et boc confirmant aucforitate Coss LAU quiin 7. lib.de Trinit. ait: Tres perfonas eiuf" máioto,s, dem elfentie yveltresperfonas mar e|Jentiam dicimus. Tres autem per[onas ex eadem ejfentia non dicimus:quafi aljudibi frt quod effentia eif,altud quod per[ona efl. Hac auctoritate eh pramit[]ts conantur ajJererein predictis locutionibus naymen perfone e/fentiam fromificare. Sed quid cu, |'ifpondebunt adid quod ipfe Augulinus im lib, de fide ad —— [Petrum dicit,cilicet quod aliuseft Pater im perfona ftue | perfonaliter, alius perfomaliter Filires, alius perfonalter pe tJanéfns? D uammudo euim cbr perfmalter Pa- VEN Milo de id ils Tres fimt milf effentia:per boe volentes nos induceret uomine Perfone ejfenitam intelligamus, cum re-Jpondemus: Tres per[onas, ita dicimus. Indubitabiliter Verum efl, quia non inuenitur vnum aliquid quod ilii. Tres fint nift e[femtia. Vnum enirn fant illi Tres, efl,effentia diuina. Vnde Veritas ait: Ego ir pater vnum fumus. Veruntamencum queritur, quid Tres, uel quid: Tria,nomde e[fentia queritim, nec tbi quid ad offentiam refertur. Sed cum fides catbolisa Tres ef. profiteretur, ficut Ioannes in epiflola canonica ait: Tres [unt qui teflimopium perbibeaténcalo querebatur quid uli Tvese[fent, id efl, am effent Tres ves, t" qua Tres res, Ci" quo nomine |ille Tres res flonificarentur. Et ideo loquendi nece[fuate.
dicium eff Tresperfona.
A locutionibuscum dicitur. Aliaeff perfona Patris,alta Fi- | Supra Mj td eflalia eff proprietas, qua Paterefl Pater: alia qua tn Filt,seft Filis.alta qu Spiritus fancfus ef] Spiriti [an-| pij. ClIus.Itaetidnomine períana quida proprietates tm telligeme quolunt,ci dicuntur tres perfona fed melius efl vt fabfiffatias vol bspoflafes imtelligamus cii dicimus Y res perfonas, Exprediclis peollteitur nomen, Petfonz,im Urmitate triplicem tenet rationem. Efl enim vi facit intelligentia effentie eh efl obifaci intelligentiam hypoftafis,etr efl v brfaeit intellgentiam proprietatis, Ios. 10. f Au&oritatibus San&orum oftenditur quod dicum eft.
Dif.ay | entiam aliquando (ionifecet, fupra ex dictis Augufiimia- P | ^. Quiduesres,& quid vna res hic dicatur.
M Non Autem te müucat quod dicimus Tres res. Non enim boc dicentes diuerfarum verum numeyum ponimus in Trinitate, fed ita Tros ves dicimus, vt ea[dem efe vna sandam [ummam rem confiteumur. Vude Auguftinus n t. lib. de dotfrina Chrifliana fic ait: Resquibusfruen. - Miemest mos beatos faciunt: Res ergo quibus fruendum eff, unt Pater c Filius e Spiritus fanélus. Eademque Trinitas vna quedam [umm.ares efl, communisd, ffucntibus ea i tamenves C non verum omnium caufa fit. Non entmfacile potest inuemri nomen, quod tate excellenfie conueniat: nifi quod ruelius dicitur: Trinitas bec vnus Deus. Stcut ergo Tresves dicuntur, ci be funt vna es:ita T res (abflantie dicuntur, ey be funt vua e[fentia. Écce offenfum efl qua fit intellisentia buius nominis, Petíonacum dicimus res períozas. — ' 'd 'd que vtconfutimtes Arvrium,vnam eandemque. l rinitatis dicimus j" effentiazm "vel fubflantiam, c" Deum v-C numin tribus perjonis fatemur: ita etiam fmpietatem Sabelli declinantes, 'Vres perfomae expre[Jas fab proprietate diffinguimus:non ipfum [ibi Patrem, ipfum [ibi Fili umip[um fibi Spivitum fanctum e[fe dicentes, fed aliam Patris, aliam Fily, aliam Spiritus[ancfi e[fe perfonam. Non enim nomina tantummodo, (ed etiam nominum proprietates, id eif, perfomas,vel, vt Gresi exprimunt, byoffafs.id eff, fubfflentias corfitemur.Nec Pater Fig,uel Spiritus [anéli perfonam aliquando excludit, Nec Filius, ve! Spiritus [ancius Patris nomen, perfonamá, recipit Jed Pater. femper Pater,. ci Filius fermper Filius, Spiritus [anctus femper Spiritus fanédus. — Itaque fubfarti vnum funt.fed perfonis ac nominibus diflinguuntur: Ecce bic aperte dicit Hieronymus prprietates ejJeperfonas, eo perfonas e[fe fub[eflentias. Vnde yanifefiumnfit quod diximus fcilicet perfor.a nominc frenificari c bypo- Lib. hi flalim c proprietatem: Ioaptesetiam Damacenusper- oris Gras diet effe bypoflafes, eh eas icit entes, ita inqutens: Irt In deitatesvmam naturam confitemur, e tres bypofia fes feesndum VETILATem entes td eff perfonas. Us erfona dicitur, de tribus po[Jit digniffimne — At- Ex quo fenfu dicatur: Alia eft perfona Patris;alia Filii, alia Spiritus fandi.
Nutc in[biciamus; Utrum fectum eandem vationem, e caufam dicatur: Alia eff perfona Patria alia Fi/7, alia Spiritus fancli. C) nad vtique fane intelligi potefl, vv: 9 ferius talis: Alta eft (ubfoffentia vel bypo[lafis Patris a-(ja fabfistentia Fil ala fubftfletia Spiritui fancti. Er D alie fubfiflentia Pater, alia Filius, alia Spiritus (ancius, — n Quo modo hzc intelligantur: Alius in perfona Pater,, alius Filius, alius Spiritus fanctus, Deinde queritur, "vtrum fecundum eandem vationz accipiatur, cum dicitur: Alius efl Pater in perfona,aliusin perfona Filius, alius in perfona Spiritus fancíws:frue,aliue v/onaltter Pater,alises perfonalster Filiue, alius perfona-Ker Spiritusfancíus. Ad quod dicimus quia etfi po[]ft eodem node accipi, cotaruentius tamen ex vatione dicia a-. lia variatur intelligentia, ut bic perfona nomine proprietas per[one intelügatur,vt fft fen(us talis: Alius efl in perjfetra velperfonaliter Pater, id ejf, proprietate [na Pater alius efl quam Files, Co" Filtus praprietate fua alius quam. Pater. paternal eim proprietate difHnguitur Jypoitafís Patris ab bypo[laft Filg co bypoflafts Fily filiali proprietate difcernitur a Patre eo Spiritus [anéius ab "vfroque proce(fbili proprietate d'flizguttur.
DISTINCT. XXV.
Quid fignificet hoc nomen, Perfona.
Fw Um Preterca confiderandum quod. eum boc nomen Perfona, c? cet, Expofitio textus, SP tefpondet Magifter quid fignificeturpert eril num numcralem cum dicitur: Tresperfonas, hic fab" dit quid fignificetur per iftam terminum, Perfens, Et diuiditur hac pars in duas. In.prima quzric & opponit, Iníecundafoluit ibi: Quibw/dam videtur quod nomine Pcr fona. Prima pars habet tres partes. In prima mouet dubrtationem In fecunda opponit perauctoritatem Augult | | | |nicítcndens (p diciturfecundum fubftancia,ibi; Per/oné Quo modo fecundum hunc modum etíam in predictis] — emis, vrfüpra Auguffinus. Tertio opponit per ratione; ibi;; | locutionibus poteft accipi. ] |Mliter etia videtur poffe oflendi quod noinine Per[one: vbi mo-; | jftracillud:dé. Similiterfecunda pats, in qua foluit diui- Hecettaom "odo (ane poteft accipi perfona jn prami/]is diturin duas. In prima foluit fecundum opinioné aliotu | qui dicunz Diuifio, — PENES ipn didis D rgo rd artic ERBEN dient $ ene à::; ) Dittinct.
qui dicunt quod pertona accipitur fecundun: eflentiam, tamen relatam ad fuppofitum. In fecunda foluic fecun-| dam opinionem Íuam per diftin&tionem, ibi: Scieudum eff igitur quod boc nomen, Per[ona, multiplicem iutellioentiam 4t. Ec hzc pars diuiditur in duas.In prima patte oftenditquo modo accipiatur hoc nomen, Perfona, in plurali. Secundo que sehe WR SM in fisgulari, cum dicitur: Alius cft Pater, aliuseft Filius, ibi? Nunc in(puiamuws vtrum fecundurti eandem rátionem. Prima pats habet tres artes. In prima ponit diftin&ionem per quam foluit. In fecunda confirmat perauctoritatern Augpftini, ibi: £t bi. enfw adiuuatur ex verbu. In tertia ad obiectionem rcfpondet, ibi: 4d boc autem quod illi dicunt. Similiter fequens pars habet tres partes. In prima determinat quo modo accipiatur períona, cum dicitur: Aliaeft perfona Patris. Secundo quo modo accipitur cum dicitur. Alius eft Pater in perfona. Tertio hoc confirmatauctoritatibus. Primum facitibi: Nuncinfpiciamus, &c. Secundum ibi: Deinde queritur, vtrum fecundum eandem rationem. "Tertium ibi: Quod autem fecundum [ub-Jantiem dicatur.
Tres perfone, id eff, fubfiflentia. Dub. I.
Contrarium dicit Boetius in libro de duabus naturis & vna períona Chrifti, affignans differentiam inter fubhiftere, & fübítare, quod (ubfiftit illud quod non indigetalio ad hocquod fit. Subftat vero quod fübiectum aliis, vt efTe valeac,fubminiftrat. Videtur ergo quod fübhiftere fit idem quod effentia, ergo nullo modo poteft dici quód (int plures fubüiftentiz. s Rzs». Dicendum quod Boctiusaccipit ibi hoc nomé Subfiflentia, ccandum Marcum Tullium, prout accipit figaificationem fecundum a&um fübíiftendi, fiue per fe flandi, & (ic tantum vna eft fübíiftentia. Sed nunc Do-Qores Scripturz accipiunt ptout mágis imporzat refpc-Gum ad proprietatem cui fubeft, & tic plurificatur. Ratio autem huius e(t communis vfus. Quia accipiunt fubflantiam pro natura rei: ideo pro füppolito magis volucrunt accipere fubfiftentiam.
Tres perfonas effe vnam effentiam, vel eiufdem e[- fentia, nom ex cadem effentia. Dub. 1I.
Vídetur hocfalfum, quia Pater generat Filium de fua fubftantia, & fpirat Spiritum fanctum:ergo videtur quod omnes perfona fint dc eadem fubftantia. Item quaritur quare non conceditur ifta:Períona funt ex eadem cffentiaficut conceditur ifta: períonz funt eiufdem effen- | tiz. Et videtur quod debeat concedi. Quia Ex, dicit in] diuinis habitudinem ori ginis, & fimiliter genitiuus originem importat. Situ dicas quod propter tranfitiones. Cowrn:Sicut prepofitiones funt tranfitiuz, ita & obliqui cafus fant tranfitíui. Praeterea hc recipitur: Perfonz unt in eadem effentia, & tamen hoc quod dico In, eftprapofitio, | | Rzsr. Dicendum quod aliquandoaliquid comparaturadaliud, vt informans, (iue denominans, & tamen hon ponitur propter hoc diuerfitas, fiue diftin&tio vnius | adalterum: ficenim comparatur Deitas ad Deutn. Alio modo comparatur aliquid ad aliud, ficut principium ad principiatum, & tuncde neceffitate importatur diftintio. Xn ude ergo hzc prapofitio Ex, importat habitudinem caufz, vel faltem principii:ideo de neceffitate Icit diftin&ionem inter exrrema: ideo hzc non poteft effc vera quod perfona fint ex eadem effentia. Sed quia BEehitiuus non tantum conftruitur in ratione principii, Immo ex vi declarationis effentiz, cum dicitur: Mulicr Cgregiz formz, vt dicit Prifcianus: ideo cum genitiuo €c eft vera, Tres perfona: funt eiufdem effentiz.
Tresfes.— Dub. 11II. Accipit hocab Auguftinoin lib r. de doctrina Chriinatuta:aut fecundum modum, per quem fit apud ani-B |mam:aut fecundum proprietatem communem, quz Alftiana.. Et videtur male dicere, dicendo: Tres res, quia tes eft nomenabíolutum, &generale:ergo videcur quod li aliquid dicar in diuinis quod dicat effentiam, fiue (ubftantiam: ergo ficut nullo tnodo aceipitur, Tres effcn, ita nullo modo debetrecipi, Tresres.. Etfitu dicas. Tresentes, hic non eft fimile, quia enis eft participiü, & itatrahitnumerumaliunde & non numeratur fecundum formam propriz entitatis: resautem eft nomé fubftantiuum.Si tu dicas mihi quod res nominat formam à arte anima, vel iftud nomen impofitum eftà parte anima, & hoc nihil eft,quiailla fant nomina intenrionum, & res diuiditur contra intentionem. Rzs». Dicendum quod res poteftconfiderari tripliciter. Autfecundum proprietates, quas habet in propria incftciab actibus animz, qui funt fubiicere, & predicare, componere, & diuidere: fecundum hanc ergo triplicem acceptionem contingit rem tripliciter nominari. Vno modo per nomen,quod indicat exiftentiamà parte fuz nature,ficut dicitur album,& nigrum,& huiufmodi. Alio modo fecundum quod anima accipit per modum entis, hoc modonominatres. Vndeomne illud res dicitur quod anima cogitat, vt exiftens in natura. Alio modo contingit nominare per intentiones fecüdas, ficuc dicitur,genus.fpecies, fübie&um,przdicatum. Quoniam ergo hoc nomen Ref, dicit medium inter nomen quod dicit pureformam naturz,& nomen quod dicit formam intentionis, ideo non tantum effentiz conuenit, fed etiam perfonis: & ideo, Tres res, dicimus Tres períonas, non fictres efTentias,& huic fignificationiadludit ipfum nomen. Res enim dicituráreor reris, quod dicit a&um à parteanimz: & alio modo res venit ab hoc quod eft ra. tus quod dicit ftabilitatem à parte natura: & fic res dicit ftabilitatem,fiue ratitudinem ex parte entitatis:Et fic parent obiecta,quia vno modo eft nomen naturz,alio modoecft nomen rationis, Non eft prorfus aliquis in Trinitate gradw. Dab. I1y. | Videturhic Hieronymus dicere contra illud quod dicit Auguftinus o. Confeff. Pater & Filius non differunt fubftantia, fed caufa, & gradu. Item in diuinis eft fübftantia: igicuribi eft Sub, fed Sub dicitur relatiue ad fuperius, igitur ibi eft Sub,GcSuper: ergo inferius, & fuperius, igitur gradus. Item, vbicunque eft auctoritas, & fubauctoritas, ibi eft gradus: fed hzceft in Patre, & Filio, ergo, &c.
Rs». Dicendum ficut dicit Gloffa: Non afcendas per gradus ad altare, &c. Per gradusafcendit ad altare, qui dicit Patrem maiorem Filio, & Filium Spiritu fan-&o ficut Árrius dixit. Vnde cum gradus de ratione fui nominis collat perfonarum zqualiratem, ideo benedi | cir Hieronymus quod non eft pror(us in diuinitate gradus, nihilominus ponitur ordo. Differunt enim gradus & ordo, (icut punctus & vnitas. Nam punctus eft fubftantia pofita: ideo folum eft in corporalibus. Vnitas vero eft fubftantia non habens pofitionem, ideo eft in fpiritualibus. Sic gradus dicit fuperpofitionem, vel loci, veldignitatis. Ordo vero dicit habitudinem ad princtpium fine pofitionc. Ap illud igitiir quod dicit Auguverbo, & caufa fumitur ibi pro principio, gradus vero fumitur pro ordine. Ap illud quod obiicitur de Sub, dicendum quod $1), in diuinis non dicit inferioritatem, fed folum habitudinem fecundum rátionem intelligendi. Ap illud quod obiicitur de auctoritate, dicendum quod verum eft fecutidum quod auctoritas fonat in rationem dominii, quod ponit gradum:fed ficnon eft in!
diuinis, fed folum prout fonat in rationem principit; & hoc ponit ordinem in cognofcendo. | á mn i n - "E Bod - S.Bonau.Tom.4 (tinus: Dicendum quod itnproprie loquitur in vtroque| Res vnde dicatur.
Punc&us. Vnitas, Ordo.
- | e ARTI-i Dc c PE MMCICADCC Dd ENMNMAMMSMN NEN NNNM Ad eppe-|1 & perfonam effe. Et iterum,cum dicimus períonam pa-|c E fitum.
Cap. 5.
Lab. 1. Sent.
AP invelligentiam huius partis duo príncipaliter quzruntur. Primo quzritur de quiddirate huius nomiais, Perfona. Seconde quaritur de communitate eiufdem. Quantum ad primum duo quatuntur. Primo de perfona (ecundpm rem quid fit. Secundo quid fit (e cundum diffinitionem. QVASTIO I An women Per[ona, (ecundnm (nb/lantiam, vel ftcundum tolationem in diuinis deatur, Vod perfona dicatur fecundum (ubftantiam, vide- Q.: ex verbis Aug. in7. de Trin. Idem eft Deo effe, tris,non aliud dicimus, quam fübftantam patris: ergo períona dicitur fecundum fub(tantiam. 1. Ir « Anfel.infine Mono. quot (unt perfone tot funt fub(tantiz,igitur nomen perfonz dicitur fecundum| fübftantiam..
j. Irzu Hugo de fancto Vi&ore in lib. de facramentis, in prima parte libritertii: Vnum Íolum nomen eft (übítantiale quod de fingulis dicitur fingulariter. In (umma tamen nó dicitur fingulariter, fed pluraliter pronuRciatur, vt perfona:igitur hoc nomen perfen«,eít no- Lib;de Irxx Boctius in lib. de duabus naturis, & vna perfona Venus FU pSR diffiniens dicit, quod eft rationalis naturz (ubítantia indiuidua; fed f1 fubftantia pradicatur in re&o,& non per accidens, fed fccundum pins ergo perfona dicit (übftantiam fecundum omnes Dodores.
j. Irx x hocipfum videtur ratione, & hoc per dif-| finitionem. Boetiusenim venando diflinitionem períonz dicit,quodaureít fubftantia, aut accidens: & dicit quod non eftaccidens, ergo fubftantia. Siergo períona in his inferioribus dicit fub(tantiam, & quid per £e cxiftens, ergo & in Deo. | 6. ITEM hocipfum videturperceius abíolutionem, quoniam omne nomen quod dicitur ad fe, dicit fubftanciam in diuinis, quia talenon fecundum relationem diciturfed hoc nomen, perfona, cft huiufmodi,vt patet. Ét|.
Auguft. dicit 7. de Trin. Ad fe quippe dicitur períena, vt bonus magnus, &c. | 7. lr £M hocetiam videtur perEcclefiz refponfionem, quia omne nomen quod conuenienter uds turad interrogationem fadam per quid, indicat íubftantiam: quia quid,quzrit fübftantiam: fed hoc nomen per. fena ab. Eccleíia haereticis refpon(um eft quzrentibus "quid Tres,ficut dici'Augu(tinus& Magi(ter:ergo indicat fübftantiam.: $. ITEM hoc ipfum videtur relationis abftra&tione. Intelligamus, quod nulla relatio ft in diuinis, & quod in vnaíola hypofta(i fit natura diuina, ficut intelligunt Gentiles: cunccontingit, quod adhuc eft intelligere naturam intellectualem, & habentem illam: ergo & perfonam, & naturam: igiturfi UU n omnirelatione faluus eft intelle&us perfona: perfona non dicicur (ecundum relationem: & dicicurfecundum relationem, Dift. XXV. A|vel fecundum fubítantiam, ergo dicitur fecundum (ubftantiam.
CoNrn A:perBoetium inlib.de Trinitate,infine|ra, Siperfonz diuitl fant, neceffe eft vocabulum quod ex mau. perfonis trahit originem, ad fubftantiam non pertinere.le -Siergo qua trahunt oríginem à períonis non pertinent ad (übítantiam: multo fortius nec nomen perfona; V nde Richardusde fancto Viéore dicit quod períona idem |&ie;, cft,quad perfe exiftens, iuxta quendam fingularis exi- Tm. flentiz modum naturz rationalis: fed fingularis modus cxiftentiz eft telatio in diuinis, &c.: IT £M ratione videtur,quia omne nomen quod reci-| pit multitudinem, vel plunficationem, pertinet ad relationem,quia fecundum omnes fubftantia remanet indiuia. Et Boctiusdicit quod (übftantia continet vnitatem: relatio multiplicat trinitatem: fiergo nomen períone eft mukiplicabile, patet quod dicitur fecundum relationerm.
Ir z x omnenomen de fe importans diftin&ionem diciturfecundum relationem: fed nomen petíonz iiportat diftinctioné,quia perfona eft hypoftalis proprie-| tate diftincta. Et Boetius dicit quod eft indiuidua,& in-| diuiduatio non eftaliud,quam diftin&io,etgo,&e.
B Cowcrvsio.
Perfona in dininis dicitur ecumdum fubfleutiam, &v fecus dum relationem | principalius tamen fecundum. fubflantiam, quam fecundum rveletionem. — / R 15r. ad arg. Dicendum quod aliqui voluerunt foluere diítinguendo (ignificationem perfona ici diucrítatem numeri, vt in fingulari diceretur fecundum fubftantiam, in plurali fecundum relationem. Sed hzcl folutio neque valctin fe neque valetad propofitum. In| -fe quidem non valet:quia omne plurale geminat funm| fingulare, ergo non mutat fignificationem. Ad propofitum non valet, quia dicitur in fingulari: Alia períona patris, alia filii, quod dici non poffet fi effet cerminus fubftantialis, cum non fit alia fubítantia patris, alia fili.
Alii voluerunt per diftin&ionem fignificationem foluetefecundum diuería tempora, videlicet, quod ante re-(ponfionem Ecclefiz diceretur fubítancialiter, & fecundu fubítantiam, poft refponfionem diceretur fecundum relationem. Sed hzc folutio non valet nec infe, necad "—— Infe non valet, quia Ecclefiaaliqua ratione refpondet magisillud nomen, quam aliud fubftantiale, & tunc non impofuit fignificationem: ergo refponfio Ecclefiz nihil facit ad mutationem fignificetionis. Ád propofiturn non valet, quia fecundum ftgnificatiohem, quam habet poft refponfionem Ecdetie, loquuntur Do&Gores, & currunt rationesad vtramque partem. Et hi spin eft intelligendum, quod períona dicitur rationalis narutafüppotitum proprietate dillis-&um,fecundum omnes quiintelligunt eius fignificationem f; p fuppofitum rationalis naturz conftat effe (abftantiam:proprietatem diftinguenté conftat elfe relationem: ergo cum perfona vtrumque importet, fcili-.|cetfuppofitum, & proprietatem: Necelfe eít dici fecun E |dum fubftantíam,&fecundum relationé.Et cum dicatur tecundum fubftantiam,& fecundü relationé, principali diciturfecandum fubftantiam quantum eft de generali, & ptimonoininis intellectu. Perfona enim dicit fuppolitum cert fubftantiz,fiue in Deo, fiue ín creaturis. Et huic confonát modus dicendiá parte nominis. Sed qu& tum eft de fpeciali,& vltimo nominis intellectu,quia di cit fappofiturn diftíndtum proprietate, quz eftrelatio: dicituzin Deofecundum relationem. | Et hinceftquod Sancti, & Doctores dicunt nomen perfonz fecundum fübftantiam dici, licet étiam fecurnidum relationem dicatur. Sedobiicietaliquis: Cum ifti modi, dici fecundum fübftantiam, & dici fecundum relationem, diuidát nomina diuina ex oppofito, vt videtur,aut non peterunt inueniri T Art. l.
yx ifs £i- (ita Et propterea intelligendum ficut dicit Richardus de sili |(3n&o Victore, dicilecundum fubftantiam, eft duplicie m" ^ ter. Autindicando fübítátiam fecundum naturam como rs. Se. | munem, & fic diciturhomo fecundum fübftantiam. Aut Kr jj.14.4. |indicando fubft&tiam, vc fuppofitum certum, vt quidam 1^: |ruzs we homo. Primo modo dicere fübftantiam eft dicere quid, "s ir 99) (condo modo eft dicere aliquem. Dico ergo Qupd no-» im imeneffentiz. vel (übftantiz dicitur casu fubftantiam,quia indicat naturam communem: fed perfona diditi i je sb- citur fecundum fubftantiam, quia indicatfuppofitfi certui pr abuz iua 'i- cam, & diftin&um. Naturaaür communisnon multipli- KE end ed caturnecrefertur,& idco quod dicit fübftanciam fecun- Ue feri dum naturá communé,tta diciturad fe,quod nullo moiki» |doporeft dici fecundumirelationem, & hoc quidé mosimi do diuiditur ex oppofito:Suppofitü auté,fiue hypoftafis, Bev natum eft plurificari,& ad aliud cotnparari, & ita referri. a df Etquod fic dicitur fecundum fubftanriam,nihil i mpedit ratione relationis fuperadditz dici fecundum relatione, & hoc vult dicere Richardus de fan&to Victore. 1.2.3.4..5.6. Patet ergo refponfio ad obiecta íecundum ena fecundum fubftantiam dici, vt explicatum cft, ficut dicunt fan&i,& rationes probant. lta enim intelligüt dicifecundum fubftantiam. Concedendum eft nihilominüsdicifecundum relationem,licet nó ita principaliter, ficut probant rationes fequentes, quoniam multitudo relationum plurificat ipfam perfonarn.