SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Latin

Page 42 of 82

». Ap illud tamen quod obiicitur quod refpondetur ad interrogationem factam per quid,& ex hoc poteft cócludi d nótantum dicit fübftantiam, vt füppofitum, (ed etiam, vt naturá communé: Dicendü Mii. Quid,aliquando quzrit eflenciá, (üppofito quid eft quod jx nomen dicitur, vt quid e(t homo: & quod refpondetura hancqueftionem indicat (übftantiam pure, &c(lentiam, quando eft quaftio de fübítantia. Aliquando fuppofita voce indeterminate querit quid per nomen dicitur. ficut " (i dicatur: Brunellus currit, & quaratur quid Brunellus,, virumícilicec homo, vel a&nus.. Aliquando fuppofita: quidditate, & fignificatione, quarit de eo, reípectu cujus dicitur nomen dependens, vt fi dicatur albi currunt: & fiquayatur quid sli poc reíponderi: homines, vel aíini,& hoc modo quafierunt hatetici quid Tres, quia beatus Ioannes dicitin Canonica: Tresfunt qui teftimonium dant, &c quaxficrant quid Tres, cum fit adiedtiuum,fine fubftantiuo, & tunc magis quaritfüppofirum|p) quam effentiam:& ideo fuppofitum,eft — perhoc nomen, Perfona. Vnde S DM fancto fuggerente peroptime,& nobjliter, & catholice, ficur dicit Richardus, refpondet Ecclefia, & valde bene;& inftin&uSpiritus fancti, ficut dicit Richardus, magis refpondet hoc nomen quam aliud.Sed tunc poffet quati; quare hereticus non quafiuit pet hoc — m, Qui,& videtur quod debuiffet. Si enim quarebat de (uppofito,& qui querit de füppofito,debuit querere quiTres.Et ad hoc eft teíponfio quod qui quarit de fuppofiro certo, fiue reali, & deillo non quarcebant;quia in eadem auctoritate fub. ditur:Pater, Verbum, & Spiritus fanus, fed quaerebant de fuppofito refpe&u cuius hoc quod eft Tres, üignificat inadiacentia: & idco magis quafierunt quid Tres, quam qui Tres.Sic enim oportuit vnico nomine refpondere, & | E ipfihoc quzrebant.

8. Ap vltimum argumentü quod non re&te procedat, patebit melius infra, tefponfio. Tamenpoteft dici quod etfiintelle&usperfonz poffitabftrahi ab hac proprietate cterminate,tamen de fuogeneraliintelle&u,claudit intelle&um proprietatis, & quia in diuinis proprietas eft relatio: ideo de fpeciali intellectu claudit relationé. V.ndeficut hec perfona in diuinis, quz eft Pater, non poteft abftrahia paternitate,qué eft SE pes períorialis,falua fua perfonalitate, fic nec perfona d relationis intellectu in fpeciali. Et fic patet quod non fequitur quod dicatur fecundum fubítantiam tantum.

vtramque partem.Concedendum eftenim nomen, Per-|.

Clconftet ex pluribus,alioquin effetibi nugatio.In fimplici o EE HERE ER inueniri in codem, aut illud nómen implicat inie oppo- | A QY ESTIO IL An Per[ona fit rationalis natura indiuidaa - fubflant id.

alex&nd. Alenfis 1.94.30. Memb.j. S.Tborm.t.p.4.29.f1. r. Et 1.Sent da/i 25. q.r. avt. 2. Et de Pot.q.9.art.1. 4Egid. Rom.1.Sent.difl.25.4.8. Richardus 1. Sentent. difl.25.9.2.2. Tomi Argent.1.Sentint dif]. 23.3.1.99f.À. Stepb. Brulef. 1. Sent. dift. 25.4.1. Petrus de Tarantaf.1. Sent.difl.25.q.1. Marfilims Ingnen. 1.Sent.q.38.0et 3. d nb. a. ^ Gab.Biel 1.Sent.d:/1.23.4.1. E hoc nomine, Prr/ona, quid it fecuridum diffini-| Funds. tionem,& diffinit eam Boetius fic: Períona eít ra-| men: tionalis natuzzindiuidua fubftantia. Sed quod ifta diffi-| e«t d nitio fit conueniens diuinz perlonz, oftenditur per inté-| 14^ 4 et tionem Audctoris:quia Boetius intendit agere de perfona Chrifti: conftat autem períonam Chri(ti effe increatarm: ergo intendit affignare rationem períonz diuina, fiuc ipcreatz.

Irr« quod hac fit ratio in diuinis videtur.Nam inDco conftat ponédum effc fuppofitüm incommunicabile, & hocfuüppofitum eft fubftantia diuina, & hoc etíam eft ratianalis nature,& non cóucnit ei nifi de quo dicitur perfona:igitur eft eius ratio, vt videtur. | 1. Cox rRA:Ómnis diffinitio dicit agpgregationem,cum Ad Oppofitum: autem nulla eft agercgatic:igitur nullum fimplex cft diffinibile: fed períonain diuinis eft omnine pam ergo,Xc. | $1 dicasfecumdum quod dicunt aliqui quod quamuis fitfimplex fecundum rem, tamen non eft fimplex fecundum ra:ionem.

Coxrn A:Autillirationi refpódet aliquid in re,aut nihil.Sialiquid:ergo aliqua compofitio eft in re.Si nihil:er go ratio omnino vanacít, ^E inia rationem vanam] -non eft aliquid difiiniendum,ergo,&c.

1A ITEM ratione fuarü partium non videturconuenire diuinz perfonz. Nam rationale c(t diffezentia animalis: ergo cui bon conuenit effeanimal, non conuenit natura rationalis Sed animal non conucnit Dco cum fit fpecies corporis,ergo nec hoc quod e(t rationale.

3. Irt&« videturquod fubftantia non dicaturin redo de p, quia multiplicato diffinito, neceffe eft mul tiplicare diffinitionem, & partes diflinitionis:ergo fi per-| -fonaeít fubftantia, cum fint plures perfona, igitur plures fubftaritiz. | | Sttu dicas quod fübítantia ftat ibi pro hypoftafi.Contra: Hypoftaíis dicitur fubftatia indiuidua, ficut dicitBoccius:ergo ficut eft nugatio, (i diceretur:ho mo rationalis, fic & in predicta notificarione. Quzritur ergo, vtrü hoc nomen, Sabffantis,ftet pro comrmuni,vel pro hypoftafi.

4.|T1M videtureffe nó conuettibilis Nam anima hominis eft natura rationalis fubftátia indiuidua:ergo, &c. Vlrtimo quzritur cum diuerfz (int difünitiones, fiuc aífignentur de períona,quo modo differant. | Cowxcrivire.

Perfonta eff rationalis natura indiuidue fubftantia, eff definitio, que conuenit lining ber[onis.

Rxs?. Ad Arg. Dicendüm quod ficut patet ex intentione auctoris,hac diffinitio conuenit, &affjgnatur diuinz períonz. | t.Áp illud veró quod obiicitur quod fimplex non eft diffinibile, dicuntaliqui quod dupliciter eft aliquid diffinibilé. Vo modoii redo & per differentiam dicen- 'tem pofition£, vt eum dicitur: Horno e£ animal ratíonalle, mortale:& hoc modo verü eft o; difhinito dicit ággre- ELSE.

^ - w- uox amm udriffot. 7. Metapb.

Hanc atte- uenit hypoftafi Et per compofitionem:quía non eft alte. PIE dochrindi v corponibilis.Et per vnionem,prouraliquid vnitur di-| Scot.s. fentent. diff. s.

hi E ENEY op P M NR £ Tx Adi o0 Lb. I Dift. XXV.

gatum eft ditlinibile.Alio modo contingit aliquid dithnirein oblique, & per differentiam dicentem priuationem, vt cum dicitur fimitas eft curuitas nifi; & tunc non fignificatur fübftantia rei aggregariex diuerfis, quoniam quod ponitur ín obliquo non intrat eflentiam de neceflitate. VIterius, ditferentiam priuans non ponit aliquam compofitionem, fiue appofitionem, & alis eft dicta rauo.Nam hoc quod eit rationalis nature cadit in obliquo, & hec differentia mdisidua non ponit, fed priuat.Sed hec reíponíio non poteft flare. Primum quidem quia quod ditinitur per obliquum,aut difhinitur ficut acéidens per Ifubftantiam, aut ficuc per rem eiufdem generis: fed fiue fic, fiue (ic,eft ibiadditio.Nam difhinitiones accidécium, ficut dicit Philofophus fünt ex additamento. Similiter fi per rem eiufdem generis: tunc ergo intrat eflentiam, & non dicittotam, cum fit pars difti nitionis: ergo necefle cít illud quod apponitur aliquid addere fecundum rem, & ita fiue in reco, fiue in obliquo neceffe eft dicere aggregacionem.Et propterea dicendum aliter quod hec auointelleca de Hu i creata, et notificatio dicens aggregationem.In Deo autem non dicitageregationem fecundum rem, fed fecundum intelli gendi rationem: qu tamen non eft vana, co quod omnia qua dicuntur in ratione perfonz inueniuntur in Deo, licet non perdi.

uerfitatem,& hoc quidem poteft intelliei fic.In creaturis fpecificatio peradditionem complentem eft,indiuiduatio per additionem,fiue appofitionem contrahentem.Et ideo cum dicitur fubflaniia ndiuidua, indiuiduum realiter addit fupra fübftantiam,vnde & fubftantia indiuidua fupra naturam: & ideo neceffe eft effc compofitam per-Íonam in creatura. Sed indiuiduatio, vel diftinctio eft in Deoperfolam originem.Et quia perfona oritur fcipfa, & ideo nulla eft ibiadditio,fed lurificatio,& per plurificationem diftinctio, & indi ui duitio, & idco nec indiuidua addit fupra fubftantiam, necfubftantia (upra naturam: ideo vere dicitur, &vera eft ratio intelli gendi:& notificatio ifta conuenit perfonz diuinz, nec lignificatur in ea aliqua compofitio,vnde tenet rationem cuiufdam norifi-| cationis, & cadit à ratione diffinitionis: quia nec Deus, nec diuina perfona eft diflinibilis, eft tamen cognofcibilis, & notificabilis. - | |?. AD illud quod obiicitur de differentiis pofitis, fiue de membris,dicendum quod rationale dicitur vno mo-l do, quod habet potentiam difícernendibonum a malo, verumá falfo, & tic Deo,& creature conuenit. Alio mo- |D do quod habet potentiam difcernendi per inquifitioné, & collationem & difcurfum,& hoc eft animz coniuncte caimi:& fic differentia ralis, primo modo ponitur in dithnitione,fed fecundo modo obiicit.

3. Ap illud quod obiicitur, fübftantia indiuidua diciturinrecto, dicendum quod numeratur, ficut períona, quia ficut dici; Anfelmus, plures fubítantiz funcindiuiduz.ficut plures perfonz. | Àp illud siis. quaritur, vtrum hoc nomen, uj? «stía ftet pro communi,aut prohypoftafi;con(üeuit dupliciter refponderi. Primo modo quod (übftantia ftet pro communi Et fitu obiicis quod illa non indiuiduatur,dicunt qued differentia adueniens refpicit (übftantiam reuoncfuppofi ti, & nonrationeformz, vt patet cum dicirur,indiutduum animal.Hzcautem refponfio non videtur conueniens,quia hoc nomen fübftantia fecundum q ftat pro communi,non fupponit perfonam Vnde hzc eli falfa:Eífentia generat: Similiter hac, fubftantia generat. Sccundo modo dicitur quod ibi fübflantia tantum valet, quátum hypoftafisnec cft nugatio. Nam indiuiduatio attenditurin perfona quantum ad. triplicem incommunicabilitatem,fcilicet per przdicationem, & lizc cógniori. Et ifta differentia indiuidua dicit iftas duas incómunitates. Vridepatet quod noneftibi nugatio: patet edam quod diffinitio eft conuertibilis. Per iftam dupli-[cem incommunitstem excluditur anima hominis, qua gatlonem,& co mpo fitionem,& hoc modo folum egere- 'À Jeftalteri componibilis, & humana natura inChrifto,que - Idoibi accipiatur fubftantia, & non poteft accipinec pro E e. Quatt. f.!

eft vnita digniori.Sed tamen illad licet rationabili ter fit dictum,adhucreftat quzftio de hypoftafi. quia hypoftalis e(t fubftantia indiuidua. Qu iritur fimiliter quo mocommuni,nec pro hypoftafi. Et propter hoc dicitur tertio quod hoc nomen, sa//lantia, ftatibi fecundum quod hocnomen,Sibffantia, diuiditur in primam, & íecódam, & itain quadam communitate ad lubítantiam vniuerfalem,& particularem, & illud colligunt ex verbis Boerii, quando venatur diffinitionem perfona per predictam diuiionem fübftantiz, vt ibi patet.V ndehoc nomen, s. diuidua, coartat illam indifferentiam illius nominis fubftantia, vt ftecprofübftantia prima, & fic non eit ibi nugauo,nec fubftantia: communis indiuiduatio, 4.AD illud quod vltimo i esie de affignatione diftinitionum,dicendum quo perfona diffiniturà Boctio; Perfona eft rationalis naturz indiuidua (u bftantia. iichardus fic; Peifona eft intelle&ualis naturx incommunicabilis exiftentia.Diflinitur etiam alio modo ic:Períona eft exiftens perfe iuxta fingularem quendam rationa- | 4.1.

lis exiftentiz modum. A Magittiis difhnitur fic: Perfona eft hypoftafis diftincta proprietate ad nobilitatem perti nente. Et notanda eft differentia harum difinitionum, quia Boetius & Magiftri diffiniunt perfonam, fecundum quod cómuniter diciturin Deo,& in creaturis: fed Boeuus magis confiderat rationem rei:Magiftri vero addunt rationcm translationis.Diffinitiones vero Richardi funt perfonz,prout eft in diuinis pracipue,fed vna e(t propria affignatio, alia vere diffinitionis Boetii expofitio, fiue corrcio. Poffettamen dici quod omnes idem dicunt, differunt tamen fecundum modá dicendi » quia diflinitio Boetii fuit data, & videbatur im proprietatem fonate, ideo ien Richardus aliam magis per propria verba, & lic víque ad quartam.

ARTICVLF S 1.

Ecundo quazritur de fecundo articulo » Ícilicet de communitate huius nominis, Peroge, Et circa hoc quarunuir duo.Primo quaritur,vtrum hoc nomen, Per- Jona üt vere commune períonis increatis:fecunde, vtrum] fit commune vniuocum perfonis creatis, & increatis.

An nctmen;Períona, ft Comttiume perfomis increatu, lex. Alenfé 15.4.30. Mtm e nrt.2. Et 1. Sens dfi. 2y.q.1.art.g. Et de Pot.4.8. aet. 5. AEgidius Rorn. r. Sent.dift. 25.4.1. Richard.1.Sent.difl.25.y.2.3.1. Tbom. ry 1. Sent diff. 25.3.1 art. Marfiliss Inguen. 1, Sent. q. 28. r1.1. Stepb. Brulsf. 1S61.45/1. 25 q. A. Petrus de Tarantaf.1.Senz. 41.25.4.2.

Vod hoc nomen, Perfona, (it vere com:nune perfonis Increatis,oftenditur per Auguftinum 7. de T - mynce eít eis, quod efl perfona; (ed conttat quodadplu-| rificationem non fuflicitcomm unitas nominis lolüm:ercundum eandem rationem dicitur de pluribus, eft ve ré commune ad illa; fed períona e(t huiufmodi, ergo, &c.

Ir£&Xx cum dico:Dater eft perfona, hoc nomen, Perfona, pradi ca- Lbde dus.

—— d Art. Il. Quat. LL. 201 hu: ptzdicatur: aut ergo tanquam ens de ratione Patris, aut A |diftin&a, & ica dicit habitudinem ad proprieta.em, qua Wr tànquam accidentale. Conftat quod non tanquam acci-| |coníimilis eft in qualibet petlonarum. Non cnim dicit te dentale,ergo tanquam ens de racione Patris: aut ergo di-| | |quantumeft de (e vnam formam natu ralem, nili in oblip. —— jeittotum quod eftPater, aut non.Sitotum, ficutergo| | |quo:fed fubftátia fiue effentia dicitformam,& naturam a. Pater przdicatur de folo Patre, ita & perfona: quodfal-| jabíolutam in qua communicant. Alii dieunt tertio mous fum eft: ergo non dicit totum, ergoin plusefthocqued| |do quod duplex e(t communitas, rei Ícilicet & rationis. mm eft perfona, quam Pater: & in plus quod eftde ratione! |Rei, ficut vniuerfalead fin gularia. Rationis vero ficut aib — 0. Patris & fimiliter de rione Fib ergo eft verecommu-| | |liqua intentio «ccepra ab anima fecundum confimilem Nn. ne. -: modum accipiendi: & fic hoc nomen indiuiduum eft s. M9M*| rCoxrRA:Omnecommuneadaliqua,quod nume-|. |communefecüdum rationem ad Petrum,& ad Paulum.

, TUR — (raturinilliscft vere vniuerfale ad illa, maxime ft non dicitur accidentaliter de iljis: hoc patet, quia Auguftinus dicebat fupra quod non ob aliud effentia nó eft vniuerhd fale,nifi quod nónumeratur in fingularib.fi ergo perfona " eftcommune ad Tres, & vlterius numeratur fiue plurificatur in illis: ergo eft vniuerfale, ergo in diuinis eft po nere vniuerfale: quod eft contra predeterminata & contra Auguftinum,qui vult quod in diuinis non fit vniuerfale, nec particulare. 1.[TEMnihil eft commune quod de (ua ratione, & no- mine priuat communitatem:fed perfona dicit indiuidu- um, ftue imcommunicabile de tatione fui nominis, er- 3$ Ir£« omnequod dicitur fécundum fübftantiam, &eft commune, dicitur fecundum fübftantiam cómunem:fed nihil quod dicituríe: üdum fübftantiam communem plurificatur, ergo perfona nó plurificatur. Con- D ftatautem quod pluriticatur:& ramen diciturfecundum (ubftantiam, ergo non dicit quid commune.

4. ITEM fi dicit quid commune, aut nominis tantum: aut nominis, & rationis tantum: aut nominis, & rationis. & rei:ii tantum nominis, ergo eft equiuocatio, ergo nó eft commune: fi tantü nominis, & rationis, íta quod nihil c(t commune inre,ergo eit analogum:fi vero nomi- Dif lib nis, & rationis,&rei;& communitas realis,vt vuleDama- "s ar du Tr. 0g.ó Ie1Í- (centis non eft nifi communitas füb(tantie, & natura, & - |hzcnullo modo plurificatur: ergo hoc nomen, Perfena, "P nullo modo poteft e(Ie commune. | i CoNcrvs:io. Lc Perfone nomen ef verecommune peronis increati: quecommunit às cum fit diuer/a ab ea que efl diuime e[fcntie, dicit communitatem priuationu, c proportionis.

Rzsr.Adarg.Ad predictorum intelligentiam eftnotandum quod períonaabíque dubio eft communis tribus, & effentia communis: fed tamen alius modus communitatiseft in effentia,& perfona, & huius fignum eft quod plurificatur perfona, non effentia: differentiaautem communitatum differenteraccipiturádiucr(is.Quidamenim dicunt quod dupliciter contingit aliquid eílc commune fcilicet íccundum pofitionem, & fecundum priuationem. Secundum pofitionem dicunt animal efle communead hominem, & afinum. Secundum priuationem vero,vt nonanimal eft commune ad lapidem, & ad lignum,& dicunt quod communitas fecuri uin pofitionem, eftin natura, & effentia, & in nomine hoc fignifi-| cante. Communitas vero fecundum priuationem eft in j perfona, quia dicitur perfona quafi incommunicabilis, Buteut $e, difl, aj.

; ideft fecundum priuationem communicratis. Alii dicunt| quod duplex eft communitas. Quedam fecundum vnitatem nature abíolutz: quaedam fecundum fimilitudi-! nem habitudinis comparatz. Communitas fecundum vnitatem naturz abfolute, eft humanitas refpectu Petri, | &Pauli:quia vna natura vniuerfalis reperitur in vtrifque. : Communitas vero fecundum fimilitudinem habitudinisrelatz, eft illa quz attenditur in confimili operátiohe, ficut modus regendi communiseft naturzad regendam nauem, & doctoris ad regendas fcholas, quia vtey-- |quenon debet effe forte, (ed arte peritus.Et primus qui em modus attenditur in effentia Secundus vero atten- [ditur in perfona. Nam perfona dicitur quafi proprietate P l RUNE | Primo modo dicunt eflentiam effe communém. Secundo modo dicuntefle communem perfonam. Quia hoc dicit perfona in diuinis quod indiuiduum in creaturis, Omnes autem ili modi dicendi fi diligentius atrendamus,conuenientes funt, & (umpti funt ex fignificatione p [huius nominis quod eft perfona, fiue ex diftinctionc. Períona enim dicit incommunicabile fecandum 1ationem, & hocdicit priuationem communitatis. Perfona vlterius, quia incommunicabilitatem habet ratione eius quod fübeft proprictati di(tinguendi, dicit habitudinem ad proprictatem,ficut pernomen hypofta(is. Rur(usex his habetur quod perfona ponit circa fuppofitum, de quo dicitur intenaionem fubiiciendi, & non predicidide pluribus, Et ita patet quod de ratione hi notminisimportat communicabilitatis priuationem, & in. tentionem rationis. Et quia comniunitas eius accipitur (ecundum rationem nominis, ideo importat communitatem fecundum priuationem, & proportionem, fiue analogiam, & rationem. — Tamen inter omne: hos modos medius magis acceditad naturamrei, quia C 1e vera priuatio illa in perfona ER e(t pofitio quan: priuatio. Rurfus nominis intentio fundamentum &;a- [dicem habet in re. Concedédz ergo funt rationes quod perfona dicit communein diuinis. | r. Ap illud quod obiicitur quod plurificatur, iam patet refponfio, quia vniueríale dicit communita tem fecundum po(itionem & fecundum vnitatem naturz, & fecundum rem, non folum fecundum rationem: & quoniam perfona hoc mode non importat communitatem, ideo noneft vniuerfale. | Nihilominus tamen ratio non valet: quia vniuerfale plurificatür, & vere numeratur propter veram additionem ' |propter quam contrahitur ad indiuiduum, & hicper-| fona non addit (upra effentiam, quoniam vt predictum eft,.noneft diftinctio in diuinis per additionem, feá D per originem: ideo períona nec vere numeratur, nec trahitur in partem illo modo quo vniuerfale.

1. À n illud quod obiicitur quod priuat communitatem, dicendum quod illud quod priuat communiratem, non eft commune fecundum illam communitatem, quam priuat: fed perfona priuat communitatem rei, fed non cemmunitatem rationis, & (fecundum illam noneft communis,ícd fecundum communitatem rationis. | 5. Ap illud quodobiiciturquod eft commune, &dicitur fecundum fubftantiam communem, dicendum quod hic eftaccidens,ficut hic eft albus,& iteeft monachus:ergo eftalbus monachus:ergo aliam rationé denominandi importat ifte terminus albus in premiffa, &in conclulione. Sic recte dicendum de hoctermino, Com- E Imane,quia primo fecundum habitudinem, fecundo fccundum nature vnitatem acci ffitur, 4. Qvop quaritur, aut eft communitas rei, aut nominis, aut rationis, dicendum quod omnibu: his modis: fed communitas realis duplex eft, ficut vifum eft, fcilicet fecundum natura vnitatem, & fecundum fi.

milem habitudinem, & primo modo loquitur Damaícenus, & ideo patent cztera.

«S: Ser Quamuis EA . QV£STIO EA i: ERN Vide Dw- Emm J à L [ i v» Ad oppo- Trum hecnomen,Perfbne,fit communevniuoctm. fitum. creatis, & increatis perfonis.Quod fic, videtur: qui; Fundamenta.

rerum diuerfarum naturarum,&ideo per prius &per po- [citur de perfonis increatis.Ec quod quaeritur, vtrum pez QV.ESTIO II. An perfona vniuoce dicatur decreatis, Ó increati perfoni. "Alex. Alenf.t.5.4.30. Memb. 4. art.z. AEgid.Rom.1.Sent.difl. 2 5.3.4.

Petrus de Tarantaf. 1.Sent.difl.15.4 3.

cadem eft ratio, & idem nomen, Perfona, íÍccundum quoc dicitur de his, & de illis.

2.Ir&M hoc videtur,quia communitas perfonz'eft có munitas confimilis habitudinis:fed centimilis habitudc que repericur in Deo,reperitur & increatura. Quia fi cu. Pater eft (appofitum diuine naturz,ita Petrus hümanz ergo, &c. — 3. Ir£M complementum tationis períonz confíftit ir, oun cA eed incommunicabilitas communiseft perfonis diuinis, & creacuris,ergo,&c.

. GowrR A:Deus,& creature füumme diftant:ergo nihil habent comm une,ergo nihil vnicum.

Ir£M perfona eft fubftantia:ergo quz vniuocantur in perfona, vniuocantur in fübftantia. Sed creator, & crea. tira non vniuocanturin fübítantia, in genere,ergo necin períona.: Ir£M quz vniuocanturin aliquo, zqualiter füntin illo:fed nihil participat equaliter creatura cum Dco, ergo hocipfum quod cít perfona,non diciturvniuoce deDeo, & creatura.

Qualis, &fübítantia, & diftin&io eftin Deo per prius quam in creaturis, & non fuut plura de ratione períonz, |ergo,&c.- | Cowcrvsrio.

Perfona dicitur analogice de creatis atque increatis perfonti: que] famen analogia refDicit res dier orum generumzin diuini veroperfonu nequaquam, id- £0 ibi non efl priu ncque po[leriu.

Rzsr.Ad Arg.Dicendum quodhoc nomen, Per/onz, ficut prius vifüm eft:non dicit nifi communitatem habitudinis, fuper quam fundatur cóm unitas rationis. Quo-[niam ergo cófimilis habitudo reperitur in períonis creatis, & increatis, hinccít quod hoc nomen, Perfottie, non dicitur zquiuoce,(ed analogice.Sed atten dendum quod communitas habitudinis poteft eife per refpectum ad res eiufdem generis, & tuncceít vniuocatio, & abalogia fecundum zqualitatem:vt Petrus eft indiuiduum, & Paulus,& zqualiter conucnit eis ratio indiuidui. Poteft et-]iameffe per com parationem ades diuerforum generü: | n ideo analogice, 1& equaliter, & iieo quodam modo vniuoce. Similiter [cum dicitur de pe fonis creatis. Cum autem dicitur de Perfonis creatis, & increatis, dici:ur per comparationem ]cundum nome.fed fecundum rem nominis pet priusciquiatuncDeus effei] c E aM f À fonafitcommunis perfonis creatis & increatis, dicendá |quod ft dicatur commuünevniuocum,non.Et rationesad hocconcedenda funt.

quam in creaturis. | 2. Apillud quod obiicitur quod eft habitudo confimicendum quod non eft pura priuatio immo i mportar diftinctionem:& cumalia ratio diftin guendi diftans mul.

ito etiam fecundum rationem rectam intelle&us non attribuit Deo medum diftinguendi, qui competit compnis Idco necratione vniuocum eft, (ed folum aná- DISTINCT. XxVvL IDE PROPRIETATI. BV$S PERSONARVM, SED PRIVS DE HOC NOML NE, HYPOSTASIS.

n SW Z EN To. 2. eyfl.

gamue, quid Tres bypoffafes avbitrentur intelligi: Tres miumn Non fufheit iati p voten JGio quid venenisn fsllabis latet.Clamasnmu: Si quis tres bypo[fafes, idest tres fabfiflentes perfmas non confitetur, anatbemafit.Si quis autem bypoflafims fiam intellieens, nen tribus perfonis nap Pypoffafte indicit, alienus à Chriflo eff:qui fcilicet tres bypoffafGs dicens, fab mamine pietatis tres naturas conatur ajferere.Suffeiat nobis dice-| re vnam fabflantiam, c Tres perfonas perfeTas equales: Means tres bypoffafés, [placet: Nomem bor non leue Jijieionis efl cuo ireodem verbo Menfus dilfentiunt. Aut! Ji recfum putatis, tres /ypoflafes cup inter, etatipnibus JUts debere nos dicere,mon MCQATPNWüS Sed mibi credite, «yeenum fub melle latet. Transfrourat eripn fe atigeltes Sd-. a.Cat.4 Tana is ancelum lucis. His "d von negat vtendur ef | Je nomtne bypofHafís, fed bereticos eo praue "fos offendit: COTHTA QUOS caMtela opus erat in diflinclione figni ficationis: Alioqui [ibi contradiceret,qui Jiupratres Hypoffafes cop tetur. X x nonellum nomena me bomineRomano exteltur.Inferro- s;. adDeerfonas [boi entes, aut. Refhondemus nos ita credere. f. Qums effíagitant: quia ne- vule | wr — Wo V. EERS. Ux, mem wt d —— ÓÓÀ € — IÜÓ M mA -— - Deproprictatibus perfonarum, & de nominibus - E - earum relaciuis.

Iam de proprietatibus perfonarum videamus, que etiams notiones (iue relationes is Scriptura plerunque dienntur iu illa [ancfa Trinitate:que ideo à nobis repetitur, Cai info vt cordi noflro tenacius inficatur. Ait Auguflinus in Di-Iro defide ad Petrum: Aliud eff ennilJe quam natum ef^ |/Calindqueef' procederequam geouil]e velruatam ejfe. | Vude manifeflum efl quad alius ef Pater, alius Filius, alius Spiritus fancius. Etesft proprium (olus Patris, non quia non eit natus ipfex fed quia vnum Filium genuerit: vopriumque foliusFily non quia ipfe non genuit-ed quia de Patrie effentia natusefd. Proprium vero Spiritus (anélieflnon quia nec patus ef ipfe,mecoenust, fed quia folus de Patre filioque procedit. Ecce breuiter a(frgnaust tres roprietates trium per/onaruam:quari-una no efl alia. Ho enim fianifiauit, cum dixit: Aliud efl genuilJe quam nafum t. aliudque procedere; id efl, alia proprietas [fue notio,efl generatio: c alia natiuitas alia proce[]to,que alis nominibus dicuntur paternitas, filiatio. Has proprietates defionant nomina perfonarum, fcilicet Pater, Filtus, d Spiritus [anifus. Qua relatiua Junt: eh d (e inuicem dicuntur,quia notant relationes. Cue won funt Deo accidentales, fed WA js per[onis ab eterno funt immutabil ter,vtnon modo appellationes imt relatiua, [ed etiam velationes (iue o notiones imrebus ipfis, fcilicet im perfoni pf, Quod non omnia quz de Dco dicuntur, fecundum fub- [tantiam dicuntur: quedam enim fécundum relationem dicuntur, nihil tàmen fecundumaccidetis. - DO nocirca (ciendum es?, mon omne qnod dicitur de » Deo,dici fecundum febflantiam, quia quedam dicuntur eruyndum relationem, que non eit accidens, quia non est mutabilis.Vude Auguflinus in y [ib.de Trinitate aie N(-hilin Deo fecundum accidens dicitur, quia nitilei ace. dit. Nectamenomne quod dicitur de Deo, fecundum fubantiam dicitur. Inrebus creatis atque mutabilibus,qu non[ecundum fubflantiam dicitur, reflat t fecundum atcidens dicatur. In Deoautem nibil quidem fecundum Accidens dicitur, quia nibil ineo mutabile eit aut ami[-Jffeile:mec tamen omne quod dicitur deDeo fecundum fubflantiam dieitur. Dicitur enim ad aliquid, ficut Pater ad Filtum, C Filius «d Patrem; quod non e[l accidens: quia cile femper e&t Pater, ei tlle ^ fevsper efl Filius, c ita Jemper:quia femper natus efl Filius, nec cepit umquam effe Filme. Quod fi aliquando effe cmpiffet, aut aliquando defmeret efe Filius, fecurdu accidens diceretur.Et quia Pater non dititur pater nifi ex eo quod efl ei Filius: e^ Fi-Uns non dicitur Fuliusymiftex eo qp habet Patrz:mo [ecundi ubflantia hec dicuntur, fed adinuict ifla dicitur.ned, ta mes ecundu accidens:quia t? quod dicitur patev,et quod dicitur Filios, eterniü Ard, incommmtabile es eis. Ecce at bis verbis offenditur quedam dici de Deo fecundum abflantiam,quedam eundum relatione, nibil tam? fe. eundurti accidens.Offenditur etiam proprieta Patris ejfe, quad babet Filia:c? proprietasFilit,quod babet Patrz.1d. £00, Cin dixerit eterni ei incommutabile effe quod Pa- UN - jeff Filius, eterna eit Cy incómutabils:quia e? Pater feys-Pater, Cy Filius femper Filius. Vnde j- Hilari pro- Difin& XXVI ter dicitur, C) quod Filius diciturzita imtelljoi volui def, roprietas, qua Pater efi Pater: (dr proprietas, qua Filius rietates perfonarum a|[fenans in xa. lib. de Trinit. ait: $1 Circa md.

p À Cpsper Patriproprium eft quod femper efl Pater, s»ece mánifeflum eff prprium cfe quod Filius cit.

Dei, cum etiam liominesfunt Fi Quare dicatur effe proprium Vnigeniti E eft Filius ii Dei.

Hic queritur,quo modo dicatur proprium nato Deo quodeffDeiFilius velgenitus ex Deo:cum ettam bomines Filii Dei dicantur C fiat fecundum illud, Fili excelff opones. Et ad Moyen de populo Ifrael Dominus ait: Filius meus primogenitus lfrael. Sed magnaeft diffantia. Homines enim FiltiDei funt fadlura non nATiuitatis proprietate:Deus autem Filius originis proprietate Filius ej, Ci | Aug. im lib, veritate natiuitatis pen facfura-vel adeptione:chrill qui- | de nas. boni dem ante [unt, quam Filii Dei fint: fiunt enim,non na- vrai cuntur Filii Det.Vnde Hilarius folum Deum natum ori- | paulo poft giicproprietate Deifilium offendens Inter ipfum c bo- yiri inud minesfiltos Dei ewidemtifme diflinguit im 12.8b.de Trin. |, of ita dicens: Vero Patrifolus quiexeo na[citur vere Filius | Epb.z.a effc nos quidem Filii Dei fumus, fed per "faciuram.Fuimus enim aliquando Fily iracundia, fed fily Dei per adoptionem effecfifamus potius quam na[cimur. Et quia ó-C|mnequodfit,amtequam fiat, non fuit: mos cum Fil no fuiffemus, effcimur. Anteenim nonfilii eramus, fed per gratiam facli fumusnon natimed, generati, fed acquifiti, Acquifiuit enim nos Dews fibi, e per boc dicitur nosgenuiJe. GenuilJe enim Deum filios menquam qym proprietatis fienificatione cogno[cimus dici. Ex adoptione. n. bomófacéuse eft Filius Dei, nontx generatione: ned, ei proprietas eit, fed numcupatio: ac per id non-vere Filius eit, quia nec proprie natus dicitur,nec femper fuit Filius. Vnigenitus autem Deus necfuit aliquando nà Filius, nec fuit aliquid antequam filiusynec quidquam ipfe mifi filius. A1queita qui (emper ef] Filius na[cibilitatis proprietate » ac veritatefiliusel eius (ohus,quégenuit cr iletantum qui.

genuit, Pater tpfrus efl: quia fücut slle filius orioime, ita tlle poter generatione, | E