PÁfh4 - Exod. 4. j ie D Quod homo dicituürFilius Trinitatis, & Trinitas - poteft dici Paterhominum, Homo vero,qui filius Dei efl faIura nón tantu Patris, ed Fily,cy Spirttus fancfi Filins ejf idefl, totius Trimita- «d tis Trisitas ipfa Pater eius die: potefl. Vnde Aug ans. lc, o, [ib.de Tr.dicit: Non poteft dici Trinitas Pater,nififorte.z translatiue ad creaturam, propter Adoptionem filiorum. | Ouod enim fcriptum efl: Audi 1ffael, Dóminus Deus tuus Destt. 6.4 Deus-vnus e[l:non vtiá, excepto Filio aut Spiritu [aucto oportet intellici:quem vnurm dominum Deum noffrá re-Cle dicinus,etia Patrem no[Irum,per gratiamua nos regeneramtem.De boc etiam Hilarius in 6. lib. de Tr ait: Oquonibusper fidem Deus Pater eff, quibus eff Pater per eam fidens qua lefam Chriflum Dei Filinsn confitemur. Ecce offenfuim eff quare proprium dicatur efJeDei náti,quad filus eft quia filcet ipfefolus matus praprie elicttur.| Vude| y ig vil Hilarint indjb. de Te. ait: Dominus dicens, clurifita filiu med. unn nen folamomine conteflatus eft fé elfe filium, fed e5- 10. 17. 4 proprietate. Nos filii Dei fumus, fed no talis bic filius. Hi, emmverus C proprius ef filius oricine, non «doptie-| | 003 MUmitate non nuncupatione: nAITI-: X Quod "RS E Differentia intet. |drzitur donus Dej, cups tamen (7 alia plura imt dona dónum.
quod eft Spiritus fan&us,& alia dora, QuodSpititus factus dicitur proprie donumi Dei, quia proprietate cft donum, vtFilius natiuitate: & vtroquc modo diciturrelatiue, & (ecundum eandemrelatiornem. | IHta etiem de Spirit améTo dicendum eff quipraprie Dei. Sed Spiritus [ancfus ita proprietate "immutabili c eterna donum eit, ficut Filtus proprietate efl Filius. Eo cpim dicitur donum,quo Spiritus fantfus, c vtroque vtique nomine relatiue dicitur: eademque relatione dicitu Spiritus fancius c donurm:licet ipfa relatio nonita appareat in boc nomine, Spiritus [andins, ficut im boc nomtne, donum.Vnde pus in j. lib. de Trinitate ait: Sptritus Mancfus qui nonefl Trinitas, fed in Trinitate intelicitur, $neoquod proprie dicitur Spiritus [ancTus, velutiue dici. tur,cum ad Patrem cj Filium refertur:quia Spiritus (an-Ius ty Patris c Filii Spiritus eif. Sed ipfa relatio non apb4Pet in boc nomine ^, apparet autem curn dicitur donum Dei. Donum enim efl Vatris c Fili, quia à Patreproctdit c4 Filio. Ergo Spiritus [antlus ineffabilis quadam Patris Filjque commurio eff. Et ideoforta[fe (ic appella-Iur,vt iam diximus,nec iterare piaet, qnia Patri ci Filio ctefl eadem appellatio conuenire. IN 4m boc ipfepropri dicitur, quod illi communiter,quiaetiam Pater Spiritus, e Filius Spiritus Ci Pater [anéIus, C Filius fanéTue. Vt ergo ex nomine quod vtrique conuenit, utriufque com. murio fontficetur, vocatur donum amborum Spiritus antfus: Ecce babes quare Spirits [ancfus proprie dicatur donum,C quod relatiue dicitur, (fue domum, fineSpiritus fancfue, ci» quod nomen (ibi proprium tenet, quo communiter Patri (i Filio conuenit, fed diuifim. Ete Gendum quodcum Pater yel Filius dicitur Spiritus, fiue anéfus, neutrum relatiue dicitur,fed fecundum fubflanfiam.!
AnParer, vcl Filius:vel Trinitas ipfa poffit di- ci Spiritus fanctus.
dum e[fentiam, quia proprie Spiritus (arcfus, quinencii Trinitas, [ed Trinitate decitur relatine. Quidam putant, Spiritum fan&tum non dici relatiuead .. Pauem&Filium quia non viciffim refpondent fibi vocabula, fed - * falfo.
Souidam tamen pstant Spiritusa fancium, vel donum non dici relatiue ad Patrem velud Filium. Si enirn, inquiunt bec relatiue ad fe dicuntur, [nie inuicem [ibi vebendent vocabulis:vt fient dicitur pater filii pater, ei fflis patris filius ita dicatur Pater Spiritus [anéii,veldomi Pater: Spiritus fancfus vel domum patris fpiritus ve donum. Sed non itae[l ir omtibus relatiuit, Nomenim oninia que relatiue dicusitur, füis ad/e inuicem re/pon- ? vocabulis Vnde Augu/linus borum elidens opinio- E |przdictasaffignationes, habetduas. In prima mouet — fandium. — Dif XXVL.
pem,in gb. de Trinitate ».NUti fo moucat, inqit,quo- A fed eum qui eje 1n Trinitate, relatiue dici, licet nos eire- Li. Ad finem.lbid.
DISTINCT. XXVL De his quz proprie, & zternaliter dicuntur de Deofecundum i Mrs, fiue proprietatem períonalem,(ecundum ri piro perfonisaffignatur.
Nut de proprietatibus perfonarum quae frequenter,&c.
Expofitio textus.
S Magifter multiplicitet egit de his que dicum-|Diuifo. tur de Deo fecundum fubftantiam. Hic fecundo agit de his quz dicuntur de co fecundum relatíonem. Diui-| -diturautem hzcparsinduas. In primaagit dc hisquz dicuntur de Dco proprie, & aternalitet. In fecundaagitde his quz dicuntur de Dco proprie, & temporaliter, infra diftin&. 30. Sunt enim quedam que ex tempore. Prima parsiterum diuiditurinduas. — Quia quadam funt proprietates, fiuc relationes | wg & de his sg ftendit quid fint illz proprietates, quoniam (unt relationes, fiue dictz fecundum relationem, non tamen fecundumaccidens, ibi: Quocirca ciendum efl non omne. &c. Siniiliter fecunda pars in qua mouet dubitationes iuxta dübitationes contra affignationem proprietatis Filii. In fecubda contraatlignationem proprietatis Spirkuüs fan-Gi, ibi: Hic queri potefl, vtrum Pater. Prima parshabe duas, In prima propouit quaftionem, & foluit aucto-! ritate Auguttini, & Hilarii. In fecundaillam (olutionem applicat ctiam circa proprietatem Spiritus fandi qua eft donum, ibi: Ita etiam de Spiritu fancto dicendum ft. Similiter fecunda pas habet duas partes. In prima quzrit, & foluit. In fecunda quorumdam pofitionem imptobat. Primum facit ibi: Hic queri poteff, vtrum Pater, &c.Secundum facitibi: Qwidem tamen putant Spiritum Ab Arvv t gem ÓÓÁ— ÀÓ( ant e dMüunct XXVL 205 m JE ' Ati fed quia potuit aduenire rei prius exiftenti, vel recede-Ab Anrianorum pre(ule bypoflafion nouellum nomena reáre iam cxiftente, vel faltem intendi, vel remitti, fiue wie bomine Kouano exigitur. variári.Et fi tu obiicias, quod accidentia non poffunt va-Dub. EL riari,íecundum Boetium, verum éft de alteratione a fub-| EM iecto in fubie&um,tamen certum eft,quod in codem in-Tin. 6d Obiicitur,fi eft nouellum nomen, cim Ápoftolusdi-| |tenduntur, & remittuntur. Aliter poteft dici quod acci-LP leatad Timotheum,vocum nouiteteseffevitandas,nul-| |dens poteft comparariadfubiectum primum, & ad fublo mode debuit concedere. Preterea Damaf dicitquod| | jic&tu:n proximum.Et habito refpe&u ad fübiectum prihypoftaíis eft fubftantia cum accidentibus: fed in diuinis| |mum,omneaccidens dicitur adueniens, quod eft poffi- | non cadit accidens, igitur nec nomen hypoftafis, ígi-| |bije etiamabeffe, quamuis nonrefpectu fubiecti, quod tur, &c. E RM cft tubie&tum, & caufa, Tertius medius dicendi efl ifte,g; Resr.Dicendum quod nouitas vno modo fonatinvi-| |;dío:umeftper naturam immutabile, quod eft omnino [rium,alio modo non.Quando efttalisadinuento,quod| |:mpiex.SiigirurDeuseftomnino immutabilis,igitur eft fententiam ctiam facit quz nott habet ortum exveritace| | |o mnino üimplex: & in nüllo fimplici eft accidens: igitu: |. antiqua,tunc eft vere nouellum,& ficdicit Apoftolusef-| |:nnullo immütabili accidens eft ponere. Siigitur pate: fe fugiendum, vnde addit prophanas: fed illud verbum |,, |eftimmuütabilis, & ineo eft paternitas, igitur non eftacquanrumad intelle&um fanum,noneratnouü,fedquà-| |cidens. — | WE tumad intelle&um quem hzretici fupponebarit. Quod Homines enim filii Dei funt faclura. , [obiicitur deau&toritateDamafceni,dicendum quod no- '". Dub yi.
men hypoftafis de fe nó importát repe&tum adaccidé;, MN TM led Íolum ad proprietatem diftinguentem, quz quia in Obiicitur, quod fecundum illum modum dicendi, creaturis eftaccidens,ideo dicit (ubiedum cumacciden-| |cumafinus fic factus, videtur quod poffit dici Dei filius üibus,non (icautem eft in Deo. E Ei fimiliter quod arca, qua facta eft ab aixifice, poffit dici filia ártificis,quorum neutrum conceditur. Situ dicas Venenum (ubmellelatet,&c. quod oportet, quod fitad imáginem Dei fa&us: Con-Dub. 11. cra:Diabolus eftad 1maginemDei fa&us,igitur Diabolus | | | NM J|efthliusDei, «^. Nu Obiicitur, quia cum hoc non dicat nifi per errorem Rs». Dicendum quod hoc quod dico, filiw, duo diconiun Gum, videtur, quodtalianomina omninocflent| |cit.fcilicecortum,& imitationem. Dicendü igitur, quod fugienda. | N ^. -[| [eftimitatio peromnimodam atfimilationem,& fic hlius Rzspr.Dicendum quod venenum non latebat fub no- € naturalisirnitatur patrem:& quia non habet focium in imine,fed (ub eorü intentione,fiue occafione, quiexhoc| ' |rnirando,fic idco felus ipie eft filius naturalis. Etiterü eft occafionaliter volebant inducere in hzrefim. Velpoteft|. | imitatio expieTa;& hec contiftit in imagine, & hectenet dici, quod venenum latebat non quantumad fignifica-|] |adhucrationem filii; & fa&urz.Eft iterum ituirario. lon: tionem, fed propter dubitationem: ideo nunccum determinata fit eius fignificatio, abí(que dubio eft tenenginqua, & hactenetraricum rationem facture, non filii.
Sedattenderidum ett quod imitatio expreffa,vt cónfiftit | |in(ua conditione; aut eit inhigniita vlterius fua pérfectione,& decore; aut eft priuata honore; & deformataá fua conditione, Primo modo dicitur filius fa&ura. Secundo modo filius factura & adoptione. Tertio neutro modo dícitur filius, niíi valde improprie; & cumaddixioné diftrahente: quia Dominus dicit, peccatores habere pátrem diabolum,propterea quod à Deo recedunt, & imitantur eum. s 0000 Aliud efi genifo quem natum e[fe. :. Dub. IIl.
dem. | Rzs». Dicendum quod aliud non dicitibi diuerfitatemà parte rei abfoluta, íed per comparationem ad dicentem &celligentem, quafi dicat aliud eft intelligetejfiue dicere,patrem generare, & huiti(modi: & huicalietati non fübeft diuerticas effentiz, fed aliecas proprictatis,.
iic enim yere v proprimi efl Filim originé: Dub. VII; -. Ponit trés proprierates nomirim, quibus Deus Filius Deicftícilicet originem, veritátem,& natiuitatem:quzquod tria dicit ad exclüdendum cres lizréfes.
Contra Fotinüm dicit,orsginé,noii 4doptióne: quia Fotinus dicebat Chtiftum efe lium Deiadoptiuum. Có. traSabellium dicit veritaté n sminchpatione,quia ipfe di-|cebat qued idemipfe ptimo Patet nu ncupabatur,poftea filius.Gontra Árrium dicit, suncupatione, non creetione, quia Artius dicebat effc Dei Filium creaturam, | Et efl proprium foliw patrü,nan quia tion efl netu ipft.
Videur dicere contra illud, quod diciturinfra dift. 8. vbidicitur quod hoc,quod eft,imgenitu,eít proprium patris fed ingenitum non eft aliud dicere, quam non geni-||, Résr.quod Aug.loquicut de hoc quod eft, son s«tww, Íecundum quod dicit puram negationem, & fic nondicit proprietatem. Ingenitus enim prout eft proprietas, hon eft pura negatio. | Sed euni qui ef in Trinitate relatiuo dici, liéet uon ei. te(poudeat vicifim vocabulam.
Nibilin Deo feeundawi aceidens dicitur, quia ibil fH in Deomhnitabile,aut amifibile, bub. V.
ré Augtüftinus füb iftis homihibus:Pater & Filiüs non referuritür ad Spiritum fanctuni. Sed tamen vbi deficiunt nornira, decet finpere: fed in diuinis melius eft taz Cere; quam fingere propter vitan- Videtur iftà tátio riofi valere, quiaaliqua funt accidertia infepatabilia,& calia non funt ámiffibilia; ' Ress. diceridum, ficut ipfe Auguftiriüsdicit,omrie áccidehs aut eftper füarti nattirami niutabile, aut ámiflibile;aut poteftcirca fabie&tü fium interidi, vel remitti; Ec 4n. lib. s. deTrn c ipft niofi dicit quod fit accidés taritum, quia poteft amit- |. dumerrorem. — $; Bonau. Tom.4. MN | 3 — Quiá Muscat TR E T OE DR - CÓ € € carpi:: Laii.8.f riturergo de diftindione illorum nominum; dicendum IN ^ jos Lib. I. Art. I.
.— Üuia bicpotnit sueniri v/tatum vocabulupr i — Bonpotuit. Dub. 1X. — Videtur hocfalfum, quia ita bene fpirator dicitur ad S piritum,ficut donator ad donum.
Rs». Vnus modus dicendi eft quod Auguftinus non loquitur fimpliciter de hoc nomine, Spiritw: (ed de hoc toto, Spiritus fundu: Velaliter, hoc dicit, quia fpirator tuncrion erat nomen víitatum,vt donator.
Denator testen non fuit Deus, nifi ex tenpore, Dub. X. | & Obiicitur, quia fecundum hoc nec donum dicitur nifi ex cempore, cum rclatiua fint fimul natura.
Quat. Ll [rau Pater,& Filius funt vnum principium Spiritus quia vnus omnino eft qui fpiratur. Et hoc quod eft, vnum, dicit vnitatem, noh effentiz,nec períonz: ergooportet,quod proprietatis:& fi hoc, neceffe eft poni proprietates in diuinis realiter,non nominaliter,nec rantum. in VOCE. í 1tzM inPatreeft paternitas, & innáfcibilitas:autergo eadem proprietas, aut alia.Si eadem proprietas: ergo & relatio eadem:fed fecundum parernitatem refertur ad filium:ergo & fecundum inna cibilitatem: fed hoc eft falfum,igituralia:& perfona eft vra: ergo neceffe eft ponere proprietates in diuinis perfonis, etiam realiter diff»-rentes. | fan&i, hoc fupra probatum eft, & eft ratio in promptu, | - t.CoNTR A perHilarium de Trinit. Pater, & Filius,& A4 oppo.
Ap hocdicendum quod I diciab acu donandi,| B velab habitu.Primo modo dicitur folum ex tempore, & ic donum. Secundo diciturab eterno. | runtíolis nominibus,non funt ibi reales proprietates,fe vocales. EN DN | [f xIreMDamafcenusdicitin lib. t. Oportetfcire qubd 4/1, aliud eft differre re,aliud ratione:& dicit quod in creaturiscít differentia re, & conuenientia ratione: fed in diui-| ARTICVULVS L D intelligentiam eorum » que inifta diftin&ion dicuntur,quatuor queruntur.Primo vtrum in diuinis fit ponere proprietates perfonarum.Secundo, dato quod fic: Quaritur quid fint illz proprietates. Tertio, quzritur quis fit adus ipfaramn. Quarto & vltimo, quaritür de numero ipfarum, QVESTIO. IL. An in dittinie ponende fint propriet tet lo tnodo loquendi:ergo,&c.
tates, videturigiturquod f(intibi folum fecundum modum loquendi,vel intelligendi.nonà parte rei.
- *.IreM hocipfüm videtur ratione,quia in fümmo fim- | plici nori cadit differentia aliqua: fed diuina perfona eft Íamme fimplex. Aut igitaribi non eft proprietas, aut fo- «4. IT? X. ita fimplex eft perfona, ficut effen-| tia:fed proprietates effentiz non differunt niíifolo m doloquendi,non fecandutn rem:etgo fimiliter proprienis econtrario: cum ergo fit diftinctio (ecundü proprie-| - perfonales. | rates perfona.: | f. Ir £ M diuina effentia propter fümmam wi lex. Mann. p.58. Mn. 1. plicitatem feipía referetr ad creaturam: & ideo relad Snuicias et: tio effentialis (olo modo lequendi differt ab effentia, Epid. Rom.1.Sent dift. 16,q.t. vt cum dicitur, Dominm, omniné enim in fübftantiam cranfit:ergo pari ratione perfona feipía refertur ad petlonam.
6.IrzM creatura proptereflentialem comparationem ad fuum principium,feipía refertur ad fuum Creatorem. Alioquin inter creaturam,& Creatorem caderet mediü, |. quod non effet neccreatura,neque Creator: ergo fi multo effentialior eft comparatio perfona ad perfonam, crgo feipfa refertur: & fi hoc, igitur videtur quod ipfa proprietas, vel relatio bon differat nifi (olo modo loquendi, . - Dlá períóna. | CowNcrvsrio. | Proprietates perfonales mon [olum fecundum vocem funt in ——— diuint, fed realiter à fe inuicem, C9 perfonis aliquo modo d:ffe-; YEntes.
non folum vocaliter, (ed etiam realiter, oftendicur menta. |fic:Hieronymus dicit, & habetur in fine precedentis dift. Inexpofit. INontantum nomina, fed etiam nominum proprietates [ymb.ad confitemur,ergo,&c. "ep IrzM Auguftinusdicitin lib.de fide ad Petrum: Pro-Ca.r.tos. | prium eft Patris quod vnum filium genuit:ergo à coniugatis, géneratio eft p Datris: (ed conftat quod generatio realiter ettin Deo, & conftat quod conuenit foli Patri:ergo fecundum rem eft proprietas Patris. Ir£M proprietatis eft diftinguere: ergo vbi eft veta di-| ftinctio, ibi eft vera proprietas, fed in diuinise(t vera di-. ftin&iorvnde perDamatcenum:Differentiahypoftafeon, Lib.t deor- id eft,períonarum in tribus proprietatibus, paternali, fitho. fide ca. | Vio]i, S proceífibili cognoícimus. v ITrxM hocipfumvideturratione, quia (icut eft alius modus quarendi de effentia, & ua m, itaeft alius modus quaerendi de effentia & proprierate. De cffentia enim quatitur per Quid, de proprietate per, Quo elo, fe habet: eigo licut ponitur effentia in diuinis, & perfona fecundum veritatem, ita debet poni proprietas. 22M | ITEM fupra probatum eft quod differunt generatio, & proceffto realiter, alioquín non differrent perfona: ergo |generatio,&lpiratio ditferuntrealiter:fed tam generatio, | quam fpiratio eft in vna períona non multiplicata, vc cft in perfona patris:ergo cü petíona fit realiter vna, & proprietates realiter plures,ergo eft ponere proprietates rea-Hiter in diuinis differentes: fed nondifferentia e(fentiali, necperfonali,cum fint in eadem perfona: ergo notionali.Quodfi non differunt generatio, & fpiratio, ficut hec eft vera:Pater (pirat Spiritum fan&um: & hac, Pater ge-[nerat Spiritum (ancdtum, & tunc Ícqueretur quod Spiritus fanctus effet Filius.
Q Vodin diuinisfit ponere proprietates perfonarum, Fanda- Tw Rs». Ad Arg.Dicendum quod omnes catholici Tra- Ctatores pofüerunt proprietates períonarum in diuinis. Cumenim fint plures perfonz, & diftin cz, nece(le eft ficibi diftinguens:hocautem proprietatem appellamus, fed diuerfificati füntin mode pohitionis. Quoniam ergo videruntaliqui fammam fimplicitatem in perfona, ficut | in effentia: pofüerunt quod ficut ineffentia omnino eft [idem Quo eff, &c Quod eff, ita in períonaomnino idem eft, E | Qui, diftinguitur,& Quo, & itafuppofitum,& proprietas| omnino eft idem, differens autem folo mode loquendi: ficut fi dicatur: Rogo te benignum, vel benignitatem tuam. Sed ifta pofitio non poteft ftare, quoniam ficut in opponendo probatum eft, in eadem perfona fünt proprietates differentes, non folum modo loquendi, fed € realiter. Videmus etiam quodvno modovna períona có-| paratur ad vnam, vt pater adfilium, & videmus vnàm perfonam, vno modo fiue vna habitudine comparati] ' ad plures, & Spiritus fan&tue ad Patrem, & Filium. Ec iterum vnam perfonam pluribus modis comparari ad plures, vc Filius ad Patrem, & Spiritum fanCum.
Similiter videmus plures perfonas codem modo com- TE pararil pouuu———————H'» ao wÓ————— AAA E A Dift. XXVL1.
parariadvriam, vt pater, & filius adS piritum fari ctum:ergo vnitas habitudinis nou m accipi d parte effentiz: certum ell,necá parté períonz, qua refertur, nec ex parte perfonztad quatirefértur, Reftat ergo, quod fit alius modus dicendi à parterei famptus. Etideo riühc communis opinio tenet in diuinis effe proprietates perfonarum realiter differentes à fe inuicem, & per hoc etiam differentesá perfonis aliquo modo.Sicut enirn quia in vna effentia nó plurificata, plurés ponimus perfonas, modidicendi effentialiter,& períonaliter difrunr, non folum differentia fampta à parte ioftrá, (ed etiam parte rel. Siceftdicendum de modo dicendi perífonaliter, & notionalitér.Et ideo diftinguunt Magiftri tres modos di« cendiin diuinis, qui furic à parte rei, fcilicet effentialem, perfonalem,notionalem, Et dicitur communiter, quod tres (int modi przdicandi, iri diuinis,fcilicet iri quid, in qui, & in que, fiue in que modo fc liabet. Et incidit in pec: jcatum, fcilicecfigura di&ionisex commixtione horum modorum,ficut in creaturis ex commutatione przdicamentorum.Sicut igitur in diuinis vera eft efTentia, & ve-1 funt perfonz, ita vere fünt perfonarum proprietates, | "a. À p illud quodobiicitirin contrarium, primo de Hilario,dicendum qued ipfe non accipit nomina proipfisvocibus,fed pro intellcctibus,fiue lignificatis importatis per illatria nomina. Inportant enim proprictates. Nam felum ibinon excludit proprietatis veritatem; fed [excluditdiuerfitatem forma, vel fübftantiz, vel naturz. | 1. Àp illud quod obiicitur de Damafíceno,quod differunt (blum ratione, dicendum quod differre ratione eft| C tripliciter. Vno modoa parte noftrz apprehenfionis, ficut differunt in Deo bonitas, & magnitudo. Alio modo differre ratione eft (ecundum differentiam attributionts,quia aliquis modus ponitur circa vnum, vel attribuitur vni;qui no&attribuituralteri,& fic differunt ratione, cífentia,perfona,& notio. Tertio modo differre ratione, eft differre (écundum pluralitatem ditin&ionis, qua non inducitdiuer(itatem in e(fentia, vel in natura, tamen tantam inducitdifferentiam, quod vnum non dicitur de altero:& fic differt ratione,períoraá períona,& proprietasá proprietatc.Et prima quidem differenna fecundum ranonemeít minima: quia nihil ei refpondetà parte rci, ed vltima refpondet.Non vult Damafcenus igitur diuidere rem contra tationem, nifi fecundum quod res accia principali denominat. Namin creaturis non folum eft communitas rationis,imo ctiam naturalis. Nam Pettus In natura communi, In natura communi, $. Ap illud quod obiüicitur,quod hzc tollit fammam (implicitavem,dicendum quod differentia rationis quzdam fundatur fuper quid abíolutum,fiue fubftantiale,fiucaccidentale, Quadam aurem (uper refpéctum, fiue modum fe habendi. Ecprima differentiaomnino repugnat (implicitati,& non poteft efe in Dco: fecinda vero ü'onrepugnatinamvidemusrefpectumaliquem de nouo e(Ie circa aliquid, illo nullo modo niutato. Videmus etlamaliquid habere plures refpedtus, ipfo fine compofiuoa: &xiflente.Dicendum igitur, quod proprietates perlonales funt refpectiuz notabíolutz: & ideo poflunt diferte ratione rcípecttium,quia perfona, füppo itum fiuc hypofla(im dicit:fed proprietas dicit habitudinem ad alterum, | 4:Exhocpatetfequens.Quia enim proprietates effentiales f(ancabfolutz, non poflunt dicere realem differentiam,nifi effentialem habeantzideo folo modo loquendi diffcrunt.Non fic proprierates perfonales. V nde proptietateseffentiales omnino tranfeunt in effentiam, fed perfonales non. mE o f. Áp illud quod obiicitur, fnm effentia feipfa refertut. Dicendum quod effentia diuina non poteft referri hif adaliam effentiam: ad aliam autem nó refertur quoniam relatio dicit ordínem,&habitudinem.Sicut atitem ». S.Bonau. Tom. 4.
?
Itür pro natura, necctiam fic omnino diuidit, fed.quafi|D jim, natiuitatis modo, & habitudine d paternali hypofta- lib.re.in & Paulus non tantum in ratione conueniunt, (ed eam|.
E| S1 dicaiquod non eftíimiile,quia alià cranfeünt in füb- Art. Ll. Quztt. I. 20? vult Philofophus, Deus non ordinatur ad res, fed resag trifl. B2. ipfum:& ideo ibi non eft relatio nififolo modo loquen-Nep^. diifed cum perfona ad perfonam refertur, ibi vere eft o1- |?/**:12: do originis: & ideo habitudo, &cideo vera relatio: & fic patet illud. mE | 6. Ap illud quod obiicitur,quod creatura feipfa refertur.Dicendum quod referri feipfo poteft intelligiripliciter. Aut quia inter rei réfpeGtum, & effentiam non cadit medium, quia ipfa effentia efTentialiter dependet: & (ic quidem reperitur in creaturis: (ic enim refertur materia ad formam, & fotma ad materiam. Vnde dicit Philo-|fophus,quodmateria hoc ipfumquod eft,ad alterum eft: tamen nec materia e(t fuus reípectus, nec formáeft fuus refpectus, quia non habet omnimodam fimplícitatem.
Álio modo eft referri feipfo: quia interid quod refertur, & fuum correlatiuum non caditaliquod medium, quod tion frtalterum illorum, & fic Pater refertur feipfo ad Filium, & econuerío. Nam Pater cft fua patértiitas, & hoc propterfummam fimpli:itatem.Tertio modo referti feipfo eft, quiaipfüm quod refertur non eft ni(i relatio, & |refpe&us purus, & hoc eftimpoffibile, cffe neq; in Deo, tnieque iri creatura. Quia ficut dicit Auguftinus, omne 9 refertureftaliquid; n Se co quod relatiue dicitur. Alioquín relationis effet relatio, & fic patet quod omnis proprietas relatiua,fiue (it in Deo,(iuein creaturis,neceffário differt aliquo modo ab co cuins eft proprietas, & magisiri creatura quam in Creatore. Et intelligantur o. mnia hzé,ficut prius alfigmatum eft; quoniam omnerefpe&tiuum fundatur fu peraliquodabífolutum. QV.AES TIO IL | Quid fint in diuinis proprietates per(onales.
B E pure quid fint. Etqüuod fint relationes| Funda. videtur; quiadicit Hilarius 12. de Trinitate: Pro- | menta« prium eftDeo nato effe filium,fed filiatio eft relatio: Irz M Damafcenus: Dicamus diuinam verbi hypofta- | D«me/c.
igi- gc cd i differentem: fed modus habitudinis eft relatio, igiuunc 0 70 mE - IrEM Richardus de fan&o Victore, in libro de Trini- (ate dicit quod perfonz diftinguüntur roprietate originistfed origo in diuinisnon eft motus, fed habitudo:ergo & relatio, |: IrEM hoc ipfum videtür ratione, quia proprium eft quod cónuenirfoli:fed nihil abfolutum eft incommunicabile in diuinis, & conueniens (oli: Igitur omnis proprietas perforaliseftrelatio. — | I.CONTR A:Sicut paternitas eft relatio, fic riagnitudo quantitas, & bonitas qualitas: fed magnitudo Dei nó eft quantitas, riéc bonitas qualitas:igiturnéc paternitas eft relatiotfed paternitas eft proprieras:igitur, &c; Lib.4.ca.13.
i.
Ad epjo: ficum, ftantiam,relationon: coritrárium oftenditur rimo fic: Sicut quantitas eft vnum gerius diftiictumà fubftantia, ita & relatio: fed quia in Deo riori cadit diuerfitas, ideo neceffario genus quantitatis tranfitin fübítantiam, cum ibi tton (it accidens, necdiuerfitas generum: igitur pari fatiorierclatio. | - u 2, IT £M:Sicut Deus eft (ua magnitudo,ita Deus eft (ua paterritas:fed quia Deus eft fua magnitudo, ideo quantitas rion differt d fübítantia, (ed in cam tranfit: ergo & paternitas (itiliter. o | Pd 7. Ire videtur quod relatio magistran(it quia inter [oninia genera dccidentium, relatio importat maiorem depetidétiam, quia ad obiectuni,& fübic&tum: (ed Deus S 1i omiing| - omnino ft indepen 1 Deo. 4r EM; Tritér ómnia gererá eicium, elatio minus habetde entitate:fic pus quia aduenit, & recedit fine mudens, tatione illius quo refertur: fed in fümmo ente non debet poni nifiquod multum haber de entitate, igitur, &c.
Coxwcrvsio. Proprietates peronales (unt velationes,cum incommunicabiles fint, felique conueniant, C realiter differant.
Rzs».Ad Arg.Dicendum quod proprietates perfonales neceffe eft efle relationes.Et hoc dupliei ratione, tum quia funtincommunicabiles,& foli conueniunt;tum et- p | diftinguantur,aut diftinguütur per aliquod ab iam quia realiter differunt, vt oftenfum eft prius. Sola autem relatio manet in diuinis.
Àp cuiusintelligentiam notandum quod relatio in aliquibus conuenit cum aliis przdicamentis, in aliquibus differt: Conuenit enim in hoc,qued eft predicamétum, & genus entis; & inhoc quod eft accidens: & diíconuenit in hoc,quod prater alia geneta habet refpectum non folum ad fübie&um, fed etiam ad obiectum, fecundum habitudinem,&dependentiam.Quantum ad primas códitiones iucibh eft relationem manere 1n.diuinis, ficut alia genera, & hoc propter fummam fimplicitatem. InDeoenim relatio non eft przdicamentum, nec acci- [dens, fed fubftantiaeft. Quantum vero ad conditiones quas habet refpe&tu obiecti, neceffe eft quodam modo manete, & hoc propter veram diftinctionem, que eftin|C .[diuinis,& veram originem, & habitudinem. Etneccífe eft quodam modo non manete, Ícilicet quantum ad dependétiam,& hoc propter omnimodam abíolutionem, quz eft in diuinis. Alia igitur genera fimpliciter tranfe(r, fed relatio quodam modo manet, & quodam modo tranfit. Quia alia genera refpe&um folum ad fubiedum dicunt, & fecundum illum tranfeunt. Sed relatio vltra dicit refpe&tum ad obiectum.Et fccundum illum refpe-&um dicit pluralitatem,quaz vere eft in diuinis, & ita re- [latio manet. Patetetiam quo modo tranfit, videlicet quantum ad omne quod dicit compofitionem. Vnde non eft genus, neque ingenere, nec eft accidens, necaliud. | 1.1.3. Etfic patent prima tria obiecta circa hoc,quia vnur fumitura natura gencris, aliud à natura accidentis, tertium à pradicatione identitatis, Patet etiam quo modo manet, fcilicet quantü ad illud quod dicit diftin&tionem, non quantum ad illud quod dicit dependentia, & inclinationem, quia ficpriuat abfolutionis perfection, & per hoc patet quartum argumentum, quod obiicit de dependentia relationis.
4. Ap illud quod obiicitur, quod minus habet de ente.Dicendum quod hoceft verum cum differt ellentialiterà fubftantia: inDeo non ficeft. Poffet tarnen prater rationem predi&am hac ratio reddi, quod non tranfit; quia enim minimum habet de ente, ideo minimam vel nullam facit compofitionem, & tamen manet fecundum fuam proprietatem. Alia vero quz habent aliquid deente abíolute, faciunt compofitioné, & hinc eít quod . lib Sententiarum, igitur & relatio ininime thahct ^ pto coquod relatiue dicitur, ficut ratio di&at, & Augu- D E proprietatibus quantum ad adum. Et quatitur| Fond; vtrum actus huiufmodi proprietatum fit hypofta- | menra. fes diftinguere, aut diftin&tas oftendere. Et quod tic diftinguere, videtur per Boetiü in libro de Trinitate:Sub- | L4.reus. ftantia continet vnitatem, relatio multiplicat trinitatem: fed & multiplicat,igitur diftinguit. | IrzM Richardus de fancto Victore de Trinitate dicit, | 544. quod períona diftinguitur p" originis: fed pro- us prietas dicit originem, & re atienem,igitur,&e. f.Irsu hocipfüm videtur ratione, quia cum | rele elutum, aut repe&iuum. Perabíolutum non, quia ficut vult Au-| r; «4j, ftinus,quod ad fe dicitur, de fingulis diciturigitur ne- 1226 ceffe eft quod differant per aliquod refpectiuum. Trz. 810). Ir£x propfietas patrisaut accidit ipit hypoftaft, aut ef confübítantialisei:quia fi accidit, igitur funt ibiaccidenca;igitureftibialiquacompofitio. Siautem eftconfabftantialis, & connacuralis: igitut cum non confequatur effe hypoftafis,non tantum eít ratio innotefcendi:fed eriam dittinguendi. | p | | IrrM infummo fimplici idem eft omnino ratio effendi, & cognofcendi: fed perfona Patris eft fummc fimplex:igitur eodem modo diftinguitur,quo diftingui cognofcitur: hoc autem eft per proprictatem: igtmur&c - em 1. Corr A: Omnerefpedtiuum reduciturad abfolo-|,, oppojtum:fed quod reduciturad aliquid fecundum rationem (irum.
intelligendi, fequitur illud: igitur cum proprietates fint reípe&tiuz,hypoftafes abfolutz, proprietates reducuntur ad hypeftafes: igitur hypoftafes funt priores. Sed quod priuscft,non diftinguitur eo quod eft pefterius, quia ab eodem eft (le, & cíle di(tindtum:ergo,&c. 1lrEM omne quod diftinguitaliquid, dat ei rale effe, quale ipfum eft, vel haber: fed proprictates habent defe folum effe refpe&tiuum: igitur f1i hypoftaíes per proprietates diftinguuntur, habentfolum effe refpectiuum: fed hoceftfalíum, quia cum fincfuppofita effentis, haben effe fubftantiz abfolutum. "a 3. Ir £x in diuinisperfonis eft plurificatio peroriginem:igitur & diftindio. Sedorigo dicit emanationem, D'vel exitum:relatio autem per Íe non emanat nift priusalio ernanáte,quia in 44 4/tquid non eft motus: igitur ptius oritur hypoftafisab hypoftafi fecundum rationem incel-|. | ligendi, quam fic intelligere relationem effe: & fihoc, relatio confequitur efle diftin&tum in hypoftafibus: et-4.[rEM omne quod relatiue dicitut,eft aliquid, exce-| dug. Hj.7. de Tr.c.1À mtd. (lib. sep 7.tfi.
tem.
ftinus aic inlib.de Trin Sed Pater, & Filius dicuntur relatiue:igitur vterque corum eft aliquid,excepto eo quo relatiue dicitur, igitur abftra&a relatione contingit aliquid intelligere.Q uzro igitur, quid fit illud,aut da aut hypoftatis. Si effentia, igitur relatio eft in effentia, 1gitur multiplicat eam. Si hypoftaíis, aut igitur vna, aut duz.Non vna, quia impoffibile eft intelligere, quod Parelatio melius valet in fümmo fimplici,quam aliquod a- E |ter,& Filius,(int vna hypoftafis:igitur dua; & ft hoc, paliorum..
QV.ESTIOÓO Il. An afi per(onalium proprietatum fit bypoflufes diffinguere, vel diflinas offendere.
Et de Pot.q. 8.art.3.