Mid & rel iquum eu pna homo qui eltideatum pide ü- Richard.1.Sent.difl.36. art.2.q.5. | plicetur in diuerfis indiniduis fecundum rem, multipli- Sreph. Brulef.t.Scnt dift 35.4.3. Mop cabitur idea refpectuillorum fecundum rationem. | " Ó ici I.CoNTRA per Auguftinum ad Nebridiü:Dico quan- V Trum inDeo fit ponere multitudinem idearum fe- | Funda- Ef, jftumad hominem faciendumpertinet,rantum quandam cundum numerum finitum vel infinitum. Et quod | menta.
CoxTRA:Ponaturquod omnes fpecies numeri fint in re:hoc pofito, de necelfitace fequitur quod infinita fimpliciter actu fint:ergo fi omnium fpecierum numeri funt in Deo idez,& funt infinite actu, patet, &c.
laris vt fingularis, ergo vnaidea cómunis,;altera propria: Ícd cómune prius eft & fimplicius eft, quá propriü: ergo vnaidca eft ipe prier,& fimplicior:ergo in Deo eft poercordinem,& compofitionem effentialem, &c.
"-i — |hominisnó meam, veltuam,ibi effe rationem:ergo mul-| |. fecundum numeruminfinitum,viderurAuguftinus 9.de| cs. 2o.o s. tiplicatio vel diftin&tio ideatotum attenditur folum fe- | Ciuitate Dei. Vna eft fapientia, in qua infiniti funtthecundum diuerfitatem vniueríalium. E jfautiomniumrerumintelligibilium. 1 |rEMartifex creatus per vnam ideam producit mul- Irr« Auguftinus 6. de Trinitate dicit quod Filius eft r7 6. e Tr. G:ergo cum hoc fit nobilitatis,Deus per vnam ideam re,| |arsplenaomniumrationum viuentium: fed cóftat quod 619.19.,. & ratione multa, diuerfa numero producit. ars illa eft infinita: ergo non impletur nifi infinitis, ergo 3.Ir£M fingulare vt fingulare,eft compofitius vniuer-| |(uncibiinfinita rationes. falierpo fi eft idea in Deo fingularis vt fingularis, tunc er- IrE ratione videtur,quia conftat quodDeus cognogo eft vnaidea altera fimplicior, fed hoc eftinconueni-| ]|ícitomnes fpecies numeri, ergo omnes habent ideasin Arif, | nS: tgo, &c. | | |!Deo:fed fpeciesnumerifuntintiniteeergo,&c. — ^ — | | Pyfz i 4 Ir fingulare magis proprium eft quam vniuerfale: S1dicas quod funt infinite fpecies quo ad nos,non fejrémm, f ergo in Deo eft idea vniuerfalis vt vniuerfalis, & fingu-| |cundum rem.
S.Bonau. Tom.4.
S.Bonau. Tom.4.
2:82 Lib. L Dift XXXV. Quat VL — — Irz« Deusvpoteftinfinità producete: fed nihil poteft À | | pu id hoh liabeat cogniionem & REA Q. VESTIO VI. | labet ideasinfinitorum:fed plurium funt idea plures:er- | 0 | go ilfinitoruni funt infinite "VEM z An Idee ordinem babeant. | IrEM omnibus finitis poflunt excogitari plurátquiao-| |: |. | | mni finite poteít excogitari aliquid maius: ed necDeus, Scot. in Reportatis Sent dift g04-Unich. | nechomo Jm plura cogitare his quz Deus coghofcit, Richardus 1. Seni. dif )54.6Att.1. quia turic Dei fcientianon effet fümma:etfi hoc,cutm co- Steph. Bralefat. Sent dif ss 4.4. gnoícat per ideas, patet, &c. "M lo.Bacton.1.Seut diff. 36. q. vnica. I. CoNTR A per Aug.de ciüitate Dei:Quidquid fcitur, Ícientis comprehenfione finitur: fed conftat quod rationes cognofcendi fciuntur: ergo finiuntur: fed quzcunq; Ád oppofiruni.
tum.
Trumin ideis fit ponere numeruti ordinatum. Ét quod fic,videtur per Auguftinum: Alia ratione có. |y 2. ITEM multitudoidearum eft fecundum multitudihemídeatorum: fed conftat omnia alia à Deo de neceffirate effe finita a&u:ergo fimiliter & ideas.
;.IrEM vbi eft infinitas, ibi eft confufio &inordinatio: fed in exemplarizterno nulla cadit confufio &inordinatio:ergo, &c.
4- ITEM ponere infinitatem a&u in creatura, eft poncre imperfectioné. Vnde omne creatum co eft finitum quo perfectum: fed omnis conditio imperfedtionis eft à Dco releganda:ergo,&c.
CowNcrwvsro.
Idee cum (int rationes cognofcendi in Deo,cuius (apientie non efl numerus,infinito numero poni non debent.
Rzsr.adarg.Dicendum quod ficut dicitur in Pfalmo: Diuinz (pientix non eft numerus: acperhoc necrationum per quas diuina fapientia cognofcit: & quoniánon habent numerum, non fünt numerabiles, ideo non (unt innumero finito.Et concedendz funt rationes & auctoritatesad hocinductz.
1. Ap illud quod obiicitur quod omne fcibile eft finitum dicendum quod omne fcibile per comprehenfionem eft finitum comprehendenti: rationesautem aterng percomprehenfionem d folo Deo fciuntur: ideo foli Deo funtfinitz, fed quemadmodum non fequitur: Hoc equatur infinito,ergo eft finitum,imo eft ibi quid &fimpliciter,& potius fequitur oppofitum, ergo non eft fini- | tum:ficetiam in propofito iudicandum.Rationes autem illznon funt cemprehenfibiles ab aliquo intellectu finito:ideo patet illud.
2. Àp illud quodobiicitur quod multitudo idearum eft àmultitudine ideatorum, dicendum quod ficut dictum eft,non venit à multitudine ideatorum inquantü creata, led inquantum connotata:idea autem ideatum connotat non fecundum actualem exi(tentiam,fed folum (ecüdum potentiam:& quia Deus poteft facere infinita,quá-Juis nunquam faciat nifi finita, ideo idez vel rationes cognofcedi funt in Deo infinite, quia non tahtum funt endum vel füturorum, fed omnium Deo poffibilium. Nihil enim poteft Deus quod non actu cognofcat.
j.Ap illud quod obiicitur quod infinitas ponit confu- (1onem,dicendum quod eft ponere infinitatem fecüdum diuerfitatem realem: & fic priua & diftin&ionem & ordinem fi ponaturactu:fed multitudo idearum non eft rerum diuerfarum,fed dicit immenfitatem diuing veritatis in exprimendo & cognofcendo omne quod eftDeo pofibile:& hoc quidem fecundum rem & a&um, eít vnum: ideo non eft confufio. | 4-ÀDillud quod obiiciturquod imperfetionis eft ininitasin creatura, dicendum quod quamuis fit imperfetionis in creatura, non tamen eft in Creatore, quia eft utelligere infinitatem per defectum, &per KL i 1nitas per defectum, poteft effe in creatura vt in materia, X hoceft imperfectionis: hocaüt nullatenus eft in Crea- D [in Deo idez fimpliciter funt vnum, nec habent ordinem E j comparatur, habet diflingui;fed non habet nobilitari 'ote.Infinitas autem per exceffum non poteft fimpliciter *fle in creacura,quoniam habet effe creatum, & com pofitum, & limitatum:Deusautem nihil horum habet, & ideohabet infinitatem, & hoceft fum -mz perfectionis.
* ditus efthomo,quam equus,quia alius eft homo,alius t-l.8.q. quus:ergo cum homo fit nobilior equo, pari ratione no-| 44404.
biliori idea, vel rationeeft conditus homo (ed vbi €ft magis nobile & minus, ibi eft ordo: er 1. IrgM:Sicut Deus per ideas cognofcit,& producit res diftinctas, ita cognofcit, & producit res ordinatas: ergo (icut poriitur pluralitas iniddis ex pluralitace Cognitorum,& ideatorum,ita debet poni ordo ex ordine.
3.IrEM:Vbieft pluralitas,fiue diftin&io, aut eftotdo, aut inordinatio:fed inDeo non caditinordinatio,nec cófufio:ergoin Deo habent ordinem.
CourR:Idez funt plures, quia per easDeus diftinde cognolcit: fed Deus non cognofcit vnum poftaliud, fed omnia fimul;ergo idez habent inDeo fimultatem.
Ir£w:Sicft ordo;aut etgo prioritatis,aut dignitatis,aut originis. Non prioritatis: quia tunc effet vnaideaaltera potterior, quod eftinconueniens dicere. Non nobilitatis, quia quzlibecin Deo eft famme nobilis. Non origi nisquiafi vna dealtera oriretur, tunc effet ibi vere diftin-&io fecundum rem, ergo nullo modo, vt videtur, eítin eisordo. | IrEM:Omnisinfinitas aut omnino príuat ordinem,aut tollit perfectionem ab ordine,quia tollit ftatum, &complementum: fed in ideis eft infinitas, vt vifum eft inalio problemate: ergo aut nullus ordo, autincom plecas:íed nonincom plecus,ergo nullus.
CowNcrvsio.
Inter ideae nullus e$1 ordo, cum yna non fit altera prior, nec nobilior, nec vna originetur €x alia.
Rzsr.ad Arg.Dicendum (icut ta&um eftin opponendo,non eft otdo in ideis fiue rationibus cognoícendi ad inuicem, nec fecundum originem, nec fecundumrationem prioritatis,aut dignitaus. Habent quipqe ordinem idexad idcata, fed ad inuicem non:quo neceft vna prior altera,nec pofterior: neceft vnaab alia, nec nobilior eft: S& ideo nonponituribi ordo.Et ratio huiuseft,quia idez dicuntrefpectum ad res cognitas de ratione fui nominis. Etquiaillz funt plures, ideo idez ex primo refpectu nominis plures funt. Sed ordo dicit nouum refpectum & nouam habitudinem, cum vna idea com paratur ada alia. Etquoniamillo refpe&tu circumícripto qui eftad ideata, ad inuicem:ideo non eft concedendum quod idez habeant pluralitatem cum ordine ad inuicem. | 1. Àp illud quod obiicitur quodalia & alia eft idea, quiaalius eft hemo, alius eft equus, &c.dicendum quod non eft fimile. Similitudinem cnim eo quod ad alterum abilload quod com paratur, nift aliquid recipiat ab illo: & quoniam idea hominis nihil recipit ab homine, nec idea equi ab equo: ideo vaa non dicitur altera nobilior. | 1. Ap illud quod obiicitur quod Deus cognofcit res ordinatas, dicendum quod quamuis res ordinatas ccgno-: Ícat,tamé fimul,& eque nobiliter cognoícit: & idc ofic-! ut ponebatur diftinctio in ideis,quia diftin&te per eas co-!
USE MOENENMDLT SHEELNMÉ: gnofce -!
quam equus: Fundamenta.
BE RRRRRRRRtÁÀÉÁÉ lO eT 9M ejr [- TS Diftinét. XXXVL gnot. ebat,ita debet poni timultas, & equalis nobilitas, quia fimul & que nobiliter cognofcit: & ita non debet poni ordo. Sicut enim quamuis Deus cognofcat res all as, non funtidez alba in Deo, fic quamuis cognofcat ordinatas,non oportet quod üint in Deo ordinata.
j. Ap illud quod obiicitur quod vbi eft pluralitas fineotdine,eft confu(fio & inordinatio,dicendum quod fal(um eft,quia poteft ibi effe timultas, & fic eft in ideis: vel dicendum quod illud habet locum, vbi eft pluralitas realis,non elt autem talis in ideis:quia omnes vnum funt,& ideo non potefteifeinordinatio, — DISTINCT. XXXVI. | VTRVM CONCEDEN. DVM SIT, OMNIA ESSE IN DEI ESSENTIA, VEL IN EO PER ESSEN TIAM, VT OMNIA DICVN- TYR Esss IN Dzi1 CocNiTIONE, . VEL PRoESCIENTIA: Uu OLET bicqueri,cum omnia dicantur EY, Vn t «d ry tu 142 Dco per cognitionem CP eia cognitto, b PRER, velprafctentia [it diuina e[fentia, "vtrum concedendum fit,ommia ejfein diuima e[fentia,velin Deo erellenttam. Ad quod dtetmius, quia Det cognitio eius vtique ejfentia efle eius prejctentia im qua [unt omnia, ipfius cognitio efl, uec tamen omnia, que [unt ineius prejcientia vel cognitione yin eius. elfcztia effe dici debent. Sienim boc diceretur,intellsgereitur e[fe eiufdem cum Deoe[fentie. In Deoenim diatur effeper effentiam, qued efl diuina effentia, quod ef] Deus. Habet ergo Deus apud (ein pre[cientia fua, que non babet in fui natura. hf Vnde Augnifimus de verbis Apoffols ita ait: Elegit »n0$ iTmwr, |4fl€ PHP confistutionem. Cus fufkett boc explicare? ISemoit. | Elfgueztur qui nom funt, necerrat quielegtt, nec vane e-B i legit: Bep tamen, Ct babet elecfos quos ereaturus ejl medium | ligendos, babet autem apud femetipfum mon in natura jme. | fua, fedim prejcientia fua. Nondum erat quibus promittebatur,fed c ifi promilfi funt, quibus promttebatur. Ecce bic aperte dicit Deum apud femeupfum babereelecfos apte mundi con[litutionem, non in natura Jua fed in prejtentia t fua eum tamen eius pra/ctentia vo eff notitia, Potefl tamen ad electos referri curn ait: In natura fua id efl, illorum. Illos quippe babutt ab eterno 4udfe,non tn natura fui id eff, illorum,qui nondum crant fedin [ua prejcientia, qui eos ita nouit ac fi effent.
Vtrum mala debeant dicieffein Deo, vbi funt omnia bona,cum vtraque fint in eius cognitione, & praícientia, omnia enim cognofcit, Poff pradiéfa queritur, cum omnia dicantur effe in Deo nou pereffentiam nature, fed per cognitionem [cienfia CÓ" Deus feiat bona,C mala,;vtrum concedendum fit fimpliciter mala e[fe in Deo, ftue effe im Dea per cognitionem. Scitenim Deus, ci eiut femper omnia, tam bona, quam malayetíazm antequam frerét, e pre[ciuit ab 4ter-|- notafutura. Ideod, cum omnia bona diximus elfe in Deo propter prajcienttam cagnittoris, eadem ratione videtur dicendum omnia mala e[Je in eo,cum ea femper nouerit, | (per cognitionem ei pra[entia fuerint. Precognonit e^ (ptm Deus ab etermoquo[dam futuros malos, ej" eorum "BOR ee: mienssmmapb illl effeim Dei cognitione,feu prefeientia, vel aliud [it, quam eins natura quia ipfius prajcteutia, eius | Lib. Í. de ÀÁÀ opalitiam, vt Ait Augu[linus: Prefciuit, fed nom prapara- pradeft. fan MT. Cup ergo peccata opium (ciat,munquid tnielligen- [orum c. dur eff ea includi in. illa generalitate locutiónis, qua Mis dixit Apoflolus, omnia effé im Deo? Ex ipfo, inquit, ci per P?»
Mofc in ipfo funt omnia. ue n nti infanus dixerit mala effetn Deo? Illa enim effe i Deo intelliguntur, que ex ipfo e per ipfum fint:ea veroper tpsi fant. ei ex tBfo.quoram auctor eff fed non efl auctor ntfi bonor. Non Vo ex tpfo, e peripfum funt,nifi bona: ita ergomon in pfo [unt nifi botia,mon ergo malain Deo funt:quia licet ea Pofiat, non tamen ita omnino nofcit, vt bona. Mala ergo quat de lenge coenofeit,ut ait Propheta:c!» alta à longe co:| Pf-137.8 qnofaituid efl. faperbiam.Et alibi ad Deum loquens de ma-||" fal.
Vtt att * De abfconditis tuis adimmpletus eff ventereorum. [Ouod exponens Ausuff. A D/conditainquit,peccata funt, À: D es [dua à lumine tue veritatis abfconduntur, Sed quomodo eccata à lusnine veritatis diuime abfconduntur, ci à Deo (tantur? $i enim non[ciret, quo mado de illis iudicaret C | Pfal.7 4. Yo illis palos damnaretMlbiPropheta: C uia neg, ab Onieteyneque 4b Occidente deest. Quod exponens Ca Caffod.futa Deo funt,quia non nouit idefl,mon approbat, Et ex eo M más C |/enfu Augu[Hinusvlixit ea ab/condita à lumine Dei. Qui vfum: etiam in lib. ad Heluidtusmn in(imuat cognitionem Dei va- (De abfcom. ris odis acciptendam, inquiens: T St ad fctentiam re- vs iis feras non "arn Deus aliquos, velaliqua,qui tamen in t Ep. ros. indicio quibu|dam dicet: * Non noui-vos, ed eorum isn- 1m. 2- 1 probatio boc verbo infinuata esf. Ecce non cognofcere di. | M4 7atur Deusqui non approbat, que ei nonplacent. Apparet itaque verum e[Je quod diximus, fcilicet quia quodam modo cognoftit Deus bona,quo mon cognofcit sala. — Pariter quidem vtraque eodem modo nojcit quantum ad notitiam, fed bona etiam approbatione y ci beneplacito cognofcit.
Hic aperit quare bonatantum dicantur effe in Deo, & non mala.
Et indeeflquod bona tantur dicuntur e ex Deo, etr per tpfumseh in tpfo. Vnde Ambrofus in 2 lab. | Cab. 13. de Sptritu (ancio: Hac tria ex tpfo ci per ipfum, c in fp[o, omnia num e/fe fupra diximus. Cum dictt per ipfum A omnia,non negauit in ipfo e[feomnia. Eandem-vim babentommia bac.feilicet cum ipfo, cir inip[o el per ipfam, e ünumin bi ata, cou(imile,nan contrariss mteligitur. Ecce babes, quia ex eadé intelligentia feriptmra dicit effe omniain ip[o.ch per ipfum, Qrex ipfo, cci ipfo. Cid eoo ex eade ratione omnia dicantur e[Je ex Deoyvel per Ép(urs,no Rom, 11.d obi quia feit ed etiam quia eor& auctor efl cóftquitur, vt A4 4 eadem V Actor.1j Jf Cap. a3. to. ó Cap.27.
284. Lib. I. Sententiarum, | i E! ij n ' id Fg ' j dere eadem rationeea effe tm Deo dicantur, fcilicet quia cb eo. À rum auctor effe dicitur quia in illo viuimus, C? rnouemur, e (umus,quia eo ancfore fumus, mopemur,e? viuimus. Cum ergo non fit auclor rift bononorum, merito 0la bona ineo e[fe dicuntur, ficut ex ipfo, ef per ipfum.
DISTINCT. XXXVI. | Quo modo res fint in Deo.
Selet bic queri cum emnia dicantur effe in Cum ergo in eius cognitione,velpre[cientia imt omnia, Dei cognitione. Culscet bonia, ei mala,in eo tamen non dicuntur effe nift 2. bona,quorum aucforefl. Vnde Auguflinus in lib. de na- Expofitio textus.
tura boni: Cum audiuimus inquit,ex Deo, c» per ipfum, d in ipfo efe omnta, omnes vtique naturas intelligere debemus, c omnia que naturaliter funt. Neque enim ex ipfo funt peccata, que naturam non feruant, fed vitiant, qua ex voluntate peccantium nafcuntur omnia. Hic aerte dicitur quod illa generalitate locutionis bona tan-|g tum continentur.
ein egit Magifter de cognitione Dei, quia eognofcit creata omnia. Et quoniam cognitum dicitur ef-|Diuifs, fe in cognofcerité: ideo determinat hic modum quo modoresíüntin Deo. Et T res create nontanrum dinnt efTe in Deo, fed etiam ex Deo,& per Dei: ideo primo agit de exiftentia rerum in Deo; fecundo vero comparatadalias habitudines, ícilicet ex ipfo, & eripfum, ibi: Proinde fi diligenter in[piciamw. Prima pats Ee duas. In prima oftendit qualiter res dicantureffe in Deo partecius in quo funt, verum fcilicet fint inDei leffentia ficut funt in Dei praícientia. In fecunda quali-|terdicantureffe in Deo à parte ipfarum rerum, ibi: Pofl predicla queritur cum omnia dicantur e[fe in Deo,vbi quarit, vtrum malafint in Deo,& foluit quod nom Qualibet harum partium poteft diuidi: quoniam primo quarit, & opponit,S&c poftmodum determinat, & partes manifeftz funt in littera. Secunda quoque pars, in qua comparat hoc quod effe in Deo ad alias habitudines importatas per alias prepofitiones, habet quatuor partes. In prima oftendit horum trium conuenientiam. Infecunda, differentiam, & appropriationem,ibi:Pretere« faendum eff. In tertia differentiam eius quod dicitur de ipfo ad hec quod dicitur ex ipfo oftendit, ibi: Illud etia bic annectendum. In quarta breuiter predicta epilogat, ibi: Ex premiffis apertum eft. Ec hzc pars poteft diuidi contra totam przcedentem. Intelle&tus partium patet in lit tera. | .
.
Quod omnia exPatre, & perPatrem, & in Patre funt, , ita & de Filio, & deSpiritu (an&o eft dicendum, licet proptesperfonas fiat diftinctio.
PretereafGiendumefl, quod licet ibi indicetur diflin- &ftoper(onarum cum dicitur,ex ipfo, €» per ipfum, c in ipfo, amnia tamenex Patre, (i per Patrem, cj in Patre funt. Similiter de Filo, e$ de Spiritu fancfo accipiendum eft. Vnde Augu[l. in t. lib. de Trinitate: Nonconfu(e, inquit, accipiendum eff quad ait Apoflolus, ex ipfo, ci per spfurm, ci» im ipfo. Ex ipfo dicens propter Patrem: per tpfum propter Filium: in ip[o, propter Spiritum fanétu. Vigilanter autern attende: ne quia Patrem volens intelizgi dixit ex tpfo, fic intelligas ommia elfe APatre,ut neges omnia effe ex Filio vel ex Spiritu [antio, cum ex Patre, (b per Patrem, Cr in Patre ompnia effc [ane dici po[funt 5 fimiliter c de Fito, (i de Spiritu fancfo dtcendum efl.
C Dei cognitio eius vtique effentia efl, nec tamen oemni«,que funt in cognitione, &c. funt in eiu effentio. Dub. 1.
Quod non omnia quz ex Deo funt, etiam de ipfo funt:fed econuerfo. | Illud etiam bic annecfendum efl, quod non omnia, que dicuntur effe ex Deo,etiam de ipfo effe dici debeant. Qiuia,ut ait Auguflinus in libro de natura boni. Non boc x jgrificat penitus ex tpfo,quod despío. Quod enim. de tfo eff, poteft dicieffeex tpfo: [ed nonomnequod ex ipfo |. eff, poteft dici e[fe de tpfo,quia mon efl deua fadantia Er ex tpfoenim (um celum, C terra,quia ipfe fecit ea: non autem deipfo,quia non de fublantia ua.Sicut aliquis bopo fi generat Filium,Cr faciat domum, eb ex ipfo eft Fi- Videtur hic male dicere,quia hocargumentum videtur effe neceffariur, fi aliqua duo füntomnino eadem, fi aliquid eft in vnó, & inalio. Si dicas quod differunt penes connorata,videtur falfum,quiaDei przfcientia nó cónotat. Vel íidicas quod przfcientia cónotat,obiicitur de hoc nomine Deus, dncd non connotat, & ramendicuntur omnia effe in Deo: ergo pari ratione, & in ellentia.Preterea contra Magiftrum videtureffe verbum Án- Anjd. in fclmi in Monolog.quod creatura inCreatore eft creatrix ol. effentia:ergo videturquod verefintinDeieffenua. — | lites, (ir ex tp[o eft cir domus: fed Filius de ifo, domus verodeterra, C ligno, nen defeipfo.
Quz dicta funt fummatim colligit.
Ex premi[fis apertum eff,quod in De cognitione fiue prejctentia funt omia,[ciltcet bona, e mala fed non o- [mons modo (urit ibi malayquo bona: quod in Deo bona tantum funt y teut ex ipfo, ci per ipfum,mon mala. Et ex quo fenfu bec accipienda fint. a[]aonatum eft. Et quod de tpfo non dicitur effe proprie, quod aliud eft abipfo. Ex pfo autem e[]e dicuntur omnia,que co auctore funt.
Rzs». Dicendum, quod hzc przpofitio, in, aliquando notat inhzrentiam, vt fi dicatur accidens 1n (ubiecto. Aliquando notar identitaré, vt fi dicatur,idez rerum funt in Deo, quoniam fünt Deus,nonáDeo.Aliquando notat caufalitatern, vt fi dicatur, creatura funt in ipfo Deo. Et poteft hec przpofitio,in,dici fecundum quatuorgenera caufarum: fed in Deo non dicitur nifi iecundum tria. Quoniam ergo caufa dicit refpedum ad cteaturam fecundum rationem intelligendi: ideo hac prepofitio,;2,fecundum quod dicir caufalitatem, non additur nift terminis dicentibus refpectum ad geatufenciz nó dicit refpectum:ideo fi dicatur: Creatura funt in Dei ubllantia dire prapofitio, iv, aut notac identitatem, aut inhzrentiam,quorum vtrumque falfum eft:& ideo tales locutiones non recipiuntur, & in illo atgumento eft fophifma fecundum accidens: ideo dicit Magifter qued non valet: quamuis enim idem fint re, differunt tamen in modo fignificandi, & intelligendi, Adillud quod obiicitur quod Deus non dicit sdpetii . dicendum ram. Et quoniam nomen fübftantiz, vel natura, vel e£ |.
am o "4 xx Ju — " Liftinct. XXXVII.
dicendum quod faltum eft, quia rmponitur ab a&u qué| A| fe bonum itiquahbtum huiufmodi Deo fimile eft: fi ergo habetad creaturam,íicut dicit Danrafcenus. Vnde bene dicitur:Deus creaturarum.Ad illud quod obiicitur quod creatura inCreatore cít creatrix efTentia, dicendum quod creaturam in Creatore effe,eft ideam, vel (imilitudinem eiusapud Deum effe: & Aníelmus vult dicere, quod fimilitudo illa eft creatrix effentia, non quod illa creatura] fiteflentia: vnde bene concedendum, quod idez rerum (untin diuina eflenria, quia,in, notat identitatem, & vere: fed hocnon poteft dici de creatura fecundum efle quod habetin proprio genere.
Ila enim cffe in Deointelliguntur, qua ex ipfo, c per ipfum funt. — Dub. 1I.
Vidctur male dicere, quia cum talia non fint nifi praefentia; ergoin Dco non funt nifi ea qua prafencialicer j.;. |exiftunr,quod eft manifefte falfum,& contra Auguftinü qui dicit, quod res funt in Deo ab terno. Si dicas,quod accipit eílein Deo, vt in conferuante, quia fic accipit Àpollolus in przfata auctoritate: Ex ipfo, & per ipfum,& [in ipfo: canc nihil facit ad propofitum, quia Magifter accipit, effe 1n,fecundum quod dicuntur res effe in Deozternaliter.Si tu dicas,quod res actualiter funcexDeo, vcl per Deum ex tempore,fed habitualiterab zterno: tftic quaro qualiter actualiter funt in Deo ab zterno, & non exDeo,vel per Deum. | Rzsr. Dicendum, quod effe ex Dee, vel per Deum, poteftaccipi,vel fecundum aptitudinem, vel tecundum actum,velfecundum habitum, Siífecundum actum,fic predictaauctoritas non eftintelligenda prazcife,quod illa fola fint in Deo,quaz funt ex Deo, vel per Deum, quia multa Deus cognofcit. quzfunt in Deo,qux tamen non funt ex ipfo, nec per ipfum, nec erunt. Poteft iterum accipi fecundum habitum, & (ic adhuc non eft intellige. dapracife,quia multa Deus cognofcit, & poteft facere, [qua non faciet, & tamen funt in ipfo,nec vnquam erunt ex ipfo,nec per ipfum. Poreft iterum inrelligi, fecundum aptitudinem,& tunc prazcife habet veritatem, quia nihil eltinDeo,nifi iraptum efle ex ipfo & per ipfum, &fic valetad propofitum, & fic intelligitMagitter,& perhocexcluduntur mala,quia Deus non poteit facere mala, nec malapoffunteffe ex ipfo, necper ipfum. Quod quaritur,quare non dicuntur reseternaliter effe ex Deo, &c. Dicendum quod non eft timile, quía aliz praspofitiones fignificant per modum fieri, & motus & actus, fed hzc rzpofitio,:n, per modum quietis. Ec quoniam Deus nó ci nifl ex cempore, necfuit caufa actualiter caufansmifi ex tempore,licet habitudinaliterab zterno:ideo magis dicuntur res eternaliter in Deo,quam ex Deo.: etiam per approbationem, C per beneplacitum:mala vero non.[upplecognofcit Dew per approbationem. — Dub. il.
Videtur male dicere, quia approbatio refpicit voluntatem: fed effe in Deo refpicitab eterno exemplaritacé: ergonotitia approbationis nihilad hoc facit.. 1tein Magitter videtur infufficiés in diuifione diuine cognitionis, quia ficutbona cognofcuntur notitia approbacionis, ita mala notitia reprobationis. Item approbatio aft nihil, autaliquid addit fupra notitiatn fimpliciter, auc non. Et fi non: ergo non eft in Deo diftinguere notitiam,& notitiam approbationis. Item fi nihil addit,ergo ficucfuntin eo,quz cognofcit approbando, ita etiam illa quz cognofcit fimpliciter. Sialiquid addit:ergo videtur, quod diuina notitia fit compofita. Si dicas, quod addit (ecundum intellectum,f(ed intellectus noiter non facit res effe in Dco:ergo nec notitia approbationis. | R ss». Dicendum quod — fupra cognitionem, (ecundum intellectum addit beneplacitum volü-2 e autem beneplacitum connorat bonitaté in Deo tefpectu cuius eft,quia Deo non placet nifi bonum, & ef- Bibonum:vn [Mala nen funt in Deo: C paulo pof! [ubiungit: bona ccguefcit idea dicit rationem cognoícendi fecundum affimilationem,omnia quz Dcus cognofcit notitia approbationis, (unt in ipfo. Scd notandum quod approbatio poteft có: notare bonitatem inactu, & fic non eft pracife verum, quod omne quod eft in Deo,fit cognitum nectitia approbationis. Doteftiterum connotare bonitaté in poten:ia, |. Íicut exemplar connotat reientitatem, nón quia (it: fed quia Deus poteft cam facere,& fic nihil eft in Deo nift 9 cognoícit notitia approbatioris, quia fic cognofcit omne bonum quod eft,vel quod poteft facere, &illius habet exemplar,& ideo illud tantü eft in Deo. Quod ergo obiicitur quod voluntas non facit quod fint in Deo. Dicen. dum quod hoc non eft,quià volunrasina&u, fed quia Deus nihil poteft facere quod non approbet tamquam i approbatio totius dicit ibi iudicium rationis,quam affectum voluntatis. Quod quaritur, fi addit. Dicendum quod addità patte noftri intellectus, & à par-Ite connotati d parte ipfius Dei non. Non ficautem addit reprobatio: ideo Magifter nonponitnotitiam reprobationis pro membro.
Kandemn vim babent omnia hac, fcilicet ex ipfo, d inipfo,C" peripjum. — Dub. IV.
Obiicitur contra hzc Ambrofii verba, quod fi habent eandem vim: ergo videtur hic effe inculcatio verborum. Item aut accipitur effeyn ipfe ficut in exemplari, aut ficut|. in caufa conferuante. Si tamquam in exemplari, conftac quodaliud eft effe in ipfo, & ex ipfo, ficut prxoftenfum eft. Si tamquarmi in conferuante, adhuc eftaliud produci,aliud conferuari, Item, fi eandem vim habentgicut ex ipfo appropriatur Patri, ita poteft appropriari filio, & fimili ter Patri etit appropriare is ipfo.
R 1£sroNp. Dicendumqued eftloqui de illis tribus circumlocutionibus quantum ad illud quod (ignificant, aut quantumad ordinem quem cennotant. Si loquamur quantum ad illud quod (ignificant, (ic omnia dicuntur effe ex Deo,tamquam ex principio primo nonaliunde moto. Omnià dicuntur efIe per Deum, tanquarn per principium fufficientiffimum, quod omnia agit per feiplum. Omnia dicuntur effe in Deo, tanquam in principie infinito,quod nó poteft facere aliquod extra fe,fed omnia ámbiteius virtus, & in his tribus circumlocutionibusfignificatur quod Deus eft principium primum,& D futhicienciffimum, & infinitiffi mum. Et quia omnia hzc in Deo funt vnum,& conueniunt tribus: ideo quantum [ad ttgnificatum dicit Ambrofius quod habent eandem vim,nectamen eft iaculcatio, quia diuerífimode important íccundum rationem incelligendi. Si autem loquamurquantum ad ordinem quem connorant przpofitionum habitudines,(ic fünt appropriatz tribus. Quia ex:- p/o, dicit rationem primi:& per ipfum, dicit rationem medii:& m ipfo,dicit rationem vltimi,fiue quietatiui. Et idco, ex ipfo,appropriatur perfona Patris, qux eft prima in Trinitate:per ipfumr, appropriatur filio quz eft perfona media:& in tpfo,Spiritui (ancto qui cft perfona tertia. Ex his patentobiccta, ARTICVLVS Lt D intelligentiam huius partis quaritur de exiftentia rerU in Deo;& circa hoc tria principaliter quaruntur Primo vtrum creaturz fuerint in Deo eternaliter. Secundo quaritur de modo exiftendi ipfarum rerum in Deo. Tertio quantum ad generalitatem rerum in Deo exiftentium, vtrum fcilicet omnia que Deus przcogno- Ícitfuerint & intin Deo. Ita quod primo de exiftentia. Secundo de modo. Et tertio de numero. Quantum ergo ad primumarticulum duo quzruntur. Primo quaritur; vtrum res fuerintin Deo ab eterno. Secundo $- trum fint in Deo ratione eífencia, vel perfona. Q*AM * Qy £- Lib. I. sent — PDihin& XXXVI.
à CU MCRLP NEUIGEMDEUNIMECURNECRENEERR do D nsns " A aliquo. Dicendum quod veium elt fecundum piimnum QY £STÍO L Ihodum exiftendi, fed falfum fecundüum fecundum, & lecundum tertiü: quia illud quod nihil eft modo, Deus poteft facere.: | 1. Àp illud quod obiicittir quod illud quod eítinaliquo eft in illo fecundum fe, &c. Dicendumquod qui-| -cum ad fecundum módum res furit in Deo fecunduma-| liquid fui,quia fecundum exemplar. Sed aliquid rei poteít dici cripliciter, fcilicet effencialiter, effectiue,&caufatiue, ícilicet figut pars, effectus, & caufa. Hoc tertio modo eft illud exemplaraliquid rei, videlicet vt cau-(4 [cilicet quantum il tertium modum fcilicet potenti caufatiuam,eft res íecundum fe non inactu, A poten- Án ves fuerint in Deo ab eterno.
^ ^w Vod res fuerint in Deoab aterno, videtur quiaa- Funda- tía,quia füum effe poteft producia Deo. Similiterad (e. menta | wem DC ns cognoícetis agit per fpeciem rei RR penes| |quens,dicédum quod ratione exemplaritatis res aQtuafc habet: fed reseft in anima quia fimilitudo eius eft in B liter func it Deo:ratione creationis,potentialiter, quia ca:ergo & inDco fimiliter. Si dicas quod illud exem- poffünr produci, |) plar nihileft rei: érgo fecundum illud non deberet dici;. Qvop obiicitur: Quod eftin Dco cft immutabircs eífe in Deo. Contra: Plus facit ad elle reicxemplar, le, dicendum uod hoc eít verum de co quod eít actuin ias eft cognitiuü &productiuum,quam quodeftpro-| |Deo:fed rui oteft produci Deo eft mutabile, Vel u&umáre:íiergotatione exemplaris produdtià re,res|— dicendum dus potentia fe habet per comparationem eft in anima, multo fortius debet dici in Deo eflera-| |iddiuinam potentiam quz eft immutabilis, & fic et tione exemplaris producentis, fed hoc ab eterno:et-| |immutabile. Velad connotatum temporale extra, &fic £0, &c. Ys | | habet e(fe mutabile, | Ire fimilitudo producta non eft vere aliquid, led a- 4. Ap illud quod obiicitur de creatione, dicendum licuius: fed exemplar per quod cognofcit Deus vere eft! |qnod quamuisactuscreardi non potuerit effe ab ateripfe Deus: ergo verius eft exemplar rei in Deo quamin| |no,tamen potentia creandi fuit in Deo ab terno. anima:ergo multo fortius res in Deo quam inanima,& fic, &c. m u QVAESTIO IL.
Irt£M: quia tes poteft exire de materia, reseft in inà- | teria, & tamen non talitere(tin potentia materiz, imo| An res ratione effentie, vel perfona fint in Dee. agentis: ergofi resqua fünt in potentia Dei totaliter ibi C | "I |funt,mtilto fortius debent dici effe in ipfo,fie,&c. $. Thom. 1.4. 14. &rt. d. Ad oppo-| *. CoNr n A:Quodexitpercreationem, omnino: 2 j. fitum. |nihileftantequam creetut:fed creature (icexeunt:ergo| | L4, 7; Ra RE omnino nihil fantantequam producantur:íed qucd nó eft, necefthic,necibi:ergo non cft in aliquo, & ita nec in Deo.
1. Ir£ M quodeft inaliquo,eftin illo vel fecundum fe,vel fecundum aliquid fui:x(ed res non eft in Deo fecüdumfe, quia tunc eflenrialiter effet in Deo:nec fecundumaliquid fui,quia nihil de ipfa eft eternum, fed to* tum ex tempore:érgo, &c.
Funds Y J I rüm res (intin Deo tatione effentiz, vel períonz. ment.
Et quod ratione effentiz videtur, quia quodincft ratione perfona eft proprium: quod ineft ratione effentiz,eft cómmune:fi ergo hoceft commune tribus patet, & c. Praeterea res in Deo funt ratione exemplaritatis, fed | exemplat creaturz in Deo e(t diuina effencia, quia Deus us ». Ir£Mquod eftinaliquo, eftinillofecundum eífe| |feipfo producit & cognofcit:ergo, &c. de a&tualevel potenriale; fed creatura non eftin Deo fecü- Ire regulaeft, quod quidquid de Deo dicitur in E dum effe a&uale,quia tunc a&u effet: ergo (i eft in Deo, |f |relationead ereaturam,efte(Tentialiter di&um.: fed res xg e(t íccundum effe potentiale: fed omne effe potentiale effe in Deo cft caliter dictum:ergp, &c. E 1. ConurRA quodrationeperfonz videcur, quia | epe — 7 tesfunt in Deo inquantum poffunt ab ipfo exire: fdiimm. | x Eoo fitactus, eft ipfius cin; ergo per p ona. |