à. Ir E ficut dicit Auguftinus: Verbum dicitopetztiuam potentiam: ergo rcs funt in Deo ratione potentix operatiaz, füntinco ratione verbi: ergo cum verbü Aft perfona,funcin Deo ratione períonze.; T s eie | pglibu.
3. Ire M Auguftinus dicit quod cumdicitur Dixi; 7 £5; vt hatjintelligitur Pater:in verbo dicendi Filius,in vifio- |...|; neSpiritus fanctus: ergo cum eius fit producere 1n quo funt:patet ergo quod funt ratiene períona.
fecüdum quod huiufmodi, eft permutabile: fi ergo crea- turaab &terno eftin Deofecundum effe potentiale, ab &terno eft in Dco fecundum effe mutabile: fed hoceft fal(um,ergo & primum. | | 4. IT EM ficteatura dicitureffe in Deo, quia poteft effeà Deo: ergo cumab terno effeà Deo fit impotfibile, non crit creatura ab zterno in Deo ratione potentiz.
P Ast CoNcrvstió.
Res funt in Deo ab eterao eundum fimilitudimis prefentiain, «tque fecundum cau/atiuam potentiam, licet uen fecundum realem. exi- CoNcrvsro.
fientiam.!
Res funt in Deo mon vatione ejfentia, nec ation perjone, — Rrsr. ad Arg. Dicendum quod aliquid dicitur effe inaliquo tripliciter, vel fecundum actualem exiftentiam, velfecundum fimilitudinis przfentiam, vel fecuri dum cau(atiuam potentiam.Primo modo (unt res ín vniuerfo. Secundo modo in cognitiua fübftantia. Tertio modo in [ua caufa. His duobus modis vltimis resfunt in Deo,quía eft cognofcés res antequá fiant,& potehsproducere. V nde quíà ab terno tognofcit,& potentia qua produxitex tempore, in Deófuic ab zterho;ideo dicunturres fuiffe in Deo ab eterno.
t. Apillad quodobiiciturQuod nihil eft,non eft in| ftd funt in Deo, vtin caufa.
. Rzsr. ad Arg. Dicendum quodi in diuinis eft confiderare effentiam,quz eft communis vt communis, &ab-[oluta: eft contiderare proprietates, & cft coníiderare communé vt in relatione ad propria. Primum dicitur inomnimoda abfolutione, fecundum fcilicet proprie tas dicit relationem ad perfonam: tertium dicit relationem ad res, & illa appropriata fignificant Deum vt cauam. Cum ergo quxritur, vtrum res finc in Dco rationc effentiz, vcl períonz, dicendum quod propric loquenneuere —— — donec MENOR RR RENDERE TRIER RDEREISTPREREUR Uca " Art. IL do nec fic,nec fic.fed füncin Deo vcin caufa, & fic rationeappropriatorum, quz (unt effentialia confiderata in períonis.Cum ergo obiicitur quod (int in effentia, dicendum quodiills rationes concludüt quod funt in effentia communiter di&a, (ccundum quod comprchendit ap-: [propriata, non fecundum quod in omnimoda abfolu-- jtioneconfideratur, |! 1.2.3. Qv on obiicitur ad oppofitum non concluditdeperíona ratione propriorum, fed ratione appropriatorum. DS 202 Quaft I 287 nia quà diciiitur effe in Deo, funt inillo vita,fed ea fo- Opinio lum quz ficfuntin Deo vt difpofita fieri. Et ratio huius| alioram. eft,quoniari verBum,& ita dicunt a&um, vel difpofitionem,& ideo dícit Anfelmus: Quoniam verbum non eft nifi corum qua fürit,vel futura funt:&ideo ea folum funt in Deo vítà, Etidco dicurit quod ad rationem dicendi vitam concurrit neceffario, quod res fint ini Deo quan-|Imprebacum ad potenciam, noritiam,& voluntatem producendi. | "9 Sedhoénon poteft flare fecundum Auguftinum: Filius we. ib. o enim, vt ipfe dicit lib. de Trinitate,eft ars plena omnium| Trinit. rationum viuentium, fed conftat quod non impletur ni- psi li fi rationibus infinitis:ergo infinitz rationes zerum viuüt 22 p^ in Deo:ergo non folum prefentium, vel futurorum, fed |zem.4.
po quantum ad fecundum articulum quzritur de modo exiftentiz rerum in Deo, & cireahocquatuntur duo. Primo quzntur, vtrum omnia quz funtin Deo fint in ipfo vita. Secundo quaritur, vtum res veriusfint in Deo quam in vpiucrlo, fiu in proprio genere.
Steph. Brulef. 1.Sent.difl.g5.5.
'enda- Vodomnia fintin Dee vita, videtur:Quod fadtum menta. eít, inipfo vita erat:fed omniscreatura eft fada: er-104 go omnis creatura eft in ipfo vita.
etiam omnium poffibilium. Et iterum Auguftinus dicit quodratio eft etíam, fi nunquam aliquid per illam. fiat, B |fed conftát quod ratio in mente artificis viuit, non quia C res extra producitur, viuit enim etiám fi res corrumpatur, & exterius cfe, omnino nihil facit ad vitam. Etideo patet quare non folum prafíentia vel futura viuunt in Dco. Et proptercaaliter dicendum, quod tes tripliciter QV £ESTI O L funtin Deo, videlicet, vtin principio producente, & fic "" fant ibiratione potentiz. Vt in exemplari exprímente An emnia fint vita inDee. dur e d;: f | M DN & ficfüntibi ratione notitiz Et vt in fine conferuante, V dlexend. Alenfis 1.9 4-23-Mewb A. ar1.1.$-4- & ficfuntibiratione voluntatis. Primo modo quia funt| " S. Tbe. 1.p.4.18.ar1.4.. P in Dco ficut in principio producente, cum totum ex ni-Et de Verit.q 4. art.&. hilo producat Deus, nihil emnino funt in Dco, nec vira, necaliquid. Quia verofüntin Deo tamquam in fine conferuante, cam conferuentur fecundumeffe quod habent,fic func quedam vita,quadam non. Y nde quzdá fant cantum, quzdam fünt & mouentür, quzdam ( vt hor.£nes) & funt & mouentur, & viuuht. Quia vero nt jj,,|. Ire« Auguftinusfüper Gene(im ad litteram:Omhbta!: |inrin Deo vt in exemplari exprimente, fic funt in iplo ueni. |dicunturinipfo fuiffe vita, noninfuanacura,quia omnia| |yira, Er quia non foluminillo exemplari exprimuntur nouerat antequam fierent. "HN entia,íed entia omnia cognofcibilis, ideo omnia funt in [l Ir&x ratione videtur, quia diuina effentiacf vita:er-[. Deo vira quzinipíofunt. Et ideo dicit beatus Ioannes: | 14.1.4 go quod diuina effentia eft,etiam vita eft:fed creatura I| IQuodfa&um etin ipfo vita erat. Et fic patet quod effe| Deo eft diuina effentia;quia quid quid eftin Dco eftDe:| lin Deoattenditur fecundum triplex genus cauíz:& firhi-(y — [ergoeftvita,&hoceft quod dicitÁnfelmus in Monolog.| [liter patet,quo modo ratione potentiz,¬itiz, & vóquod creatura in Dco creatrix eft eflentia.
Li. s&y |fophum.fi ergo incelligere eft viuere,omnis ratio intelli- Ir£x intelligere eft vna differentia eius quod eft viue- | re, cum viuere dicatur quadrupliciter fecundum Philo-| luntatis.. Ecficfoluiturilla queftio fecundum quod genus cauíz,vcl fecundum quam trium conditionum dicuntur res effe in Deo. Patet etiam quod in Deo dicuntur vita, omüia qua fünt in ipfo, tamquam in excmaiinex. agendi eft ratio viuendi:fed res (ant in Deo fecundü fuas rationes intelligendi,ergo furit iri Deo viuentes: fed non| per participationem,ergo funt vita fimpliciter.
t. CoN TR A:Inipío viuimus,mouemur,& fumus.
plari. j o 1. Ad illud ergo quod obiicitur quod in Deo moue-| coser mur,&c. intelligendum eft quantum ad tertium modü|s. Them. e(lendi in Deo, fcilicet per conferuationem, Dcus enim bee art. g.
Ergo fi quia viuímus, fümus in Deo vita: ergo & quia AAy.f |mouemur,fumusiu eo motus:fed hoc non dicitur: ergo |. mHecillud deber dicí.
1 Ire Miresdicunturin Deo vita, autergo ratione potentiz, aut notitiz,aut voluntatis. Non ratione potenriz, quía res ex hoc quod rine produci per creationéantequam producatur ni tone notitiz,quia tunc cum mala fint Dco eognita,tüc xq ilomnino eft, quia fecun- | dumtotum producitur:fi nihil eft,ergo nec vita. Necra- | mala effent in Deo vita,quod abfurdum eft. Necratione| voluntatis,cum voluntas Dei nofi fit hifi futurorum: fic enim fola futura viuerent in Deo: fed ália quam futura (antin Deo per ideam;ergo non omne quod eftin Dto, | eftinipfo vita. j. Ir&« lioc videtur, quia exemplar sternurh reprzfentat rés exprefRiffime fecundum quod (urit, & ab ipfo |exeunt:ergo cum quadam viuant,quzdam tton, quadá teprzfentat per modum viuentiü,quadam per modum non viuentii:ergo quzdá funt inDeo vita,quzdam non. 4. RAT1ONE huius quaritur, quare magis dicuntur tes effe in Deo vita, quam fapientia, vel effentia, vel inteligentia. — $ ComRcr*sio.
Quieres funtin Deotamquat in exemplari,proptereá quatumque in ipfo funt,vita in es futt.
Áp arg. hocvoluerunt quidam dicére quod non omconferuat in nobis vitam,& operationem, & effentiam: 4^" & quantum ad hoc intelligitur didum illud verbum.
2. Ap illud quod obiicitur, cuius ratione re$ dicunturin Deo vita,&c. Dicendum quod ratione poteritiz, ' & notitiz fimul: quia ifta duo concurruntad rationem exemplaris: non enim eft exeinplar Deus iii corum qua cognoícit,& poteít.
— 4. Ap illud quod obiicitur, quod res inillo exemplarireprafenrantur vc fut. Dicendum quod verum eft:tamen non doe quod ratio reprafentationis fit talisomnino E e eft reprefentatum, ficut fupra oftenfum eft: | & ideo ficut corporalium eft idea fpiritualis, ita non viuentiuim viuens, | 4. Ap illud qued vltimo quaritur, quare májgis dicuntut res effe in Deo vita quamalia. Diceridim quod quáuis predi&um verbum multás habeat expofitiones, quo dicitur: Quod fatum eft, inipfo vita erat: tamen fpecialiter eirca hoc verbum confideranda eft veritas di-| cti, & ratio dicendi. Vetitas di&i vt dicit Auguftirius, eft | Lib.s3.9. w. quod emhesresfacte áDco,vel etiá poffibiles fieri) habér 46-5. rationes per Quasinrelliguntur:quz quidem rationes viuere dicuntur, quia fünt iti fübítantia viuetite feeundum qüod vitiens:& fant etiarn ratio intelligendi qui eft actus vitz: & ideo 1n attificé creato dicüritur viuere, fed in Dec nion tant( dicitntur viuere, fed etia ipfa vita, quia ipfa ratio cognofcendi eft ipfa intelligentia. Ratio autem dicendi fuit hzc:Cum enim res habeant effe inDeo, & in vriiuerfo,& diuerfimode: quia aliquas proprietates ,, babent - habetit (ecuindurfi exifteritias ii murido, qué noii com-|A: peturiteis (ecundum quod fuüt in Déo; ideó non folum dixit: Quo factum eftiri ipfo Erat: fed vit&, vc omnes ill& conditiones excluderentur.Creattürz enim in mundohabenteffe corporale, variabile, &corruptibile.Q uoniam enim vita e(t a&us fpiritualis, & continuus fluens ab ente quieto & fempiterno, didum eft quod res funt in Deo vita, vt perfpiritualiratem excludatur corporcitas,per quietem variabilitas,per fempiternitatem corrupribilitas.
QYAZESTIO IL An ves verius effe habeantim Deo, quamis preprio genere.
Et 1.Sent.difl.33. d.1. art. 2. Et de verit. q.2.ar1.4.. ZEgid. Rom. x. Sent. dift. $s.:5. Richards x. Sent.Msfl. 35.4.5. Steph. Brulef.. Sen.difl.30.3.4. Petre le Turantaj.r.Sent.8if1.36.4.4.
"iR: po-| x Trum res fint inDeoverius quam in vniuerfo fiue in proprio genere. Et quod verius fint in Deo,videtur per Auguftinum fuper Genefim ad litteram: Omnta prius quam fierent eran in notitia facientis:& vtique ibi veriora, vbiserna, & incommurabilia. —. à. Ir £M vnumquodque ficut fe habet ad effe, ita "lriflot. 2. ad cognitionem; fed creature verius cognoícuntur in Metaph.
c^.4- Deo, quam in proprio genere: ergo & verius funt in| Deo. 3$ Ír£M omic quod eft inaliquo, eftin co per mo- Lib.s. de animaci» dum eiusin quo eft: (ed Deus eftin infinitum nobilior "X*4. — |mündo:ergo ininfinitumnobiliori & vetioti modo funt ^. lresinDeo,quamin;vniuerío. | 4. Ir&M nobilius & verius efteffe vite quam non vi uentis:fed omnia viuunt in Deo, vt fupra móftratum eft: nonatitetm in genere pro rio:ergo,&cC. — Funda- CoNTRA: Verius i res vbi eft fimpliciter, quar ment jvbieftfolumfecundum quid:fed in Deo folum dicitur effe fecundum quid, quia non fequirur:afinus eftinDeo, ergo áfinus eft;led in proprio genere funt fimpliciter: er: o vérius. E 17£M verius eft tes, vbi eft fecundum principia intrihfeca & proxima, quam vbi eft in principio extrinfe-|.
co, & remoto: fed resin mundo funt fccundum principiaintrinfeca, in Deo aurem vt in princi pio extrinfeco; ergo, &c.
[rz x verius eft res vbi eft fecundum propriam entitatem,quam vbi folum fecundum fimilitudinem:fed in Deo efthomo & lapis, & alia fecundum fimilitudinemi P Ergo, &c. Coscrvsrio.
Kesfi comparentur ad [eipfek fecundum dinerfursi modum exiflendi, babent verius effe in proprio genere quam im cegnefente: fi vero. conferantur cum [ua fimilitudine qua in Dee cfl, tunc fimilitudo veriw babet effe quam ipfa vei in niundo, R esr. Dicendumquod triplex eft éxiftentia rerum, (cilicecin exemplari eterno, & in intellectu creato, & in ipfo mundo. In exemplari aterno, & in intelle&u creáto fant res fecundum (imilitudinem. Inipío mundofecundum entitatem propriam. Q ando ergo quaritut,in p fint vetius, hoc dupliciter poteft qitzri,aut ita quod at comparatio eiufdem rei ad fe (ecinduri diuérfim inodum exiftendi, vt fit fenfüs,vt lapis verius liabet effe, velcuin etin cognofcente, vel ptoducente,; vel cum eft in fé, & hoc nudo concedendum eft quod verius eft vhaquzque resin proprio genete quam ir Deo, ficut pros].
Lib L Dit XXXVL.
Quat IL: bantrationes ad hoc inductz. Alio modo poteft fieri des ), comparatio rei ad fuam fimilitudinem, vt fit ens qua- ^t Th ftionis,quid habet effe verius & tiobilius, vtrum ipfa res de voit veleiusfimilitudo? & Hoc modo fimpliciter i arm dum quod fimilitudo rei veris & nobilius effe habetin is ar,, Dco,quari ipfa res in mundo rátione eius quodeft; quia ad;. E eft ipfe Déus,& concedenda füht ratienes ad hoc indu-&z. Àdhuc fimilitudines reru:n in intellectu creato veritis & nobilius habenteffe, quami resin vnitierfo, vt di. cit Auguft. in lib. dé Trinit. hon ratiohe eius quod funt, (ed rationc eius in quó,quia fünt nobiliori & Ipiritualiori modo fimilitudines in ititelle&tu cognofcente, quam fint ipfx resin mundo contentz.Et fic patent rationes ad vtramquepartem. "e à. Tamenádillud argumentum quod fit de compatacione elTe ad cognofcere. Dicendum quod illud gencraliter intelledtum quod resibi eft verius, vbi veriuscognofcitur, non habet veritatem. Contingit enim cogno-Ícere quod non eft. Et ideo ficut ad tognofci non fequitur efIe, ita necad vere cognofci, vere efTe; necad verius cognofci, verius effe, Quando ergo dicitur quod vnumquodque ficut fe habetad eífe, itaad cognitionem, hoc intelligitur, quiaeadém priscipia quat fnt principia ef-(endi, (unt etiam p ia cognofcendi:fed tamen principia conferunt effe períeipfa:fed cognitionem nonconferunt per fe,fed per fuas (imilitudines.
li er loco eft quaftio de tertio artículo fcilicet generalitate exiftente rerum in Deo, & circa hoc quzrunmr duo. Primo quxtitur, vcrum mala fintin Deo. Secundo vtrum in Dco (int imperfecta fecundum quod huiufmodi. | QV.£S$STIO An mala fint in Des.
I.
.— Et deVerit. q.3. ort. 4.
Vod mala non fint in Dec, videtur pet Auguftini ranas.
deli. ar.Inrantum res reQté vituperantur, inquancum earum vituperator artém, ih qua faQa funt, videt, vtliocin cis vituperet quod iri arte non videt. Si ergo vitüperantur quartum ad malitiam, fiue inquantum mala,& hoc modo nori videntür in Deo: ergo hoc modo rioh fuht in Dco. | Ir?x omüe quod eft in Deo,eftéxipfo & per ipfum, vt dicit Auguftinus, & Magifter in littera: fed mala numquam funt é Deo,nec per Deum:etgo nec in Deo.
17$ Momnequodeft in Deo,aut eft (icut in principio,;. producente, aut ficut in exemplari exprimente,aut ficut in conferuante:fed conftans eft quod Deus non eft principium producens mala,néc étiam con(étuaris.
It&M non eft exemplarexprimens,quia ratio exemplaris attenditur fecundum atfimilationem: fed Deiad malum nulla eft affimilatio: ergo mala nullo modo funt in Deo. | Ir£M quaritoaliQuid melius cft, tanto magis diftatà rnalo: fed Deus eft optimus,quo nihil melius poteft cogitari:etgo tanta diftaritía differt, quanta nulla maior poteft cogitari: fed rnagis diftat à malofuod nec haber veritatem malitiz, nec fimilitudinem, quam quod habet faltem fimilitudinem,& ín quo riullo modo eft malum, quam in quo, aliquo rnodo cít: ergo, & c.
t. CouTR A: Omne quod cognofcitur abaliquo Ad eppo ui eft fua cogüitio,eft in illo tamquam in coguofcente: cad fed Deus cognofcit mala, quia ea punit & reprobat, & Et 1je: i b un ut. lil ^ difplicent.
ti 3. Ir & « omnequod cognofcitur in aliquo, & non E peraccidens,cft aliquo modo in illo ficut in exemplari: icd mala cognofcunturà Deo, fed non per accidens,quia Le nihil per accidens cognofcit,fed omnia perfe: ergo mala funtin Deo.
e 4. Ire omne quod cognofcitur ab aliquo nó per pri- X- uationeni, cognofcitur per fimilitudinem,& ideam: ted in Deo non cadit cognitio per priuationem, quia nulla c poteft in illo exemplari effe priuatio, cum fit purus actus: vec. |ergoficognofcit mala, non cogno(cit per priuationem, led perfimilitudinem:fed fimilitudo eft idea in Deo:crgo mala habent ideamin Deo.
CoNcrvS*5rio.
is Licet Deus fala cognofcat, ipfa temen non fumt in Deo, atque obid potiffimum, quodeum cau[am non babeant exemplarem.
R 2 s P. ad Arg.Dicendum quod mala à Deo cogno- M Ícuntur,nontamen in Deo exiftunt fecundum quod mauns ail la, quia fic loquimur ín propofito. Ideo,inquam,cognos Ícuntur, quia ficut rectum eft iudex fui & obliqui, fic fumma veritas, & lux, & actus eft ratio cognofcendi non tantum veritatem & lucem & aQum, fed etiam obliqui.
tatem tencbram & priuationem. Vnde lux feipía tenebram cognoícit. Non funtautem mala in Deo,quoniam illa dicuntureffe in Deoad quz cooperatur Deus fecundum aliquod genus caufz,& maxime fecundum genus cauíz formalis,& exemplaris: malum autem non habet [Deum pro caufa formali, & pro exemplari: quia malum tatione malitia dicit folum priuationem, exemplarauté ij fecundum quod huiufmodi dicit affimilationem. Hinc eftquod nec malum nec falíitas habet ideam in Dco: r fuum autem. oppofitum eft affimilabile. Vnde cum a vno & codem cognofcat Deus bonum & malum fibi es oppofitum, bonum cognofcic fecundum rationem allin milationis: & ideo bonum eftinDeo vt in exemplari,&c vtcognitum per fe, & per modum pofitionis.Malum au-" tem cum cognofcaturà Deo, non habet in ipfo ideam, ". [ideononettin Deo,quamuisfit in Dei cognitione, quia i quamuis cognofcaturá Deo,non tamen cognofícitur per " ideam fui,íed boni cuius eft priuatio: & ideo dicitur coi gnofciperaccidens & perpriuationem, — E 1. Àp illud ergo duod obiicitur quod malum eft in Dei cognitione,& cognitio eft Deus,igitur, &c. Dicendum quod hiceft fallacia fecundum accidens. Q uamuis enim idem fit cognitio Dei quod Deus, tamen aliud cónotat, ficut potentia, & fapientia. Vnde ficut non fequitur: Eft in Dei notitia,ergo & in potentia: imo eil ibiaccidens & confequens:fic & in propofito.
1 Ap illud quod obiicitur quod malum cognofciturin Deo. Dicendum quodiillud non fequitur, plus cnim dicit effe in Deo, quam cognofcià Deo, vcl in Deo. Cum enim dicituraliquid cognolci à Deo,per hoc intelligitur quod Deus fit ratio cognofcendi illud: fed cum [additur quod hocfitin Deo lignificatur quod Deus fit ratio coghofcendi vt exemplar,& per affimilationem, & ideo eft ibi confequens. | 3. Ap illud quod obiicitur quod cognofcit non per E HDI Qoo diifs cris Quis ESL | " QV£ZSTIO I. An imperfeGia (int in Deo.
Stepb. Brief. 1.Sent. dift. 18.4.6. L VM imperfectafecundum quod huiufmodi finr in Dco. Etvideturquod non, quia mala vt mala non poffunt habere fimilitudinem cum fummo bono: ergo pari ratione cum imperfecta non habeant fimilitudinem cum perfediffimo,non funt in Dee.
1. Ir Millafola funtin Deo quz poffunt effeá Deo, & per Deum: fed imperfectaà Deo non funt, quia dici- C tur: Dei perfecta fant opera.
Ad oppoficum.
Deut. 32.
?. Ir E Mfepecialiterobiicitur de materia & potentia | 4 diuerfitate & compofitione. Cum enim exemplar fub ratione exemplaris fit forma, fic actus purus, & ita omnino fimplex, videtur quod rationes materiz,& paffionis, & diuerfitatis,& compofitionis repugnent exemplari: & fi hoc, cü nihil dicatur effe in Dco,niíi ratione exemplaritatispatet,&c.
4- 1 TEM ficut veritascftgeneralis conditio entium, ita & vnitas:fed oppofitum veritatis non habet idcam in Dco,(militer & bonitatis: ergo pari ratione oppofitum vnitati:síed oppofitum vnitatis eft multitudo:ergo,&c.
CoNTAnA:Auguftinusad Nebridium: Quiatotum condidit,non potuit & partium non habere rationes:ergo cum partes fub ratione partium intimperfecta, patet quod habet rationes imperfectorum.
IrEM omniscognitio diuina e(tà priori, cum ergo in omni creatura príus cadat ratio imperfecti quam perfe- i, vt materiz quam fermz,principiorum quam principjati, partium quam totius: ergo per priushzc cegnofcit Deus:ergo fi perfecta habentideam in Dco, neceffe eft quod habeant etiam imperfecta.
IrEMdiuinum exemplar exprimit rem fecundum totum,alioquin non perfe&e cognofceret: fed materia cft de rei conftiturione, & imperfectum de conftitutione perfecti:ergo, &c.
ITEM omnis effectus affimilatur fux caufz aliqua affimilatione: fed minima a(fimilatio fuüfficitad rationem exemplaris:ergo omne quod eftá Deo, haber ideá in Deo, pet quam, priufquam fiat,eft exemplar in Deo: fed materia e(t à Deo, & paffio, & compofitio, & diucrfitas, quia orania dicunt ens, ergo omnia funt in Deo.
ConNucruvsrio.
Imperfecta (unt in Deo, non ratione imperfeionüs, quá priuationem dicit:fed rationeilliu, quod imperfeclieni fubeff.
Rzesponp. ad Arg. Ad hoc dixerunt aliqui quod imperfecta non funt in Deo, nec cognofcuntur d Dco peraliquam ideam propriam, fed per ideam fuorum op- B b pofitorum, Fundamenta. To.2.0pi/T.
Po fitio aliorum.
290. Lib. I. Sent. Dii. XXXV 1I. pofitorum, vt materia per ideam form, potentía per A! dentur. - Beatus Gregorius (aper Cantica Cant. inquit: ideam actus,multitudo per ideam vnitatis. Sedillud Íta-| iricet Deustommuni modo omnibusrebus infit prefen- N?h iu. renon poteft.Cum enim iíta dicant entitacm aliquam, H4, potentia, fabffantia. tamtn familiariori modo pe iat c & ita vcriratem, de neceffitate aliquam afflmilationem s det dn Her [| Cantica, habentad uum veritatem, & ita rationem exempla- atiam dicitur e[fe in ils qui mirificentiam operum Dei fad ritatis, & ideo neceffario (unt in Deo. Proprerea intelli-| |46995 e fidelius confideramt.. De boc Vidc eodem / "aed gendum quod cum quaritur, vtrum imperfe&tahabeant| |459w/firsus ad Dardanum in libro deprejentia Dei ait: ideam in Deo, hoc dupliciter poteft intelligi,aut radone| |* Cum Deus fot AATHYA IHCOYporCA e incommutabiliter * Té.1. 9i. " [ipfius quod fübeft, aut ratione imperfectionis, Siratione| |«/y4, eerpa ffabilitate jm feipfo manens, totus adefl re-|7" imperfectionis, cum imperfectio lir priuatio,& priuato! ee oppi us, Qd fingulis totus: Jed in quibus babitat, non dicatens, necaliquid à Deo, necaffimilabile, fic nó habetideam. Siautemratione eius quod fübeft, ficut materia dicitur quid imperfectum, & materia aliquam | eflentiam dicit, habetideam: fed non imperfectam. Quia (icut non viuentium eft idea viuens, & corporaliü Colo[f.2..b * fpiritualis, fictemporalium zterna, & imperfe&orum perfecta: nectamen malorum eftidea bona. Vnde notandum quod idea, ficut fupra ditum fuit in quaf(tionc de ideis, dicitaffimilationem extra genus. Prima autem allimilatio cft in ratione entitatis in Deo. Omne igitur quod de fe dicit rationem enctacis, fiue fir compofitum, fiue imperfectum, (iue materiale,fiue paffibile, fiue inactu, fiuein potentia, poteft Deoaflimilari & produci, & idco habet eífe in Deo. Quod autem dicit priuatiobent,necíuntà Deo, necin Deo. Ex his patec quod imperfecta funt in Deo,patent etiam qua(ita. Quod enim obiicitur de malo,patetrefpon(io,quia malum dicit fimpliciter priuationem in eo qued malum, non fic4mperfectum.
1. À p illud quodobiicitur quod imperfecta non funtàDeo, dicendum quod imperfecta fecundum id quod funt,à Deo funt,licet in eis non remaneat imperfe-&io,quia Deus perficit.
2. Ap illud quod obiicitur quod non habent affimilationem, dicendum quod quamuis non habeant in conditionibus fpecialibus,habenttamen in generalibus, &hocíufficit. Oninia enim habent rationem boni, & pulchri, & entis.
. 3. Ap illud quod obiicitur de oppofito vnitatis dicédum quod non eftfimile: nam vnitasfaluatur in multicudinc, non ficbonitas in malitia, nec veritas in falfitate, quia illz funt priuationes:non ficautem vnitatis priuatio eft iultiude, & ideo patettotum.
DISTINCT. XXXVIL PARS L QVIBVS MODIS DICA.
IVR DEVS ESSE IN REBY S.
E] T quoniam demonflretum ef ex parte,quo DEZ modoomnia dicantur [fein Deo: addenda E80) videtur bic quibtus modis dicatur Deus effe id in rebus, fVtamen id bumana mens vel ex digne valeat cogitare, vel lingua (ufficiat eloqui. Spiendurn ergo efl quod Deus iRymmutabiliter femper in feexiflens,pra[entialiter, potentialiter,e[Jéntialiter eff inomninatura fiue e[Jentia [ene fui defiitione, ch in omni loco fime cireum/ertptione, ci in ovni tempore finemutalilitate o. Etpratereain [ancfis [iritibus C anima: bus eft excellentius, fcilicet peraratiaminbabitans:e$e in bomine Chriflo excellenti[fime: in quo plenitudo diuimtatis corporaliter inbabitat, vt ait Apolllus. Ineoenim Deus babitauit,non per aratiam adoptionis, fed per oratiam-vnionis. (Ne autem ifla (quia capacitatem burnapa intellicentie excedunt?) falfutatis arguere aliqui praamant, [ancTorum auctoritatibus musienda mibi inem, hocipíoamittit rationem cffe&tus, & rationem af- fit circum[cripta limitibus: quo modo quis Audeat crea. fimilationis, & ideo falfitas & malitia ideam non ha-|. |,,,,,, zdu Spiritum fancfum, qui non babet cir.
etes p oig unm arc mcr QE EB rion ed so ibieoeeao Pdl ege e oum ccc dfc snE CO rec Rumania fodiqerrs murs c ER RUNS PRMPC EIER Sp Uu c NER Rma B |quit,i»oynen[a virtutis, "viutm poteflae, qua nu/quap| "iri. non ad/it, non defit [quam, fe oymnem per fua edocet, vi ubi fua [imt, ipfe effe intelligatur. Non autem corerali modo cum alicubi ftt, mon etiam vbique effe credatur, cum ej inomnibus effe non definat.. Ambrofiu 1. hb de Spiritu fancfo: Spiritum (ancfum probat non ef- Ccreaturam, quia ubique efl, quod eff proprium diuini tatis, Ha dicens:. Cumonnis creatura certis nature fua fis 2" dominationu eft. proprium. Item in eodem: Do. c Pini et omnia complere qui duit: Colum qb terram ego compleo. Si ergo Dominus efl quicalum complet d» Hir.244 terram,quis ergo poteft Spiritum Jancfum iudicare depuinationis Cj" diuine potesíatis exortem, qui repleuit| orbem? d$" quod plus cit, repleuit cj Iefum, totius mum- | - di Redemptorem. Ex bi algsque pluribus aucfaritatibus aperte msohffratur, quod Deus vbiquein omnicreatara c[fentialster prafentialter P potentialiter cit.
Quod Deusin fan&tis hon modo eft,fed etiam habitat: qui nen vbicunque eft, ibi | habitat. Infanclis veroetiam babitat, i quibus efl per gra: D rum: Nanenim vbicumque e ibi habitat, "Vbi vero babitat, bici. Infolis bonis babitat qui fant templum | — eius, C fedeseius.. Vnde per lf/aiam Dominus att: Ca- [f 66.4 lum mibi fedes e?, terra — pedum marum: quia in elecfis qui [mnt caeluen, babitat Deus C renat: qui eius voluntati deuoti obtemperant: malis vero qui (ant terra,iudies diflriclione calcat. Vnde im lib. $0.74 Sapient. dicitur: Thronus fapientie amimain]li: quiain o,,,, Auf lis fpacinlius ef] quam im alys rebus, in quibus tamen ommbe totus eff; O nemadmodum anima ( ait Augufi-|— nus n epi[f. ad Hieronymum de origine anime per omne: |Te.4Hf articulas corporis tota adeft fimul, nec minor in minori- 715 bus nec maior ir znaioribus fed tamen in aljs intenfius, E er inalys remi[fins operatur, cum in fingulis particulu corporis effentialiter tota (it: Ita (f Deus cum [i ie omni-Dus effemtialiter ac totus 1m illis amen plenius effe ditur quos inbabitatidefl ám quibus tta efl, vt facia? eos temlum [uum. Et bitales curn eo furit iam ex parte,fed in beatitudineperfecte. Mali-vera,tfitbi fint vbi ipfe efl qi nufquam deeff mon tamen [nnt cumeo. Vnde Auguflinus [uper Ioanne; Non [atis fuit dicere: Vbi eoo [ume ils fint: [n174 ed addit, mecum,quia c ibi paiferi poffunt effe vbi c. zu. illeeRi qui nufquam deeff.. Sed beati funt cum tllo, quia' medoin |.
non funt beati nift ex eo quod cum tllo fant, qui fruuntur JE sosiy eo, vident tllum [icut efl. Mali-vero non [unt curn illo, | Jp* [ER vt reci Dif. XXXVIL vt tei in luce n0 [unt cum luce. Necboniita nunc (mnt |A cumeo vt videant per (bectem, etft funt aliquo modo cum | DifM. eoperfidem. Comodo autem Deus babitet in bonis, ex illis aliquatenus tritelligerevalebis,que fapra dicfa funt, cum de Spiritus [ancIiproce A Vbierat vel habitabat Deus antequam effet creatura.
cpanc| | Sittfem queris;vbi babitabat Deus antequam Sanliba.cat. |Cieffemt. Dicimus quia in fe habitabat: vnde Aug. in "íw« b.s coptrac Maximinum: In templo, inquit, fuo Tabitat Deus, fcilicet in [ancTis qui funt tesnplum Dei, mado fecundum fidem ambulantes C templum Dei erunt aiiquando fecundum [pecterm, qualiter etia» nunc templum Dei fant Angeli. Sed dicet aliquis: Antequam faceret Deuscalum,ech terram, antequam faceret fancfos, vbi babitabat? In fe babitabat Deus, apud te babitat, ci a- Ceff. No ergo (ancfi fic (unt domus Dei, vt ea fubtra- | Lacadat Deus. Immo fic habitat Deus in fanctis,vt [1i- Pfe dilceferit, cadant.
BN Multa hic breuiter docet, quz confirmant przdicta. | Twirp| SCtndumel etiam quia (vt ait Auguflinusin libro 7.4dmd. ad Dardanur ) dicissift [lulti[firne nequit, Spiritum (anlum nou babere locum im no[lrocorpore,quod totum artya noflra impleuerit.Stultius dicitur etiam angu[Iys adctbi impediri Trinitatem,vt Pater D" Filius C Spiritus fatiétus alicubi (fmule[fe monpo[Jint.Verurm illud eft smulto rmirabi&ius quod cum Deus vbique fit totus, non tameninomnibus habitat. C)uis porro audeat opineriynift infcparabilitatem Trinitatis penitus ignoret, quod in 4lique po[fit babitare Pater, ctr Filius, inquo non babitet Spiritus fancus? aut im alique Spiritus [ancfus, in quo nen babitet Pater, ci Fikus? Fatendum ergo eff vbique |...e[fe Deum per diuinitatis pre entiam, fed non vbique per Merc.6. b ambabitatiomis gratiam. Propter banceniminbabitatio-LV. VI. 4 peyp cvatie non dicisnus: Pater nofletquies vubique,cum C boc verum fit.fed quies incalis id efftm v fanéfis,tn quibus efl quodam excellentiori vnodo.
QuodDeusinhabirator eft quorundam nondum cognofcentium Deum,& non quorundam cognoícentium.
Ende epi. paulo inferus, Rem di T4.
Illud quoque mirabile eif, quia, vt ait Augu[linusin eodem, Deus ef inbabitator quorumdam nondum cognofcentium Deum, c non quorundam cognofcenfium Deum. Illienim ad templum Dei non pertinent qui |E. cogafentes Deum non ficut Deum glorificant. Ad temlum Dei pertinent paruuli anctificati faeramento Chrif, C regenerati Spiritu fancío qui nondum «valent ca- | nofcere Deuzm. | Ergo p porwerum illi no[fe, nec baere, ifüi potuerunt babere antequam no[fe ^. BeatifJi- | mi fuit illi quibus boc est Deum babere quod no[je. Hic aliquatenus aperit Augu[linus quo modo Deu habitet tn aliquo, idest, babeatur, cum videlicet ita c5 inaliquoyvt ab eocogne[catury ( diligatur. S.Bonau, Tóm.4. | B |pultaloquimur, qua intelligere non [ums idonei. Verbi eloria.
tes, boctta foreintellicendum tradiderunt quod Des vbi- C D [qued bomo viuenscapere non valet.
Par L.
)- Quo modo Deus totus vbique fit per effentiam, | non poteft intelligi ab humano feníu.
Ex pradicfis patet quod Deus vbique totus efl per effentiam, cr in [ancfis babitat per gratiam. Cumá, fupeviue licet tenuiter offen[um (it,qua ratione dicatur babitareinquibu(dam, tunc efflagitaret ordinis atioidetiam Alfgnari us modo vtiqueper e[Jentiam.e totus fit mifi stus con [derationis fublimitae, atque immen[itas bu-—