1.2.3. Ex hoc paterit prima obicéta de necefficate infetédi,impoffibilitate caffandi, impoflibilitate di(cordandi: hxc. n- omnia dicunt neceffitaté confequentiz folá,quia infunt pdeftinationi non per rationé caufalitatis,fed precognitionis, q cft concors, certa, & infallibilis. Concors, quia pícientia, ftue pcognitio vera. Qui. n. cognofcit vere,cognofcit ré píentem effe ficut eft,& futura tic euenire licut eueniet.Eft.n.veritas adzquatio rei ad intellectum. Eft iterü certa: quia independens, quia nullo modo pendetex precognito:non.n.fecundü eíus exiftétiam cogno-(cit fedíecundü exigentiá luminis, & claritatis zecerna, in qua nulla cadit dubietas,fed certitudo fumma:& ideo de omnib.zqualiter certa eft. Et iterü infallibilis:quoniá eft totü poffe píciti circüplectens: & ideo in nullo poteft fal-Inec circüueniri. Et eft exemplü Boct. in lib.de conío.g; né vbieft multitudo viarum, quas omnes fimul & vno a- [pe&tu videre:ambulans perlocü (uum, quis poffit per di uer(as vias ire,nó tamen pofletvifum eius latere,pro eo qp nullàviam P sara ire; q ille non videret. Si ergointelliga tur vnus effe vifus qui poffet emnes vias prxuidere,& to- |!
uum poffe euntis, nullo modo quis eü pe cir: cumuenire poffet. Et talis eftafpectus diuinz prafciétiz, quiaab zterno cognouit g cogitate poteramus, vel velle: & limul cum hoc vidit in quá partem noftra voluntas, & comple&itur:ideo non poteft falli.Et quia predeftinatio] claudit przfcientiam,hinc eft quod concordat cum libero arbitrio,& non poteft difcordare,& non poteft caffari: & neceffario infert falutem, fed non neceffario efficit.
4: A D illud quod quaritur, vtrum predeftinatus poffitdamnari, dicendum, quod fic ine diftin&tione, quia quamuis hzc poffit diftirgui de re,vel dido, predeftinatum damnari eft poffibile, ficut hzc, album poffibile eft effe nigrum: hzc tamen non eft diftinguenda fecundum artem: predeftinatus peteft damnari, ficut nec hzc, homoalbus poteft effe niger. Nó enim poteft effe de dicto, cum non f di&um.Propter quod intelligendum, quod ifta habet tres caufas veritatis, pradeftinatus poteft damnari:ficut hzc,przdef(tinatus poteft effe preícitus. Aut quia forma ins i poteft ineffe fubiecto cum forma Implicata, vel poteft formam implicatam, vel fine forma implicata: quocumque enim modo przdicatum poffit ineffe,iudicáda eft locutio fimpliciter vera.Et dico quod intertio fenfulocutio eft vera, przdeftinatus poteft effe S.Bonau. Tom 4.
C|& qua cognofcit eius oppofitum,& hoc füpra probatum quod futurum fub ratione futuri quod ponitur femel efpreteritum, & nihil factum eft, quod fit neceffarium effe Quat 1.
& necefle eftomné hominem effe predeftinatü, vel prz- [citü, & ideo fequitur g poffit effe prfcitus. Ethocquidéneceffariü eft poni,nà fides dicit, & ratio,g, fequitur:fi iftà (aluari eft contingens:& qui diceret contrariü & affereret, reípuendus efle fecundü omniü iudicium certü. Et iterü,ars dicit q i confequens eft cótingens, impoffibile eft antecedens eífe neceflariü; & hocfuüpra probatü eft p tres regulas, & qui diceret huius contrariü, toram artem fyllogifticádeftrueret, cuius visillationiseft, vt oppofito cenfequentis non poffit ftare cum antecedente.Certü eft autem q oppofitum contingentis non ftat cü neceffirio: iftum ergo efÍe przdeftinatünon eft neceffariü, & eft neceífariü. vel contingens,velimpoffibile:& non eftim poffibile,vel neceffariu:ergo eft cótingens: & cótingens poteft non effe:ergo itte qui eft predeftinatus,pote:t no effc rzdeftinatus.tt hoc quidé credo quod necefle tit poni: de tamen difficile eft intelligi.Poteft tamen fic capi,ti p (upponamus quatuor vera. Primü eft qj prz(ens diuina aeternitatis circumplectitur omne tépus idem, & vniforme,& hocdicit Anfel.in lib.de concordia prefcientiz,& liber. arb. quod ficut prefens tempus circumplectitur omncm locum,& omne quod in loco eft,ita praíens zternitatis emne tempus,& hoc ncceffarium eft poni,quamuis non polli S ius oppofitum cffe fallum,& impoffibile:quiafihoc non effec, cunc mutaretur przíens diuinz xternitatis. Secundum eft illud, quod Deus vno & eodem cognofcit omnia:ita quod eft vnica Deicognitio qua cognofcit hoc, eft auctoritate, & ratione, non folum quantum ad illud perquod cognofcitur, fed etiam quantum ad aum diuinz cognitionis. Tertium eft, quod cum dicimus diuinam cognitionem, vel voluntatem ordinariad hoc cognofcibile & ad aliud:non ponitür ordo, vel ref; peétus in Deo actu,fed folum ex parte tei create vel cognitae: & ille quidem, ficut przuifum eft, non poniturin au, fed in habitu: nec de praíenti, fed defuturo. Quartum eft, fe verum, ponitur femper fuiffe verum, & quod ponitur femeleffe falfum. ponitur fuiffe femper falfum: & idco cum ponitur poffeeffe, non ponitur nec mutari, nec incipere. His przfuppofitisfacile eft intelligere quod pradeftinatus poteft efle przfcitus,& qued Deus quem pr v-Íciuit, petuit przdeftinaffe.Con(tans enim eft quod falus iftius qui przfcitus eft potuitab eterno przuideri, cum poflit effe ftue:fieri in tempore: & fi potuitab zterno erdinariad diuinam cognitionem,& volütatem, poteft & nunc. Etenim quia przfens tetum eft, & nihil tranfiitin fa&ü, hinceft quod ficut poteft cogitari vere potuiffe,& non przdcftinaffe ab aterno, ita etiam qp poffit nunc in füo (ilice: nuncaternicatis non pdeftinail: & hoc dicit Magifter in litera. A Gus tamen zternus diuinz cognitionis nó poteft cogitari non fuiffe,vel ad hocfuturum contingens ordinatü noneffe,& (i hocnon ponitur,non ponitur aliqua mutatio it terno przfenti:quia nulla ponitur fucceffio,nec pes mutatio in cognitione,quia nó| penitur in Deoalia cognitio: necin ordine ex parte cognoícentis,quia nó ponitur in Deo alius ordo:ngc in otdine ex parte cogniti,quia ex parte illa nó ponitur nifi futurü:& illud cü non cft, poteft intelligi cec nó effe futurü fine mutacione Et hoctotum clarius aperitur, fi ve-| hiamus ad fignificationem horum vocibulardisrat itus, prede[linatw.Predeftinatus enim,& prefcitus duo funt!
vocabula; € quantum ad principale fignificatum im- Iportant diuinam effentiam, quantum ad connotatum important futura contingentia. Quantum ergo ad principale fignificatum idem funt: quantum vero ad connotacum,quia funt contingentia que non de neceffitate in funt, poteft vnum effe alterum. Quia vero cónotata non tantum funt contingentia, fed etiam de futuro quz nihil ponütadtu,peffunt non ineffe, & ineffe fine mutatione.
A |przícitus:predeftinatus.n. poteft non effc predeftinatus, OC plene intelligere.Videmus enime-| Cum — aderat ipeum Difl 38.4r.
— perfuiffe,&c.ficut pater,& Anfelmus dicicSi dicaturaliquid effe futurüm de centingenti,conftat quod poffibile e(t none(fe futurum: etfi futurum eft, lemper verum fuit ipfum effe futurum: & ideo hac eft vera fine mutatione, & (ne inceptione, predeftinatus poteft effe przícitus. Nullaenim repugnantia eft nec ex patte fignificati, nec ex parte conpotari,& hoc patet fi refoluatur. Senfus enim eft:i(te eft Stelelbasnisid eft,ifteeftàáDeo prxcognitus, & faluabitur per Dei gratiam.Similiter, ifte eft praícitus, lenfüseft. Iite et przcognitus, & damnabitur per fuam culpam.Conflat enim quod in diuina cognitione non eft differentia infe, fed folum in connotato: eum ergofaluandus poflit damnati, przdeftinatus poteft effe prafcitus (inealiqua mutatione. | 4.5.6.Ex hoc patent tria obiecta:nam primum, & vltimum intelligitur informis quaaliquid ponunt actu circa fübiectum: fecundum vero de eo quod eft zternum quod nihil temporale connotat, taliaautem non funt ef-Íc prefcirum, & effe przdeítinatum. Et tic patent omnia, QV ESTIO It. An pradeffinatio ponat necefitatem m euentu.
Vppofito, quod predeftinatio nón inferat neceffitatem liberoarbitrio,quod non poffit aliter effe,quariritur vtrum ponat certitudinem in euentu, fcilicet vt nunuam aliter eueniat;nifi ficutDeus prediffiniuit.Et quod Io«n. i3. b |ic,oftenditur primo auctoritate:Ego fcio quos elegerim. 2.Tim.2.d | Et: Nouit Deus, qui fnt eius: ergo fi diuina cognitio eft certa, & infallibilis, & fallereturí1 non faluarentur illi Fanda. monta.
quos nouiteffe fuos certitudinaliter: ergo verü eft, quod |D Íiceueniet ficut przdiffiniuit Deus, & fic, &c.
IrzM:Ex nobisexierunt,fed ex nobis non erant: ponit illud pro figno, fcilicet quod illud eft fignum, quod homo non fuit ele&us,quando non perfeuerauit in bono finaliter:fiergo illud fignumi eft rectum: certum eft, quod omnes przdeftinati;& foli in gratia finaliter perfeuerant: etíi hoccertum eft, quod folifaluantur, & omnes: ergo certitudo eft in euentu. | IrrM Auguftinusinlib. debono perfeuerantiz.Przdeftinatio eft przícientia beneficiorum Dei per quz ceruffime liberantur quicunque liberantur. Si ergo liberancur certiffime, patet quod certitudo falutis eft refpectu períenarum,& tic, &c.
Certus eft numerus electorüm,qui non poteft minui,nec augeri: ergo videtur, quod certitudo fitin quodam numero. | | IrrM hocvideturratione, quia in domo Patris funt multe manfioncs,ficut dicitur in Ioanne: Autergo preuidit Deus, qui debeátibi habitare,aut non. Conftat quod prauidit qui debeantibi effe: ergo fi aliquis eorum defit, aliqua manfio vacua remanebit: fed hoc eft inconueniés, & indecens in Ciuitate füperna:ergo certü eft, quod quilibet przdeftinatuslocum fuum habebit.
Ir zM numerusele&torum à Deo przfinitus eft, optima & decentiffimaratione, & proportione: fi enim fecit omnia ordinatiffime,multo fertius füpernam ciuitatem: Iean-J4.
16.Lib. L Dif. XL.
Cumenim ponunturinefle vera de futuro,ponütur fem- A|fed optima proportio fcedatut, & perditur per augmennalitertotfaluabuntur,& nó plures, nec paucioresquot Bir um,videtur: Rumpebatur rete. Gloffa: Non tot intrant C|duo:&D.faluari,& tunc erunt quatuor:ergo nullacft cere —PÁ.
QQuetllL — | tum, & diminutionem,ergo (i non poteft effe, vt fic ibi defeius ordinis, & proportionis cobgruentis,certitudi- Deus przuidit.
1. Szp contra:Quod non fit certitudo euentus quà- |Ad oppo. tum ad perfenas videtur fic. Tene quod habes, ne alius |átum. accipiat coronam tuam. Glofla,ibi: Dum alius labitur, | 4p». alius in locum eius fubinducitur:ergo fi vnus vendicarfibilocum alterius, non euenit ficut Deus ordinauit, imo totadie fittranfmutatio. 7 i. Ir & M füper illud Iob: Conteret multos. Gre-| ig; 4; goriusibidem: Locum vitz aliis cadentibus, alii fortiuntur. | 3. IT* M quod nonfitcertitudo quantum ad nume- Luc.s.b de ludzis quot funt przdeltinati:ergo pauciores faluan. tur,quam funt przdeftinati.- 4. Ir£MlegiturinDeutc. Addat Deusad huncnume-|Desti rum multa millia. Gloffa: Ad hunc numerum ptzdifhnitum in Dei preícientia,qui nouit, qui funt eius:ergo fi Deusadditad numerum prediffinitum, non eft certitudo quantumad numerum faluandorum.
j.Item quod quantum ad neutrum fit certitudo,vide: tur. Intelligamusenim A. B. C.effe numerum pradeftinatorum. D.E. F. numerum praícitorum: tuncquaro Á. ita benepoteft damnari ficut & D. Et econuerio D.ita faluari ficut A.Ergo nulla eft certitudo quantum ad per-Íonas.Rurfus A.poteft damnari, & cunc folum remanent titudo quantum ad numerum.
6.Ir&M hocipfura oftenditur deducendo ad inconueniens. Sienimcertumeft, qui & quot faluabuntur, ita quod ficeueniet,& nonaliter:ergo certum eft,quod nullus przdeftinatus damnabituraliquo cafu, vel euentu, & nullus przícitus faluabitur:erge nullus debet curare vtr faciat bene, vel male,quia fi prefcitus eft, quidquid faciat; in fine dánabitur:fi przdeftinatus,quidquid faciarin fine (aluabitur:ftultus eftergo,qui non comedit, & latatur,& nonhabet bonain vita fua. | CowNcrvsrio.
Predeffinatio à parterei euenientis,mullam ponit certitudinem in euentu, licet à parte Dei precegnofcentis, infallibiluat, & immutabilitati certitudinem ponat. R zs p. Áp Árg. Dicendum quod eft dicere certítudi- b nemáparte reicuenientis, &à parte Dei preordinátis. Si| vius fa-: aibi).
loquamur de certitudine à parte rei euenientis, cum hac qué arti.
dicaturcontra contingentiam, fic dico quod nen eft maior certitudo in numero cle&orum, quam fit in numero aliorum futurorum contingentium:quia pendet euentus noftrz falutis & damnationis ex noftri arbitrii libertate. Siautem loquamur de certitudine à parteDei przcogno- Ícentis,(ic certus eft euentus falutis, noftre certitudine infallibilitatis,quia diuina prafcientia non fallitur: & ideo euenit, vt przíciuit. Certus etiam eft certitudine immutabilitatis,quia diuina difpofitio, & ordinatio non variatur, vt modo eligat vnum, & modoalium: fed qui Íemel electus eft, femper fuit, & erit, & nonalius. Rationes ad primam partem indu& procedunt de certitudine cite-&us euentus,non quantum ad neceffitatem, fed quantu ad infallibilitatem precognitionis, & quantum ad inuatiabilitatem zternz predeftinationis.
1.2. Àp illud etgo quod obiicitur, quodaliasalterius locum accipit & coronam,dicendum quod locusztern manfionis, & corona retributionisalicui debeturfecundum reputationem ptafentis iuftitiz, alicui fecundum prediffinitionem praícientiz.Et contingit quod vnus locus debeturalicui feeundum prafenté iuftitiam, & quod illo ca- P GN EE rHO - TTE moe INGRESA EQUO CREDE" Diftinót. X ] illo cadente alius intrat, cui debetur (ccundum eor: À nitionem ztetnam Quando vero alicui debeturlocus fecundum pradiffinitionem xternam, poteft quidem cadere, & locum perdgre,& alius,quinon eft przdeftinatus poteftacquirere:fed ramen hoc nunquam eueniet. Quia ergo przícitus inftus frequenter locum zterna manfionis perdit, quem alius qm reritiacquitit, & nemo fcit vtrum ftt przfcitus,vel predeftinatus: ideo quamuis (ciat fe effc iuftum,timere debet neamittat locum. Et ad hunc timorem hortatur beatus Ioannes in predicta auctoritate Apocalyp(is: Echie timor bonus eft omnibus, & pra-(citis,& predeftinatis:quia humiliat, & folicitat.Econtra, certitudo de electione eleuatin tumorem, & deprimit in torporem: ideo fecundum ordinatiffimam difpoficionem hocfa&um eft, vt nulli reueleturan fit pradeftina- ^" —— u Quaft 11. 327 .QV.ESTIO I. An electio fit in Deo ab eterno,vel ex tempere, Et 1. Sent. difl. 41.9.1 art.1.Cy 2. Et de verit. q.6.art.1.
Steph Brulef.1.Sent.difí. 40.4.6. Petrus de T arantaf. Sent difl 4.1.8.1.
Q7 eledio in Deo fit zternaliter, oftenditur primo auctoritate Apoftoli. Elegit nos ante mundi tus,nifi (ità Deo confirmatus in bono, vt non pollitele-|B conilitutionem, vt e(femus (an&ti, & immaculati coram| Fundauati per ———, vel torpere per negligentiam. Patet ergo,quod illa auctoritas no fignificat mutationem fieri in przícientia, velaliter euenire, quam Dcus pretfcit:ted quod » actualiter iuftus eft, poteft locum quo dignus eft perdere perdendo iu(titiam,& quod quí peccator eft, poteft fibilocum debitum acquirereacquitendo iuftitii, & hoctota die contingit. Exemplum in veteri teftamento manifeftum fuit de Saule,& Dauid in regno, cuifcilicet Sauli recte potuitdici:Tene quod habes,id eft,humilitatem, & iufbitiam,ne aliusaccipiat coronam tuam tibi debitam fecundum ftatum przfentem, alii tamen debiram fecüdum difpolitionem eternam, Exemplum etiam leftincoronis quadrasinta martyrum.
o 3. 4. ÀD illud quod obiicitur de diminutione, & augmento.Dicendum quod totum referendum eftillud ad| C ftatum prxfentis iuftitiz. Namilla Gloffa; Nontotincantintelligitur tempore primiziuxEcclefiz, quia multi intrabunt in tempore finalis Ecclefiz. Similiter quod dicitur, quod Deus addat ad hunc numerum,inzellifitir iuftificando plures,& vocando ad fidem.
j. Ap illud quodobiicitur, quod poffunt effe plures, & pauciores, & alii quam fint prxfciti:ergo ibi nó eft certitudo:dicendum quod non eftcertitudo neceflitatis, eft tamen certitudo infallibilitatissquamuis enimpoffint effe alit,& plures,tamen nunquam erunt,etfi effent, tücab zterno przdeltinati eílent;idco non poteft ibi cadere alituia mutatio.
6.À» illud quod obiicitur,quod fi ita euenit,tuncfru- [tralaborat praíciras, & przdc(tinatus,dicendum quod illud etargumétum,quod ducit eos jn torporem, & im- | p pietatis excufationem: & ideo primo oftendendum eft eos ftulte arguere inferendo à limili, dicendo fic: Deu: przdeftinauit vtrum tu debeas crasviuerc an nó:ad quid ergo comedis,& bibis? Qui icargueret, & ta!i rationi confentiret,argueretur dementia [irniliter in propofito. Secundo refpondezurargumentando. Tu dicis qucdDe? predeftinat, & ego dico, quod Deus tanquam iuftus iudex,iufte remunerat. Nullum benum ergo irremurteratum,nullum malum impunitum: ergo nullus laborat fine fructu,nullus torpet fine damno. £t propterea dicendum,quod przdictaargumentatio deficit:proceditenim acíiDeus przdettinaret, & praíciret in euetum omnem: fed non pradeftinat hominen ad falutem, nifi per merita:nec reprobat, vt perueniat in damnationem finc meri tis.Etideo non folum eft noftra falus ex parte Dei, fed ex| E parte noftra, & cum ipfe velit omnes faluos fieri, Scomnious gratiam impertiri, folum ex noftra malitia, vel negli- [gentia venit detetus noflrz falutis, | C Oníequenter quantum ad tertium articulum quz- 4 titur de diuinaelectione. Etcirca hoc queruntur duo. Primo quaritur,vtrum electio lit in Deo aternaliter vel ex cempore. Secundo quaritur; quid lit electiofecundum rem, «x * S.Bonau.Tom.4. '.
N Ip Q., menta. CoNTR A:Egoffcio quoselegerim:fed omnes elegerac| Eph. 1.4 temporaliter qui erant eius difcipuli ergo non eft alia cectio in Deo quam temporalis. | Iean.15.6 IT E M quod clcéztiolitin Deo, videturperrationem, quia omnis agens dilcrete & ordinate, eft agens perele-Cionem:fed Deus eft huiufmodi: ergo in Deo eft ponere electionem. ITEM quodab eterno videtur, quiaomnis dile&io, quz eft fpecialiteraliquorum,nó tantum eftdilectio,fed| — etiam electio:fed prxdeftínatio Dei non eft omnium ho-|' minum,fed folum faluandorum: & przdeftinatio nó eft Áine electione:ergo neque finc electione: fed illa ab zterno,ergo & ifta. 1.5 E D contraperDamafcenum: Electio non cadit in Deum;quia diuina natura non eft poffibilis ad ignorantiam. | Ad oppo-1IrEM cligereeftalterum alteri praoptare:fed Deus fitum.
Sos Damayc.l. vultounes homines (aluós fieri:xergo videtur, quod cle- |. ^7 3. de ortho. Qio non fitín Deo. fae cap. 2. 3. Ir E M videtur quod folum fit in Deotemporaliter: |poff medi; eleio enim non effet (i homo perftitiffec: ergo videtur, quodlapfus hominis facitad electionem: fed temporale non facitad effe zternum: ergo ele&tio non cít zterna, (cd temporalis. / 4. ITEM clectio eft diffimiliterentium:fed omnia in Deozternaliter funt vnum, & fimiliter: ergo electio eft rerum exiftentium in proprio genere: fed in proprio genere non funt nifiex tempore;ergo necelectio. j.IreM electio cft przoptatio:fed Deus nihil preoptat alii quantum ad intentionem affe&us:etgo folum quantum ad excellentiam effectus:fed effectum non eft pone- | 4rifor. s. re nifi ex tempore:ergo,&c.: 200 |Enea. 6. Ir à M m pluseft vocatio, quam electio. Multi enim funt vocati,pauci ele&i. Sed vocatio eft tempora- | Mat.22.b] lis:ergo videtur fimiliter quod eledtio. Confequeriter ergo cum vocatio fittetmporalis, predeftinatio vero zterna:quaritur,vnde hoc cfl, quod electio & temporalis ct & xterna.
CowNcrvsro.
Eleiio, vt dicit diletHonem cum difcretione folum, eterna et: fi vero dileclionim cum difcretione,delibevatione, Cr inquifitione precedente, cum talis fit in creatura, temporali esl.
Rzsr. AD ARG. Dicendum quod electio dicitur du pliciter. Vno modo prout dicit dilectionem cum difcretione folum. Alio modo, vt dicit diledioné cumdifcre-].
tiorte przcedente,& dcliberatione,& inquifttione.
i. Er primo modo eftin Deo,fecundo modo in creaturajin qua cadere poteft ignorantia:& hocfecundo modoloquitur Damaícenus.; 1 Ap illud quodobiicitur, quod voluntas Dei, & | Voluntas dilectio eft (ine difcrerione, dicendum quod eft volun- |quotutasantecedés,& coníequens; Antecedés,qua vult quan- plex. cum in fe eft:confequens, qua vult cum przfciétia noftrz . Ee a falutis, refpicit voluntatem aritecedentem,& hac diligit omnes: X alia qua refpicit confequentem, & hac diligit omnes faluandos:& haceft electio. | 3. A p illud quodobilcitut, quod electio non effet (a homo non peccaffe:dicendum quod eft electio qua elicur melíorà minus bono. Hecfíecunda effetfi homo non peccaffet: prima.a.nó effet,fi homo nó peccatffet:nó quia lapfus aliquid faciat ad rationé eligendi, fed przuifio lapíus.Ecquamuislapfus hominis fuerit temporalis, przuifio tamen eius fuic zcerna. | lium entium, dicendum quod ticut dilectio duplex eft, quzdam quz oritur ex confideratione bonitaus, qu edam quz eft principium bonitatis: fic ele&tio duplex eft. [Quzdam quz caufaturà diverfitate,& preeminentia eligibilium,& hzc contequitur eligibilia, vt electio huma. ua. Quadam qua eft ratio diuernitatisin eligendo, vt diuina, haceft diffimilium,non quz funt, ted qua futura funt, & talis pracedit, & eft eterna:nifi enim etlet diuina ele&io,omneseffemus reprobi, & mali: & ic patet illud. j.Ap illud quod obiicitur, quod electio eft przoptatio,dicendum g praoptatio ratione maioritatis effectus poteft effe dupliciteraut per modum appropriationis,liue operationis, velapplicationis,aut per modü difpofitionis,& przordinationis. Per modü appropriacionis.ponit effectü ina&u: per modü praordinationis, & difpo-Íitionis ponit in potentia tantum: & ficut difpofitio eft zterna,ita & praoptario. 6. AD illud quod obiicitur dé vocatione,quod folum eft cemporalis, dicendum quod vocatio dicit actum, vt lexteriorem: electio dicit adum vtinteriorem: prxdeftinatio dicitactum, vt anteriorem. Quoniam ergo actus, vtexterior connotat effectum vt exteriorem: ideo vocatio folum e(t temporalis.Rurfus, quoniam actus, vtanterior,non habet rationem initiandi:ideo predeftinatio eft folum terna. Sed quoniam actus interior per manifeftationem fit exterior:hinceft quod electio eft eterna, & temporalis. Quod ergo objicitur de vocatione, quod in plus eft, ergo prior, dicendum quod prior eft fecundum rationem intelligendi tamquam communior: fed non quantum ad ordinem durandi: non enim eft fuperius ef-;entiale,fed effectu confequens:& fic patent omnia.
An elediofit idem quod predeflinatio.
Vid (it ele&io, & quod fitidem quod przdeftinatio, videtur. Magifterenim dicitinlittera; Cum autem predeftinatio fit electio, qua Deus elegit quos voluitante mundi conftitutionem:ergo, 6c.
Funda. menta.
ITEM ratione videtur, quiaomnis przdeftinatus eft| E Jele&us,& omnis electus przdeftinatus: ergo przdeftinatio eft electio, cum perfe przdicenturadinuicem.
IrE M: Quorum oppofita funtceadem, ipía funt eademi fed oppotitum electionis eft reprobatio: & hac eft oppofitum przdeftinationis:ergo, c» cerera.
1, CoN TR A: Quzcunq; tunt diucríorum,ipfa funt diuerfa: fed predeftinatio eft folum bonorum, eledio vero falusndorum, & aliquorum damnandorum ergo, Iean.6.g |c-c.Probatio minoris habetur in Ioanne:Nonne duodocim vos elegi, & vnus ex vobis diabolus eft?Si tu dicas, quod illud intelligitur de ele&ione téporali.C o w r &4: Ele&io temporalis fignum eít eterna: aut ergo concordant,aut eft fignum falfum. ^g Ad oppofitum.
L1b. 1l. »eütentiarum, (Alutis,& prima quidem eft omnium, fecunda veronon. À | à [TEM: Sinumquam effet aliquis malus,effet pre-Secundum hunc nodum eft dilectio duplex. Vna quz gitur, & feparatur bonus à malo,& eft electio quafepara- - 4. Ap illud quod obiicitur, quod eleio eft diffimi- | J deftinatio, fed non effet electio: fecundum hec ergoaliud obiectum refpicit electio, aliud przdeftinatio: ergo |nonfüntomnino idem.
3. ITEM: Agens fecundum propofitum dicitur agens per ele&tionem,& non dicitur agere fecundum predeftinationé:ergo differt predeftinatio, & electio. Quzritur ergo qua fit differentia, & quod fit prius fecundum CoNcrvsio.
Ele(Tio fecundum affeclionem dilectionis, idem esf quod pradefhnatio: electio vero fecundum effeckhum finalis gratificationis, efl fignum prede[linationuin-B fallibile.
Rzsr..AD Ax6. Dicendum quod clcáiotripliciter dicitur. Eftenim electio (ecundum affectionem dile &ionis, & fccundum effectum finalis gratificationis, & fecundum ftatum przlationis. Prima eft eterna, & eft idem quod predeftinatio. Secunda Eft temporalis, & fi. gnum prima infallibile, Tertia fimiliter temporalis,nec e(t effe&us, nec fignum zternz ele&ionis. Multienim praficiuntur mali, & reprobi, & vtinam non fint plures mali,quam boni.
r. ÀD illud quodobjicitur de verbo Domini, dicendum quod intelligitur de ele&ione pralationis: & hzc nó efttantum bonorum,necomnium bonorum:& idco vere patet,quod non eft idé quod predeftinatio.Et quod C|objicitur quod eft fignum, dicendum quod non eítágnum certum,nec Deus dat pro figno, & ftultus eft, qui huic figno credit. Sed ele&io fecundum effeQum finalis gratificationis, hzc eft fignum certum fimpliciter,íed nó eft certum nobis. Echzc differtá vocatione, quia multis. datur gratia qui non perfeuerant: ideo dicuntur vocati, -|fed nó electi, & de his dicitur: Multi funtvocati, pauci veroclecti.
1. Ap illud quod obicitur quod ele&io refpicit malum,& cenuenit omni agentiá propofito,non s pradeftinatio. Notádum quod in Deo denm funt propofitum, przdeftinatio,S& electio fecundum rem,tamen differunt fecundum rationem intelligendi.Nam propofitum (impliciter dicit voluntatem faciendi aliquid.llleenim dicitur proponere, qui firmiter vulcfacerealiquid. Eledio plvero, & pradeftinatio addunt füpra voluntatis conceptionem, fed differenter, quia predeftinatioadditordi-^ [nem,&dire&dtionemin finem: fed electio difcretionem.
fiue feparationem à fuo oppofito. Vnde propofitum dicitfirmam voluntatis cenceptionem,pradeftinatio cum cóceptione dicitpreordinationem,& electio quamdam difcretionem. Secundum ergo hoc patet, quod propo- (itum eft prius fecundum rationem intelligendi,& deiudeelectio, quia prius eft intelligendum aliquid feparari à malo, fiuc à malitia, quàm dirigi in finem, X fic patet diuerfitas & ordo. ui j. ET exhocpatetillud quod vltimo queritur, quare agensá propolito non femper dicitur agere fecundum pradeftinationem, ficut fecundum electionem, quia omnis agensa propofito deliberans, alteram partem contradictionis przaccipit: ideo omnis caljs dicitur eligere: fed non omnis agens fic ordinateffe&um in finem, fed vtplurimum feipfum. — Predeftinare autem eft praordinarealterum in finem, & hoc quidem competit Deo |proprie, & idco patet illud. — Predefítinatio enim tria tionem praordinandi & hzc eft gratia:& rationein linis,: & heceftgloria:& fic funt tria,fcilicet quod, &per quod, & ad quod...D ARTICVLVS Iv.
Onfequéter eft quzítio de quarto articulo, (cilicet. de reprobatione. Et cü ea qua dicta funt de prede- P und ; f'inaaonec — CENE Gái PESJTISE ta iT -e / Art. ÓIV.
Quit. 1. & IL.
[tinatione zrerna,tint dicenda, vel aptari poflint repro-, À (cor obduratum,quod eftin peccato ftabiliturn, quod eft bationi,quariturfpecialiter de obduratione quz eft eius connotatum,de qua duo queruntur. Primum eft, vtrum Iit poena, vel culpa. Secundum, vtrum obduratio fità Dco. E An obduratio fit pana, vel culpa.
Petrsus de Taranta[.1.Sent.difl.4.0.4.10. Gabriel Biel.1.Sent.difl.4.1.3.vnica.
Vod autem obduratio fit peena, (icoftenditur per illud:*Cuius vult miferetur,&c. Gloffa Auguftini: * Ref. 9-1| Ob duratio eft nolle mifereri: fed nolle mifereri none zm culpa,fed poena:ergo, &c. d wm42in| 1TEM ibidem:Milereturfecundum gratiam quz gramtdie to. 4.| tis datur: obdurat autem fecundum iudicium quod meritis redditur: fed conftat, quod non redditur bonis meritis, ergo malis: fed quod malis meritis redditur eft poe na: ergo obduratio cít poena.
Ir£M hocipfum videturratione, quia in hoc differt culpa & poena, quia culpa eft affectio voluntaria, poena eft affectio inuoluntaria. fed obduratio cordis eft inuoluntaria,quia nullus vult dehabilitari, (iue obdurari: ergo, &c.
IrzM ficut fe habet excecatio ad intellectum, fic obduratioad effe&um: fed exczcatio dicitpaenam;nó cul-| c pam: ergo & obduratio.
1. CoNTR A: perillud Apoftoli: Secundum duritiam, &c. Glofla ait: induratio eft perfeueratio mentis in malitia pertinaci, per quam fit homo imponitens: fed hoc dicit culpam: ergo, &c.
2. Ire M Auguftinusde praedeftinatione Sanctorum: Obduratio nihil aliud eft quam Dei obuiare mandatis: Li.drgara- fed obuiare mandatis dicit inobedicntiam: fed peccatü, dio c519.1- vt dicit Ambroltius, nihil aliud eft quam preuaricatio le- .*gisdiuinz,& celeftium inobedientia mandatorü: ergo obduratio dicit peccatum.
3. IT£M ratione videtur,quia nulla paena temporalis fecundum quod huiu(ímodi opponitur gratie grauficanti: led obduratio opponitur gratiz gratiticanr, & maxi- Fundamenta.
Ad oppoficum.
me gratiz finali:ergo obduratio non eft peena,fed culpa. D DeverRe-|- 4. ITEM in hoceft differentia inter paenam & culpi| lig.t.22.À quia, vt dicit Auguftinus, poena eft malü quod patimur, jii IMS culpa vero malum quod agimus: fed obdurationé vnüf- Ca.35.10.7.| Quique facit fibi, ficut dicit Auguftinus in lib. de gratia, & libero atbitrio: Indurauit Deus Pharaoneiuftoiudicio:fed ipfe fe perliberura arbitrium.Et quod obduratio P/os.b lürà nobis,patet:quiain Píalmo ditluadetur: Nolite ob. durare corda veftra:ergo,&c. | CowNcrivsrto.
Olduratio, vt dicit inbabilitatem ad impreffionem gratie, fic 5l pena peccatizvt vero fignificat flabilitatem in peccato;cff dif-Pofitio precedentis peccati:vt vero dicit voluntatem tmpugnandi Deum, precepta, Cr gratiam (uam, e5l peccatum in Spiritum (ancium.
Rzsp.ad arg. Dicendum quod obduratio in fpiritibus eft translatiue dicta ab obduratione in corporibus. In corporibus autem duritiam fequitur triplex proprietas, quamuis in(it corpori per eandem naturam:non fic fpiti- Duum |tui.Durum enim eft quod eft inhabile ad fufcipiendum, qut mo- 'eft ftabilead permanenduni,eft iterumforte ad rebellan-Hus dum, fiue re(iftendum. Secundum hunc triplicem mo-|.— [dum corobduraridicitur ttiplicirer. Primo modo dicitur corobdurari ex hoc, quod eft inhabile ad impretlionem gratie füfcipiendam:& hoc modo fonat in patlioné. Eteft pana contequens culpam. Secundo modo dicitur B |triplex eftpoena.Eft enim quzdam poena inflicta, quedá multum compactum ad amorem peccati:& hoc modo obduratio eft peccatum cum difpolitione,(iue difpo(itio peccati przcedentis. Tertio modo dicitur cor o duratum cor rebelle, quod vult Deum, & eius mandata, & gratiam impugnarc.Et hoc modo eft fpeciale peccati genus,fcilicet peccatum inSpiritum fanéctum.
1,2.Er fecundum illum modum triplicem diueríz au- &oritates procedunt de obduratione, que videntur fibi obuiare: fed diucríis viis procedunt fecundum membra diftin&ionisprzdicte.Concedédum eft ergo, quod obduratio vno modo eft pena:concedédum nihilominus, quedaliis modis eft culpa,fiue difpofitio culpa.
;.Ap illud ergo quodobiicitur,quod perna gratie non repugnat, & etiam fonat in paffionem: dicendum quod contracta,quedam acta.Poena infliGta fimpliciter eft paffio,& non repugnans gratiz, vt fames, fitis,& egritudo. ana contracta eft fomes,& concupifcentia,& hac quidem paffio eft, & ideo poena,fed tamen inclinat ad actionem malam: & idco gratie repugnat, non quantum ad fubftantiam, fed quantum ad inclinationem. Poena acta eft (icat obduratio,& gratizexpulfio, & hzc quidé po:-na eft, quia patfio e(t: fed quia ex mala a&tione, fiue ex peccato eft, & illud concomitatur infeparabiliter, ideo opponiturgratiz:& ita patet, quod nihilominuseftpa-| — — na, & paílio. Quamuis enim contingat per propriam a-&ionem, nihilominus pcena eft, ficut patet in fcabiofo, qui infcalpendo fe delectat, fed poftea fentitin carne ardorem. a QV.E£STIO IL An ebdstratio fit à Deo.
"Trum obduratio fit à Deo, fiue fit effe&us Deire-| 4 ey, probantis. Et quod fic videtur: Cuius vult mifere-| (cum. tur, & quem vult indurat: fed idem eft aliquid fieri Deo| Rom, 9.d auctore,& Dco volente:fi ergo obduratio cft Dco volente,ergo & Deo auctore.