VERVMTAMEN Aadbu infant, c focundum coniunclienem arewmentando ifa procedun: Non enis inquis, potefl effe, vt aliquispredeflinatus [tc damnetur.Vtrumá, tflorum finulejfe na potefi: fed alterum beri non potef! non ejfe, feilicet quin ifle ftra. deflinatue,ab eterno enim prede! natus efl non potefl 9H0A0 non eJe pradeflinatus. Cum ergo ipspo(Jrbile [it fi multrumá, effect impo[]rbtle ft alterum non e[Je,videtur non pojJe alterurm ejfe, fetlcet vt. damnetur. Quod ffestsergo noripotef affe,vt mo fAluetur.1m buiusquaflopisfolatione,mallem alios audire, quam docere: Dicimus tarnen de pra[ctentia fimilem po[Je moueri que[honem. Ideoo, tárh bic,quamibi,unam facimus re[onfinemdicentes, determinandum fore illud cui innititur tota bac quéjlioy fcilicet imporbsle est alterum ifforum non elfe...Cilfcet quim tffe modo [it prede[Tinatus: Ab eterno enimie pradeflinatus eff. Diffinauendum entm ef? cum ait: 1enonpoteit rmodenon W ooi » Vtlpon patei modo ejfe quin (it pradeflmatus: Hocenim coniuntfim, veldifiuncfim intelligi poteff. N.om enimpotefl ejfe vt ab eterno fit pradeflimttus, cj »modo non fit predeflinatws: necpotefl ejfe fimul vt fit predeflinatus, Cir non [ii predeflimsatus: (ed tamen potutt effe.) ab eterno quod nan effet predelinatus, C potuit ab eremo mon efepradeflinatw..
Et fiént ab eterno Deuspotuit éutü nónprade[hinare, ita conceditur 4 quibu/dam quod c móao potefl Deus eum ponpredeftinajJe. Ab eterno ergo pátef] Deus nan pradefhimaje ewrm:ergo potefl iffe mon fuiffe predefitnatue. 5i vere non fui//et predeflinatus,nec rmodo effet predeflina-Hus: Ergo modo potefl non e[fe pradellinatus Ita c5 deprafeientia c de prefettis dikunt. Quod in acfiombus velin aperatioribits Dét ei bominum uullatenus concedur: Ex qua enim aliquid facfumest vel dicium,non concedunt quod paff non effe vel nonfui[fe, inno impofiibile eji non pofstbilttatem vel ampo[Jibilitatem ad naturas rei exientis.Cum vero deprefcieutia velpradeflinatione Dai agitur.po[fJibiltae velimpo[Tibiltlas ad potentiam Deirefertur, qua (Emper eadern fuit c e[f:quia preieffinatio, rejctenttas potertiayumur tn Deo eff.
"SN Quid ft: probatio Dei,& in quibus confideretur, J & quis fit predeftinationis ' T cffcctus.
Cumqueprade[finatio fé gratie preparatio,idefl, diuina elecfto qua elegtt quos voluit amte mundi con[Iuuttodeflinattis fit, c dammnetur. Imtelligentta enim conditio om ait Apoffolus. Reprobatio econuerfo intelligenda eff pre[rtentia iniquitatis quorundam," praparatto daq pod erntentia dictionis. Alia namá, fit intelligentia, fi per con- pig a, t X ux L» Le o —— JI recle viuendum e in bono pefeueranaum adiunamur, C ille quain futuro beatificamur-ita reprobatio Dei, qua ab eterno eligendo quó[dam reprobauu, fecundum duo confideratur: quorum alterurm prafot, e mon praeparat, ideifintquitatem:alteruss pré [cit e py.eparat, fcilicet eternam paruam. Vnde Atigu(inus a Profherum ci Himur in Glo. [eyiusm, Fic, inquit, veoula mnconcu];e tenenda eit, peccaipi Vert pae effe mon praparatos,paenam auads. cap.ad | í Rem.ci7.. |femeljepreparatap. Preparautt CHIPAI Deus,vt att Aute. ufinus in libro de bono per[éuerantie,in pre[cicntia fua, nibus voluit bona fua: c quibufcuna, donat, proculdulio fe dlonaturuim effe prafciuit. | Preparanitetiam Deus, vt ait Fulgentius malis qnem eternum: illis vtid,, quos ieflepreparawit ed luerida fusplicia: nec tamenprepara-| |ait ad facienda peccata. Praparauit euim Deus quod diui-"aequitas redderet mon quod bumana intquitas admitteret. Non enim. (icut preparamit fancfos ad inflitiam perciptendam, fic preparautt iniquos ad iuflitiam amitten.
dam:quia prauitatis preparater nunquam fuit. Sicut evao predeflinatio Dei preprie eft prefcientia, c praeparatio beneficiorum Dei, quibus certi[Jime liberantur quicuná hberantur, ita reprobatto Dei eii pra[cientia malitia m quibu(dam nan definienda, e praeparatio pam non terminande Et [icut predeflinattenis effectus efl oratia ap-20 Mfítiasita — eterne quodam modo effecfus e[-Mu::: (e videtur obduratio. INecobdurat Deusyvt ait Augu praipium | 45 Ad SIxtttmo impartiende malitiam, ed mon impartienali endo eratiam, (icut mec diani fant. C) ujbus enim non imparttur,nec droni funt, nec merentur,póttus vt non imartiaturboc digni unt boc merentur.Vnde ^ Apeflolus Rond. 25: Cujms vult ziferetur Deus, CÓ" quem-vult indurat: mifericordiam appellans praedefltnationem, e$ praecipue predeflimationi effectum jid ejt, gratia appofitionem: obj durationem «vero gratie priuationem. Non enim, "vt ait pefaán | Augu[fints ad Simplicianum,intelligédum eff quod Dems Va UT induret,quafi quemquam peccarecogat: ed tame quibufdam peccatoribus rntfericordiam iu[lfrcationis fua mo largitur c? 0b boceos indurare dicitur, quta non cori sm feretur non quia impellit utpeccent. Eorum autem non mifcretur,quibus gratiam non prebendam efje equitate occulti]oma, e ab bumants fenfibus remoti([rma iudi tat quam non aperit, fed miratur Apofi 0lus dicens: O Alti-!udo diuitiarum lapientie Q fcientia Dei.
Nomad "DISTINCT. Xi.
Defcientia Dei quantum ad fpeciales effe&us fcilicet de przdeftinatione & reprobatione; Predeflinatie vero cil de bonis [alutaribus,&cc.
Expofitio textus; entia cótractaad fpeciales effcctus.Et diuiditur hec pats in duas partes. In prima agit de predeftinatione & teprobatione quantum ad eaufalitatem actiuam. Infecunda inquirit, vtrum habeant caufalitatem patfiuam, v-[trum videlicet (int ex meritis noftris, infra dift. proxima: autem querimus meritumobdurationu,&c.Prima pars habetduas.In prima agit de przdeftinatione.1n fecunda dc reprobatione,ibi:Cumqg, predeflinatto [it praparatio gratie, &c.Primaiterum pars diuiditurin duas.In prima agit de predeftinationis quidditate. In fecunda inquirit de eius neceffitate, ibi: Predeflimatorum autem nullus videtur pojje, &c.In qua parte, primo mouet dubitationem, & oppo-Dit,& deinde foluit. Deinde opponit contra refpontio- Y xar 4 DARREN RENE DRE RR DR RE ROREM IRERR EE EPI DERE HE eft tertia pars in qua agit Magifter de diuina fci-| Difünct.| XL.
— PRU UTI UU o eee pell Su IRLU. uiereiue: NL NE T SP" AC AOI Er EE eap Sp RE hus tlla gratia eit, qua in preferiti iuflificamur, atque àd| À jnem.& vltimo foluicpartes manifefte apparent in litera; B Similiter (ecunda pars dift in qua agit Magifter de reprobatione habet duas In prima oftédit quid (it, &cquid cónotet'inquantum przcognitio.In fecunda vero,cuius eft caula,fiue quis fit eius efie Crus, & hoc,ibi: Et ficut predeflinationis effecius efl gratia appofítio.
Predeflinatio vevo efl de bonis faluteribus. Dub. I.
Quuariturergo quid intelligatur per bona falutaria. $i tu dicas quod gratia, & gloria: ergo ficut homo dicitur pradeftinatus,ita gratia debet dici predeítinata.
R. 5 s ».Dicendum quod predeftinatio eft przordinado.In przordinatione autem tria concurrunt, quid ordinetur,& per quid,& ad quid. Primum eft homo, fecun- .[ dum eftgratia,tertium gloria quoniam ille folus dicenduseft predeftinatus,qui predeftinatione ordinatur: ideo patet quod gratia & gleria non debet dici przdeftinata:íed homo folum qui pr:deftinaturad falutem.
Et de bominibus (alunandi, — Dub. 11.
tio fit przparatio gratiz, & gloriz: ergo nontantum eft hominum,fed etiam Angelorum.
Rzsp.Dicendum quod predeftinatio vno modo dicit praeparationem boni, & fic conuenit hominibus, & Angelis,& etiam Chrifto. Alio modo dicit przparationem boni,& liberationemd malo, & fic dicitur predeftinatio Cl propofitum miferendi, & (ic proprie eft hominum, & fic accipit Magifter hic.
Predeflinatio efl avatie preparatio,que fine prefcientia e[fe non potefl. — Dub. III.
Videtur male dicere,quia przfciéntia eft malorü. Vnde praíciti dicuntur mali:fed predeftinatio bonorü:ergo poteft effe przdeftinatio finc przícientia, ficut econuerlo.Si dicas mihi quod predettinario eft fpeciale, (ed pr-Ícientia eft commune & fpeciale,tunc quaro, quare magis praícientia approprietur reprobationi quam prade-Itinationi. Ad hoceft vnus modus refpondendi, g quia przdeftinatio addit;ideo habuit nomen propriü,, repro-Datio vero non:ideo retinuit nomen commuhe.Sed quo modo haber illud veritatem, cum reprobatio fit praiícientia poenz,cuius Deus eft caufa?
Er propterea eft dicendum quod non tantum addit, quod ita di(trahat.Nam predeftinatio dat intelligere beneplacitum,quod trahit ipfam in genus (cientiz practice limpliciter,eo quod beneplacitum eft fimpliciter, & ablolute refpectu totius connotati:fed non fic eft de reprobatione;quia voluntas nó eft reípe&tu mali culpa, fed refpectu peenz.Eit € confequens,nonantecedens,&quafi tracta, & propter hoc quod minus diftrahitá rationc ícientiz,rerinuit fibi nomen prafcientiz, Quibus ve(Pondemu ex ea ratione dictum effe, &c. Dub, 1V..
Videtur quod nion foluat propter fuam diftin&ionem ad quzítionem de augmento, quoniam demonftrato aliquo damnando, verum eft dicere, iftum poffe faluari: ergo poteft effe predeftinatus: ergo plures poffunt effe predeftinati quam (unt: ergo poteft numerus pradeftinatorum augeri. Rzsr.Dicendum quod Magifter in hae pritna refponfione principaliterrefpondetad quaftionem ptimá, vcrü pradeítinatum fit poflibile damnari, & bene fcilicet per compofitionem,& diuifionem, & per iftarfi folutionem pateraliquo modorceíponfio ad illud de augméto,fed nó 'plene: ideo anne&it folutionem fequentem quz eftexplicatie huiusin qua dicitur, quod aliquis non poteft incipere effc predeftinatus, quis poffit etfe prede(tinatus; quia Videtur infufficienter dicere. Quia cum: , / / 322. | | Lib; Ll. Sententiarum, m a y t S a rl E augmentum dicit maiorem numerum quam prius cum pr£fuppofitione prioris & oua additione: ideo patet |qtod ex fui ratione diftinctionem & fucceffionem dicit gnus quantus futurus eft,nondiceretur augeri,fed tamen Ipotuitlet effe maior:ità in propofito intelligendum. Vel Jaliterfoluipeteft per compofitionem, & diuifionem ficut Magifterfoluipoflunt enim plureseffe quam finter-] .|go peteft numerusaugeri. | Intelligentia enim conditionis implicite veritatem faüár in dide, C impofübilitatem inveroe. | Dub. V. Quatitur quo modo fit iritelligibile.Si enim idem non eft caufa oppofitorum,& conditio implicita facit veritatem,quo modo facit impoffibilitatem?
R xs ».Dicendum quod Magifter vult dicere quod il lud eftfaltum, demonfítrato aliquo, iftum damnari, vel faluari eft impoffibile: fed f(iaddatur & implicetur conditio przdettinatiohis,facit veritatem in dicto, & impofibilitatemin vero, id eft, facitillud dictum cum medo impoffibilitatis effe verum, vtpote fi dicatur, iftum damnari& effe prede(tinatum fimul,eft impoflibile: fiue iftà íaluari & noneffe predeftinarum, eft impoffibile. V el aliter poteft dici quod dictum falfum alicuius conditio. nisimplicite verum fit: vt demonftrato reprobo, iftum faluari, eft falfum: adde conditionem przdeftinationis, & fiet verum iftum faluari, fi eft predeftinatus, eft v rum. Item:Eodem demonftrato, iftum damnari eft verum, addeconditionem przdeftinationis, & fiet impol: fibile, iftum damnari, fi e(t przdeftinatus, eft impoffibile, & hoeconiunctim intelligendo. | Ex quo enim aliquid falfum efl vel dictum,non concedunt quod illud poffit non effe, &c. Dub. VI.
Videtur falfum: quia Chriftus dixit, Petrum peccatu rum:ergo poftquam dixit,fuit neceffarium dixifle, & neceffario fequitur, (i Chriftus dixit,hoc erit:quia da oppofitum, & tuncfequiturChri(tum effe senum duod. eft impoflibile:ergevidetur,cum antecedés fit nece(larium, quod neceffarium fuit,Petrum negare.
. Rxs ».Dicendum quodin di&ione Chrifti duo funt, Ícilicet verbi prolatio,&affertio. Et verbi prolatio fimpliciter eft pratterita, & nece(laria, & ex illa non fequitur confequens.Non enimfÍcquitur:Chriftus hoc dixit,ergo fioc erit: Proculitenim hoc verbum: Ero fimilis vobis mendax. Eftiterum affertio, & illa fequitut illuftrationem diuinz prafcientiz. Sicut ergo diuirta prefcienria eftcerca, & infallibilis cui non poteft fubefe fal(urti, & tamen afpicit futurum, & connotat circa ipfum veritatem:ideo non eft neceffarium Deum piaícile quod pre-(ciuit, quamuis fit certum & infallibile.ita intelli Mes de Chrifti affertione quod certitudinem haber & infallibilitatern à diuina przícientia:fed ramen non eft neceffa-| rium Chriftum hocaffertiffe, & ideo fi ponatur hoc nori contingere. ponitur & Chriftum non afferüiffe Et fic patet illud & cofimilia.In affertiorie enimChrifli duo funt, |.
fcilicet atus mentis, & relatio ad futurum contingeris, (iue ordiriatio. Et quamüis vnum fit neceffarium, reliquum támen e(t contingens.
Sicut enim pradeflinationi effectus illa gratia efl quain prefenti iuflificamur, &c. Dub. V11.
Ex hocoftenditur quod predeftinatio fit caufa gratiz.
tia, videtur dicere caufam exemplarem. Etiterum, hoc nori videtur füfficere, quia exemplar non neceffario in- GZEEEWAYB nmQécEESOCHEEU NA PEE quia hoc eft dicere quodab aterno potuit. Et quoniam| A (fert exemplatuim, fed praícientia ponit.Et iterum fic: eft inpartibus. Vnde fialiquisftatim cum eft, effet ita ma-| B [re forma, ratione fecundi in genere efficientis, ratione C Predeflinationi effeclus eff gratie appofítio.
D|tifunt pradeftinati, qui non funt mali: & multi Qui mali Quzaritur ergo in quo generc cauíz. Cumenim fit íÍcien- | ' [caufa, aut vniuerfalis, aut particularis. Non vniuerfalis, quià tunc itidigeret particulari aliaaditiuánte. Non particularis,quia tunc determinátá efferad vnum effectum tantum, Et iterum, aut neceffaria, aut contingens. Non neceffaria,quoniam per voluntatem operatur.Non contingens,quia hzc eft fallibilis & incerta. | Rzs». Dicendum quod przdeftinatio eft caufagratiz ficut dicit,& tota cauía:fed non caufa falutis vt excludaturcooperans &di(ponens. Adiutores enim fumus, & nullus faluatur inuitus. Quod ergo quaritur, in quo gencre cauíz fic, dicendum quod pradeítinatio claudicin e fcientiam & beneplacitum voluntatis, & difpofitionem voluntatis per quam placuit Deo nos faluare, quz eftfümma bonitas.Ratione primi dicit caufam in gene.
tertii in genere finis. Quod quaritur, vtrum neceffaria, velcontingens, vniuerfalis, vel particularis, dicendum quod de omnibus iftis modis caufandi habet quod eft petfe&ionis, non quod eft imperfe&ionis. Nam de proprietate vniuerfalis habet excenfionem ad multa:de proprietate particularis,fufficientiam ad fingula:de proprietate cauíz neceffariz, immutabilitatem: de proprietate contingentis, habet arbitrii libertatem, quia poteft facere, poteft non facerc. Cónditiones autem imperfedionis non habet,quia nec habet inufücienriam,E cut caufa vniueríalis:nec limitatienem, ficut caufa particularis:nec incuitabilitatem, ficut caufa neceffaria: nec vertibilitatem,ficut caufa contingens.
Videtur male dicere,quia caufa & effectus funt correlatiua: cum ergo relatiua fimul fint natura,quandocung; s c(t przdeítinatio,eftgratiz appofitio:ergo nullus eft ptcdettinatus, nifi qui habet grati&.Sed contra hoceft, quia predeftinatio elt non entium, ficut dicit Auguflinusin glow |. lib.defidead Petrum. | Jes, Rz s». Dicendum, quod predeftinatio rionfemper eftin actu caufa,fed in habitu: & ideo non oportet quod refpondeat effectus in actu; fed in habitu. Vnde exhoc patet quód quari confueuit, vtrum predeftinatio us ponatin predeítinato, dicendum quod non necellario ponitaliquid deprafenti,fiue mali,a&u; quoniam mulfuntifed ponitaltquid fecundum habitu; fiuc de futur9, rationecuius homo poteft gaudere [cilicet, qiia nomeneius fcriptum eft in calo, & cum illud pofitum ei it erit magnum, &illud erit ratio perüiftedi in bono,& perueniendiad magnum, & fümmum bonum, & ideo hoc bonum habituale przponendum eft gratiz, qua eft fecundum przfentem iuftitiar. ARTICHLVS I. AP intelligentiam prafentis dift. tria principaliter quarütur.Primo quaritur de przdeftinatione. 5e cundo de electione. Tertio de reprobatione.Primus artt culus duo habet:Primo enim quzritut de predeftitiauo: ne quantum ad entitatem. Secundo quantum ad neccf ficatem. De entitate autem duo qurturitür. Primo quzritur vcrum przdeftinatio fit qiiid eternum, aut temporale.Secundo quid fit predeftinatio fecundum rem.
QVESTÍO I An predeflinatio fit quid eternum vel temporale. à Alex. Alenj.t p.3.2$. Membro 1. Ruchard.1.Sent dift.40.4.2. Francifcus de Mayr.2. Sent.difl.0.8.1.
Steph. Brulef.1.Sent.dift.40.4.1. Petria de Tarantaf.1.Sent.diff.40.4.5.
Q: o b przdeftinatio fit quid eternum, videtur | ronds: Quod eft ante mundi conftitutionem cft quid £-| ment ternum, - pauupuM iiio nup umm MN 100 0 0 D" ————— M — ternum, przdeltinario eft huiufmodi, quia przd«ftina-|A| | 2A» illud quod obiicitur deactione,dicendum,quod cio eft ele&tio:Elegit nos ante mundi conftituuonem:er-| | lefta&tio fecundumrem,& eftactiofecundum modá. Ago, Xc. | Cioni fecundum rem quz eft principium efficiens ali-4s474| — ITEM pradeftinatio e(t preícientia beneficiorum:fed| |quid,:efpondet pallio differens fecundum rem, vt crealo geretr. quidquid Deus pra&ícit, eternaliter praícit, ergo cum oi d mnis praícientia fit eterna, & omnis przdeitinano eft wabitw. à||cientia,omnmis pradeftinatio eft terna.
Pado, di. | Ir&M przdeftinatioeft propofitum miferendi:fed proante Ro.9. politum eft quid proponéntis przcedens res quz propo- CW vM! |nuntur: ergo cum fit propofitum Dei, & Deusaternalimiferetur.: Er phil tetpreponit; patet, &c. u MN puisfina.| 1T &M derationefui nominispredeftinatio dicit praui mi feci Ceffionem, (iue anteceflionem, fed non nifi predeftiná tioni creacio;actioni pallio. ACtioni vero fecundum modum non refpondet niti paflio fecundum modum diffetens, vccognitioni actione ipfius Dei refpondet ipfum cognofci,& hoc quidem realiter non eftaliud fecundum modum: quoniam eigo pradeftinatio non importat nifi przcognitionem, fiue aGtiue,fiue patfiue:ideo eft quid zternum.& non elt aliud quam Deus.
;. Ap illud quod obiicitur deordine,dicendum,quod eft ordo fecundum nobilitatem, &í(ecundü durationem, o Wn wlan dicit ordinem, & anteceffi & ordo fecundum nobilitatem ponit extrema fimul: ordo verolecüdum durationem go ipfo quodordo eft; po-D [nitextrema non efle fimul, & fecundum rationem antecedendi ordo (imul eft cum antecedente, (iue cum pracedente, fimiliter fecundum rationem fubíequendi 1imuleft cum fubfequente. Quoniam ergo prxdeftinatio importat ordinem iccundum rationein precedendi,ideo 5 dum frepe- (tisad pra de(tinatum:fed m e(t ternum: ergo PE S onem eterniad temporale:fed AIM M4, (lh: oa mud anteceíDo illa eft zterna,ergo, &c. inAumfi-|. L.CoNTRA:Predeftinatio importatrelarioné ad prenpri- |deftinatum: fed omnis relatio ponit refpectum verum, | far. velin vtroque extremorum, vel faltem in altero: fed prz- I'Ad oppo- 'deftinatio non poteft verum reípectum ponere in prz- Ítum.
deftinante:ergo ponit refpe&um verum in pradeftinato:fed verus refpectus non fundaturnifi fupra quid creatum,& temporale.
zlrsM predeftinatio importatactionem, & omniadionirefpondet patle:cum ergo actio,& paffio non iint in eodem,quia non eft idem przdeftinans & przdeftina-Jus, necefle eft quod fit in alio: fed aliud non eft nifi quid cemporale & creatum:ergo predeftinatio importat quid remporale,& creatum:ergo non eft aterna. jITEM przdeftinatio importat ordinem predeftinanj s: o. bct in Deo,aut fecundum cíle quod habet in proprio genere. Non fccundum efle quod habet in Deo, quia fic eit Deus, & non fequitur Deum:ergo fecundü efle quod habet in proprio genere: fed effe quodhabet in proprio genere eit quid temporale, & creatum: ergo & przdeftinatio fimiliter: & (ic, &c. | 4. Ir£M omnis actus diuinus qui non reflectitur fupraeffentiam, vel períonam,tranfit extra: & omnisactus traníiens extra ex tempore dicirur de Deo:cum ergo predeftinatio non tranfeatin perfonam, vel effentiam, fed extra: ergo eft temporalis. — j. Ir&« przdeltinatio eft praeparatio: fed nihil dicitr reparari antequam incipiat aliquid fieri fecundum principia intrinfeca: artifex enim non dicitur preparare domum ante ligna, & lapides fola cogitatione:ergo necefle e(t quod ponatur in re.
CoNcrLvsio.
Predeflinatio cum importet ex principali ffgnificato diuinam:[fentiam, C exconnotate graitam C g'orian, ercaturamque Jaluandam cum antecefsone vnius ad alterum, talia yero anieceffto (it eterna,ipía «eque didtur quid eteimum.
R 5». Ap Arg. Dicendum quod in predeftinatione non funt nifi duo, fcilicet connotatum & principale figniticatum. Significatum principale eft diuina eflencia: Connotatum vero eft creatura, vt gratia, & gloría, & per-[ona faluanda: & hzc duo insportat przde(tinatio cum ordine antecellionis vnius ad alterum ratione prapotitionis. Quoniam ergo fignificatum principale eft aternum,tta przdeftinatio eft quid zternum.Rurfüs,quoniá Importat antece(lionem fignificatiad connotatum, & illaantecelfio eftab zterno;ergo przdeflinatio eft quid zternü,& ab zterno Et concedenda funtrationes ad hoc.
LAp illud quod obiigtur de relatione, dicendü quod res,fiue relatio poteft (ignificari in Deo dupliciter, wel re-Ípectu cxiftentis in actu, vel:cfpectu exiflenus in potendia futurialiquando in actu: & quando eft refpe&u exiftentisin actu,tunc necellc eft quod.efpondeart verus reje&ussquando vcro refpcétu exiflentis in potentia, fuf-|t quod refpondeat in potentia, & talis fundatur fupra €nsinpotentia:& idco actu nihil ponit nifi Deum.
tisad przdeftinatum, autergo fecundum efle quod ha-|C aeterna eft, quamuis fit refpedu temporalis: quoniam non eft (imul cum illo,fed antecedit.
4. Ap illud quodobicitur quod przdeftinatio tranfit extra,dicendum quod rranüie extra e(t dupliciter, autin aliquid quod ett extra, aut in aliquid quod cft intra, fed eritextra, Primo modo connotataliud inactu, & dicit quid temporale, vt creare, & coníeruare, fecundo modo non vt predeftinare.
j.Ap illud quod obiicitur de przparatione, quod anteceditur fecundum ptincipia incrinfeca, non fecundum Icaufam efficientem, dicendum quod quzdam eft caufa|. eficicns,quz operatur íecundum materiam praiacenté: ifta quidem quiaalio indiget non dicitur preparare qu&-do folum vult,& difponicintus:fed muiddo materiam aptatexterius. Quadam eft caufa efficiens, quz nullo indiget ad operandum:fed ftatim cum vult operatur, & in tali przparatione noneft aliud quam difponere, & proponere,& caliscft Deus, quia nullo alie indiget à fe ad operandum.
QV.ESTIO II.
QV.ESTIO II.
An predeffinatio fit Dei fcientia, vel voluntas.
) Qi fit predeftinatio:vtrum [cilicet Dei (ciétia, vel] Aq oppovoluntas.Et fuppofito quod dicar aliquid quod fit | (itum. in vtroque gencre,cít enim, ficut dicit Auguftinus, pra-[cientia beneficiorum & propofitum milterendi, quaritur quod iftorum importet principalius, & permodum complemenu. Quod importet fcientiam, videtur,quia compofitum trahit fignificarü à componentibus: (ed de-[tinatio cum dicatur & miflio, & ordinatio in ratione predeftinatrionis accipitur vt erdinatio.. Nam, ficut dicit Auguftinus,przdeftinare idem e(t quod preordinare: pog.c.t. Ícd arufex licet volens, & fciens przordinet, non tamen ordinat in quant( volens,fed inquantü (ciens: ergo, &c. 1.|rEM fcientia non diuiditur fecundum rationem accipiendi in virtutes, vel in ea quz funt voluntatis: fed in caquz funt cognitionis.Sed nos diuidimus diuinam (cientiam in predeftinationem, & reprobationem:*ergo pr.edeftinatio,fecundum quod huiuímodi, ad (cientiam Ípectat. | | CoNTA A:Pradeftinatio eft caufa gratiz,& gloria: fed x, 4,. gratia,& gloria immediate funtà voluntate: ergo przde- menta, Itinatio de fe dicit quid in genere volütatis.Si dicas quod | exvi nominis non importar illam caufalitatem. Contra: Efto quod Deus qe aliquem habiturum gratiam, ps gloriam aliunde quam ab ipfo, non diceretur predceftinate:ergo de fe dicit cau(alitatem.
UBI EE x DERI EE TE RE VIII NOS MES p e - ITEM -.
"M bos. d hz. "Lib L Dif XL. - ITEM przdeltinatio imporcàt fcientiam, & voluntaté:| Á (ed quótiens hzcduo ia aliquo importantur, voluntas le habetper modum confequentis, & addentis ad (cienuá: fed quod cófequitur & addit, fe habet per modum differentiz, & complerienu, & à cali eft res denominanda:vi detur ergo quod completius importet voluntatem, & ita quod male (itüet Magister. | CeoNcrvsroO.
Pradeffinatio importat effentiam diuimamyvt can[am gratie glorie, bocordinateidea importat voluntatem,C potentiam diuinam: C cum talis cau[alutae tribuatur voluntati, vt eff. cienti, yrincipalius e[l in genere volyntatá.
Rzsr.Ap Arg Dicendum quod cum predeftinatio figuificct diuinam effentiam vt caufam gratiz,& glórlz,& hoc fecundum ordinatam diftributionem gratia, & gloriz, quantum cft de fe non tantum importat Ícientiam, (ed etiam voluntatem,& potentiam:fed quoniam eaufalitas gracie, & gloriz sicubi proprie voluntati vt cfhcient fed fcientiz vt difponenti, & potenti vtexcqué- |ti.Ideo etfi przdeftinatio importacilla tria, tamen prin-| cipaliuseftingenere voluntatis. Et ideo ab Augultino Tom..535- diilinitur predeftinatio perilla tria.Primo perillud quod relpicit porentiam,in lib.de fide ad Petrum: Pradettina-.. Itioeft gratuita donationis przparatio. Secundo per illud Aug lib.s.c- | uod refpicit fcientiam,inli.de bono perfcuerantiz:Pre-"€U7. — ldeftinatioeft przfcienua beneficiorum Dei. Tertio per illud quod el przdeftinatione fan&torum:Pradeftinatio, inquit ibi,eft propofitum miferendi. | LÁD illud ergo quod obiicitur quod dicit ordinem, dicendum quod eft ordo fimplex. Vnus, difpoíitio terum lin vniuerío, & hicappropriaturfcientiz. Alius, directio in finem,& hicappropriatur bonitati, fiue voluntati, & hoc modo eft de ratione pradeftinationis.
1. Ap illud quod obiicitur, quod eft pars przfcientia, dicendum quod quemadmodum fides &prudentia funt ingenere cognitionis, tamen addunt fupra cognitionem luntatem, per hunc modum & in propofito cft intelligendum: & quoniam Ícientia non tantum accipitur pró fimplici notitia, fed etiam vcfréquenter, pro practíca, & hocinodo complectiturfciétiam cum voluntate,& Mágifler (ic accipitgeneraliter:1deo enumerat pradeftinationem interea qua funcícientiz. Voluntc támenaliqui dicere,quod principalius eftin genere fcientiz, eo quod in ratione predeltinationis cadit Ícientia in recto:fed voluntas in obliquo. Eftenim predeftinatio fcientia beneplaciti. Vterque modus dicendifatis eft probabilis: ícd primus magis ÀRTICVLVS II. 3 Q Ecando quantum ad hunc primum articulum quzritur de neceffirate przdeitinatienis. Et circa hoc [quaruntur duo. Primo, vtrum inferat neceffitatem faluuentu. : QV ESTIOL An predeffinatio inferat. falutis neceffitatem. Alex. Alenft p.4.23.Memb.1.ari.a.
Et 1. Sent. dif]..4.0.q.3.47t."vhico.
Et de Verit.3.6.art.3. Cr 5. JEgid. Rom. t. Sent. difl.40.4.2.0rt.2.! Richard.1. Sent.difl.4.o.rt.2.q.2.
[neceffitatem ponit circa productionem efteQus, nicaudifcordare:ted impoffibile eft quod predettinatio,X lib.
CiProbatio mediz. Quando aliqua duo ficfe habét quod picit voluntatem, & propriilbme, in lib.dej impollibile eft vnum alteri fuccedere, nec poflunt limul - |deftinatus,& poftea prafcicus: ergo cum eft pradeftuna- | aliquid quod diftrahit in gehus virtutis, quod refpicitvo-| dis lib. ar. Secundo, vtrum inferat. certitudinem in c-|E Quat. l B b t ——PÓÓ——á—ÀÀ€— Stepb.Brulefr.Sent.difl.so.4.3. Petrus de Taranta[. y.Sent.dift. 4.0.4.0.
Vod inferat neceíTicatem,oftéditur fic:Omnis cau- ? (aqua neceílaria eft in fe, & neceffario ponit effc-&um,intert (impliciter neceffitacem effe&tui: led przde-[tinatio refpectu falutis eft huiufin odi: ergo, &c. Minor patet.P rzdeftinatio enim, cum fit Deusin e; dicit quid neceffarium: & iterum neceffario infert eítectum, quia neceffario fequitur: fi cft przdeftinatus, faluabitur: ergo, &c. j P ne, "E 1 ITEM omniscaufa quz nullo modo poteft caffari, a dicitur caffari cum nullum ponit effe&um: (ed predeitinatio nullo modo potett caffari: ergo pradeitinatio ponit neceffitatem. | | ;.Ir&M quotiefcunq; duz caufz concurrunt ad aliqué effc&tü,quas impollibile eft difcordare, 11 vna eft immucabilis,neceffe eft alteram effeimmutabilem,&efiedtum per confequens, hac manifefta eft per fe,nam íi altcraeft mutabilis, reliqua exitenre immutabili, poffibile eft eas ar. difcordent, ergo cum predeftinatio fit caufa immutabilis,neceffe et quod lib. ar. fitimmutabile: & fimiliter cum totum fitimmutabile,reftat ergo quodneceflitatem imponat przdeftinatio libero a:birio & (aluti.
4. ITEM videtur quod predeftinatus nullo modo pof- (it damnari, etfi hoc,tunc neceffario faluatur, & ofteuditur hac ratione:lfta duo conuertuntur, cíle przícirum & damnari,effe przde(tinatum & faluari: fed pradeflinatus non poteft offe przícitus, ergo non poccit damnari.
inefle,fi alterum ineft,impotlibile eft reliquum ineile:fed effe przdeftinatum & efle pra(citum ficfe habent, quod impoflibile eft (imul ine(le eidem, impoffibile ctiam 4lterum alteri füccedere fcilicec quod homo primo it pretus nullo medo poteft effe praícitus:ergo,&c. E | fir&M deomniquod ternum eft,cum nó eft.impof. üi ibile eft effe: quia impoffibile eft quod non ensfit aternum:fed praícitus fi eft;zrernaliter eft prafcitus: ergo il- "aq lum qui nen eft przicitus, iripoffibile eft effe przleirum: uu fed predeftinatus non eft przícitus: ergo, &c. E 6.IT&M de £0 quod non cft,idem eit dicere, hocpofle » di effe, & polle incipere cífe: (ed preícitum eft quid nonens a" reípectu przdeftinati: ergo idem eft dicere pradeftinacum poflc effe przfcitum, quod poffe incipere pralcir fiuc damnari: fed non potett iricipere effe praíciuus, er- CoNTR A:Pradeftinatio diuina nullum facit indigne! rad. faluari,ergo cum dignitasin faluando refpiciat meritum | menz & meritum liberum arbitrium, ergo pradeftinatio non tullit arbitrii libertatem fecundum quod liberum arbitrium:ergo non imponit neccffitatem. ll Irzu predeftinatio nihil aufert libero atbiirio,fed tantum ponitin eo gratiam: fed gratia nullam infert libero arbitrio neceffitatem:ergo nec ptedeftinatio: ergo cüfalus pendeat ex libero arbitrio, patet, &-.
Ir£MÍi prédeftinatio imponit neceffitàtem,ergo ino mhi cafu contingente neceffe eft, eum qui przdeltinatus eft,faluariiergo trufira laborat aliquis benefacere:quialtue faciat benum,fiue malurh, neceffe eft eum faluari.
1T E « nullus laudatur in eo, quod neceffitatis eft, ne-| Ano. que vituperatur:(i ergo necefT? eft; predeftinatum alua-| Erbicci ri, & przícitum damnari;néque predeftinatus laudandus cít (i aluatur, neque przícitus vituperandus, fi damnatur: quod eft eontra ftatum 3l Bloriz,& poena.
4j Dif.ss. ar.
Lib. v. prof. $.
l aliquisafj piceret deloco eminenti circüiacentem regiooperatio inclinantur. Et quia totü poffe, & velle,& agere Lib..Diit. AL.
CeoeNcrvsrio. Pradeffinatio importat rationem pre[cientie, C tationem cau[e uon tamcn totAlis, quia ad e(jeum (uum concurrit liberum arbitvium: ideo tum ratione can(a libere cn(antis, Q coneue libere cooperantie, (eluti non im-| ponit necefitatem.
Rzsp.Ad Arg.Dicendum quod przdeftinatio non in-, fercneceffitatem faluti, necinfert nece(fitatemlibere arbitrie. Queniam pradeftinatio non eft caua falutis, nifi includendo merita, & itafaluando liberum arbitrium. Adintelligentiam autem obic&orum notandum, quod przdeftinatio duo impertat, & rationem przícientiz, & rationem caufz. Inquantum dicit rationem cauíz,non neceffario ponit effc&um, quia non eft caufa per neceffitatem,fed per voluntatem: & iterum, non eft tota caufa, fed cum alia caufa contingente fcilicet cum libero arbitio.Et regula eft, quod quotiefcunq; effectus pendet ex caufa neceffaria & variabili, neceffaria tanquá l vniueralid variabili tanqu&d particulari denominatur. varia bili, quia denominatio eftà caufa particulari; & effectus q dependetà caufa cótingente e(t contingens. Et pter rationé caufz importat rationé pícientiz, & pícientia quidem totü includit in cognitione lib. arb.& cius cooperationé, & vertibilitaté, & totü.Et pterea non eft nifi veri, & etiáde vero contingéte eft infallibilis,&cut fupra monftratü eft in qítione de pfcientia:deo predeftinatioinfert faluté,& non por eaffari, nec difcordare libero arbitrio. Et quia przfcientia nullaimponit neceffitaté confequentifed íolum confequentiz,timiliter nec przdeftinatio.