re Dominus proponit dare gratiam, eft quia aliquod futurum prazuidicin homine. Ir£M rationeoftenditur,quia omnis voluntasco ipfo voluntate diuina: ergo cum pradefítinatio dicat diuinum propotitum,erit ex ratione, ITEM omnis fapienter eligens eligit illos in famulosin quibus videt meliores mores practeritos, & fimilitet quos nouit fidclioics fuifle, & fi poffet futura cogno- "uy l Y . t M vhi * e.
rum. Siergo Deus eft (apientiffime eligens: ergorationem eligeudi fiue reprobandi accipità prauiftone, fiucá preícientia.
ITEM: Nullusfapientem cligens,przeligit omnino indiftátia feu inditferétia, maxiine fi polit accipere omnia aque congrüe:ted Deus profert vnum alteri in eledione: ergo, c.
Ir EM: Si diuinum propofitum, fiue predef(tinatio (olum habeiet rationem,voluntatem Dei, & nonaliam, tunc ergo videtur parcitas in diuina volütate:ftenim vel: let omitesfaluare,omnes faluacentur, & non eftaliaratio nifi quia non vulc: ergo voluntas eius non eft liberaliffima,nec optiina.
Ir EM: Si non effet alia ratio quám voluntas, ergo cum Deus reprobando proponit damnare, fi (ine mni ratione fola voluntate vellet damnare aliquem,ergo videtur crudeliflimus, eo quod feciffec homines ad fupplicium.
ITEM: Si ola voluntate przdeftinat, & reprobat non prxcognita ratione: videtur ergo fecundum quod lit acceptor perfonarum:quod eft contra iilud quod dictur; In veritate comperi quod non eft acceptor petíonarum Deus..
Ag.
i i Ad epo ficum. | A. lTEM Rom 9X.
A rt. I s & abícondifti hzc à fapientibus: ita Pater quoniam fic placitum fuic ante te:ergo ti Eilius reddit optimam rationem,folum diuinum beneplacitum e(t ratio.
;.|1rzM Apoftelus fuper hacqueftione dicit: Nunquid non habet figulus poteftatem de eadem maffa facere alia quidem vaía in honorem, aliain contumeliam? Si enim uztereturab artifice,quare de vna parte malle facit vafa [ ulchra, & ex alia vilia,cum zque fit bona tota maffa, nó e(talia ratio, nifiquia placet: ita enim bene faceret,(1faceret econuerío:ergo, c.: 4. IrEM i. ipe predeítinatione San&orum: Non quia tales nos futuros Íciuit, idco elegit: (ed vt tales eiTemus. | j. ITEM tatione videtur, quia voluntas Dei eft caufa caufarum:ergo ibi eft ftatus: (ed vbieft ftatus, non eft vluaquzrere ratiottem:ergo,& c. Quod fit ibi flatus, patet. Quodetiam flatus non patiatur quatere rationem, videtur,quia quetiens caufam, vel rationem quaerimus, quarimus eam vt diftantem:fi enim omnino effentidem cau-(a & cuiuseft ratio,ftatim illo vifo videretur caufa, & non quareretur:fed non eft ftatus ni(i in fumme fimplici, &ita nulladiftantia:ergo necratio,necquaftio.
6lrEM:SiDeus pradeftinat iftum propter prauifionem,aut ergo bonorum,aut malorum;aur inditferenti(. Non propter przuifionem indifferentium, & malorum; ergo Epor przui(ionem bonorum: fed bona nulla futura funt in ifto, nili quz Deus fua voluntate facturus fl:ergo preuifio c(t propter voluntatem, & non econierío.
7. Ir&M: Siquisquareret, cum potuerit Deus producere vnum alium mundum fimilem huic, quare magisiftum quam illum,nulla effet quz(tio: quia hoc folum fuitquia voluit:ergo pari ratione nulla eft cauía quare pradcitinat,& reprobat;nifi quia vult. | CoNcrLvsrio.
Predeflinatio, atquereprobatio quantum ad rationem voliti c erdinationem ad voluntatem diuinam,non babent (Au fat meritoriam:babent autem caufam congruentie bona C mala opera in generali:quid yero [it caufa in fpe.iali, est igna-Ium.
Rrsp. AD ARc. Dicendum quod cum querüur, vtrum zternum Dei propolicum, fiue electio, vel ceprobatio in Deo motiuam rationem habeat, hoc non intel-|ligitur quanrum ad voluntatem diuinam, vel eius adtum qui Deuseft: fed quantum ad ordinationem volitiad eius voluntatem. Et fi quaratur ratio caufalis, vel meritotia, rípondetur quod dari non poffit. Si autem quzratut ratio congruitatis, & decentiz: refpondent quidam quod ipfa Dei voluntas fibiipfi e(t rauo, nec eftalia ratio quare iftum elegit, nifi quia placet: & hac eft (uthiciensperomnem modum, quia eft caufa caufarum, & ratiorationum:& eo ipío quod placet,ideo rectum eft proter fummam ipfius voluntatis rectitudinem, quia non dum voluntatem Dei magniticare volumus, potius voluntatieius derogemus. Sienim non effetalia ratio,quate Deus iftum eleeit, & illum non,nifi quia placet, certe lam non occulta dicerentur diuina iudicia, fed manife- £terno rationem habuit, non aliam propter effenti- Jam,fed propter connotatum.Q uid autem fit illud in eleione hominum, vel reprobatione, nobis non eft omni-Donotum, necomnino ignotum. Propter hocnotandum qued quadam funt opera, quz exeunt voluntate diuina cum alio ad hoc ordinato ordine necetlitacis,fiue ilponendo, vt pluere, & remunerare,fiue damnare, & tantum eft recta,fed etiam regula. Sed cauendum eft,ne, C D E Decelfitatem fumamus in caufando, fiue in merendo,vel] Quat. LI. nem ingenerali,& fpeciali. Vnde (1 queratur,quare Deus vult pluere,refpondetur,propter noftram vtilitatem. Similiter habetrationem in fpeciali, vc (i queratur, quare vult Deuspluere in hieme,non in etate: cunc refpondetur,quia vapores aquofi magisin hieme abundant,quàm in zftate.Similiteríi quzratur,quare magls voluit faluace Petrum,quam Iudam:R efpondceturquod ifte habuit bonamerira,illevero mala. Quadam autem funt opera, quz funtd diuina voluntate cum alio ad hoc ordinato ordine congruitatis,ficut eft noftra gratificatio, vel iuftificatio,qua eftà diuina volütate cum operatione, & przparatione lib. arb. & hec, quia qui creauit te fine te, non iuftificabit tefinete. Et hocdictum eft fecundum congruentiam. Adiutores enim Dei fümus. Attamen Deus (me przparatione,& coopceratione iuftificat, vt patet de fanctificatis in vtero, & vt dicunt de Paulo, & refpectu talium operum habet rationem volunratis in generali,& habet in fpeciali: ed in generali certam;in fpeciali occultam.Si enim quazritur, quare Deus vulc iuftificare: Reípondeturad mifericordiz fuz oftenfionem. Et f1 quatitur, quare non vultomnes homincsiuftificare voluntate beneplaciti, dicendum quod hoc eft propter iuftitia fuz oftenfionem.V nde Auguftinus de Ciuitate Dei:Si remanerent omnes in panis iuftz damnationis, non appareret mifeticorsgratia redimentis. Rurfus: Si omnes tranfferrentur detenebris ad lucem, in nullo apparetet feucritas vltionis: inqua propterea multo plures quam in illa funt, vt ficappareret quid omnibus debebat Siquztatur in fpeciali,quare magis vulc iu(tificare vnum quam alium duobus fimilibus demonftratis:quia mult poffunt effe rationes congruentiz: ideo non eftcertitudoá parte rei. Erideo cum cognitio noftra pendeat à certitudine.
rei, nullus certam poteft inuenire rationem, nifi habeat perreuelationem illius cui dubia fant certa. Et quia non fuit nobis expediens ad falutem ifta cognitio, fed vtilior fuit ignorantia propter humilitatem:ideo Deus noluit reuclare,& Apoftolus non fuitaufus inquirere:fed oftenditdefe&um noftrz intelligentiz cü exclamauit: O alticudo diuitiará fapientiz,& (cientie Dei, qui incomprehenfibilia funt iudicia eius, & inueftigabiles vix eiusy&c.
r. Ap illud ergo quod quaritur, vtrum predeftinatio habeat rationem. Dicendum quod habet in generali, (imiliterin fpeciali, & hzc tatio neta eft diuinz prafcientiz,non nobis ratione predica, 2.3. A D illud uod obiicitur de facra fcriptura quod alfignat beneplacitum pro ratione, dicendum quod quamuis aflignet pro ratiene, & aliam non exprimat, non tamen eft idco concludendum quod non fit alia: quianon funt omnia fcripta, (ed nobisvtilia. — Vtileautem fuitícire quod diuinum beneplacitum eftcaufa, & ratio, Yt difcamus eum timere, & nihil meritorum nobis attribuere. 0 | 4. $. Ap illud quod obiicitur quod non elegit, quia przuidit tales, dicendum quod Au guftinus negat fecundum quod hoc quod eft, quia dicit caufam non fecundum quoddicitrationem,quia quamuis diuina voluntas poffit habere rationem, ex qua dicitur con gruenter opcrari: tamen non cáufam, fiue rationem caulalem:cum fit caufa caufarurn & maxime refpectu voliti: quoq quidem eftex mera Dei liberalitate, vt pote eft gratia iuftificans impium:& per hoc P fequens de ftatu.
6. Ap illud quod quaritur, propter querum prauifionem, dicendum quod p efle propter przuifione bonorum, vt aliquo modo funt àlibero uibico: propter quorum tamen prauifionem nec ício determinare,nec volo querere, nec eft ratio nifi congrujtatis. Vnde & alia poteft effe, quam hac.
».IrEM in Matthao dicit Filius: Reuelafti ca paruulis, | A Maluare, & refpectu talium diuina voluntas habet tàtio- Augufti. de et bof fer.15.
Lib.1. Cap. In Encb. c.
99. in fine Rohi.11.4.
. 7. Ap illud quod obiicitur de mundi creatione, di-| cendum quod non eft fimile de mundi creatione, quia mundicreatioá diuina voluntate, & beneplacito eft tamquat tota catifa. Et ruríus per creationem non przrfüpponituraliquid. Rationesvero ad oppofitum ptobanr quod diuina volutitas rationabiliter facit, fiue quod ba.
hssdnnnitueM E ELLO MI..E WEGE. C UU EPRP VPE 36 Lib. IL. Dift. XLI. bet ratiohert.congruitatis ratione voliti. Et quía hoc verum eft, idco concedende funt. Et quamuisalique earum poffint habere calumniam,tamen conclufto princi-Aug. libr.t,| palis non habet calumniam. Nam Auguftinusdicit hoc ad simplic. n libro Retra&t.poft omnes retractationes quod propo-7x m »*- nit, &eligit, & reprobat veritate certiffima, & à noftris?* |(enfibusrernotiífima. Et quia à fenfibus noftris eft remotiffima:1dco nullus debet ipfam inquirere,quia in hac vita ton poffumus inuenirc.Ec ideo in noftrz intelligentie infufficientiá, fermo de przdeftinatione claudendus eft, vtobítruatur omne os, & fübditus fiat omnis mundus Deo,cuius iudicia non fünt fcrutabilia,fed formidolofa, Tfilentio veneranda.
ARTICPFLV S II.
ARTICPFLV S II.
bium habet per comparationem ad complexa, queritur, vtrumDeus cognofcat res per modum complexionis.Sccüdo quzritur, vtrum enunciabilia,fiue quz Deus femel cognof(cit,femper cognofcat.
QVZSTIOL An Deu cogno(cat res per modum complexienis.
"Adllex Mlenf.1..4.25.Memb.3.art.1.
Et de Verit.q.1.art.8.
V o p cognofcat Deus per modum complexionis oftendituríic. Eamdem rem quam cognofcit fen- Hrifl de fus, cognofcit intellectus: fed fenfus "e modum incomfen.t5 fin, | Plexionis, intelle&us vero per modum complexionis: fed intelle&tus eft potentior in cognofcendo quam fen- (us: ergo cognofcere per modum complexionis, eft maioris potentiz: fed omne rale eft Deo attribuendum ergo,«c. Ir»:Differentet fignificatur resper vocem incomplexam, & per — » quia per vocem incom-»plexam quantum a effe fimpliciter: fed perorationem quancum ad effe tale, vel tale: fed Dcus non tantum cognofcit res quantum ad effe fimpliciter, fed etiam quantum ad efle tale, vel tale:ergo cognofcit fecundum complexionem, Fundamenta.
IrEw:Ordo vnius reiadalteram cui coniungiturin te, facit compofitionem in cognitione, vel in fermone complexionem:fedDeus non tantü intelligit in fe rem ipfam: fed etiam in ordine ad rem aliam cui vnitur: ergo non folum per modum fimplicem,fed compofitionis.
Ir e MDeusintelligit noftrum intelligere,& noftrum dicere: fed nos dicimus, & intelligimus rem per modum complexjonis:ergo Deus hoc modo intelligit.
t, $ED CONTRA per Dionyfium de Diuin. nomin. Cognofícit Deus omnia immaterialiter materia-Cap. 7. poft lia: impartite partita: vniformiter multa: immurabilimái. |rermutabilia: ergo fi partita cognofcit impartite: ergo compofita per modum fimplicem:íed modus fimpliciratis & complexionis opponuntur: ergo non cognofcit ||per modum complexionis.
1. IrEM cumintelledus cognofcat per modum cóplexionis,aut modus ille eft in re,aut in intelle&tu.N6 in re,quia cum fenfus apprehendat eadem rem, apprehenderet eam per modum complexionis:ergo eft in intelle-Gu: fed omnis talis intelectus in quo eft complexio tealiter eft complexus, & cópofitus: fed diuinus intellectus non eft huiufmodi:ergo,&c.
Ad oppe ( ) Onfequenterquantum ad (ecundumaarticul queritur de fecundo, fcilicet interminabilitate diuina cognitionis.Et circa hoc queruntur duo Primo,quia du- D;cognofcit per modum complexionis,proceduntíecundü Ar. ll Que. L |^ ^ 3. Ir $ M ficognofcit res per rmodum complexionis, cum modus diuinz cognitionis (it ei cozternus, ab zterno cognouit per modum complexionis:ergo complexio | fuit ab zterno: fed multa intellexit, ergo multz (unt complexionesab zterno:ergo verz,velfalíz.Sivere:ergo] € plura funt vera ab eterno: fifalíz:; ergo plura funtfalf| ablaxerno.: 4. IT & M fi cognofcit permodum complexionis,cum eadem res modo vere fignificetur fub ratione futunitionis, modo fub ratione przteritionis, modo ratione przfentialitatis: ergo his omnibus modis Deus cognofcir. |; pa y, S 2 p contra: Omnia cognofcit, vt przíentia.Vndedici-|j —— cur: Vnus dies apud Deum ficut mille anni, &c. ergo non cognoícit omnibus his modis, B Cenmwcrvsre.
Cognitio diuinarerum,non efi per modum complexieni pron cemplexio cadit in intellectu:(ed beneres complexu in fesvel complexas per intellectum noftrum cegnofcit.
Res». AD ARc. Dicendumquod cognofcerere: pet modum complexionis poteft intelligi tripliciter. Aut enim modus complexionis cadit circa rem, & ficeft fen. fus:Deus cognofcit res exiftere,vel fe habere per modum complexionis,(tue compofitionis. Ethoceft verum: comes enim res effeficuctfünt, — Aliomodo, vt modus complexionis cadat circa rem, vt ex expre(fa pet intelle-&um noftrum, & tuns cíl fenfus, quod Deus cognofcit|.-Cires nontantum vríunt,fed etiam vt intellectus exprimit: :qognofcitenim res, & voces, fiue intelle&usillas (ignificantes.Et hoc verum eft. Tertio modo poteft intelligi, vt modus complexionis cadat circa intellectum diuinum. Ethoc modofalfum eft: hoc enim fpectat ad intellecta, qui intelligit multa, & per multa, quz oportet compl. &i: Deusautem mula intelligit vno, & ita fimplici modo, nec magis eft fimplex intelle&us eius intelligendo v-Inum, quá multa. Vnde intelligere multa per mod complexionis,neceftomnino virtutis,nec omnino imperfe-&ionis, & idco nen poniturnecin cognitioneinfima,vt fenfitiua: nec in cognitionefu prema, vtin diuina:& fortaffis nó etii eft in cognitione fuprema ipfius animz quz dicitur intelle&iua,prout eft in fuo fummo: cognofcit. n. Iper modum (implicis afpe&tus.Rationes probantesquod primam, & fecundam viam: ideo verum cócludunt prc ter primum, quod iam folutum eft.
1. A» illud quodobiicitur quod complexio venitab intelle&u, dicendum quod complexio dupliciter poteft comparari ad intelle&um: aut ficut ad caufam, aut ficut ad (ubiectum Siad fubiectum in quo,& quod informat, & denominat,(ic comparatur ad intelle&um humanum à quoeft complexio, qui etiam complectitur. Si adcau-(am,fic comparatur ad intelle&um diuinum.Namintelle&us diuinus cognofcit complexione non circafe, fed circa noftrum intelligere:quoniam complexio non eftab| intelle&u noftro,niíi cooperante diuino in intelligendo.
3. A p illud quod obdctar quod fi cognoícit res per modum complexionis quod tunc complexiones funtzternz,dicendum quod ex primo, vel fecundo fenfu non (equitur quod complexiones fint eterna, quia non eft] complexio circa Deum; fed bene fequitur quod veritas fignificata per aliquam cemplexionem eft aterne, ficut veritas huius,mundum effe futurü: camen prepofitio, € complexio eftab intelle&u noftro intelligente illam veritaté zterná. Vnde ficut vox téporalis fignificat ré ater; ná,vt hocnomen,Dew,non tamen fequitur,g fit ecerria: fic multa enunciabilia fignifieanr veritatem ateznam, nectamen fünt zterna.
4. Ap illud quod obiicitur qued tunc cegnoftit res (ub ratione futuritionis, & przteritionis, dicendum ficut taes cft, quod medus diuinz cognitionis poteft accipt, vel fecundum fe,velà parte cogniti.Sià parte cognitu, lic dico M TN dn mes P. v it tn E ERAN i qu UN Qu E SEN t5 t A, 2d y. Ao AT T iw. h a LL . Sc Mrs AU Ad eppofitum. : m 2t d ", "y m. Told Es A m d^ Ll s uz - EL -— ^o [Exe32,g. ant ass pu s en (hs att! Je | E NC gt menta, T Qv .8 Df Att. L.
dico quod omnino cognoícit rem efTe, & ita mutabiliter|A |fcit,eft verum: ergo Chriftum effe moriturum eft eífe, & ita compofito medo efle ficut eft, & ita de omnibus; & fic cognofcit rem przteritam effe prateritam, & futuram effe tuturam,& non preteritá effe prefenté. Poteft iterumaccipia parte fui: & (ic cum cognitio Dei fit omnino fimplex, omnino przfens, emnia cognofcit per modum fimplicitztis,& per modum prefentialitatis. Vnde quod dicit:omnia funt przíentia apud Deum: hoé di-&um cft quantum ad cognitionem, in qua nulla cadit (ucceffio: ideo nec nouum, nec vetus, nec praeteritum, nec futurum: 1n a&u autem cognitionis angelic, & humanz cadit fucceffio: & ideo prateritum-, & füturum. Etpraterea non ita dicuntur omnia prefencia anima cognofcenti, ficut Deo: & hoc manifeítum eft, quia nunc aternitatu quod eft (emper przíens, complectitur emnia temporalia; & idco patet quo modo fit intelligen- |B dum. QV ESTIO I.
dum. QV ESTIO I.
An enunciabilia qua femel Deu cognofcit, femper cognofcat. Alex.Alerf1.9.4.23..Memóro 3871.3. Et 1.Sent.difo 38.4.1.8rt.5. Et difl.1.9.1.art.5. Et de Verit q.z.art.7. M" JEgrd. Rom.1.Sent.difl. 38.p.2.4.8. Et difl. 1 p.2.q.vnica. Ricbardua 1.Sent.difl. 38.4.4. Thom..Arg.1.Sent.dift. 38.q.r.A7f. 3. Greg. drim.1.Sent diff. 3.4.1. Franzifctts de Mayr.1.Sent diff.39.q.1.Art.3.65 4. Steph.Brief.i.Sent.difi 41.3.4. Petrus de Tarantaf-i.Sent.difl. 38.3.4. TRvM ebunciabilia, fiuc complexa quz Deus femel cognofcit,femper cognofcat, vel ciat. Et qucd fic videtur: quia Deus non cognoícit enunciabile ni(i ratione veritatis:fed veritas enunciabilis, qua femel fuit, (emper fuit, & eft, & erit; ergo enunciabile quod femel cognofcit, femper cognofcit. Probatio mediz; Omnis veritas complexi fundatur fuper rem complexam: fed eadem reg primo eít futura, poftea przfens, dcinde praterita,& vna & eadem:ergo vna & eadem veritas eft in ea fecundum omnes hos modos:fed necefle eft, quod fit íemperfub aliquo horum modorum:ergo,&c.
1. Ir £ «. hoc ipfum videtur alia ratione, quiá quzcumque fcit Deus,ícit immurabiliter:alioquin,cum fcire Deifit fuum effe,fi mutarctur fuum fcire, & effe,quod eft impoffibile:fed omne quod habet immurabilitatem,habet empiternitatem,quia fi definit, mutatur: ergo quod Deus (cmel cognofcit,femper cognofcit.
j.IrEM quod fcriptum eftin illo libro, deleri non poteft; fed Deus cognofcit non afpiciendo extra,fíed legédo inlibro fuz przfcientiz:ergo quod femel cognofcit,femper cognofcit.Praterea patet,quia fuper illud Exodi;Aut dele me de libro tuo,&c. Gloífa. Securus hoc dicit, quia non delebitur.Et idem dicirfüper Pfalmos.
4. IT £ M quod definit,vel perditur aliquo definente, deneceffitate pendetex illo, (ed diuina cognitio non dependetex veritate creanda: ergo quamuis enüciabile denat effe verum, tamen Deus non definitillud fcire: & fi hoc:ergo quod femel (cit,& femper.
SED CONTRA Sicut przícire habet fe refpe&tu fututi, vt futurum eft, fic fcire refpe&tu veri: fi enim actu citur, adueft verum: fed dicit Magifter: Deus definit prafcire rem, cum res de futuro fit prafens: ergo fimiliter definit Ícire,cum de vero fit falfum.
ITE w ficut diuina acceptiorefpicit bonitatem,ica vifio veritatem: fed Deus definit hominem acceptare, cum perditbonitatem:ergo definitrem cognofcere, fiue enüciabile,cum perditveritarem. — Ir £M hoc ipfum oftenditur per impoffibile, quia fi quodcunq; enunciabile (ciuit, modo (cit, & fciuit Chriftum effe morit&rum, ergo & modo (cit: fed quidquid S.Bonau. Tom.4.
Ir£ M fic: Quidquid (ciuit,modo fcit:fed aliquando Íciuit non effe tecum non eras:ergo fcitte non effe,G fcit te effe, quia verum cft:ergo fcitfimul duo contradidtorie opofita: ergo duo contradi&orie oppofita funt funul veraquod falfum eft,& impotlibile.
'CoNcrvsie.
In quentum fcire dicit apprebenftenem, quecumque Dew fcit? femper [cit: inquantum vero dicit affenum, quamuis fcire Dei in fc fit inuariabile ratione tamen connotati quod eil variabile,non quecumque femel fat femper fat.
RrsP. AD ARc. Dicendum quod fcire dicitur dupliciter. V no modo prout reflectitur in fe: & fic fenfus eftafte (cit hoc. id eft habet cognitionem de hoc, & hoc modo dicendum quod (cire nihil connotatà parte fciti actuale,nec veritatem,nec przfentiam. Deus enim de omnienunciatione habet perfectam cognitionem, vtrum (it enunciatio perfecta, & congrua, vtrum vera, & catera fimilia. Alio modo fcire dicitur fecundum quod eft verbum proereticum,& fictranfit in actum extra:& fic connotat veritatem in obiedto:tunc crgo fcire enunciabile aliquod, idem eft quod (cire ipfum effe verum. Vnde fcio tefedere,hoc eft dicereznon tancum habeo cognitionem| de hoc,fed etiam cognofco ipfum effe verum.Primo modo fcire importat nudumiinrelligere. Secundo modo in-|: telligere cum affen(u. Siergo fcire accipiatur primo modo;í1c dico,quod quidquid eft, & omne enunciabile, & omne quod íciuit, adhuc fcit, & habet cognitionem de illoquia de omnico quod eft, & quod poteft effe, habet cognitionem: necfequitur, fcit hoc, ergo hoceft verum: immo eft ibi confequens.Si autem accipiatur fcire fecundo modo prout connotat veritatem circa enunciabile,fic fuerunt quidam qui dixerunt quod deíinit aliquid enunciabile fcire,quia pofuerunt,quod enunciabile, quod cft verum,poteft effe falfum. Alii dixerunt contrarium, quia pofuerunt quod enunciabile quod femel verum eft,ícmper eft verum, & ita femper fcitur.Et vt melius pateat: videnda eft eorü pofitio,& ratio pofitionis.Fuerunt qui dixerunt gp albus alba album,cum (int tres voces,& tres habeant modos fignificandi: tamen quiaeandem fignifica-| donem important funt vnum nomen. Per hunc modum D |dixerunt,quod vnitas enunciabilis,accipienda eft non ex E ksrorr A DRM ECC RR A ARDEN ARMOR EO NEU paite vocis,vel modi fignificandi, fed rei lignificatz: fed vnares eft, qua primo eft futura, deinde pra(ens. tertio praterita: ergo enunciare rem hanc primo effe futuram, deinde prefentem,tertio przteritam, non faciet diuerüi- |: tatem enunciabilium,fed vocum. Rurfus: Cum idé ctempus fit primo pA LP pesa jode qui d preteritum, tempus fcilicet quod eft menfura rei qua fignificatur per orationem,quamuis efle vel fuiffe, vel fore con(ignificét triatempora, ratione tamen fignificati non diuerlificant enunciabile, fed variatur folum parte temporis (iguificati. Vnde fidicam femel:Sortes currit hodie,& cras dicam,cucurtit, cum hoc verbum non detintelligerealiud tempus, & ita nec aliam adtionem, enunciabile mon eft mutatum quantumcunque mutata confignificatione, & quia retenta eadem fignificatione, enunciabile fempet eftidem,& non eft idem, nifi cum eadem fignificatio recineturideo dixerunt quod illud quod femel eft verum, [emper eit verum: & ideo cum Deusnihil obliuifcatur, dicunt quod omne enunciabile quod Deus fciuit, fcit.
Etrefpondenrillirationi: Omne enunciabile quodciuit, fcit: fcd íciuit te nafcicurum, vel ceeffe na(citurum: ergo, &c. nen deber fic inferri: ergo fcitte effe nafciturum, fed (ic: ergo fcit te fuiffenafciturum,. Aliter eft ibi figura dictionis, quia proceditab identitate in modo figuificandi,ad identitatem rei, & hoc modo foluit Magiftr. Et iftafuit opinio nomitalium, qui di&i füntno. minales, quia fundabant pofitionem fuam fuper nomi, nis vnitatem. Scd iftafuit pofitio contra Philofophum ?
Ff qui dicit t nM — — MÀ ÁÓ À Ca. de fubff atta circa nem.
/ vera;poftea falfa.Fuit etiarn contra communem opihionem. Fuit etíam contra veritatem. Ratio huiuseít, quia nee bonum fundamentum habet, nec bonam adaptionem. Primoenim fiquaratur vtrum albus alba album fint tria nomina, refpondendum eft: aut loqueris grammatice,aut logice:fi grammatice;cum grammaticus con-(ideret impofitionem nominis, & modum principalem lignificandi fübftantiam cum qualitate; (ic dicetvnum nomen efle:fi logice, cumlogicus confideret nomen inquantum eft vox expreífiua, vnde diflinit nomen, verbü, & orationem per vocem tanquam per genus, & multi plicato fuperiori neceffe eft multiplicari inferius: fi funt multz voces (igni&catiuz, funt de neceffitate multa nomina:& ideo patet, quod male accipiebant nominis vni tatem fecundum quod congruitad propofitum.Mala etiam fuit adaptatio quiaenunciabile non íi gnificat rem, fed modumfe habendi: & cum per verbum prafenris, ratetiti, & futuri temporis fignificetut res alio modo fe dessus de neceffitate, ouod aliud enunciabile e(t te efÍe naíciturum, & te effe natum. Rurfus deficiebant in vltimo, quia ficut homonon fignificat iftum hominem, velillü, fic verbü prafentis téporis nó fignificat illud, vel illud przfens:(ed prefens in cómuni,fiue copulet.fiue fignificet. Et inde eft,quod ficut homo nó haber ali fignificationem,neceftaliud nomen,nec zquiuocum; (i mo-[do fupponat pro Petro, modo pro Conrado: fic nec verbum prafenus temporis, fiue pronuncietur hodie, fiue cras,habetaliam fignificationem, & ideo non facit aliud enunciabile.Et praterea patet, quod quocunque tempore proferatur te effe nafciturum, idem eft enunciabile, quod prius fuit verum, modofalfam, Secundum ergo quod cire connotat veritatem circa enunciabile fcitum: illud; quod fciuit, modo non fcit,nulla facta mutatione in Dei ícientia, fed folum iu connotato. Concedendum igitur quod in fecunda acceptione non omne quod (cit, femper fcit. t. Áp illud quod obiicitur quod veritas eft vna in przfenti preterito, & futuro, dicendum quod quamuis fit reducibilisad vnam rei veritatem ficut accidensad fübdus effendi habeat fuam veritatem, & cres funt modi effendi,ideo tres funt veritates. | 1. Àp illud quod obiicitur de indelebilitate, & immutabilitate, & independentia, dicendum quod iam folutum eft,quia nuila fit tráfmutatio in Dei cognitione, nec definicfcire enunciabile propter mutationem in fe,fed in connotato.
DISTINCT. XLIL DE OMNIPOTENTIA DEI, QVARE VIDELICET DICATVR OMNIPOTENS: QVIA SCILICET OMNIA POTEST, ET QVO MODO HOC INTEL- LIGATYR.
Vnc de ompvipotentia Dei gendum eft. yb » prima confideratio occurrit: Quo modo ve. (UV c2 re Deus dicatur omnipotens: 47 QUIA Omnia 2 DON w po[ftt » 47 Tantum quiaca polfet que vult, Quod enim. Desa omniapo[fit » pluribus auctoritatibus comprobatur. Ait enim Augu[linusin lib. que[l. veteris acnoue legis: Omnia quidem pote/] Deus: ed non facit ni (quod conuenit veritati eius eh tufHitie. Idem im edes: Potuit Deuscuncia facere frmul: fed ratio.probibuit, id eityvoluntas.Rationem nempeibivoluntatem Dei appel.
ers Me iectum, & modus effendiad entitatem,tamen cum mo-| Lib. 1L Sententiarum, quidicit in przdicamentis, quod eadem oratío primo cft| A |/amit, quía Dei voluntas ratiapabils eff c equilTirma. Fa.
D E o nibil o»mntno patitur. Secundum virumque Deuto- Pd tendum eji ergo Deum omnia poffe.
Quo modo dicatur Deusomnia poffe,cum nos multa polIinus, quz ipfe non hon poreft.
Sed queritur quo modo omnia pelfe dicatur, cumma; quadam po(fimus qua tpfe ^ nonpetefl. Non potefl enim ambulare loqui, c7 buiu(rnodi, que à natura diinitati Mnt penitus. aliena, cum borum inflrumentanullatenu, babere queat is oebnl e fimplex [ub[lantia. uibwid Irr/pondendum arbttror,quod buiu[modi afines, ambs. latto fcilicet el locutio, e$ huiufmodi,à Dei potentia aliena non funt, fcd ad ipfam pertinentes. Licet enim Tuiufmodi actiones in fe Deua babere non po[fit,non enim potefl Arabulare,vel loqui e huiufmodi, eas tamenincrtatgra otefl operari. Facit enirn vt bomoambulet, e» loquatur, C huiufmodi. Non ergo per tf!as actiones diuina potenfie detrahitur aliquid » quia Qi" bocpote[l facere.» omni.
De aliis obiicitur.
Item de aliis opponit.
Sunt etiam C alia quedam que Deusnon patefl,vnde videtur non omnia poe. Nos enim potefl meri, vel ali. Vnde Aueuflinus tu hb. de Symbolo: Deusemnipenec potefi vinci. Hec vti, ei buiufsmodi abfit vt poit obus fabiici poffet emnipotens minime foret. Et ideo monratur omnipotens, quia ei bec propinquare ton valent: ete[H tamen becin aliis operari: Omnipotentia Dei fecundum duo A «oníideratur.
Hic ergo diligenter confiderantibus, omnipotentia cius fecundum duo apparet, fcilicet quod omnia facit qua vnlt, mnipotens veril]imepredicatur: quia nec aliquid efl quud ei ad patiendum corruptioner inferre valeat, nec aliquid ad faciendum impedimentum efferre. Manifeftum eflitag, Deum omnino mibilpo[fe pati, ch omiafacerepo[f, reter ea fola quibus eius dignitas lederetur,ein/que excellentis derogaretur: in quo tamen nonesi minus emnpetens. Hocenim poffe non effet po[je, fed non poffe. Nemoer-£0» Deum tmpetentem in 4liquo dicere prafumat, quia omnia poteft que po[Je potentia eff: Qr indevere diatur omnipotens.
' Quibu(- MM a Auf. inlil. tens non potefi mori,non potefl falli, mon poteft smifer feri, P tecumemi montpotens. Syenim buiufenodi pa(fionibus, «ta, defeiii- ono so fe omnipotens,quia poteft quidquid vult.
EX quibu (dam tamen aucforitatibus traditur ideo vere dici (— » quia quidquid vult potefl. Fude Uyg.fn Encb.
C53. p gens * là eltin. fen, Caj. 96. in