fier oftendit quod ad conformitatem voluntatis noftrz, & diuinz,non (ufficit conformitas in volito. In fecunda oftendit quod non futlicit conformitas in operatione, fiue in opereoperato,ibi:Hud quioquemon eff pretermittendi. [ntertis Magillertoluitex hoc quamdam quzfítion em à latere: Vcrum fcilicet fan&idcbeant paffionem Chrifti velle, ibi: Ex quo foluirur quefhto qua quari folet. Inquarta vero,& vltima Magitter mouet queftionem iuxta. hanc, & determinat. ibi: Si vero queritur vtrum codem snodo fen tendum eft. V bioftenditur quod diffimiliter iudicadum cft de paflienibus fanctorum,& ipfius C p & 1 STI.
Multum enim interefl, quid velle bhomini,quid Deo congruat. Dub.I.
CowTAA: Ex hocvidetur quod aliquid licite,poffit homo velle íÍciendo,cuius Dcus velit contrarium. Ponakurergo perimpotlibile g alicui reueletur fua damnatio: conftans eft quod Deus vult iftum damnari voluntate ibfoluta.Aut ergo iftetenetur velle, aut non: vel ( quidquid fit de tentione quid ctt perfectius velle, vtrum velle damnati,vel non. Si vult damnari: ergo vultá Deo fe. patari:hoc voluntas recta numquam poteftappetere. Si non vult damnari: ergo perfecte fe non conformat: ergo perfectior eft voluntas oppofita. R R £s r.Dicendum quodi illud eft impoffibile quod alicui reueletur füa damnatio:& impoffibili pofito, nó cfi mirum fi fequatur impoffibile. Tamen fitu quaras quid eft perfe&tius,refpondeo dicendum,quod in eterna dam- [natione funt duo, fcilicet poenz inflictio,& xterna àDeo feparatio. Separationem aternam à Deo nullo modo ctedo quod aliqua anima rede debeat velle, immo fem- E de paffione Chrifti. Et Petrus, quia voluntare rationis Innuit quod a&io Iudzorum fuitmala. Cow rg Videtur falfum dicere, quia actio Iudeorum fuit caufa patlionis:fed fi caufa immediata mala,& effedus:ergoli latio fuit mala,& patfio.
R. Es P.Dicendum quod iftud eft verum deadione& paífione in eodem genere bonitatis, fecundum quod vnum eft caufa alterius, dicendum ergo quod actio Iudzorum fuit caufa paffionis ingenere naturz, & in illo genere ficut actio fuit mala,ita & paffio,fed non fuit caulain codem genere moris: immo Chrifti bonaintentio pathionem voluntariam dirigebat in bonum finem: ecótrain actiose Iudaorum non habenterectum finem: & idco iBgamere morisactio fuit mala,& Dco difplicens,& patio bona, 8t Dco placens:& fic patettotum.
Quod tantum bouwm fuit, vt Apoflolm Petrus qui il furi molebatyab ipfo qui occifus efl Satban diceretur. Dub. I1lL CoxTRA: Secundum hoc videtur quod quicumque dolet,& triftatur circa paffionem Chrifti, effec redarguédus:ergo peccauit beatiffima mater dum doluit, ficut dicitur in Luca: Tuam ipfius animam pcrtranfibit gladius. Peccauerunt fimiliter Apoftoli.Falfum etiam dicit Apo- Itolus:Sifu(tinebimus,& conregnabímus, | RrsP.Dicgidum quod ri dn dcaliquo eft dupliciter. Autitaquod dolens voluntate rationis abfoluta vclit contrarium eius de quo dolet: & fic nulli licuit dolere contrarium volebat, eft redargutus. Alio modo dolere dcaliquo eftferriad contrarium voluntate pietatis:tamé nihilominus hoc velle voluntate abíoluta,(ic bonum eft .»NnGrtl.
tur viri fancti qui magnas gratias agunt Deo de paffione Chrifti:fed ramen mouenturin confideratione dolorü, ficuc & benigniffima Virgo Maria in Filij fui mota eft paffione. | | Á D intelligentiam prafentis diftin&ionis quaritur de conformitate voluntatisnoftrz ad voluntatem Dei. Etcircahoc duo principaliter queruntur. Primo quazritur de ipía conformitate quantum ad quidditaté Secundo quaritur deipfa quantum ad tentionem.Cin rimum articulum duo quzruntur. Primo vtrum polhbile fit voluntatem noftram conformari voluntati diuinz Secundo vtrum conformitas voluntatisnoflie ad diuinam,faciat voluntatem noftram iuftam. | » QVZE£STIO I An poffibile fit voluntatem noflram diuine voluntati conformart.
* Marfil. Inguen.1.Sent.q.47.ar.1. ^s oppo- Vod non fit poffibile noftram voluntatem contom.
formari diuinz,oftenditur fic Sicut exaltantur celià terra;ita exalcata funt viz mez à viis veftris, & cogitationes mez à cogitationibus veftris. Sed ficut eft in viis, & cogitationibus, fic & in voluntatibus. ergo fi celum & terra non habent conformitatem, immo deformitatem, videtur fimiliter quod nec volunras noftra & voluntas diuina.. Si dicas quod auctoritas intelligitur, & loquitur de malis. CoNTR A4:Super illu Pfalmi:Exultate iufti.Gloffa: y diftat Deusab homine, tantum diftat voluntas Dei a voluntate hominis:ergo, Ct.
2. IT & M infinite diftantium nulla eft conformitas: ied Deus & homo diftant in infinitum,cum vnum fit finitum,& aliud (it infinitum: ergo nulla eft conformitas voluntatum. ' s. [rg «;Sivoluntasnoftra conformatur diuinz, aut ergo in feipfa,vel in tertio. Siin tertio:ergo diuina volütas & humana conueniüt in aliquo communi: & ft hoc, ergo habent aliquid (impliciusfe, quod eftínconueniés maxime in diuina voluntatc. Reftat ergo quod fi eft cóformis quod feipía conformetur, ergo voluntas eft ipía conformitas: fed conformitas non poteft effe difformitas:ergo voluntas noftranon poteft diícordare à diuina: quodeft manifeftefalfum.
4. ITE M: Si voluntas noftra cft conformis diuinz,|.- aut conuenit effentialiter,aut per participatianem: fi efentialiter,redit idem quod prius.Si per participationem sns de illo per cuius participationem voluntascft cóormis,vtrum fit conforme,vel non. Sinon:non poteft conformare.Si fic:tuncaut effentialiter, aut participatiue: ergo velerit abire in infinitum, vel ftare in aliquo creato quod fit conforme Deo per effentiam, vel voluntas AS ick Deo per increatum:fed non eftabire in infinitü, nec eft ponere quod Deus fit conformitas voluntatis humanz ad Deum:ergo aliquod creatum effentialitet eft conforme:fed quod effencialiter eft conforme alicui,effentialiter conuenit cum illo.Et quod effentiali-Fund. |crconuenitcum illo,eft eiufdem eífentizsergo, c c.
menta, CourRA:QuiadherecDeo vnus fpiritus eft: fed 2,Cor.6,d on eft vnus fpiritus per vnitatem naturz: ergo eft vnus per conformitatem voluntatis. 3 IrTr Mw: Omnis qui facit voluntatem Patris mei, qui eft in ceelis,ille meus frater,& foror, ec. Sed non eft verum quod (it frater per propinquitatem fanguinis: ergo e[ frater per conformitatem voluntatis, & diledionis.
condolere Chrifto, & pie affici circa eum:& ficafficiun-|A] — Ir & «: Quafcumque voluntates contingit vellei- JEgid. Rom 1.Sent.difl. 48.9.1. EE E Quat. I.
dem, & velle oppofita:contingit conformari, & difformari, fiue contrariari: fed voluntas diuina, & humana funt huiufmodi:hocpatet,ergo,óc. Ir Ew: Quafcumque voluntates contingit adinuice ordinariperperfectam przfidentiam, & obedientiam, contingit adinuicem conformari: fed voluntatem hu- manam contingitdiuinz peromnia fübiacere,& obedire:ergo, Qc. AB dE CouNcrivsrio t Veluntas bumana potefl conformavi voluntati diuine per fimilem labitudinem ád aum ad 6b- | iedum,C ad finem.
R zsp. Ab Arg. Dicendum quod aliquid conformari alicui contingit dupliciter. Aut quantum ad fimilitudinem, aut quantum ad habitudinem. Quantum ad fimilitudinem contingittriplicier. Aut quando aliqua: duo participant tertium in quo affimilantur: vt cygnus, & nixinalbedine Aut cum aliqua duo (ic fe habét quod vnum eft fimilitudo alceriu*:vt fpecies colori, fiue idolü affimilatur fiue conformatur loui. Aut quando aliquid participat fimilitudinem,vt fpeculum, vel oculus affimilatur, vel conformatur corporiobiecto. Primo modo non eft poffibile aliquam creaturam Deo conformari. Secundo rnodo aliqua creatura Deo conformatur, vt puta gratia quz dicitur fimilitudo Dei,vel gloria quz eft deiformitas. Tertio modo affimilatur, & conformatur C|janima quz haber gratiam,& gloriam: de hac conformi-Irate nihil ad przfens. Alio modo contingit conformari aliquid alicui fecundum fimilem habitudinem. fiue cópararionem,qua poteft dici proportio, cum eft rerum eiufdem generis:& proportionabilitas, cum cft rerum diuerforum generum, fiue non communicautium, vc bat vis in verbo. Large tamen loquendo vtraqae poteft dici propoitio:& hzcnihil iyi commune, Ps eft per có-|parationem duorum ad duo, & poteft effe inter fumme diítantia.Et fecundumhanc potett voluntas noftra con-|. formari diuinz:videlicet per fimilem habitudinem ad a-| &um,vt ficut Deus quod vult, vult liberaliter, & chatita-]: tiue,ita & homo:& per fimilem comparationem ad obiectum,vt quod vult Deus,velit homo: & eodé fine quo]: vult Deus,velithomo,boctotum poffibile eft effe, & to-|: D tum poffibileeft non effe: & ideo poffibile eft voluntaté]. noftram diuinz conformari,& difformari Et conceden^| dz funt rationes ad hoc.
1.1. Ap illudergo quod obiicitur,quod diftat Deusab|- homine, & hurnana voluntasa diuina in infinitum, iam patet refponfio, quia hec nonimpedit conformiratem comparationis:licetimpediat conformitatem zqualita- Gs, & vniuocationis.; 3. Áp illud quod obiicitur, vtrum in feipfa, vel in tet tio conformetur, dicendum quod non in eipía, niii loquamur de confo: mitate longinqua, quz attenditur in imagine. Si autemloquamur de conformitate propinqua,quz confiftitin fimilitudine, fic non fe ipfa conformatur:íed mediante gratia quz non eft tamquam tertiü ab vtroque participatum: fed eft ficut fimilitudo vnius, & proprietas alterius. Vnde gratia eft (imilitudo cffentialiter,non tamen oportet quod effentialiter conueniat intertio, quia fimilitudo feipía conuenit cum eo, cuius eft imilitudo:& fic patent obicdha ambo.Similiterfiloquamur de conformitate quanuum ad habitudinem, dicemus quod voluntas non feipía conformatur, fcd pet comparationem ad alterum: quod tamen neque eft de effentia diuinz voluntatis, nec humanz, nee tanquam tercium patticipatum ab vtroque, & fic pater illud.
4. Ap illud quod vltimo quaritur, vtrum conforme- E tur pereffentiam, aut per participationem, dicendum| [quod necfic, necfio: fed conformatur per proportio: hod, fiue per confimilem habitudinem, & fic patei illud. | Kk a QVy ESTIO IL An cenformita; volunt ti noftre «d diuinam faciat cam iuflam. Richardus 1.Sent difl..8.a71.2.4.2.
TRvMcohformitas voluntatis noftre ád diuinam faciat eam iultam. Et quod fic, videtur, quia fuper Tillud Pfalmi:Rectos decet collaudatio.Gloffa:R e&i funt ]quidirigunt corfuum fecundum volunt recta eít.
Ir EM: Quesparticipatioiuftitiz cum iniquitate? aut qua 'ocietas lucis ad cenebras?quafi dicat,nulla. Siergo [diuina voluntas, iuftitia eft, & lux, & humana voluntas lit iniqua, non poteft effe conformis; ergoli eft conformis,neceffeefteffeiuflam. —.
Ir EM: Conformariregulz iuftitiz,nihilaliud cft quá Jiuftificari:(ed voluntas diuina eft regula iuftitiz, quia no poteft obliquari ad aliquod iniquum: ergo f apr voluntati diuinz,eft iuftificari.
Irrx:Intelle&usnofter nonpotcít conformari diui- Bo,quin efficiatur verus:ergoncc affectus nofter pót con formari diuino,quin efficiatur iuftus: ficut enim veritas eft reétitudo intelle&us, fic iuflitia eft re&titudo affe-Cus. b . 1 ConrRA: Magifler dicit, & eft verbum Auguftini quod voluntas Dei bona, perhominum malas voluntaces impletur:fed vnus effe&us non proceditab vna caua per aliam, nifi ille caufz ad inuicem conformentur: ergo contingit malam voluntatem diuinz confor.
mari. 2. IreM:Confarmitas voluntatum confiftit in volenamicitia. do, & noledoidem:fed impiuspoteft velle € nolle quod ngu Deus vult, & non vult,vt ponit exemplum Auguftinus '| de prauo filio qui patrem vult mori: quod & Deus vult: ergo conformitas non facit voluntatem iuftam.
4. IT E «: Quamuis voluntas Det (it beata,tamen voluntasilli conformis non propter hoc eft beata: ergo pari rationc quamuis fit iufta,non propter hoc,voluntas conformiseftiufta. — 4. Ir Ew: Si conformitas fazit voluntatem iuftam, cum velithominem qui patitur iniuriam vindicare:fiille|T V o nteneamurinratione volendi, videtur, quia|Funds.
qui patitur iniuriam vult fc vindicare;iufte vult: ergo iu: ftum eft exigere vindi&t m. Situ dicas quod Deus vult hominem vindicare: fed non vult quod homo vindicet, fe, hoc non foluit: quia faltem tunc liceret homini appetere quod Deus ipfum vindicaret, ConNcrivsrio.
Conformitas voluntatis nc[Ire «d diuinam ecundum «cum; cr volitum cit eatn inflam.
Rzsr. Àp Arg. Dicendum quod conformitas volun tatis noftrzad diuinam attenditur fecundum proportio- nem,ficut dictum eft. Duplex eftautem proportio volütatis fcilicecad adtum,& ad volitum. Similis proportio ad actum confiftit in hoc, quod ficut Deus quod vult, vult ex charitate, & liberaliter fiue iufto & re&o fine, fic etiam homo velit. Similis proportio ad volitum eft, vt quod vult Deus,etiam homo vclit. Poteftergo conformitasattendi fecundum hanc duplicem fimilitudinem, & comparationem, & fic eft íufhciens,& facit voluntaté iuftam.Poteít iterum attendi folum fecundum alteram, vt puta fecundum volitum, & fic eft deficiens cum careat fimili habitudine, & hoc non fufficit ad iufliriam.
1. 2. Deprima conformitate procedunt prima rationes,de fecunda fecunda.
— LibIDi& XLVIIL atem Dei, quz | C E € ———ÀM——" a PPS. at "A cCorcN DCUM C MC Ne R Quaít.Il — 5. Ap illud quod tettio obiicitur, quod con formitas non facit beatam anirnam, ergo neciuftam. Dicendum quod beatitudo dicit iuftitiam confummatam, Vnde plusrequiriturad hoc,vt voluntas fiat beata,quam vt fiat iufta:& ideo non fequitur,quod fi nó facit beatam,quod non faciat iuftam. Tamen ficut conformitas fufficiens, quz eft in volito & ratione volendi,facit voluntatem iu-(tam, fic conformitas fupetexcellens, facit eam beatam: llaautem eft fuperexcellens,quando in omnibus diuinz conformátur:& exnulla párteeít difformis,necin aliquo altemin modico. — -.. 4. Ap illud quodobiicitur vltimo, iam patetrefpon. 15; quia appetens vindictam non conformatte Dcoin modo, fiueinratione volendi. Dcuscnim tanquam iutus iudex vult hoc zelo iuflitiz:qui autcm appetit vltio nem fai, fiue fuz iniuriz. vt plutimum vult ibidine vin. di&tz. Siautemaliquisappetatfolurn zelo iuftitiz ficut Deus,& ex charitate,tunc rne cum habere voluntaltem iuftam,. | C Onfcquenter quantum ad fecundum artículum, quztitur detentione ad conformitatem voluntatis diuinz.Et circa hoc duo quaruntur. Primo quaritur, [vtrum teneamur conformare voluntatem noftram vo-'|luntati diuinz in ratione volendi, vt velimus ex charitate quod volumus. Sccundo,vurum teneamur conformatc in volito.
QYESTIO IL.
QYESTIO IL.
An teneamur voluntatem noffram voluntati diuina conformare in vationt volendi, tenemur, quod facimus,facere iufte. V nde in Deu-|mentz teron. Iufte quod iuftum eft exequeris: fed non fit iufte, Dek.16.4d nifi quod homo facit fecundum conformitatem volun-| -tatis quantum ad rationem volendi, vt velit excharitate, ergo,ct.
]rEMtenemurdiligere Deum ex toto corde, quia hoc|Dest. 6.4 precipicurin Deuteronomio, & Dominus idem iteratin|Mar.224 Mat.ícd hocnon poteft fieri nifi ex charitate: ergo tenemurad conformitatem in ratione,fiuc in forma volendi.
Ir z Mtenemur Deo veraciter obedire: fed veraciter non obedit Deo, nifi quifacit ea voluntate quam acceptat Dcus. Hacautem cft voluntas informata charitate: ergo:Ct.
IrrM:Propterquod vnumquodque, &jllud magis: 4f; p». fed propter conformitatem voluntatis, ratione volendi,| er cozttx. obligamurad conformitatem voluntatis in volito, quia s finis przcepi eftcharitas,vt dicit Apoftolus:ergo multo- LTim.t) fortius obligamur ad conformitatem in ratione volendi vt quod volumus, velimus ex charitate.
1. CoxrR A: Deus vult,& preceyit parentes honora-|Ad oppo ri:efto quod opportunitas fe offerat quod aliquis hono- cam. ret patrem ex naturali pietate non ex charitate, conftat quod non peccat, & non conformat voluntatem fuam nifi in volito: ergo non tenetur ad rationem vo: lendi., 2. I?£ M fitenemur conformare voluntatem noftram diuinz in ratione volendi, ficut in volito, ergo quotiefcüq; volumusaliquid non ex charitate; deficit illud ad , tenemur; - —» £ - - Art. IT. Quat. I. 389 tenemuf:ttgo peccamus in omni tali acu:nullus ergo a- QVAESTIO IL | &useft indifferens. |: "* 3. I? 1 Mi tenemur conformare in ratione volendi, | 4n quo «d volitum voluntatem nofIram volun:a:i dicum erpo peccator habeat voluntatem à Deo continue] uina teneamur confermare, in hoc de&cienrem, quia non habetcharitatem: ergo] | 4x-4len// 6194-1 Memb.s. à: "A: | S.T bom.1,Sene.difl. 48.3.1.0v1.4.. continue in omni inftanti peccat.: Zagid. Rom.1.Sené diff 48 5.2.42. 4. Ir £ nulluspoteft conformarevoluntatemfüam| | gj perd t Sem: Hifl. 48.nr1.3. 4a. , |diuincinratione volendi,niü habeat charitatem: fed nó[ | ^ Tbem.Arg.1.Sent Mifl. a9.4.1.071.9. | eftin noftra poteftate habere charitatem:ergohomote-(: | | Srepb-Brslef.r.-Sent diff 424 4. netrurad — bile.Si dicas quod poteftfacere quod in| Perret Tanentej v Sem e E qa. fc eft, quo facto habebit charitatem, quia poteft fe dif. j' Vi &R V M teneamur conformare voluntatem noponere ad charitatem. ' ftram voluntatidiuinz in volito.Et quod fic, vide- |Ad oppoy. Con TR A: Obiücitur deobftinato,& deeoquia-| |tur. Quinoneftmecum,contra me eft:ergo fi non con- fitum. Gualitereft in peccato:dum peccat & eftinactuilloonon| |(onat Deo in volito, eft contraDeum: ergo fi tenemur Mat. 12.d | poteft fe conformare:ergo non tenetur. Quod finon te- B |Deo non efle contrarij, tenemur velle quod Dcus vult.
" netur, &alij cenentur, reportat commodum de malitia: 2. Ir EM fuper illud Palmis Non adhzfit mihi cor quod & hoc non eft conueniens, nulli ergo tenentur. prauum.Glo.prauum cor;atque diftertum habct,qui nó |P/4l-100.« vult hoc quod Deus vult: fed tenemur vitare cordis pra-CowcrLvstio. uitatem: ergo word ene quod Deus — OO RSEN 3. Ire « Tulliusdifliniens amicitiam dicit, quod a-| ims » fr —€——— pymes r4iia-| | micitia cít iden velle,& idem nolle in rebus Apron Lib.de avi - adum x20 i yh cde: [ed fed tenemur Dco feruare amicitiam:ergo & idem velle: Pais dt 3 ji (ul 2 pi TUM ergoidem velle in honeftis.Sed Deus non vult nifi iuftü, lufl. in Ca-M Vicio cec dat & honeftum: ergo debemus noftram voluntatem fuz |;erio. : THAHS conformare in omnibus. |! Rs». Ap Arg. Quod tenemur conformare vo* 4-IT £ x omnis intelle&us quidifcordatà prima veluntatem noftram voluntati diuinzin ratione volendi,| |ritatein cognito, eft falfus: ergo omnis affe&useft inivt Ícilicet velimus ex charitate: & hocpater, quia tene-| | |quus, quinó concordat cum diuina voluntate jn volito: mur eum diligere ex charitate. Artendendum autem| — |ergo,cr. v quod hzc eft obligatio per modum pracepti affirmari-|C| | j.Ir E « tenemur vellequod Deusprzcepit:sut ergo ui. Differt enim obligatio przcepti alirmatiui, & nega- qu peecpicsut quia vult. Non quia pracepit,quia illi Lac.17 d u tiui, Nam negatiui obligat Íemper, & ad femper: ai: |qui fuerunt müdati, quibus datum eft preceptum à Do- "We matiuiautem cantum obligat femper, non ad femper,| |minodetacendo, non peccauerunt in reuclando, quia fed proloco, & tempore:& ficutnonobligatadfemper| diuina infpiratione cognouerunt dominum Deum non ita necad omnem actum voluntatis,nec ad omne prz- |, |velleillud quod przcipiebat: ergo tenemur velle quod ceptum;fed cunc folum quando tenemurexire inactum| | Deus vult. | charitatis. Vnde ameti gn quod fic tenemur ad hoc, 6. Ir £ Mtenemurcredere nontantum ni precipit quod nunquam ad contrarium:ficut velle, quod Deus[. |Deuscredere,fed ctiam omne quod dicit efle verum: et- |vultex liberalitate. Ap hocetiatn tenemur pro loco &| | |goàfimili tenemur velle non tantum quod precipit De* tempore, fi habemus charitatem: fi autem. non habe- ] velle: fed omne quod indicacfe velle tanquam bonum: mus, non ad hoc tenemur, fed ad zquiualens, quia te-|| |ergo tenemurvelle omnc quod fcimus Deum velle.
nemur facere quod in nobis eft vc habeamus, & ad hoc CouTR A:perAug inEnch.Aliquando homobona limiliterpro loco, & tempore obligamus. Ex his patet|.. | voluntate vult, quod non vult Deus. 4p 1.101. reíponfio ad obiecta. Ir&w virifandtifrequentes volunt oppofita,ficut Á- |rom. 4. 1.2.3. Qvopenimobiicitur,quod aliquis (ine pec. oftelus volebat alligari in Hierufalem, & difeipuli no-/ caro honorat parentes, etiam ex naturali pietate, dicen- ebant: fed conftat quod Deusaliquid illorum volebat: dum quod verum eft, & ex hoc fequitur quod non in o- V [ergo licet contrarium diuina voluntati velle meritoria: mniachi tenetur eonformare,non tamen fequitur quod|; |erge, c. | | honteneatur;& perhoc patet fequens quod obiicitur de IrrmMfitenemurin volitó conformare: ergo cum in géeralitate actuum, Patet etiam aliud quod obiicitur de indifferentibusnon fit nobis volütas diuina determina- Ratio fol.
" generalitate temporis. ta,quicumq; vult aliquid iridifferens determinare, com- |uenda E 4» À D illud quod vltimoobiicitur, quod noneftin| |mittit fe diícrimini,ergo peccat mortaliter, quod abíur-» poteftate noftra habere charitatem, dicendum qued in dum eft, Si dicas quod tenetur quando fcit Domini vo-' poteftate propinqua habentium charitatem eft,& inpo-] |luntatem. Cowr&A:Scientia non inducit nouum peci teftate non habentium, non propinqua, fed difpoficiua.. |catum,nequetentionem (ed folum aggrauat peccatum: : Poteft enim quilibet facerealiquid, quo fa&o habeas] * |etgo propter fcientiam nemo tencetur,ticut nec ignorans. " charitatem:& ideo fi non faciat, imputatur fibi, necex- I 7 £ 4 Hieremias dolebat fuper de(tru&tionem Hie-E cufatur per impoffibilitatem, quia non eftimpoffibili-|, |rufalem in Threnis.C H & 1s r v s flebat fuperHierufa- nario (ol. " Jas,vbi "asd aliunde poteftas,&non deficit,nifi pro-] |lem. B.Virgo, & Apoftoli fuper paffionem C ui & 1 s r 1. |uenda.
2f pter neftram negligentiam. E|Siflebant & dolebant: & dolor eft de rebus que nobis i j.À» illud quod obiiciturde obftinato, dicendum] |nolentibus accidunt.ergo v.olebant. Et conftar quod o-73 quod nullus eftadeo obftinatus quod non poffit facere|: | mneshi mercbantur, & fciebanc Deum velle contariü: : quod infe eft;& qui non poffit mirum adcor, &ideote-|. [ergo licite, & meritorie poffumus velle contrarium diui-8 / [neturficut & Alij lice non pro quolibet inftanti,fed pro| - |nz voluntati,etiam vbi fcitur. 3e loco, & tempore.Siattem tu quzras quid fit locus & té-: Ir £ Mquantumcumque przlatus meus velit aliquid, 'u pus,melius docet vnctio quam ars: tamen quandoDo | *. [non tencor illud velle niti mihipracipiat, etiam fi fciam 3 minus vifitat eum interiori allocutione, vel exteriori; ipfum velle: ergo pariratione quancumcungq; velit Deus: predicatione,vel aliquo taliin quoeftopportunitas |! jaliquid, nonteneor illud velle quantumcumque mihi " redeundi ad cor, fi tunc negligat, incidit in innotceícat,ni(i Deus mihi praecipiat. i contemprum,& omiffionis Ir £u quod Deus confuluit, vult, & nos fcimuseum peccacum, velle, ramen non tenemur velle, quamuis multum fibi: placcat,etiam plufquam przceptum:ergo non te-"- nemur velle omne quod fcimus Deum velle.
Coxcrivsro.: quocumque volite:fedin eo quod vulr,cs innotefcit abfolute Deum velle. - ^ c Rrsr. Ap Arg. Ad hoc dicuntaliqui,quod nonteuinz in omni,quod vultDeus:fed hoc eft perfedtionis;& fupererogationis,& hoc erit in patria: fed ad hoc folum tenemur,quod ipfe nos vult velle. Dicunt autem, quod Deus folum vult nos velle quod przcipit, & nolle quod prohibet Hzc enim fünt figna per qua fufficienterindicat nobis tuan voluntatem, qua vultnos velle aliquid: in aliis volitis,fiue innotefcant,fiue non, licet velle contrárium fine orn, & per hoc foluunt ad vtramque partem. Vnde dicunt,quod licecnobis aliqua velle proprie, quia nondecet velleoppcfita, vt patet de deftru -Cione gentis noftre, & de calamitatibus iuftorum, & |confimilium. Etiam fi Deus pluat, vel difponat pluere, |oppofitum poffum pétere,& velle.Sed licet ifta via fit facilior, tamen quia Auguftinus dicit, quod im | dm eft cui |non placet diuina prouidentia, non tantü videtur auod honio teneatur velle Dei mandata, fed etiam quod terieatur velle Dei opera.Et iterum.Quo modo non recalcitrat voluntas noftra voluntati diuinz, quando Deus vultaliquid,& nós volumus contrarium, omnino videtur ei repugnarc.Et iterum Glo.przdicta videtur dicere, quod homo qui nó vult quod Deus vult, habet cor prauum: non dicit, quod Deus vultipfum velle, vel quod Deus przcipit.Proptereaaliter dicendum, quod reuera nontenemur velle omne quod Deus vult.fed folà quod |vult,& innotefcit,necadhucillud omne. Ideo notandó quod aliquid oftendit fe Deus velle abfolute, & quan-[tum infe eft,vtbona que facit.Et hec tenemur velle (im-Ipliciter; & abfoluta s den quantum in nobis eft.Aliquid oftendit (e velle voluntate abfoluta:fed — velle quantum iin fe eft,vt mala qua infligit:& hactene- | mur velle voluntate abfoluta,& deliberatiua,tamen oppofitum poffumus vellé voluntate pietatis, vt dicit Huo. Vndeficut Deus non dele&atur in noftris poenis fed magis dici Heu heu confolabor fuper hoftibus meis,fic & nos. Vnde Hugo diftinguit in nobisttiplicem volun-: [tatem, fcilicet rationis, pietatis, & carnis, & in Chrifto quadruplicem extendens nomen voluntatis. V nde dicit inlib. de voluntatibus Chrifti loquens de Chrifto: Voluntas deitatis per iuftitiam fententiam dictabat:voluntas rationis perobedieptíam veritatem approbabar: voluntas pietatis per compafTionem in malo tufpirabar:voluntas carnis per paffionem in malo proprio murmura- |bacEtideo voluntaterationis debemus etiam velle malum poehz,quod fcimus Deum velle: fed voluntate pietatis poffumus conditionaliter, fiue quantum eft in nobis.
in feeft,non vult, ficut predictum eft. Aliquid oftendit fe Deus velle quantum in fe eft,circa quod confiftit fub. ftantialiter odo falutis, vc funt ea qua pracipitfieri, & quz przcipit non fieri, & hoc tenemur velle. Aliquid o-(tendit Deus fe velle quantumin fe eft, circa quod con-— [fiftitexpeditio falutis,vt (antea quz confulit. Et ad talia non obligat,nec vult obligare: vult enim aliquos faluare fic,dliquos via latiort ire. s —onaj.Exhisergo patet,quod tenemur generaliter vellfa.1 f.
Non tenetur voluntas no[fra conformari voluitall diuine in| nemur conformare voluntatem noftram voluntati di-| Deoplacetnon velle:nam & ipfe Deus, quantum| A jle,&conformare voluntaté noftrá, non in omni volito, | |fedinomnieo quod innotefcit tribus primis modis pre. dicis: alioquin frangeretur amicitia, & de rali olito currunt rationes, & auctoritates.Idco enim pracepto di. uino tenémüurnos conformare,quia vultnos velle quod precipit, &hocícimus: & przlato meo teneor confor. mari in hoc quod expreffe fcio ipfum velle me velle: fed in przlato nefcio nif per mandata:fed in Deo cie pera. lia figna, ficut predidum eft. MS 4.5.6. AD lud quod obiicitur, quodin nullo poteft difcordare intelle&us quin fit falfus, c. dicédum quod non eít fimile de bono, & vero, nam verum diciturabfolute, bonum vero inzelationead finem. Etquia duo oppofitá non fant fimul: ideo non poffunt intelledu; Ai ordatites cfle veri: fed bonum diciturin relationead B|ünem. Et quoniam oppofira volita JArgaen ad eundem finem ordinari,ideo fimul poffunt efle bona, & affe&tus refpcctu corum eíIe recti: ideo non neceffe eítin omni volito confermari,quia oppofitum poffumus fand velle,quia ordinarein finem:fed oppolitum eius,quod De? vult nos velle, non poffumus ordinare in finem, quia Deusnonaccepratillud. —. 2 Ap illud quod obiiciturincontrarium, quod nonte- nemurad omne volitumy dicendum quod verum eft, quia necad volitum, quia volitum, nec quia fcitum: fed quia fcitum effe volitum à Deo,ita quod nos velimus illud. Alitertamen poteft dici quod tenemur, quia abfolute volitum: fed excufamur per ignorantiam, maxime vbi adhibetur debita diligentia, fieut aliquis obligatur, ne cognofcat non fuam. V nde de obligatione inducente culpam, falfum eft quod dicit, quod fcientia non inducitnouam obligationem.Sicut enim ignorantia fadiercufatá teto, ita fcientia per oppofirum, cum diuina voluntas facit aliquem effe obligatum, vt nullo modo poffitim contrarium fine culpa, & fic in propofito, & fic patet illud. | | A» illud quod obiicitur de Chrifto & B. Virgine, & 44, & aliis compatientibus,dicendum, ficut dictum eft, quod argum. voluntateabioluta volebant,quod Deus volebat:tgrnen!pto Fa voluntate conditionara, (iue voluntate pietatis,debebát dan. vclle contrarium, & hac voluntate merebantur:quoniá hocnon eft naturetantum,fed ctiam rationis. Precipue autem hac voluntate merebatur in Chrifti filij pafhone beatiffima Mater, & virgo Maria,cui patienti, quantum fexus muliebris fragilitas fuftinere poterat, compatiebacur.Nullo tamé modo eft dubitandum, quin virilis cius animus, & ratio conftantiffima, vellet etiam tradere filium füum pro falute generis humani, vt Mater per omnia conformis effec Patri. Et in hoc miro B debet laudari, & amari, quod placuit ei, quod vnigenitusfuus pro falute generishumani offerretur.. Ettantum etiam compafla eft, vt fi fieri potuiffet, omnia tormentaquzfilius pertulit,;ipfa multo libentius fuftinuiffet. Vere ergo fuitfortis & pia,dulcis pariter & feuera, (ibi parca,& nobis largitlima. Hac ergo przcipue eft amanda, & veneranda poft Trinitatem fummam, & cius prolem beatiffimam Dominum noftrum Iefum Chriftum, à cuius diuinitatis myfterio enarrando cunctz linguz deficiunt: quia confümmatio fermonumipfe eft.Ei ergo qui poteft omnia facerc fuperabundantius quam petimus, aut in- [eligimus fecundum virtutem quz operatur in nobis, ipft 't gloria in Ecclefia, & in Chrifto Iefu,ia omnes ge- Epbif.;]J n etationesífxculi fzculorum. Amen, B Finis primi Libri fententiarum Santh Bonauenture..
v—À INDEX FTXT TlONV M Ix S BONAVENTVR X IN PRIMVM LIBRVMSENTENTIARYM.
PROLOG'VS.
X2 TR VM Deu fit fubiediumbuimlibri. — 44 Vtrum caufa formalis fug modus agendi but libri fit perfcrutatorius fiue inquifitiuus fee 4 P di tfortitn. q.-4| Id vium caufa finali buiw libri fit reuelare, p.
RPM Vtrum Megifler PetruLomberdm Parifienfi — [ hano efficiens huius Libri. |.4:* DISTINCT. I. Attic. I. Vtrum vti per efentiam fit actu yolumtatü pelrationb, — qa Vtrum omni creato contingat pti c q.2 Virum je bono creatofit vrendum. -— 4; Artic. IIl..— | Vtrum frui p er effentiam fit adus velunatü vel dicun ginum. | ED - d^ Vtrum Deo fit fruendum. 00. 44 Virum folo Deo fiuebonoi increatofi fi t fruendum. q-2 DISTINCT. IT.
Vtrum in Deo fit it ponere efentia fue: natura vnitatem...— qi Verum fit ponerein Dea perjonexum plusalitatem. q.2 Vtrum in diuinu perfonu fit ponere in finitatem. 543 Vtrum in diuinu pejens Á poses Trisitasem. 20 44 DISTINCI. IL Actic. I. Virum Dem it cegno[cibilu àcreaturt. — 0 0 004 Vtrum Deus fit cognofcibilie per creaturas. ogu2 Vtrum cagsutio per creatutsas. it bomini satum abosen flatum. — T Vtrum per creaturas pofiit cegnofci per fonarum men q.4 Artic. TT. ^