4. Apaliud quodobiücitur depotentia materi; dicendum,quod materia non eft fua poten:ia per etlentiá, quoniam non eft ipfa ordinatio ad formam, eft raten ipía potentia materiz,eflentialisi pli materiz, (icut po:ctiaactiua ipfi fabftantiz:& minus quidem elonzatur potentia materizá materia,quam poten-ía actiuaà (uübítantia. Quoniam potentia materiz eft potentia pafiua, eua dicit ordinem ad aliud cum priuationc. Sed potentia a-Ctiua dicitordinem cum potione; &ideo minus addi: otentia materia (upra materiam, quam potentia actiua en fubftantiam:& hinceft quod non ita diftingauntur diueríe potentiz in eadem mareria, ficut in eadem fubftantia. | f. Apillud quod obiicitur de forma accidentali; di- [cendum quod formaaccidentalis non eft fua potentia Nam potentia eius eft, inquantü inHuit in alterum: attamen porétiailla non tantü addit, quantü potentia forme fubftantialis:quoniam potentia formz accidentalis dicit ordinationem ad actum:fed non fufficientem per fe, fed pervirtutem fübftantiz. Sicut enimaccidens non eft per e:ita non habet virtutem operandi perfe, fed per virtutem fubftantis,& ita hocpatet.— 6. Ap illud quodobíicitur vltimo; dicendum quod potentizanimznon fun: accidentales,amen argumen - Jtum non valet quía fortaflis rationale, fen(bile vegeta: vtfinc vnum numero: nectantam diuerfitatem vt diffe- | Effentia. leq uot modis di. eatut.
ds principiü uiaergo forma dicit proximum,& imincdia- D jícilicet noffe & amarc:ergo,&c.
Dift. lll.
A |bile nonaccipiunturá potenuiis, fed à diuerfis naturis icpertis inanima. | ILLvp autemargumentum quod factum eft ad oppofitum,quod differunt,quia funtin diuerfisgeneribus| — | foluendum eftperinteremptionem, quia non funt in di- / ueríis gencribus:fed in codem per reductionem,&c,: ARTICVLVS I.
( Onfequenter eft quzftio de fecunda affignationeimaginis per Mentem,Notitiam,& Amorem.Cira videlicetimago attendatur in iftis vt in potentiis, autin (tantia & habitibus.Secundü eft de iftisia comparatione adihuicem. Tertium vtrü hac Trinitas imaginis, ducat neceffario in cognitionem Trinitatis, quantum ad pcr-Íonasi D An imago attendatur in Mente, Notitia, C Amore v in potentis, eut vt in babitibsus, AML iB y-—— trifque fimul, vel in (ubflantia, à Detforei in 2 4malfiono prima partu bwise Did. citati ZE pid. Géro Rom.1.Semt.di. 3. 3. p.423.ar1.g.
Tho. atrp.1. Sent.di. 16.9. Y t. p. Irca hancfic proceditur, & oftenditur primo quod Fuds.; C nonin his, vt in potentiis, attendatur imago, quia! | pradicta affignatiofuitin potentiis: ergo fi hic ctiam | C eíletia poten:iis, non eflet nifi inculcatio rien l'raterea, notitia, & amor, non dicunt potenciam, (ed habitus, licet mens poffit dicere potentiam: ergo pradictatria non poffunt poni fub ratjone potentiarum.
IT EM oflenditur quod non vt in habiribus. quia A-|,, n, suftinus dicit inimaginisaffignatione: Mens nouit fe, 4 ros. Jiligitfe:fed nullius habitus eft nofle, nec amare: er-|4.
IT 5 M fi metis ftat pro habitu, quaro pro quo habiur $1 pro habitu memorie, de quo magis videtur, quia non eft alium darc: fedactushabitushuiuseftmeminit| — | fe, & non alius: fed AuguftinusalTignat menti hosatus, B. ni Ir£« oftenditur quod non vt in potentiis & habitibus. Cum enim potengz fint tres, & habitus tres: turc! non effecternarius, fed (cnarius.
Ir EM quaro pro qua potentia ftatibi mens: aut enim ítat pro omnibus, aut pro duabus, aut pro vna. Si pro omnibus, tuncnon eft ibi Trinitas. Si pro duabus, cunc eft ibi quaternitas, cum duo fint habitus. Sipro vna,non poteft haberc iftos duosactus,noffe & amare: ergo non fumitur Trinitas fecundum habitus, & potentias fimul. | I. CouTRA: Oftenditur quodnon vt in fübftantis, Adopte & habitibus (imul. Cum enim habitus cognofcendi, & 'amandifequantur ipfam fubftantiam tempore,& (übftitia etiam poffit effe (ine his, ratio autem imaginis fit ip animz perpetua, & infeparabilis,& concteata: ergo non E jet in habitibus,& fubftantia (imul. | 2. Ir EM fi fubftantia connumeratur habitibus, & habitus (unt ttes, & fubftantia vna: ergo erit ibi quaternitas. Si tu dicas quod non differt notitia fecuidum quod eft habitus intelle&iuz, & memoriz; Contra;Habitusfunt difpofitiones potentiarum: cum ergo finttres potentiz, erunt tres habitus.
5. IT: M Magifter dicitin littera, quod mens aeeipitur non pro anima, fed pro «o quod eít ineaeminentgus.
«2 à e» f —c———— PEÓBÓERRRNIGRRRMQRRR MER CoNcLV habitibusaut in potentiis (imul & habitibus, aut in füb- | | i ] "1 ALL: " "TN T D GSC IA. JA tecillud quod obiicitur de coauitate, nam quo ad tales habitus eft bene cozuitas, 2. Àp illud quod obiicitur, quod tres dicuntur effe Imago attenditur in Mente, Notitia, Cr Amore,nou vt in pe- : tjs, neg, vt in babitibus: fed quantum ad (ubflantiam:;, " tenty i iiis pis E apego » ha- habitus fecundum tres potentias; dicendum quod in "Ung, e idR CE funt bali hac trinitate non cadit, nec habet locum habitus mc-WO itus netitie, (4 morizi quia attenditur in ipfa anima fecundum quod | Ius connaturales, C nen Vl E | pei ifii. |conuertitur füpra fe: & ideo ipfa animz fubftantia te-M m E. H. d difen 6 netlocum memoriz;& ipfa eft prefentia & oblatio qua z R 2 sr. ad arg. Dicen. um quod diltert fecundum anima pffert fe (emper füz intelligentiz, tenet locum Mies quofdam affignatio hac à idpcon: quia Priorfuit in habitus & actus memoriz: & ita patet quod ibi cadunt tns potentiis,haceft in habitibus. Et refpondent obiectio- tantum habitus duarum potentiarum,& idco eftibi tri- I nitas.
"m^ itque: nibus per diftinctionem mentis. Mensenim fecundum | ) di s qu.. ee e 3. Ap illud quod vltimo obiiciturde verbo Magiftri; bird ^ — modis di. | quadruplicem modum accipiendi diuerfificatur. Dicitur "4; ^ jme —|enimvno modo d mene, quod eft Luna, fiue defe&us, dicendum Es intelligitur non pro animz fübftantia nns | & fic dicitur de totaanima ubítantia, EE tranímu- tota quod 1 aliter intelligatur, non habet veritatem verde tationes quas habet.Secundo modo dicitur à metiendo, bum Magiftri. Quod patet per Auguítinum qui occafio-] 4, de nc huius imaginis quafi re totum decimum de Trini- l4 Trim. tate oftenditanimam habere cognitionem fui innatam, [^er tetem. qua eft agni tio fuz fubftantiz: uir nihil vnum In anima & cognofcit & diligit, nifi fubftantia ergo fi mens flaret pro vna potentia, non haberer illos duos a-Cus, fcilicet noffe & amare, ——— [Demefes- &c fic ftat pro iudicatiua vi,vt fic accipit eamDamafcenus defi orth. | ponens ipfam inter potentias cognitiuas. Tertio modo «1» «Mt liciturab eminendo, & fic ftat pro fuperiori patte ratio- | nis, & fic accipit eam Auguftinus frequenter. Quarto modo diciturà meminiffe, & fic ftat pro memoria & "m «1453. quantum ad actum, & quantum ad habitum. Dicunt er-! go quod in affignatione huius trinitatis » mens (lat pro habitu memoriz: fed in adaptatione,cum dicitur: Mens nouit fe,& diligit,ftat pro potétía memorandi. Sed iftud non videtur conuenienter dictum: quia adaptatio debet refpondere affignationi: & praterea cum actus gy dba jl bad i An Men:, Notitia C" Amor habeant ordinem, equa. litatem, € confubfLentialimentis, vt flat pro memoria, fiumeminiffe; ibi deberet PELLI "—Mqadi angi:fed Auguftinus in hac affiguatione numquam fa- Epid. Rom.1.Sent.dif. y 5.1.0.1 art.1 T») cicmentionem nifide duobusactibus,fcilicet nofle,& a-| C Vzritur de iftisin comparatione ad inuicem, fecüqu — JT mare, quinon funt memoriz, íed aliarum porentia- Qi triplicem cómparationem quam ponit Au- |^!^d4yn iini. guftinus videlicet ordinis, zqualitatis, & confibftanria. Minis Cup, Rzs?. ergo quod Trinitas ifta noneftin potentiis: |litatis, & Magifterrecitatin Littera. Ordo autem inter oum | quia amor,& notitia, non dicuntur potentiz. Necinha-|. |hzceft quod mens eft parens, notitia eft proles, vltimus E bitibus: quia més no poteft adus habitu, cum ipfaac-| |eftamorab vtroque procedens. /Equalitas eft etiam ibi. pm! ciplatur vt agens. Nec potefteffe in potentijs,& habiti- Quia mens fetantum nouit, quantum eft: & rantum dix i| bus:quia mens non poteft ftare pro vna potentia,cumaf-| |ligit, quantum fe nouit. Eftetiam ibi confubftancialitas.
ides lignecureiactus duarum potentiarum:Non poteft bmi-| |Vnde Auguftinus o. de Trinitate: Admonemur ( fi v-|...i qu liter ftare pro pluribus potentijs; quianon effet trinitas: cumque videre poffumus ) fübftantialiter hecinanima| ^ * ^t (e reflat ergo. quod necefíe eft ponere, quod trinitas ifta confiítere, non tamquam in fubiecto,, vt color in Corpo-| attendatur quantum ad fubftantia animaz,ratione mé-| |re,aut vlla qualitas, aut quantitas, Quidquid enim tale id tisfe nofeentis, & amantis, & quantum ad habitus ratio- cft,non excedit fübftantiam in quaeft. Mens autem aun ne notitize & amoris,& fic eft trinitas, cum fubfítantia(it| |more quo feamat, poteft amare etiam aliud, & ita vult af | vna &habitus fint duo.Differt ergo hec affignatio à pce- quod amorfit confübftantialis menti.
ur denti: quia preccdentis fuit per vniformitaté inpoten-|D| 1. Szpobiicitur contra hoc; Primo videtur quod in|,, ( | " [tis, per comparationem ad habitus, & ad actus: fed hac his non fitordo, vel origo. Àut enim accipiuntur pro oppo^ | v e(tin fubftantia, & habitibus. Differt etiam in hoc,quia| |habitibus innatis autacquifitis. Si pro innatis, nullus. | przcedens fuit per conuer(ioném animzad Deum: hzc eit ordo: quia fimul funt cum ipfaanima. Si proacquifi-| |! eftperconuerfionem animz fupra fe: & pluribusmodis| |tis,ficamor przcedit notitiam: nullus enim acquirit ve] t | Ju, |nonattendizurimago in homine,vt füpradi&tü fuit. Dif- ftudetaliquid addi(cere, nifiamet fcire. Vnde Augufli-| | imu 4f. feit ctiam, quia pracedens aflignatio nnaginis magiseft| |nus infi. noni de Trinitate: Partum méntis antecedit i ida "2 Ptoptia,& conueniens quam hzc. Nam proprieloquen-| |appetitus:quoad id quod nofcere voluimus, quaerendo em fo. to 3. | " | do,imago coníiftitin vnitate effentiz,& crinitateporen-| |&inueniendo, nafcitur proles, quz eftipfanotitia. Aut 4 d darum,fecüdum quas anima nata eftab illa fümma Tri- ergo non eft ordo;aut non eft talis ordo. | o nitate figillari imagine fimilitudinis,quz confiftit in tri- 2. Ir&Mvideturquodnon fit ibi &qualitas. Aut e-*— [45.4, |bus virtutibus theologicis. Vnde Auguftinushancaffi-| |nimnotitia; & amor accipiuntur per comparationem,Á *.— |Tmc1. |gnationem primo ponirinueftigando,vtperhanc deue.| |ad resinferiores, aut ad animam. Siad res rg "E pa), Patad illam in qua finit peculationem fuam. Vnde hzc| inifeftum eftquod non eft ibizqualitas, multa enim noá Tos: affignatio non eft propria ficut alia. Vnde Magifter fecü- uimus,quz nonamamus. Si per comparationem adani-| da, docam ponittamquam non p.. |E |m&auteft aequalitas quantum ad intentionem, aut quá-^j. L. Àp illud ergo quod obiicitur quod habitus non|. Itum sid extenfionem. Q uantum ad extenfionem,non ilfunt cozui, &c. Dicendum quod triplex eft habitus Quendam enim habitum habet animz potentia ab acquifitione, quendam ab innata difpofitione,tertium habetà fui ipfius origine. Hoc autem patet, quia habitus tt quo potentia facilis eftin actum, potentis autem his ttibus modis eft facilis,verbi gratia:Affe&us nofterhabet faalitatem ad diligendum bonum alienum per acquifitam difpofitionem, vt per virtutem:ad diligendum vero onum fuumper innatam difpofitionem: & ad diligendum feipfum per fui naturalem originem. Cum enim itfibiindiftanter vnitus,femper eft habilis ad fe amandum.Similiter cum intellectus nofter fem pet fit fibi prz-Ícns,fempereft habilis (ibi ad fe cognofcendum,&fic pa- Yee | D cognofcit lud conftat: quia ynum tantum eft ibi: ergo quantum ad intenfionem:fed quod hoc fit falfum videtur, quia cum Íciamusanimam minorem Deo, & maioré corpore,contingit quandoq; quodeam amarus magis quam Deum, |& minus quam Corpus: & ita quantitas amoris non fequitur quantitatem notitiz.
3. IT EM quod hon fit co nfubftantialitas videtur, quia arnor & notitia fant babitus,& qualitates, ergo videtur quod effentialiter differantab ps mente.
4: ITEM ratio Auguftinieft,quod non fintinaníma | sse.o.4e (icut accidentia, quía fe exteddunt extra: fed hoc ni-| Pre. c. hileft, Accidentia enim fe extendunt extra, vt calor ca-| * /*: 7 lefaciendo, & colorimmutando vifum. Przterea homo a- .
accidens,& ita fe extendunt extra. CoNcr.vs io.
Mens, Notitia, Aumor babent ordinem, equalitatem, c confubantialitatem: nam cennatureles babitus in comparatione ad 4cius, babent ordinem: [ecundum quod funt perfecii balits, [unt equales: confub[lantialitas quoque apparet, cum anima fupra fe conuertitur.
RzspPow.adarg.Dicendum quod ficut Auguftinus affignat, in his eftordo, xqualitas,& confubftantialitas. Ordoautemarttenditur in his habitibus anima connara Magiff. | turalibus in comparatione ad wiring ordoin fide, & fpe & charitate: licet fimul infundantur,& fic patet uod obiiciturin contrarium: quia non eft ordo in ipfis habitibus abfolute confideratis: fed per relationem ad actus. -Similiter eft ibi zqualitas fecundum conuerfionem animz fupra fe, & przdi&orum habituum perdup. 9. de fectionem. Vnde dicit Auguftinus quod non eft in his T»sit.«.4. habitibus qualitas, nifi fecundum quod perfc&i funr.
1.2.5. Et ficpatetfolutio ad illud quod de amore obiicitur: quia ille ámor non eft perfe&us amor: fed libidinofus, & inordinatus. Vel dicendum quod xquales funt fccundum quod funt connaturales. Quantum enim eft quis habilis, vel facilisad cognofcendum fe, tantum ad Íc amandum. De habitibus veroacquifitis malis vel bonis,non eft verum, & de his, nó intelligitur. Similiter eft ibitertium, fcilicet confubftantialitas: quia fecundum rales funt fecundum quod fupra fe conucrtitur, & fic nihil ominino addunt lire nes potentias. Per hocenim quod anima fibi prafens eft, habet notitia: per hoc quod eft vnum fibi,habet habitum amoris: & ideo ficut porétiz (ant con(ubítantialesanimz,vt fupra vifum eft, ita & huiufmodi habitus. Vnde & fi videantur dicere modum habitus, vel qualitatis: realiter tamen nihil fupra potentias addunt, & fic patet refponíio ad obie&um, quod no funt qualitas ifto modo.
4. À » Quodobiicitur de ratione Auguftini, dicendum quod illa ratio non concludit princi paliter,quod amor, vel notitia funt fübftantialiter in anima ex hoc:quia tunc pari ratione pollet dici, & obici de omni amore:fed conclufit ex confequenti, quod patet fic: Cum enim amor extenditur extra fuum fubiectum alium amando, hoceftpervirtutem fubftantiz, ficut perfe non cft, fed er fübflantiam.Siergo amor & notitiaextenduntur per virtutem fubftantialem, & hz funt intelligentia, & voluntas,& amor quo anima amat fe,eft idem cum ipfa voluntate: fic notitia qua cognofcit.non eftaliud quam intelligentia. Reftat ergo quod amor & notitia refpectu fui funt ipfi meni fubftantiales.
QVAESTIO IIL An Trinitas imagini, Mentis fcilicet Notitie, c Amorü ducant nos in cognitionem (uma Trinitatis quantum ad perfonas.
AEpid. Rom.Sent.dif. 3.1. pq.2.art.u.. Scotus CÓ alit Dodl sn 9.3.1 p. hmios diff citati, b eesg hzc Trinitas imaginis, fcilicet Mentis, Notitiz,& Amoris, ducat neceffario in cognitionem Trinitatis quantumad períonas. Et videtur quod fic: quia in hac trinitate imaginis eft relatio: fed in Deo non eft relatio;nifi quo ad perfonas:ergo, & cet.
ITE M inhactrinitate eft diftintio: quià notitianon eftamcr,&c.fed in Deo non eft diflinctio nif1 perfona: rum: ergo,&c. | | IT £M in hac Trinitate eft origo vniusab vno, & tertiiab vtroque: ergo cum ifta fint propria perfonarum, patet, &c.
quod dictum eft fupra,amor,& notitiaanimz, connatu- Lib. I. Sententiarum cognofcitaliqua cognofcibilia fcientiaacquifita, quz eft|A] | Ir M in hac Trinitate tertio reperitur amor, qui eft proprium Spiritus fancti, & quieftad alterum: ergo videtur quod neceffario ducat in Trinitatem perfonarum.
CoNTR A: Hactrinitas intelligitur in creatura fine diftin&ione perfonali;ergo poteft intelligi & in Deo: fed hoceft falfum:ergo,&c.
IrE x notitia, &amorfünt in qualibet perfonarum: (ed perca quz funtin omnibus,non venitur in cognitionem diftin&tionis perfonalis:ergo,&c.
Ir£M intelle quod vnatantum effet perfona, adhuc nofceret,& amaret fe:ergo, &c.
. IxzM Philofophiiftam trinitatem cognouerunt,&tamen non cognoueruntTrinitatem perfonarum;ergo hec non ducitin illam.
CoNcrwvsrio.
Mens, Notitia, Amor, ducunt nos in cognitionem fantlifima Trinitatis (ft fecundum fubflantiam concipiantur ) per viam appropriationis: fi autem trabantur ad Deum in ratione proprietatum ordinis, originis, C diffindlionis,ducunt in cognitionem Trinitati (quoad propria) beminem fidelem.
R 2 sr. ad arg. Dicendum quod per hanc trinitatem contingit cognoícere Trinitatem inDeo & hoc cítattribuendo ea,quz in hactrinitate funt, illi fumma Trinitati. Sed hocpoteftefle dupliciter. Aut enim ifta tria poflunt Deo attribui (Codd fubftantiam, vt per métem, intelligamus mentem in Deo, & per notitiam in anima, notitiam in Deo, & ficdetertio, & fic non ducitin cognitionem Trinitatis; nifi quantum ad appropriata, & fic intellexerunt Philofophi. Poffunt etiamiíta trahiad Deum ratione proprietatum, quz funt ordo, & origo,diftinctio, & relatio, & fie dücunt in cognitione Trinitatis quo ad propria: fed ifta ponere, vel intelligere in Deo poteft fidcs,& non ratio: & ita perfecta cognitio imaginis non habeturnifià fide. Vnde bene concedendum eft quod imago perfccte cognita, vt imago, ducit in cognitionem Trinitatis, non autcm fimpliciter. Et per hoc patet vtraque pars. A p illud quod obiicitur deamore; dicendum quod Ad oppof.
amor poteft dicere complacentiam, & fic eft commune: | vel poteft dicere connexionem, fiue communionem, vel QVOD HE LOCVTIONES VERZE SINT: DEVS GENVIT DEVM: ET VNVS DEVS cft tres perfona.
DISTINCT. IIII. IC oritur queffio fatis neceffaria.. Conftat enirn, e irrefrazabiliter verum eft, quad €3 Dews Pater genuit Filium. Idco quaritur Sl Wi " errans etrumconcedendum frt quod. Deus genuit Deum.Sienim Deus genuit Deum, videtur quod aut ft E Deum,AHT Al tuoo Deum genuerit, Si vero altum Deum genutt,non efl tantum vnus Deus. Si autem feipfum Des genu, altquaves feipfam genuit. Ad quod re[pondentes dicimus, [are Catbolice concedi quod vnus vsum genuit, Ir quod Deus Dei genutt: quia Deuspater Deum filum genuit.In fymbolo quoque fcriptum efl: Lumen de lumine, Deum "verum de Deo vero. Quod vero additur, ergo "enutt [e Deumyvelalium Deum:neutrum concedendum effe dicimus. -Quodaltum Deum non genuitmanifefum efl:quia vnus tantum Deus eff. Co nod autem feipfurn mon tia effe Deumyut feipfum spfegenuerit:eo plusevrant,quod non folum Deus td non eff: fed nec [iritualis, neque cor-' poralu genuit oftendit AugujTinus dicens: Qui putant etus poten- | aup. lib.
de Tri». (c.
— oris creatura. Nulla emim resefl qua feip[am gignat vit [it:rideo non efl credendum,vel dicendum quod Deus eit fe.
bod Alia quzftio de codem.
Sed adbuc opponunt garruli ratiocinatores dicentes: 51 Deus pater genuit Deum, aut genuit Deum, qutefi Dem pater, aut Deum,qui non efl Deus pater. S1 genuit Deum, qui nop ef] Deus pater: ergo Deus efl qui non efi Deus pater. nonergo vnus tantu Deusefl. Si-vero genuit Deus, qui eff Deus pater: ergo gentit feipfum. Ad quod refpondemus determinantes iflam prapofitionern, quam Jc proponunt: St Deus pater genuit Deum,ant Deum qui ane, praue intelligi pote[W: eivideore[pondendum eft ita: qui non e[l pater: nec tarbien genuit alterum Deum:necitle quigenitus efl,eft alius Deus,qua Pater, fed vnus De: cun Patre, Si-vero additur: Genuit Deum, qui von ef, Deus Pater: hie diflingnimus quia dupliciter potefl intet. ltgi: Geuuit Deum,qui xon efl Deus Pater:fetlicet Deum lium quifilius non efl patey,qui Deus efl: bic feuis verus efl. Syiverotnteligatur (ic: Genutt Deum,qui von ef] Deuspater,idefl qui non ej Deus aui pater eft, biz fcn-Jes falfus efr. Vas enim ct idem Deusyeft Pater, cy Filtts, C Sptritis fantfus:eo econuerfo, Pater, et Filtus, e Spiritus fapcius vnus efl Dcus.
Opinio quorundam dicentium tres perfonas effe vnum Deum,vnam fubftantiam:fed non cconuerfo,fcilicec vnum Deum,, vel vnam fubfítan- .tiam effe tres períonas.
Quidam tamen veritatis aduerfarg concedunt Patzt, e Filium, cr Spiritum farcfum,fie tres perozas, efe wm Deum,vnam [no/lantiam [ed tamen nolunt concedere,uum Deum ftue vnam fabflanttarm effe tres jer [onas, dicentes diuinam frtbflantiam predicari de tribus erfanis, rom tres perjonaa de fubflantia diuina Fides auti Cat belica tenet ac predicat, C tres perfonas e"e verum Crinem,ezvnum Deam fineeffentiam diuinam c'etres er fonas: uude Atauflinus im 1. b. de Trin. tta ait: Recte fofe Deus Trinitas tritelliaittm, beatus, eo folus potezs. Ecce quayn expre/]e dixit: lpfe Deus Trimtas: vt affendevet etum Deum effe Trimtatem,et Trinttatem ipfum Deun. Item in eodem: In verbis, iaquit, illia "tyofful Pus C iguibis deaduentu Chrifli aaens, dicit: vem oflendzt | Ern, c. |UCates » en folue patens, Rex regum, ei Domisus daosis manztpa, quifolus habet immortalitatem cic. Necpater vopie nosntnatus effynee Filtus, nec Spiritus anius: fed beau e folu: potens, idefl vnus c folus Deis verus, queff ipfa Trinitas. Ecce et aic aperte dicit vsum folum | veum Deum e[fe ipfam Trinitatem, e fi vnus Deus g Tiitas cfe:eroo vmm Deuzeft tres perfona. Hen iz lib. del ris. Nontres Deos: fed vni Deum dicimus efjc imfam vffantilfenaam Trinitati: Item in libro quidittur Encoyridion ad I aurentium cep.g. Satis efl Chrifftano veru veatarum caufaon vifubium fiue inuifrbilium,non nifi bonitatera credere Creatoris, qui efl Deus verus e$"vnus: nuliamn, elfe naturam, que non ant ipfe frt, aut ab ipfo: eum e[je d rinitate, Patrem fcilicet, e Filium, e Spiritow uo, IP fattelu, Iter Auguflints in fermone de fide: Credit"mao, RS UTR Deumyvnam e[fe diuini nominis Trinitate. cap, lteminá lib de Trin.Dicimus Deu folum effe ipfam Trinitatem: Ecce e bise alis pluribus aucforirattbus eui- S.Bonau.T om. 4.
Diftin&. IIL.
eff Deuspater, aut Deu quinone[l Dese pater. Hocentm | | fe alterum fe, vt tatus maneret in fe, ej effet i Filio tan- Deus pater genuit Deum: qui ef) tpfe pater. Hoc dicimus | Me altenm fegenuit:mon-vtique alterum Deurn:fed alte efje falfum,c concedimus alterum,feilicet genuit Deum,| | ram peofonamm yvel genuit fe alterum,id eff, genuit. alteri, ji iD concretione, vt perhoc nomen Dew, vel in abitra&tione, Deu, c vnam fubflantiam [ie ejfentiam, [Gee matura, |vc per hoc nomen effentiz. Primo ergo mouet quaftio- A|denteroffenditur, dicendum elfe, Cr credendum, quod vnus Deus efl Trinitas: vna fub[Tantia tres períane -ficut econuer/o Trinttas dicitureffe vnus Deus,eh tres perfona dicuntur e[fe vna fubflantia. 2a x Reditad premiffam quzftionem, fcilicet, an Deus Pater fe Deum an alium Deumgenuerit.
Nunc ad premi[Jam quejHonem veuertamur: bi querebatur an Deus pater genuerit fe Deum, an alium Deum. d quod dictmus, neutrum fore concedendnm. Dicit tamen Aveuflinusin Epiflola ad Maximurm,quod Deus pater je alterum genuit, bis verbis: Pater vt baberet Filium de feip o,non minuit feipfum: fed ita genuit de pus, quantus c folus.. Oodita intelligi potefl, ideff, de qtii toc eflquad tpfe. Nam e fi alius fit Paterquam Fi-"5, nonej! tamen aliud quam Filius, (ed vnum.
DISTINCTIO IV.
De comparatione generationisad terminum elfentialem concretum, qualisefthocno- — — men,Deus.
Hic oritur queffio (atu nece(faria.
Expofitio textus, C I N przcedentidiftinctione ps t Magifter Trinitatein, & Vnitatem per fimilitudines congruas, & raticnes. In przfenti dittinctione ponitur fecunda pars, in qua foluit incidentes dubitationes Et incidit dubitacio,ex hoc quod in diuinis eft Trinitas, & Vitas, & itaali-Iquid diítinguens, & dittin&tum, aliquid indiftin&um, D tezmiaitubftantiales. Inciditergo dubitatio ex comipazationc propi ictatis diftinguentis, ad terminum füb-!ftantialem. Habetautem hzc pars duas. In prima mouet dubitationem ex comparatione proprietatis diftinguentisad fubftantiam, vel effentiam. In fecundaad cius potentiam: infra diftin&t. 6. Preterea queri folet. 1T E M pri; 'ma pars habet duas: quia fubftantia poteft fignificari in Dioifto.
Dioifto.
inem ex comparatione generationis ad hoc nomen, Dew. Secundoad hocnomen effentia: infra diftinQt.g.. Poff bac queritur vtrum concedendum ft, &c.. Hzc autem diftin-&io habet quatuor particulas, & hec fecundum quatuor quzibitanguntur. In primo fuppofito quod hzc fit vera: Dew genuit Deum, quarit de hac, Genuit fe vel alium: quam foluit interimendo. In fecunda quarit de hac, genuit Deum qui ef? Deus pater, vel qui non e[d Deus pates, i& ad hocfoluit diftinguendo cx parte praedicati, & hoc, ibi: Sed adbuc opponunt. In tertia quzrit de hac, Dew eff Trisittas, & probat multis auctoritatibus quod eft vera, & hococcauone predictorum, ibi: Qvidam tamen veriratis adu.Tfarij. In quartaad fuum propofitum redit fcili-| cetad primo quzfitum, addens primz folutioni, quod quamuis non (it concedendum, Genwit fe, vel alium diuiim, tamen poteft concedi coniun&tum,ibi: Nune ad pramijjam quejHonem. Deum de Deo, lumen delumine. — Dub. 1.
Quaritur: quia cum przpofitio, de, notet tranfitioricbi,& ita diuerfitatem,& ita diftinctiené,videtur quod ari ratione & ab equipollenti,iftz funt verz,Deus eftafius àDeo, Deus diftin guitur iDeo.
R £s». Dicendum quod dupliciter eft importare diftin&tionem, fiue diuerfitatem, fcilicet vel vt modum. vel vtrem, vel vtexercitam, vel vt conceptam,quoniam ergo przpofitionesimportant diftin&ciionem vt exercitá, & diltinctio cft in diuinis quantum ad füppofita, facit terminum ftare pro diuerfis fuppofitis: quoniam ergo Arif. s.
Vletapb. "3 Prrpofi.
Uuuus, Defy ses iie Trans fis.
40 Lib. I. Sentent.
nomen, alius, importat diftin&ionem vt conceptam,limiliterhoc verbum, diftinguere: ideo fimpliciter ponit diftinctionem citcaterminum ratione fuz forrnz, idco funt falfa. | Qued vero additur: Erga genuit [e Deum, &cc. Dehac refponfioneMapiftri quzritur quod cum Magifter foluit interimendo ndulencri, videtur non recte foluere. Cum enim idem,& diuerfüm fufficienter diuidant ens,videtur neceffario fequi, Genuit Deum: ergo fe, vel alium. | R £s?; Dicendum quod Magifter fuftinendo primá & interimendo conclutionem, innuit conclufionem nó fequiex premiffhis: & quod non fequatur;oftendit ferendoinftantiam contra illud diftun ctum.
" Apillud vero quod obiicitur, quodidem & diuerfum fufficienter diuidunt ens;dicendum quod fimpliciterloquendo falfum eft. Nam pars neceít eadem toti omnino, nec fimpliciter diuerfa Habettamen veritatem fecundum idem.V nde fi non eft idem alij,eít diuerfum, B [verum eft fecundum illud,fecundum quod nó eft idem: filiusautem non eft idem Patri in perfona, & ideo in fona alius:nec tamen fequitur alius Deus,quia figni tur alietasin efTentia..
s ca- Dub. 1II.
..Quariturdehacdiftin&ione quam ponit Magifter de hocpradicato, Deus pater, quod poteft effe conftructio appolitiua immediata, vel mediata. Primo enim videtur quod ifta diftinctio non fit intelligibilis, quonià que ex eadem parte intranfitiue conftruuntur, videntur lá immediate conftrui. Ir & M. videtur quod non foluat, quia recta folutio eft,cuius dantem oppofitum non cóuenit foluere: fed ifta diftinctione remota, adhuc manet fophifma,filoco eius quod eft, Deus Patcr, folum Pater a reor | , Risp. dicendum quod diftin&io Magiftri bona eft,|- & fecundum artem. Nam ficut vult Prifcianus,inter adiectiuum & fubftantiuum intelligitur media copula ens, vel quod eft ens:quoniam hoc quod eft ens. fiue quod eft Pater,poteft ceneri implicatiue, & fic reftringitur, & tenet lócum appofititiz cónftru&ionis, & xquiualet v-|D nitermino: ideo dicitur quod poteft teneri:(iue conftrui immediate,&ficDeus Pater,non eft aliud quam ipfe pater. Velipfumrelatiuum poteft intelligirelatiue. & ita in quadam di(tantia,& tücnon reftringitur,& fenfus cft, Deus pater, id eft,Deus qui eft pater. Quod cantum valer, cft Deus,& illeeftPater, Hzc autem folutio Magiftri foluit quoddam fophifma quantum ad vnam decepiionem, & ideo eftbona. Sed rurfus cadicibialia deceptio de relatiuo, & ideo adhucoportet foluere non ad illam deceptionem, fed ad aliam: ideo Przpolitiuus foluit hoc areümentum hocmodo: ergo Deum qui efl pater, vel qui non eft pater, & dicit quod non fequitur, & quod non funtcontradictoriz, quia fuppofitio huius rclatiui non efteadem.Inaffirmatiua enim fupponit pro Deo ge-| nito,quia non confunditur In negatiua vero,fimplicirer. Vnde ficut he non contradicunt, fed amba fünt fai(z: Nullus homoeft Petrus, Ioannes cft Petrus, itadicitin propofito, qnia negatio confundir. Vnde ifte duz, amb: funt falfz:Deus filius eft pater,Deus non eft pater. Sed licetfolutio Prepofitiui locum habeatin propofito, quia non diffeit prponcie & poftponere negationem huic termino, Deus,crameninaliisnon habetlocum. Negatio enim po(tpotira relatiuo ipfiim non confundir. Et ideo modcinialiterfoluunt;dittisguendo hocrelatiuu m qui, Iquod po:ci facere relationem limplicer, vel pcifonalem. S1implicem, aflirmatiua vera et, nezatiua falfa. Si peifouaiem, econueifo, nego tiua vera, aihirmatiua falfa, Qued pazet, quia haec eft falfa: Períona filiieft pater, & Deu Pater, &c.
/ T i a ila circa id ponit modum, citca quod exercet diftinctione, À yn enim, idem Dew eft Pater, Filius, e Spiritus fan&w. . |&talesfunt perfonz,ideo eft veralocutio.Quia vero hoc: Dift. IV.
Dub. IV.
Cox TR A:Quscumqueprzdicantur de vno,& eo-| gu, y dem,przdicantur de fe inuicem: ergo f1 vnus Deus eft pa- babe, ter, & filius: ergo pater eft filius. Situ dicas, quod verum |? | | 'eft quando praedicantur de vno fingulari: fed non eft ve- - Pu | rum,quando przdicanturde vno communhi.Contra: Ni- Tt hil fübiicitur duob? in vna fuppofitione, quamuis fit có- | 'mune adilla. Vnde hzceft falía: Homo eft Sortes & Plato:ergo fimiliter in propofito,. Res». Dicendum quod ficut patet de fuppofitione They. huius nominis, Deus, fecuseft quam de fuppofttioneali-| y. cuius alterius termini: quia cum habet naturamtermini: communis,& difcreti: idco fimul ftat pro pluribus, ficut pro vno:& ideo non (equitur: Deus eft pater, & filius:er-| go Deus pater eft filius: vel econuerfo. Similiter neclicet| oe. af. inferre ex hoc quod pateríit filius. Et notandum, quod|4^5?*« talis predicatioeft peridentitatem: ideo füppofitum de s termino formali vere pradicatur. He Vnum folum verum Deum effe ipfam Trinitatem. Dub. y.
. Videtureffe cótraid quod dicit inferius, fcilicet quod Trinitas eft nomen collectiuum: vnus, & folusnomen parcitiuum,& difcretiuum: ergo ficut hzc eft falfa, vnus folus homo eftomnis homo,ita & hzc.
REsP. Dicendumquod hoc nomen Trinitas, eft col-| 4k.1, lectiuum perfonarum, vnus autem & folus, addita huic|1:9.94 termino, Deus,non dicunt difcretionem perfona, fedi) 41$ naturzab alijs. Vnde vnus folus Deus dicitur vna fola!,; | natura, & quoniam in diuinis eftidem natura, & resnarurz, fiue fuppolitum:ideo przdicatione per identitaté, Trínitasde eo predicatur. Nec eft fimile de hocquod cítomnis homo, & vnus folus hotno.Nam ifte terminus homo, eft terminus qui poteft confundi,& multiplicari, &ideo hzceft vera:ornnis homo eft homo:nec ftat fimul| pro pluribus,nifi confundatur,& ideo hzc eft falfa, homo eft omnis homo: quia necratione fupponendieft ve ra; nec per identitatem:nec eft idem in homine natura, & res natura.
Satis eff Chrifliano rerum creatarum caufam, &c. Dub. VI.
Videtur dicere falfum. C uoniam,aut dicit fatis quantum ad fidem, & fic eft falfum, quia multa alia oportet credere. Aut fatis quantumad fcientiam: & illud fimiliter eft falfum, quia nunquam (citur ex hoc caufa cii fufficienter. | R z s ». Dicendum quod intelligitur fatis quatum ad fcientiam, non quamlibet: fed neceffariam al falutem. i»: d Deus Pater fe alterum genuit. — Dub. V1.