It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you: + Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
Lc se.B»r HARVARD COLLEGE LIBRARY 3 M. T. £ICERONIS, UT FEHUNT, AD HERENNIUM LIBRI QUATTUOR.
EIDSDEM DE INVENTIONE HHETORICA LIBRI bU0> EDITIONEML GIUEyiO-BURMANNIANAM IN GERMAlflA REPETENDASf CyBAVlT SVAAQTni NOTAa ADIECIT FRIDERICUS LINDEMANNUS.
SUMTIBDS L C. BINRICRSII cbbcccxxniL K t I PRAEFATIO EBITDRIS.
LECTUaiS 3. LINDEMAMNUS.
Kt^Sido Rh^oriconun Ciceroxus BurnaaniuaDai qpae prodiit I^tgdutii.B^tfiyorQm c^foqcLxi* quum li-* Imrio yidcretur aOm sine fructu bonarum littera-» mm in noatris tema yeuomdapi posse, eiiia cura^-» dae negotium l^d 'me delatum est. Xion eram ne^ $mMy eius editioniB e%empla multa etiam in Batavia liabcri et «pud Lii^htBiaiisios prostare; sed ea apud BM pluris Ywetmfif ^am ut nostrates facile sibi pmre possint. jLcciedity quod baec editio non Sfflplius yideretur nostri temppiris studiis esse acc^fnmodata, licet multa CQnti&eat| propter quae Bon indigna Tid^etw repeti^ne» Quare curaof oaa repeteiftdM suscepi^ sed ita ut^ qiia^ necessa*» ria yiderentfiri ftdderem^ Batavorum futuras crimi^ MliQBea ntibil AO^turus» Quibus crimioationibus a undtis BfttaT<Mrum iam in me ciopgestis responderci Bolo.. Respondenuit pvo me, quod satis fberity ami-^ cL Quorvn dc&iMioni &ciie cuioulain.adderc pos--.
IV WlAEf ATIO 'EPtTOlilS, wm^ si res tanti videretur, ant si lites inter Klotu^ um et Burmannum secundum olim agitatas instaujare yellem; quod futurum esset^ si tam abieGto essem animo^ ut Mahnii, Bergmanni, Geelii convicia reponer^. Unun^ tacve nequeo, ego si edidissem Mahnii scriptionem, qiia is Wyttenbachii yitailta p^rsequutus est/ iioc *et hbhori et usui permagno futurum fuisse iUi libello. Adnotationes enim addidissem, quas etsi Bergmannus aliquis ma-^ iori etiam acrimonia iitapugni^sset/ qu^m hnpugiiB^ yk notas meas ad Vitas Duumvirorumy-tamen eCH rum nullalri refutass^t^ qitod nc^ia iilis quidem p6v<4 fieere potuit. Igitur et magis propligdta esset mea editione Mahnii scriptio, et ipse 'Mahnius «nulta A^ dicisset, quibus emendare potuisset libram sam% si quando nova editione Aussejt^opus^ Sed/nt^^ geHue fatear, si novissem, qualisfutura esset qjitth* Hsque nunb est Mclbi^ seriptio/eai^ ine editttr«n{ nunquam promisissem. '' ' '^^ lam paucis n^ enuiiciaYkduUi restat) qoid m hac Ciceronis tlhetoricorum ^fdMone iteraQda praen stiterim quidque consiBi in e^' pers^qittftus fiieviiib Primum yolebam omnia,^quaeeuiiqiie''Batava editiQi haberet) retinefri; non quiadmniapraei^larajeli^itfe^ cessaria exbtimareii*,' sed quo fiihil^derfft^neturj quod alicui usui (^ssfi rpossit. Asque ita yerfahia suM.tibique/ si perpauca exceperiiyqtta«abihitio PSABK4TH> BDrDORK Vr iDter Graermiias* ajbo^oms legdbiaitar pIiAie.fii^ tOift» Tom si tm^ qoid nw «ulw J^atme jdjcbfin aiihi yiilerefar^^' inlterprietiiifiii^ qaoid mibir HffA Oadefidorpium aaepiiis aeoUyk^ nolctiam c6mmiUU^ re, 4rit id nne obela-ixi poateranlegeretar, Ego fudem^iion is smii9*qiii.pro|tfenaidU«t]i(Hi^ I^^ nani ddctoram yirorum, hodie illa ntentiDmy.imT* jMbsQidam c^nseam^ qaodniBO akerovis yo^ulo g ase inremtar» Nam eiastnodi Tboabtalaruilii 1:^111 niGOncedere relis/ Terendum.ne-nioz omnis ab}i^ facoisL sit Latini sermonis consuetudo* 1 It» qiium sospiiaruU yerbum satis sit ptobatiuni quo ii^^f improbabis sospitmtorem? Quod ipsum si muUi fo*T cenmt, fugit eosratio» Eodem modo quum in^le^ gans et ineleg(mur satis sint Latina et auctorjta^ atoBtarhaadcontemnenda; ego certenondub^efi| &qre ineleg^miiam. Sed Burmanaus posbit cegpf^ /sre pro eo quod est labif et tpiideit^ brajQisl^tiiifbe errore Critioi. At nemo nisi SeFrius tisttfttWr ^t^^tr Uaores soo lempore dictos ease equinsr^ qiy«saepj( pedibas ofiendant* Unde quideduxit.Yerbtim^^^^yT spiturej si unqiiam in usu boofuit^ cectejajlwfi-T aam Latinitatem descendit Multo ailteqei q^i|)i^.in metaphora dioi potok. Porro. idem loquitur de in-^f emendatis codidbus. Dicitur quidem a per/ectQ ift^perfecius;. et multa eiusdemmOdi alia; sed nemo n vAhmurwyjoiaaMBi n vAhmurwyjoiaaMBi Inter T^g«Qd*ittin mdotem veoirftnt, •• adder^^ ■«♦ etim, V** ▼iw'docti«d hoc nsqoie teropus excbigi-r tmtAVf quoad mihi cognita essent; subiv^g^r^ Raque Schutiii «eotentiam: ubiqne eoihibui, et vi»r cflB^e po8»«M[> vd oonfirmaidvd refutjiia, D.Q» , V fendum taipen mihi riiagnopere aty quod, qnwm _ ftltt^olae excwdi-cocpiweiit,. Ordlii editia npndiini ih trtawis »ea» vcneraL Quapropter acifiiiescciliT dW'toi)^ «rat-ittTarietate lectioms.c Godice. qu^ ^aih «KtflecavieMi in libris ad fieremiium, et e cor*. iUoC VrtftislaTiensi in Ifliris de iaTentioiie r^censenv fldl •" V*i*m<im»d«*q«e accepi Ordlii «ditiQntem» «d Baltti dJUg«rtOT «biqae irespexi. In Museo Yratislafi Viensi,-onius primum volumen sam tum prodi^alt invenitiii* vwia^quinque Codicum smptora ad libro* ad Herennium ettotata, quam Kbentissiine in menm usum convertissem, silibrum accipere a bibliopola potvdssem. Quod quum multum quaereoti non liwapetitini «cfiqpb.: jQttaAenis i§iliW fteri:'p9tujift Ov^piiitttplid varietate uaii» Btan'^:qii«4''iEwp« p^. OB^ «d Hcrelisitim lifaros &alaBi «ne, /v^kfiomrt ter.dol<c&..Sed.Mdator aw^.qnoil iHnio->Ubflr.iUj| nldlisaiQas; M<u^oa.yratislayiense dico, tandem in doctorom manuis pervemt^ unde qui plenum ap-*^ paratam ciiticum desiderati instruinenta liaurire potest ^ Cetenun aliqoot longiores disputationes de qoibusdam Latini sermonis formulis exhibui, in qnibas quae de formulis usu venire et usu evenire disseruiy postea peculiari scriptione retr^ctayi« Eiosretractationis sententia hoc loco paucis comple-^ etenda Tidebatur, ted quum longiorem cfsse yideran diqiutationemy quam capere posset praefationb tngnstia^ 4ddenda quaedam consignayi^ in qitibas omnem istum locum denuo excuterem.
In oratione scriptorum ipsorum, quae nunc denno eduntur, nihil nmtandum censui, quare factom esty ut quam dederant recensionem Graevius et Burmannus, ea retineretur sine ulla mutatione. Proinde etiam orthographiam eandem, quam prior editio seqnuta est, retinendam censui, excepto quod aliquoties aequabiiitatem quandam, quam priores.cditores interdum ne^lexisse yidebantur, r^lt^rifilterdu3 sij^laiiobnim^DiideMbi^*, q«» ^'ytetei^^Bflilid^e ftd ciiicein adqcctae «rant, in.faae Vero'<ettiie qralioiri sttbtacenit; omissa^ett; neacQi nifeby "ttb Cypadiemrtmi errore/ Sed ned sacpe Iioo ^ctomVlet^reg ^tsa.ilsu^ de se indicium ^c&. < * ^ §.9^/p^i ^^ Gymnasio Zittaviensi KaL Maiis cbl^cGcxxvnK ^ RHETORICA AD HE RENNIUM CLARISSIMIS ATQUE ORNATISSIMIS; lULIO ET BAPTISTAE LOMELINIS; FRANCISCI T. F. PULCHRTS '; lOAN. MICHAEL BRUTtJ?
iiiloqa«itiae laudcs tantae $nnt^ luli Lomcliiie, qinanta smit ab ilia profecta in Innnines coiaihoda, et beneficia/ Qn^e quidcm si tanta suAt, ut eorum admirari magnitadinem^. quam inire nnmeram facilius homines pos^ siat: mcrito iila dciiet una laudandarum rerum omnium Hiaxiraa atque ampiissima Tideri. Qua de re^ et muflii dlia saepc a doctissimis hominibus atque eloqticntissi*-nis et nonnulia a nobis, cum tertio ah hiBc ann# Ciceronis Orationes cdendas curaremus, accurate dicta et copiose sunt. Illud ^ in praesentia expostulandum ^dctur, cum nulla sit vitae pars^ in qua non ma^os fnictos eloqurntiae atque uberes faomines refcrant, qui eios stndio ducantur non ita multos csse; qui illam complexi animo-ita excolaerint^ ut digni iidem magna laude habiti sint, pcrpaucos scmper ad noslram mcmoriain esse inventos. Cuius rei tamen non una modo pussa afferri potcst. ]\am ct sunt nonnulli, qui cum mgcnio cxceilant, naturae bono contenli, usu modo atque exercitationc dicendi facultatcm se assequi posse confidant; et, si qui sunt, qui ita a naiura faabeant adiuroenla ad diccndum maxima, ut tamen existiment ca sibi praeceptionibus artis augenda, ita sc totos huic stodio addicunt f ut nihil naturae tribuanl, cuius quif ^ in faac rc, ut in aliis omnibus, quo illac excultae 2 nobis diiigentius ad summam absolutionem perdu^ cantur, sunt principes partcs. Quorum utrique longe« ^sententia, faiii videntur. Nam qut omuia a na-^^ petunt, artem coiltemnunt; ii noii inteliigunt« lY lOA. MICIL BRUTI EPISTOJLA DEDICAT.
magnum naturae subsidium, atque unum adeo, sine Suo Yita Iiominum nulla futura sit, a se contemni. latio enim ^ a. qua una arles omnes atque. hominum inventa manant, cum eius tanta vis sit, ut nos a brutis animantibus seiunctos dei immort^lis efficiat quam simillicnos, tota a natura est; ut non prius quis ab arte- discedat t quamideioi a naturae praescripto et ra— tionis diseedere^ qua una bomines ad agendum utun* tur dace> exi^timetur. ^ Il^que;^npn solum, quod inter nos loquimur, quo nihil magis proprium bominis est, pidiquod ornate, apte, apfposite ad persuadendum loquimur, quod eloquentis est pVoprium mtinuS) -eum quae in nobis inchoavit ratio, arte inventa perfecit^ paturae tribuendum est. Ita autem multis notatis et animadvcrsis, quae in unaquaque re a prudentlssimia hominibus sapienter, et ccrta ratione fierent^ singulae sunt artes a nostris maioribus inrentac et perfectae. Atque, ut de hac ipsa arte dicendi loquamuf, cum nulli adhue rhetores exstitissent, quorum praeceptioni* bua haec in nobis facultas corroborata attms se effer*^ i-et; et Thucydides, et HerodotUs ' doctissimi bomincs bistoriam luculenter^ scripserunfc) et magna cum elo-^ quentiae laude, et in foro atque in concionibus dari bomines multi Athenis, cum nondum ludum Isocrates aperuisset, magister in primis dicendi clarus, magnam glonam sunt apud suos ciyes in dicendo assecuti. Ne* que tamen^ quoniam illi tantum efficere sine arte gUuissent, mirifice a natura et ab ingenia parati; emosthenes, cuius maxime iilustre nomen apud poste^ ros^ manavit, Demades, HyperideSf Aeschines, alii artis adiumenta neglexerunt^ ita enim^ opinor, doctis-«imt bomines statuebant; qui.magnara laudom tum dicendo, tum scribendo asSecuti essent nullis artis prae-^ «idiis innixiy multo clariores illos hac laude futuros fuisse, si ad naturae atque ingenii vim^ qua excelle* bant) ars quoque dicendi accessisset. Verum^ ut magnopere bi reprehendendi, qui artem contemnentes omnia sibi in natura posita esse arbitrantur; ita miui^ me illi laudandi, qui plane ingenio diffisi, quo valent, arte una^ ad dicendum, atque adeo' ut ah ea divelii nulla ratione passint, innituntur. Neque enim ita c&t omnia una ars eomplexa, ut non multa temparom ratio, hominum mores, religio, vitae instituta, V^ rum nulla certa ratio ct parum diuturna est^ ab in* lOA. MICH. BRim EMSTOLA DEDICAT. ir Sniis postulent, qu« arte non traduntnr; ut Tere tam d possit, nt ingenia artis subsidiis/ita artem Ornart inraiiis maxime et au^eri. Nam qui nihil potest a se amrre, cum ab arte discesserit, quod aliis mstar artis sit; ist licet bauriat praecepta omnia^ quae aut Graeci^ aut Latini seriptores Be dicendi arte tradiderunt) nullus orator sit futurus; cui quidem ila ab artc est praesidioin petendum, ut intelligat, plurimmn in arte inessa ad naturae Tim, si adsit, excitandam atque conforman^ dam; omnia in arte non inesse. Certa enim ac defi**» nita genera quaed^moi rerum ars complectitur, id qpod £KiJe fieri potest in hominiun vita; ^multa quotidie emergQnt^ quae cum infinita numero sint^ ab eo modo tractari recte possunt, quem ubi artis praecepta defi^ ciant, ingenii ris quaedam acerrima, quae nullis in nolis aut tonporum* aut rerum finibus circumscribi potest, suis magis^ quam eztemia tiribus dicentent tueatm'. Quae cum optime nosset vit clarissimus^ ao sapjentissimus pater vester; quamquam eos liberossus^ cepisset, in auibus imaginem sui mgenii^ pudoris^ pro-* klatis, miribcam ad yirtutem^ indolem^^ eximiam spem posleritatis intuereturi censuit in Tobis naturae yim» cura acerrima sibi et studio adiuvandam. Ita doctissi*^ mos bomines pueritiae yestrae moderatores, qui vos et litteris augerent) et ezemplis ad yirtutem^ et honesta-^ tm conformarent, Tobis educandis instituendisque Jpvkt^ feot Quo quidem factum est, ut brevi, ob admirabi* lem ooandam ad oinnes virtutes progressionem^ qiiae in Toois maiore indies cum Testra laode spectabatur^ inter principes iuventutis Testra irirtus eluceret.^ Itaque Cd admirabile quiddam et maius inter bomiiies Ea^i* dum est, cum tos maiorum nobilitas, di^itiae,^ foiv toiiae amplissimae, et quae in Tcstra domo bereditaria est, formae^ decus, Tenustas, et cognomine Testro digna oris pulchritudo commendaret; perfecistis pudore^ sua-^late morum,^ Titae^ ele^antia ^ ut quibus rebus in muU tis saepe obruitur Tirtutis lumen, mter eas^ tamquato^ inter minora lumina, et suum splendorem virtus ob^ tmeret, et tantis naturae, et fortunae omamentis aucta,. si modo fieri posset, ut uUam aliunde acccssionem^ Sam a se ipsa virtus sumeret, maiorem etiam multo ttneret.^ Licuit Tobis per patrem in una hac re Tobis iDdolgentissimum, quod vobis erat maxime in optatis, per bunc laudis cursum ad summam gloriam pervcnire; ▼I lOA. MK?IL BRDTI EFBTOLA M&DICAT.
qiTO T.os' tamen ^lio Titae cursti, mi acqne i|lo laiida-^ I>i4i et recto^ (acile^ yestra Vos virlus proTcxit. Atque tUud jn yobls maxima dignum iaudet quod in ma^na ne^otiorum mole, quae in Italia^ in Gailiis, Hispaniis^ Belgis, omnibusquc Europae oonyctitibus dtstractos habent, oitinibus rcbus persequendiSf quae di^ae habentur ampiissima Ibco natis adoliesccntibus, si cui id modo dubium sit^ fidem (acitis^ in dmni yitae ratione, virtutis decos, nisi obrui ipsi id paliamur^ euitcrc. Ac te qutdcm>, JuH^ quem non mini prius tua^con— suetudo, qua est nihil suayius, quam tuae yirtirtis fema concinayit, cutn alii multa in tc fo^unae, ei naturae bona alia admirenturv quibus ipse^ non ieneor; aeque ullae curae g^ayiores, neque ncgotia ampltssima Juae geris, neauc aetatis ullae alccebrae a tam lauda* ili instittitO' deduccre potuemnt.. Itaque et quotidie legis ipse miilta et, ne qua tibi hbra pereat, ea de doctis hominibu&. pcrquirendo percunciandoqiie conse* qoeris, quae non prius dcesse liberis^ bominibus possunt, quam iilis certa ratio desit, yilam, lit.dignum homine est, hoaeste et cum laude agendi. Quae tua virtus tanta non me tibi soium aniore deyinxit, sed ita deyinxit, ut nisi insigni monumcnto ad posteritatem quantus mcus in <te amor esset testarer, non me tibi magisv Quam mihi ipsc facere iniuriam yiderer. Quac enim in libero faominc summa laus est,nullum tu quiidem yjrtutis fructum uberiorem tua yirtute habes, qui totus tibi in coasdentia recte factorum positus est: ipse cum possim, nisi toam yirtutem mibi litteris illustrandam susdpiam, aut yidear ea non yidcre, quac sita in oculis omnium clarisstme eluccnt ^ aut tibi ^ quem unice ama et obseryo, yidear maximum yitae omamentum et decus inyiderc. Ita laetis secundisque ominibus, clarissimo tuo et fratris nomini inscripti Ciceronis Bhetorici libri in locem prodeunt, summo a me labore, studio^ yigilantia, id quod res ipsa declarat, emendati. Id et yestrae yirtu* tis illustre testimonium, et summi mei in yosamoris,studii, obseryantiae, haud obscurum monumentum, peri>e--tuum ut sit non despcro aliquando forc: opto quidlem certe atqueayco Inprimis. Ac si In omni munere largien--do yoluntas ma^is, et studium, quam munus spectatur^ 3»eroyobis maximum idem atque amplisslmum yisum iri. atum Lugduno, Kal. lanuar. ci^. n. lxx.
lOHANNIS OEORGII GRAEYII A D LECTOREM.
Jr rimo loco collocantur Libri Rhctoricorum ad Herenniam, caiascumque sint^ auctoris, antiqui certe et aetatis optlmae. Quac de illo viri docti seculo superiore disputarunt, praemissa sunt Aldi Manutii Commcntario, qui tamen Manutii non cst, sed Michaelis Toxitae Rhaeti, qui anno MiptYi. in officina loannis Oporini Basileac commentarium totum cum typpgraphicis etiam mendis, quas tamen Yeiieti cumularunt, cj^ scripsit. ^Non credidissem hoc aliis dicentibus, nisi meis oculis mihi fuisset credendum. Non tantum verba omissa in commcntario, Aldi Manutii nomen praefe^ rente, ez Toxita restitui, sed et integras periodos* Notabilis roaxime est locus in explanatione ad cap. 53« libri IV., in quibus haec Ycrba nabentur apud Aldum: Item illud: Demistum lapsi per funem, Sic enim equi Troimi akitudp demoneiratfsr, et apud Homerumj cum Menelaue Graeeoe in equo eedieee de oratore Sieulo, et oratore malo notue eat locus, Unde nallam possis eliccre sententiam. Quomodo enim ullam penrestiges, cum plures sint versus in Aldina omissi, cpi cz Toxita sunt reponendi, ut explahalio possit mtelljgi. Hi nimirum: in equo eedisse dieit, ostendens uno iferbo equi magnitudinem. Alter modua ex i^qnXoyioL % SiTxaPf quod est, aliud ^erbis dieitur ^ aliud mente in^' telligitur, unde ivTQantXCa nascitur. JSst enim koo a^Vftct fikotor xal fficenTixoPj quo in iocis, ridiculis et sar^ casmo utimur y ut in hoc loco cernere, uidere et possidere iignificat, hoc est j multa per fas et nifas acquisit/isse.
Vtimur etiam in eensu eontrario, tum dicimue aliquem viii lOH. GEORG. GRA£ya PRAEFATIO.
nec in cella ffini nec in penu olei et frumenti quioquarm cernere, hoo est mendicum ^ essem Item illa e^ eecundo d^ Oratore^ de Siculo etc, ^ Haec Qmnia sunt api|4>Alduin. Titjo librariorum^ omissa, sine quibus tamen locus Iiuius commentarii est mancus et murilus, nec potest intellijgi, nisi cx Toxita, ex quo verbum de verbo de— scripsit, nibil de suo addens^ nisi vix in tribus aut quatuor locis,^ iisque paucissimis et nullius momenti yerbis. Delevissem sane Aldi Manutii nomen, et pro illo substituissem Micbaelis Toxitae, vcri huius com— mentarii auctoris, nisi typographis fuisset hic, ut in. multis aliis, invito mos gerendus. Yolunt illi totunx Maniltii in Ciceronem commentarium huic editioni in* cludi. Itaque nolebant Manutii nomen expungi, ne quis calumniari possit, aliquid a Manutiis ad Ciccro--nei^i illustrandum dictum factumve essQy quod in iHo--rum editione non inveniretur. lussi tamcn Manutii prooemio praefigi epistolam Toxitae, qua suas explanationes commeiidat suis palronis. Nemo autem mirabitur os Aldi, cum nec pudentior fuerit in notis ad iibros de Officiis et^ qui eis iuhguntur, ut jn adlocutione ad Lectorem ibi notavi. Sex MSS. codicibus usus suro, Erfurtensi, Putcaneo, Pithoei, Cauchiano, Duishurgensi et meo; editione antiquissima anni 11(78. quan^ loanni Kolio debeo, aliisque vetustioribus. Yale.
VmO AMPLISSIMO AMICISSIMOQUE, IN SUPaEMO UEBIS AMSTELAEDAMENSIS TRIBUNAU lUDICI INTEGERRIMO, PETRUS BURMANNUS SECUNDUS.
liiVjifcumspicienti mihi^ cuiiiam potissimum Ciceroniana haec Rhetoricorum ad Herennium et de Inven-* tione opuscula, doctorum Interpretum notis et ineditis praesertim *} Graevii animadversionibus illustrata, quae PETRI BURBfAMM SECUNDI PR. DEDICAT. nt mea qualicumque cura nunc in lucem prodeunt, ofFer^ rem ac dedicarem ex honoratis Urbi^ nostrae Viris, cai literamm elegantiorum peritia et Musarum amore traeter dignitatis decora conspicuo ac fulgenti grata »ec Teiiirent et opportuna, Tu prae ceteris, Amplissime et doctrinarum studiis simul cultissime Swbersi, eli-* gendus yidebaris, cuius pr^eclaro nomini haec inscripta < consecrarem; quem si inter viros huius Urbis honoratos eruditissimum, inter ^hniditos Tero honoratissimum' si dicam, nullis me Tcrboram lenociniis uti, neque inepta aut minus Tibi con^rua praedicatione vim pudori tuo fecere ♦) yel modestiae iiludere, ultro agnituri «upt, qui Te ac merita tua propius inspexerint.^ Tu enim a prima iuventute ingenuis humaniorum literarum artibus probje^ innulritus ac politus, posthabitis deriis et vulgo tritis amfractibus, quibus per compendia ad steriiem et ieiunam lurisprudentiam alii tacto agmine passim ruunt^ reg^iam illam Tiam, qua adiT Terani masculamque eruditionem nobiliora adspirant ingenia, generosis semper passibus incessisti; unde ex historiarum Teterum cognitione, Reipublic^e Romanae fiitis, domesticisque gentis patriae Annalibus,^ et tam ' publici quam priTati luris peritia, quas scientias doctis et rerum soKdarum cupidis peregrinationibus corroborasti, illum consecutus es ciTilis prudentiae adparatuiiiL et usum j^ quem ingenti Urbi% nostrae et summi tribunalis iuridici emolumento in publica commoda exseris^ et quo^ dignitates in Te^ sponte collatas non extemo aut adrentitiq tantum natalium et iPortunae splendore, quo solo^ plerique capita eflemnt, sed et propria et optima meritoram Tuorum luce sic illustras, ut inter illos piaecipue censearis ludices, quoram suffragia non ex alioram calculo aut adminicuio dependeant, sed faonores illos, quos hactenus ♦♦) gessisti, pari omnium adplausa ita snstinueris, ut pfurimi Te longe ampliori in loco collocari dignum uno ore consentiant, nisi ipse Taletudinis^ ac sanitatis tuendae maiorem quam laudabilis ambitionis profcrendae curam Tibi habendam censeres. Haec vero quemadmodum Tibi omnium aestimationem et Tenerationem iure conciliant, ita commchnem Proceram ciTiumque amorem ultro Tibi allicis *) ViteDdnm lioo ertr propter uaHifKpvtw, Im **) Diftiidum ^ kucaaquc» I*.
X. PETRI BUaif ANNI SECUNDI yitae iiicalpatae integrjute» prudenti de patria bene sentiendi ac merendi Hber4ate ^ comita4:e pon fucata, candore aperto ^^ et ^ lactea mornm^ dulcedine, quibus eximiis animi virtutibus cunctos Tibi amabili coagulo devincis adstrinjg;isque ^.praesertim vero ^) Musarum cultorcs eo amplecteris favore, quo propria eruditione instructus verum et aequum literis et^ literatis pretiuoi ponere solcs. Neqiie privatae mihi dcsunt caussae^ quae vel solo amicitiae mult^.abbinc annis tecum exercitae nomine mc impulernnt, ut hoc tenui licet et levi nimis forte **) mpnumento publice iHbi erecto exhibcrem testificalionem cultus et obscquii, quo egregias illas et non vulgares animi atque mgenii Tui dotes semper prosccutus sum, Tibique Yiro non tantum praeclara in dignilate posilo, scd et literarum nostrarum peritissimOf offerrem Bhetorica baec» Ciceroni vulgo adlributa ad Herennium, et de Inventione, ut tilulus prae se fcrt^ opera; quae quoniam praecepta Bhetoricos^ non tantum ad Oraliones quascumque arjlificiose insiituendas, sed et ad disceptationes caussarum forensium rite et ordine agendas complcctantur, Tab hoc instituto divcrsum nemo criminabitur, si Tibi praecipue ista dediccnt;ur^ cui non iniucunda aut a persona jua aliena haec forc spcramus, qui ad lilcs iuridicas.in foro dirimendas cxcrcitatissimu^ ludex tanta cum laude, scdere consucsti. ^Cum vero haec notis ac varianiibus^ codicum MS^^ lectionibus^ contex(us emendandi gratia, satis mihi ab allis instructa videbantur, de Auctore Librorum ad Herennium, quae Jis sub iudice adhuc pendet, utrura Cicero ipse, an Cornificius, TuUio nimirum aequalis ac familiaris^ vcl alius 3uispiam staluendus sit, aliquid in limine huius operis isserere et Yirorum doclorum sententias diversas ad examcn revocare^ mearum^ cssi^ partium existimavi; quod argamentum dum mihi tractandum propono, disaertatiunculae huius, ct simul curae in novam hanc editionem collatae arbitrum Te et exactorem compellare in animum induxi, priinumque onmium hac Dedica* tione Epistolari, quae simul Praefationis vice funga« tur, potius salutare Lectorem harum rerum et callen* tissimum***) et valde studiosum, quam nuda et prae-* *) Hoc loco dictDdnm liiit: imprimit P€ro, L, **) Fortass^. Xr, ^*) Hniuft saperUlayi auctoriui taldc dubia* lp«a iQrmuU: cfUltno PRAEFAT. DCDICATORU. « £i^oni praeria Dedicatione, ex ndor^ ▼ujgari 14>rum lianc ad Te ablcgare^ ^ualis euijsumque YirOihonoratOf licet literarum et doctrinae minus gnaro, vel dignatio* nis Tcl amicitiae caussa scribiipolest, paucia.vero tantum et seculo hoc nostro valde raris, qui d^eruditis eiusmodi quaestionibus suum quoque suffragium ferre Taleant*): ^uod certe honorificum magis ac^^loriosum llusis nostris existimandum reor, quam ambitiosis Dedicationibus patronos sibi sumere. operum ^ quorum praeter titulos yix aliquid iQteUi|;aBt«.
Honim igitur Bhetoricorum alterum de Inventione foetum Ciceronis ^nuinum e^se ^ plerique agno^cuQt^ sed ex quatuor libris duos tantum. superstites re&ren* tem ♦♦), licet titulum ^faunc ab auctorc ipso ^n pro-&ctum fuisse pateat^ quia et aljas artis Rbetoricae par« tes ac solam rnventionem in* Ikis se tractasse,j ipse in* dicat sub finem cap. 3. lib. IL^ plpresqu^ libros a.(^icerone conscriptos ex ultimis Operis. ipsius verbls mailifestum est; ut osteodunt Yossius de Natur, et Congt. Rhetor. cap. XIII. et eruditi interpretes^ ad Quinctil.
lik III. Inst. Orat. cap. 3. p. aax Librqs vero ad Herennium, dubtum et mcertum.Jiaberc auctorcm, communis doctonim virorum opinio est; licet plurimi non obscnrae famae homines eruditi ^yariis dissertalionibus Ciceroni vindicandos contenderint, alii Cornificio Se- vi niori vel luniori adscribcndos, unus Yirginio |lufo vel Timolao, alter M. Gallioni Rhetori.» nonnulii ctiam Laureae TuIIio, aut Tullio Tironi, Ciceronis^ libcrtis, tribuendos esse arbitrati fucrint. Horum omnium Dia^ tribas t rariores saltem et vix obvias, huic cditioni praefigere constitueram, sed Bibliopolis impensas islas aversanlibus argumenta singulorum hlc quasi pcr satyram colligere et examini modesto subiiccre^ malui, ut Tibi aliisque rerum istarum peritis arbitrium constet elii^ndi, ac diiudicandi, licct omnia tamen eo tantum redilQra certus sim,ut congeslis et enumeratis diversarum sententiarum suffraglis auctorem Incertum essc^ mccum proQuntiaturus sis, ac facilius refutari posse oppositas aliorum conlecluras, quam dubium et ignotum hac^enus opusculi huius scriptorem e latibalis suls excitare.
alicuUu rti e Gellio affertar, XVII, 5. L, *) Naoqunm ita Gcero et qoiqai suot eius aetiitit. Scribeodum tciant v«l po^ * sini. **) Falfam hoo cmo Scbuetsioi doc^re inititait in £4* Cic. epp. rlict. Lip». apud GoeMilien. iSo^. praef. «d tom« L tt PETRI B0mif^9ni SBCU5DI t^ftt^ ifin jwiium, Mntar Mctorilate Prisda^ nif qm alkfiMH locis, «r tcI a lndice PatscUaiio patet^ Mctvyrem fonun Rbctoricomi M. Tnllim agnoscit^ rt sub cius mniae loca cs sti^lis «ataor libris ad--liFTt; cfli addcre potoissMt RDbDai de Coap. et mctr. Orat, ]K»e« 3i5. et 3si. rnter Rlictor. Mtio. Fr. Pidioeiy obi tftnlo Cic^romis md Henmmimm im JtrU EJuiorica. proJ^rit locfini de^ IfeiiBbro* Oratioais, mn Itctioae tionmbil rariala le^iitar lib. IV. cap. 19., rt bonim opi* nloni etiam £rrere possct Fortanatiaiias Kb. I. Art. RkH. pa^. 5f. jicce^ md hom (legales statos) 9t trcms^ Uuio, quae ianium legaU» C9i, H defimiiiOy qmam eiiam hgolem aec^wnus secmmdmm Jtfl Tmllimm; at bis Teillio respexerit ad lib. I. ad Heren. cap. i3. et i5. et lib. IV. cap. 34- obi ie traiislatione, et lib. IL cap. la. nbi de defiortione a^tor. Augostinns etiam in Prindp. Rbetpr, pa|f. 990. eiasd. ed. Pitb. Haee onmia memorits euecipi d^eml, quam et pierique Graeccrum ei Jf. TVsA» Uue in primie oratori affirmant meeeeeariam koe^ ui cpiner, mode: Kenio nume ad theeaurum rerum bmniunt memoriam, quae niei cuetoe int^eniie ordinatisque rebtse adhibeaturf ittteiUgemue omnia, etiamei pra^iarissiaut eintf in oratore peritura; goibos paria Sob Tallii no-» mine adfert Alcuinas, out pleraque descripsit ez libris de Inrentione, Dialo^. de Arte nbetor. pag. 377. unde qnis coniicere posset, respicere eos ad lio. IIL ad He-111 renn. cap. i5. fin. Nunc ad tfieMourum int^ntorum atqua omnium partium rhetoricae cuetodem, memoriam transea^ mu9. Scd in aniino potius babuerunt illa ex Cic Hb. 1« de Orat. cap. 5. Quui dieam de thesauro rerum omniwn memoruij quae niei eustos inpentis eogitatisque rebus e$ i^erbie adhibeainr, inteUigimus omnia^ etiamsi praecUirie^ sima fuerint, in oratore peritura; ubi dubito an non ex Auj^ustino reponcndtun^ sit inuentis ordincuisque ^ rebue^ quia sic videtur in suis reperisse codicibus: cui con--iccturac favcrc posset alius locus ex lib. II. de Orat. cap. 85. fin. Habetis, de inveniendis rebus dieponendis^ qne quid eentiam* Adiungam etiam ' de m^emoria, Non tatnen pro Cicerone librorum ad Herennium auctore pugnare potest. quod scouenti cap. 16. addit. se aiio iempore iaoneo aicturum ac memoria, artificiali an naturali» seque aliae oetensurwn, an memoriae artificium slt, tamquam id rcferendum esset ad locum illum liJi>. I. dc Orat. de mcmoria omnium rcrum thesauro, cum