PRAEPAT. DEBIt:ATQBJA;F adfern deberet uberior loctte 4 in quo nKbi 4e «liiiloria irtificiaU vel "natiirali e^perif^ ¥^P^.^^^ £rusbrftotUii: Joaeras^ &iYamentttm' i^de miiii Tidet«r peti posacl irersum a Cicerooe lo^isciiptorem, qui.inalidKipbre deperdito de meoiorfa artificiali ^dedita '^^pei^-^fuerit commeotatus; nisi quis contendiii huc spectajne iUa*.<|aae occuiTunt lib. U. de Orat:''8&« 8j, 88. £x iftU^Tfl^« nmilibusoue Grammaticornm et Rhetorum T.iaaiavrnibtt aliud coUigi potest, quam' iUorwm aevo. iaia TaiU# baec adtributa fuissey qtiodf quial uhus alteiius^eipniMrem secutus est, non magis^ nie Bievet^ Aqj»attl.\tIuyM Sraeter auctoriiatem Prisciani ulantiir etiamp testiipoai^ lieronTmiv duobus l4>cis iufta pro4ucendis^ et:Sefv^i Lupi, Abbatia Ferrariensis^ Episk. L ad praec^tofeai SQum Einbardum, vcl Eginbaftiim^ prope finevl^.caiui ▼erba merentur adscribi: Etiam' hqcipQfiti^Qj, ui qt^j/of^ librarum uestrQrum miki hie...pa$ka.c<Vimo</^£f et^. ) «Sf^^f autem hL TuiU da Hhetorioa lit^; qtifim gfiififim,.Jk^k^ std tn pierisjpie mendosum^. Qt^cm^ am e^ipf ifUifi^^j^ ferto illum coutuli, ei qmm e^rti^krmn, pu^ibqmy mkfmfy^ uorem inperu, Jtem eiM%dem ^u4tori» de Mh^tori^ift, tik$^ Ubri in dieputatione uc dkJego de Oratore^ Quom< POe habere arbilror^. propierea quod in brevi 4(oluHiUU9m t^sirorum poet Commentdtionem Ubri ad Hetfemfm^ffj, «>t-r ierpoeilis quibusdam aiUe, eeriptum reperi, GeeKonse de Bhetoriea. Unde doccraur^ iam istq tempore codices ^m librorum ad Jferennium mendosissimos el a viris doctis inler sc collatos fuisse*)» a quibus Itbros tres dialo-^ foram de Oratore distipguitt et in codice Uio po&t liros ad Uerennium fuisse alterum opus Cicer^nis de JUietoricmM id est de Inventione^ licet male diei Bheto^ rieamy addendamque vel subintelligendam es^e artem^ vel Rbetancen cum Quinctiliano^^ aut neutro plurali Bhetoriea dicenda, adversus Regium docuerit Becicbe-^ mus. Quamqnam^ Suetonius in libro de lUtistr, Gram* maticis et de daris VAitioxWi^s^.JRhetoricd utatur, sine additavocc arte. £t sic auctor ad Herenn. lib. I. cab. i. qMod te non sine caussa veUe cognoscere Mhetoricam inuUigebamus; ubi artemdJii inserunt. Sed Bhetorica praefert Gronovius, a cuius sententia non alienum se profitetur CK Oudendorpius, cum et in MSS. tituiuft *} Noo librof ed HeTeiniittm, std Tlillii dc rhetorica libnun in flerii^e mgadotnm ciMy «it Suitkiu» Lnpat* 3» im PETRI BURHANNI SECUNDI t tt 6ht/ronu ai ffmmnium Bhsiori^rum idmn tafpiic& *) G^eTitts timcn exali^ MSS^eteddi iretoslis^ in oni^ hw ^i^i» draderari'iiataivit(iTui^tain admislit Mihi '▼el 9ulnntefligeiida rcl pjptius a librariis onit^sia videtur haecTOXfquia posleriori tcmpore pMsim Hhetorica, ut Grammatioa, ep' siitii(Ukf> dicebatur; sed mctiori aeTe ¥kBtoric4tm ariem voc^Ttkni. Sic lib. III. ad Herenn.cap. i5. fin. x>mnMn ^partium'rhHorieae^arti9 cuoiodl^m ajtklit codex Erftlrtensis optirtius iet; Tctustissimus, ut er MSS. eham l^cAduvn llb: L de Iirr. cap, 6. in fiite: Quaro matm^ Ha^ijuidtm. nobi» rkototieae videtur arti*; ut paullo ant<e th^. Sr »A«' res^ mat^iam artis rhetoritae nominamM. Hinc supplendum puto. lib. II. de InT: •cap.-uit, in fin. (UVnt^e^tione, prhna '4t maseima parte artis' rhetoridae, tatie diHum t^idetur^ li^tti dcleta fuit VoV,^cl exciditbr shhilitudine consdMe TOeis parte. Eisrc lib. 11. de IhV. cap. 3. nonnuUam rhetoricae qnoqite artie $ihi atram €tdmmehat;et alibi. ^ Circronis certe Rtetorica TocasM Teterciv ^t p'cr ea intctlexisse, »t opihor, librosde InTCnlione, non auteiti ad Hcrcnnium, palet ex Scrvio id Virp. Vin. Aen. 3ai. J^oo aulem est qnod dicit dcero in primo Hhwtoricorum: Frroa adkuc homines mngni^duiusdampiri oratione compositosj quae in Tuiga^ tis Serrii editionibos stc exhibcntur, famquam isfa Feros adhuc homines etc. csscnt totidem Ciccronis Tcrba / Iioc ordine scripCa, ac proinde intcr cius Fragnicnta rcfcrri mcrtreotur^ ^Scd suntipsius ScrrH, eodem scnsa sed aliis et breribus ycrbis io compendhim qnasi con* trabentis<^a quae operosius narrantur lib. I. de luTCnt.
IX cap! a. Qno tempore quidam magnus tddelicet vir et sapisns cognot^it, quas matsria esset et scqq. qni dtsper--. sos homines in ttgris et' in tectis sili^estribus abditos ra^ iione quadam compulit unum in locum ctc. et- ex feris immanibus mites'reddidit et mansuetos, Sic per Ciceronis ^ Bhetorica libros de InTetitione etiam innuit, cum ad Kb. IX. Aen. 48 1* nolat: JSst eonquestio matris JEis^ *) At diffenint rbetorica (dfltOQixfj) et rbetonca (toi SriTOQixd)^ lllnd toiuin aliqnod signincat, et artis ^ ovojrtfiaxog, habel no~ tionem^ hoc latina patet et ea omnia complectitnr, quak ad rhetores eommqne artem attinent. Conf. Cic de Fato, x Sed quoniam rhetorica mihi pestra sunt nota» Ita enlm meliorea codd. t«ate Bremio. Quo loco qui rhetorica^ singnlari uumero, TcUet, vitioffl admitteret* Et Cicero ipae, qUod vel lexica doceat, aacpt rhetorica ait nude numero sing. dizit* L.
PRAEFAT. DEDICATORIaI ' tf ryali plend artii Kheioricae; nam paene omne^pmttff hahet de mUericordia commovBnda^ a Cicerone. in JRAkid^ ricis poeitcLs. Qdibus verbis, n'os remittit proctil' jdtibi^ ad lib. I. de Invent. cap. 55. Similiter SerVias ad eius-^ dem libri ▼. 61 ^. Utitur argumentie, quae' in Etietori^ da contmemorat Cicerq, a gentH j db hahitu,.d geetu, ah animo; oaae cotiferendd cum lib. I. de Inv^nV. etfp. 'SiSl et 26. Nusquam vero Servius aliquidy.4h^^ scianpl adfert ex Ciceronis Rhetoricis, quodT in libri^ ad Hei rennium ^t^^ offerat; cum tria haec loca ^perte* /^^pi-^ ciant libros ^e Inventione, ut nund trulgo' iustril^untur^ Zuae Ciceronis Rhetorica^ dicendaj ut non tantdn^ cx 1$ Scrvii, sed et Asconii Pediam, Hieronymi; alio^ rumque locis probatur* Artem Rhetoricqm vdcat-Cas^ siodorus in Rbetor. Compend. pag. 330. et 3i(o. j^p. 533: ed. Gen.^ Hunc Cicero ita facit in ^rtii ^Rhetorica, Si deliberatio et demonstraiio genera sunt eauesarum, not% poeeunt recte partea alicuiue generis eauesae putai^k Eadem enim ree alii genue^ aUl para esse pdtett, idem gmue et pare esse Tion potest *); ubi Ciceronis drlem Rbetoricam etiam ag^oscit libros^ de Inventione,. quia illa, quae profcrt, non legtmtur in his ad Herenniunr^ sed de Inventione lib. I. cap. 9.,^ et sic ea, quae de pkrtibus Rhetorices, inventione, dispositione, menioria, et Ctnuntiatione ex TuIIio adfert Sulmtius^ Victpr in t. Orat. nag. 24^. eadem invenies lib. E. fde Invcnt, cap. 7. quibus et^ alia Ibca iacile subitingi po^ent. Tullio tamen vindic^nda haec ad Herennium Rhetorica, ideo volunt, quia lib. III. cap. 2. de RepubUcA ^.I^ Militari se scriptnrum pollicetur, et iquod V^r^iliif Horatii, et similium non meminerit: quodque lib. i; cap. la. ista occurrant **): TuUius heres meus Teren* tiae uxori meae XXX pondo argenteorum fHisoruhi daio^ denique quod praedicet dperam suam foro et Cdriaa praestitam^ ut et alibi saepe lactare solet. His argu-> mentis viros doctos non adiunxisse miror locum n lib. I. de Invent. cap. 3o. JBorum exempla et deseriptio^ ^ nes in praeceptis eiocutionis eognosceniur;.quia tOtOvfere Kbro qaarto ad Herennium Elocutionis praecepta tra--duQtur. ^ Sed quoniam ex verbis istis sequeretur, si idem utriusque operis auctor esset, libros ad Heren* anri PETRl BURMANNI SECUNDI aiiim ergo post optiscalam de Inyentioiie tcriptoSt qui^ dicit «/» praeceptis elocu^onia^ cognosceniur, quod pro-. hare difficillimum esset; mihi verosimile fit, Cicerbnem illic indicare.Toluisse, se Elocutionis. praecepta tradi* turum in.sequcntibus libris, quos duobus istis de In* ▼entione addendos destinaverat, sed imperfectQS reliauit, quia maturiori aetate se contuiit ad dialogos de Ora* fore, tribus libris^ comprebensos '; adeo ut de EIocu^ tione fprte ♦) cgerit in tertio quartove Hbro Rhetoricorpm, de Invenlione nunc inscriptorum, quos si con— scripsit, c^rte amissi perierunt ♦♦). ^ In iis enim Tiiliium de diefoaitione et elocuUone disseruisse, coniici posset ex insigni Quinctiliani loco lib. III. Inst Orat.
cap. 3j JSi Cicero quidem in Ehetoricie (intelligi libros de Inventione ***), certum est) iudicium subiecit in^ ffentioni: mihi Qutem a^eo tribus primis partibus ridetur 08se permixtum; nam neque dispositio sine eo, negue elo^ putio fuerit, ut pronuntiatipnem quoque pel plurimum ex ^ f^utuari putem, Quod hoc audacius dixerim, quod in \Partitionibus Oratoriis ad easdem, de quibus supra dictum £st, quiuque peruenit partes^ Nam cum dupliciter primum ^ifisisset, in inpentionem atque elocutionem, res ac dispo^ sitionem inpentioni, i^erba et pronuntiationem elocutioni '4edit, quintam^que constituit communem, ac peiuL custo^ 4em omnifm memoriam. Itaque isto in loco nullum sibi praesidium^ petere possunt, qui TuIHo Rhctorica Hercniiiana vindicare conantiir, quos inter ez recentioribus literarum instauratoribus praecipui sunt Leonardus Ar^^ tinus, Georgius Trapezuntius, Laurentius Valla, Angelus Politianus, aliique plures, qui Ciceropem illo-Tum parcntem csse consentiunti eique adseruit Antonius Mancinellus; et Sinibaldus Antoninus in Dialogo de Rfaetoricis ad Herennium, splendidissimae operum •Ciceronianorum editioni Aldinae praefixo^ pleraque pro Cicerone ar^menta satis adcurate exhibuit, sed quibus et alia subiunzit, quae ' faveant Cornificio, dc quo postea. Nostra quoque aetate inter Germanos pecunaribus diatribis Caspar Kirchmaierus et loh. Petrus *) Die. foriasse, **) Nonnlii dvu>, qnot htbemiu» librot Bhal^ licorum t Cictrone tcriptoi eaae, docere ioslitoit Schuetsiui ia preefl ad ed. Qc Rhetor. apud Goetchen. i8o4. ***) Si lectio yen, memoria lapsum este Quinctiliannm patet e Cic Rhetor. I, y. ubi itidem quinque partet artia rhetoricae constitunntur, nnlla indicii mentione facu. rortatae umen legendum eat apud Quinctif» lianum: BiCicetoquideminOratoriis* Cf«qaMdizimutadC.lI* & PRAEFAT. DEDICATOHIA. xvil Ladovicas, Professor qtiobdam Halensis, pro Ciceron^ in arenam hanc literariam descenderunt, quoram in xi BibKotheca sua Latina meminit Cel. loh. Aih. Fabricios. Sed horum quidem dissertationes cum frustra ih his terris quaesiverim, praecipuam mihi rationem habendaui censui Nicolai Angelii Bucinensis et Marini Becichemi Scodrensis, quorum de hac controversia dis« sertationes habentur in Oratoriis Ciceronis opecibus ed. Basii. i54i. et Becichemi quidem ista leguntur cap! XXXIX. Castigationum Criti<^rttm in libros hos Rhe-: toricor. ad Herenn., quas nescio cur.omiserit Graevius, int» eias Centuriam Quaestionum EpistolicJinim fortiia maiori olim editas cura Angeli Britannici. Hic eniA operose libros hos ad Herennium e famih'a Ciceronis non amovendos contendit. seque opposui^non sine multa verborum acrimonia Raphacli Regio, qui varie fluctuavii^ in_ divinando operis huius auctore, quod Ciceroni ahiodicandam existimat in notis ad Quinctil. lib. HI.
cap. 9. circa fineni; quia diversa a Cicerone in lib. L dc fnventionc, et in fiis Rhetoricis ad Hercnnium p^aecipiantur de exordio orationis; tum quod idem Qufnctllian, lib. IV. cap. 5. refutet illos, qni partitionem ue^ tanl lUtra tres propositiones extendere ^' i^nw^ Jn his Libris ad Herennlum reperiatur, colligit indo Regius, eiim qi!id<*m nominc auctoris cxpresso indicaturum fulsse Ciccronem, si ililus id opusculum censuisset. Scd hoc qnidem argnmentum non maioris momenti est, quam quo Ascenslus non esst^ hunc Tullii foetum adfirmat, qoia Quinctilian. lib. IX. cap. 3. p. 81^. non nominato aactore adfcrat, ouae in his ad Herennium Rhetoricis ctiam occurrunt*) lib. IV. cap. aS., cum tamen alia illic sequentia sub nomine Calvi producat Hinc enim nihil de suctore colllgi posse, notavit patruus meus. quia non sunt ipsa auctons ad Hcrennium verba, sed alterios, quae illc aeque ac Fabius in exemplum ad- Eonit. Itaque Firginio Rufo^ ut vocat, adscribenda aec opinabatur RegiuS, qnem de arte Rhetorlca com-Tnentatum fuisse testatur Quinctll. lib. lU. cap. i. ubi eam suae aetatis Rbetoribus Plinio Rutilioque adiungit Iliam Lipsius facit eamdem, quem l'acitus lib. XV. Ann. 71. sub Ncrone eloquentiae doctorem memorat: Firginiwn et Rufum claritudo noininia expulit, Nam *) imfeniuniur» B xviii PETRI BURMANNI SECUNDI VirginiuB studia iupenum eloquentiaj MuMonius praecepiis Xll sapientiae fouebat; ila cnim recte castigatum a viris doctis, non Virginium Rufum. Duos enim divcrsos.dislinguit,^ Virgjnium Rhetorcm^ et Musonium Rufum, sectae Stoicae Philosophum, de quo notavi nonnulla ' ad lib. I. Anthol. Lat. £p. 79. Quod autem Yossius de Nat. Rhot. cap. i3. cumdem hunc Tacito memoratum yirfflnium faciat ac *) illum, de quo Suetonius egerit in jibro de claris Rhetoribus, sciendum est, niliil hodie de Yirginio Rhetore in isto Suetonii operc nnutilo legi, sed^ in Catalogo Rbetorum a Suetonio praeter il^s, qui nunc exstant, laudatorum, quem ex codd.
SISS. Achilles Statius notis suis subiunxit, recenseri Virgilium^ sive, Ut legendum, Virginium Flauum^' et sic in codd. M5- Bonay. Vulcanii eumdem vocari in vita Persii-, Suetonio etiam vulgo adtributa, ad Tacitum monuit Lipsius. Sed quia baec duo gentilitia nomina sunt, rectms Virginium Flaocum dici censet patruus meus ad Quinctil. Ub. XL cap. 3. pag. 1026. a quo diversum Virginium Rbetorem arbitror, a^ Tacito memoratum, cum quo Vossius confundit Virginium Rufum Consulem, cuius laudes describit Plinius Secundus lib. 11. epist. I. eiusque Epitapbium exbibet lib. VL ep. lo^ et lib. IX. cp. 19., quod inserui Anthologiae Lat. lib. 11. ep.' 55. ubi nonnulla de Virginio isto Rufo, Vindicis yictore, adnotavi, qui nibil commune habet cum Virginio Rbetore, quem sub Nerone recenset Tacitus, et Virginium vocat, ut Quinctilianus, non Vir^ giniom Bufum, neque enim Rufi illud cognomen Virginii Rbetoris sed Musonii Philosopbi est, quod male Regius et alii, vitiosis Taciti editionibus, quae Virgi' n/om.Aif/24/71 exhibent, decepti, addiderunt huic Rhctori Virginio, cui Rbetorica ad ^ercnnium tribuenda hario^ lati sunt. ^ Ea autem ralionc inductus praecipue id credidit Regius, quia statum in arte Rhetorica coniecturalem, legalem et iuridicialem Virginio huic tribuit Fabius, quae eadem defipitio in his ad Hercnnium libris occurrat *♦). Scd revocavit ♦**) sententiam ad *) Dicendum aique, **) Dic. inpeniaiur. ***) Qiiid lioc ett? kn mutauit^ retractavit eententiamt quod coniicere Jiccf ex ptrttcuia «dversaliva ^ed? At lioc siguificare nequit liae<; formulau Mevocare enim eententiam c»t omi^eam reducere^ reponere im-^ probaiam^ inetaurare eveream. PropUrea dicendum fuit r#-tractavit eententiam, 3e retfocare hoc sensu affertur es Cic.
PRAEF^AT. DEDICATORIit. xtx illom Quinctiliani locum lijb. lU. cap. 6. p. n^^* ubi Anton. Pinus notat Hbros hos esse scriptos a Yirginio ad Herennium Scnecionemv Plinio lib. I. epist 5..et aliU memoratum, non autem ad Herennium, Ciceronis necessarium. ^ Idem Regius ad lib.^ IV. Inst Orat cap. i,. pag. 3o3. ex iis, quae ex Yirginio illic tradit Quincti-^ lIanas,etinhoc tamen opusciilo non inveniunturf aperte xiil Golligit, decipi illos, qui Rhetorica haec Herennio in^ scripta ei tril>uunt. Sed uberius hac de re egit Ra- -phael hic Regius in Quaestione, utrum ^rs Rhetorica ad Berennium Ciceroni falso inecribatur, quae post eius Problemata in Quinctil. Inst Orat prodiit Venet i^Q^* in qaa pauUo melioribus argumentis Ciceroni abiudicat hos libros, Quam verum auctorem, quem in hac QoaestioQe CorniBcium aut Timolaum e&s^ conllcit, e tenebris eruit.^ £t recte quidem refutat illos, qui ex titiilo, quo Ciccroni vulgo inscribuntur, et ex auctori-* tate aliorum, qui sub Tullii npmine adferre solent^ argumentantur. Hac enim ratione admissa numquam. ({aaerendum es^t^ an aliquod opus suo ac legitimo aodori adtributum sit, quod iure adfirmat, quia non ideo genoina sunt veterum auctorum operaf. quibus tituli ^go inscripti ea largiuiitur, aut quae inter alia eorum Don dissimiiis argumenti scripta codicibus vetustis adnectuntur: hinc enim tot auctorum illustrium libri et olim et hodie circumferuntur falso iis adtributi, ut scripbs supposititiis, quorum tiluli parentes non suos mendebantur, obelo configendis et vero scriptori rindicandis plurimi inter antiquos Grammatici et Aristarchi operam dederint, et ut Quinctilianus dicit lib. I. cap- 4* J iudicio suo iia Mevere usi sinty ut libroe^ qui falso uide^ rentur inscripti, tamquam subdititioe aubmot^ere familia ftmi$erint sibi, sed et auctores alios irt^ ordinem redege^ • ^'^, alios omnino eximerent numero. Cuius generis non paoca veterum Graecorum et Latinorum auctorum scripta <^x comnientatione de Arte Critica et Crilicis antiquis, qnam aliquando meditatus fui, buc transferre possem posl curas Wouwerii de Polym. cap. XVI. et Maussad ^J Haipocrat p. 897. si huius loci ista essent, aut a *<^ *J nobis proposito non nimium ^ nos avocarent. Aoctontatibus yero illorum, qui sub Ciceronis nomine XX pe;tri burmanni secundi Kbros hos laudare ^ solent, qpaod pugiiandiim ^ rccusct Regius, animum quidem prae se fert a praeiudicatis et aliorum iudicio receptis opinionibus liberum, licct ipse tamen se his armis mduat *). Quinctilianum praeterea contendit nullam libri huius Ciceroniani mentionem facere, diligentissimum ceteroqnin Ciceronis scriptorum • observatorem, et cuius auctoritas hic praecipua sit, quia de arte Rhetorica agatur, cuius ille praecepta cum traxiY diderit, et antiquiores huius disciplinae magistros passim recensuerit, Ciceronem indicato nomine, ut libri huius auctorem, non inlaudatum praeteriisset. Mentionem TulUi fiUi et uxoris Terentiae falsitatem prae ceteris ostendere, quia si auctor eius fucrit Cicero, id saltem valde iuvenis scripserit, antequam uxorem Terentiam duxissctf aut filium Tullium procreasset. <(Juod vero praeceptoris Hermetia vel Hermestis memincrit hic auctor lib. I. cap. q., id a Cicerone valde alienum esse^ cuius tempore nullus Hermea vcl Herm^stes memoretur, quemque inter claros suac aetatis Rhetores in aliis operibus nusquam laudct Tullius. Damnat praeterca Cic^ronem auctorem, proptcr slylum compositione et sentendis perquam dissimilcm aliis cius operibus, quae vel adolescens vcl iuvenis vel scnex scripsit, et quod praecepta Eloquentiae diverso hic ordine tradantur, quam in aljis Tullii scriptis ad hanc artem spectantibus. Gellium denique adfirmare, neminem antiquorum usque ad Augusti tempora voce barbarismi usumf quae tamen occurrit**) lib. IV. cap. la.
His potissimum argumcntis spurium et supposititlum Ciceronis foetum esse hoc opus contendit negius. Comificium igitur Scniorem **•) eius auctorem ess^ suspicatur, quia Quinctilianus nohnulla huic Conlificio tribuit, quae in his libris le^ntur:^ quemadmodum idem Regius in notis ad Quinctilian: lib. I. cap. 4- ^^ lib. II. cap. i4- et cum eo Ascensius probarci pluribus conantur, libros hos illius Cornificii esse^ *ad quem nonnuUae supcrsunt Ciceronis Eiristolae, et paullo post nfiortem Ciceronls ediios eSse. * Eiusdem forte+) sententiac fuisse vldetur Petrus Crinitus, qui in Mb. II. de po4iium pro illo poneodnm. <*) P^aeter ColnniellMti >et'*|N)elat DOii invcnio, qui (Uxerit se induere aliqua re, Conln. ptMiyiiin indutus Mepc cum abUtivo. **) Legitur scribenclum. ***) Nu»-quam Quiiictiliauus Cornificium Senioreni RbetorJca fcripiisse djcit) simpliciier Cornifioium uomiuat. <S. f) FortiUie» Digitized^y VjOOQIC PRAEFAT. DEDICATORU. XHi PoSt Lat. cap. ag., pbi dc Con^fiqo no&a postqiiam cgit, sub finem capitis addit, de Cornificjip Ofit^ore^ fui Ehetoricos Ubros eomposiut, diximus in lihria. de clariB OrtUoribuM; quod Criniti opus cum hqdie eon exstel, diiudicare non possumust an per Rhctoncos illos libros intellexerit opus ad Herennium. Aliter censuit Gyraldusy qui a poeta Cornificio oratorem disUx^ens, a4 qucm ezstant Ciceronis Epistolae, RbetoricQS quidem nbros eum scripsisse, sed quos nonnulli pecperam ad Heremuum esse putaverunt, dicit in Hist Poet I^.ifl* I^* pa^. 2i5. Tumebus tamen in suis ad Quinctilianum notis passim Comificio, ut indubitato auctori tribuit^ XT f^u^e. ex lils libris adfert, et variis Fabii locis permo^ tus id adfirmat ad lib. IIT. cap. i. p. ai8« et ad lib. IX« cap. a. p. 775., quia tradit illic Tabius,^ Cornificium %a^i^iap vertere Ucentiam^ de qua agit bic auctor.
lib. IV. cap. 36. et 87., Ciceronem vero semper verter^ orationem vel pocem liberam. Quod ar^mentum nonnullis videri possit speciosumt et nonnibil adiuvari a lulio Rufixiiano de Fig. Sent. pag. ag. Parrhesia, ora^ tio liberOf qium Cornificius Ucentiam s^ocat. Quamquam complura alia ex Comificio adferantur *) a QuinctilianOt guae in hoc Rbetoricomm opusculo non inyeniuntury ut ipse £aitetur Rcgius ad lib. y. cap. lo. Alia etiam pro Comificio ratiocinatione utjtur^ Sinibaldus Antoninus^ quod se familiaribus negotiis impeditum, et pbiloso* phiae dcditum fateatur auctor ad Hcrennium ipso ope* ris initiOf optime id convenirc Cornificio, ouem occupatissimum luisse fatetur Cicero lib. XII. aa Fam. £p* 18. ac philosophiae praecipuam operam dedlsse ex eiusd. libri £p. a3. colligit;^ tum quod multa in his ad Herennium Rbetoricis a Ciccronis praeceptis discrepent, sententiae huic favere, quia in dicendi ratione a Tullio dissidebat ComificiuSf ut aperte illic indicat Cicero Epist 17.^ Sed quoniam obstare sibi vidit Regius stylam a Ciceroniana aetate, ut agnoverat, divcrsum ac dissimilem, et Comificius tamen Ciceronis acvo flomerit, quem inter Oratores sui temporis laudat ibidem Tullius, hinc eo tandem delapsus fuit, ut ad Ipnge in- ^) Ab«oini» ab h. L coniaoctiTUi. EMet cDim dnbUantis^ an reTem afferanlor a Qainctiliano coniplura alia ex Comificio, quae ia libris ad Herennium non leguntur, quod contra scriptoris est acotciitiam. Meque ett oratio obliqua, sed timt iptioa Barmanoi ▼erba, n% ex scqq. paUt, ^u PETRI BURMANNI SECUNDI fttJdra' fenipbrai iuctorcm himc detmdat, ct hallucine--tur css^ 'tfmdlaum, Zenobiae filium ^ unum ex tringinta BLomanoTtKm tyrannis tcmpore Aurcliani, quia Trebcl-Kus^ Pollio Timolaum hunc Grammaticcs ct Rhctorices pcritissimum laudat: huic autem cum fratcr natu maior tuertt Hcrcruiianus, qui et ipse impcrium adfectavit, scd iiterque afiim ab Aurcliano essent.victi, ct in triumphum cum^ nhatre Zenobia ducti, indulgcntia tamen Imperato-^s in agrd Tiburtino privatam vitam agere iussi sunt, in quo otio Timolaum pracccptis his Rhetorices fratrem Hcrennianum^imbuisse coniicit, ut cxilii sui dolorem hac ' quasi exercitatione erudita, quemadmodum Dionysius Corinthi, fallcrct, e tyranno et Pscudo-Augusto litcrarum magister factus. Timolaum i^itur in gratiam fratris Hcrcnniani opusculum hoc scnpsisse comminiscitur xVt Rcgius, ac promde suspicatur nomina Timolai ad He^ rentiianum, obscuriora quippe, posteriori scculo ab imperitis mutata fuisse in 'rttllii ad Herennitim. Hacc autem nullis arj|;Umcntis probata gratis *) tantum finguntur, ac promdc inter tcmeraria ingenii luxuriantis commcnta referenda sunt; non enim Timolaus ille librorum horum auctor esse ullo modo potcst, si verum sit, quod ipse Regius adfirmat, Quinctilianum nonnulla adferre, quae in hoc opere occurrant, cum diu post eius aetatcm Timolaus vixcrit, qucm dc arte Rhetorica scripsissc, aut si aliquam eiusmodi commcntationem scripserit, huius proptcrca auctorcm esse, probari etiam non potest, licet Trcbellius cum Rhetorices peritum /foisse dicat. Miramur vcro Raphaclis huius Rc^i absurdam satis inconstantiam in cxcitandis quasi ab mfcmo tribus huius opusculi auctoribus tam diversae actatis, Comificio vidclicet, qui Clceronis acvo vixerit, Virginio, (Virginium Rufum male vocat) quem sub Neronc iuventutcm in Eloqucntiac studio excrcuisse supra cx Tacito vidimus, ct acnique Timolao, tyranno sub Auxcliano. ^ Sin^Iis. enim tam diversi temporis^ aetatibus, quibus dissimilem admodum formam ^ ac fadem induit Iingua Latina, stylum et dictioncm huius opcris convenire, probandum ipsi fuisset.
Mcque etiam ar^mcnta Rcgii, quibus Ciceroni adimere hoc opus admtitur, absque**) omni contmversia *) Grati* pro frustra ( allter eoim iQtelligere Deqaeo ) bwbirum rit. **) Diceodum sine, Cf* Yorstiaft de Lat* merito «ufpecta c 9.»
PRAEFAT, DEDICATORIA. xxiii nmt Nam ^od utatur anctoritate Lanrcntii Vallaet qui ne^et Tullium eius auctorem esse, licct ipse Rogius frofiteatur auctoritatibus cx omni disputationc tollendis ic contendendum non esse, falsitatis cum ar^uit Bccickemos adfirmatque, Yallam scxccntis in loas sub nomine Ciceronis Ahetoricorum ad Herennium adferre. Stjrlum autem ab aliis Tullii operibus alienum quod obiidat Re^us, indc ^ ei extorqucri boc scriptum non patitar, quia dictio eius non ubiquc eadcm, scd pro matmae qualitate dissimilis est non modo in variis opcribus, sed etiam in uno codemque volumine, quia » exercnerit in diverso dicendi gencre, aliterquc scripserit iuvenis, aliter aetate iam confirmata. Caussam vcro nallam video, cur stylum auctoris huius tamquam hu~ niilem nimis et aridum adeo inprobent nonnulli, ^ui licet Ciceronem tjuiclcm ipsum non refcrat/ ab cius tanien aetate non abhorret; sed cum praeccpta artis ftbetoricae tradat, quae doceri contcnta, ab oroatu xyii Snccipaam dotem non requirit, recte auctor tantum octons brcviter et dilucide partes suas agentis officio finictus est, ut ipse innuit^) lib. II. cap. i. Jn primo Ubro loculi sumus de exordio ^ narralione, di/^isione, nec plmbue tferbis quam necesse fuii, neo minus dilucide^ quam te ifelle existimabamus. £t sic Cicero etiam lib. II. dc Invent. cap. 3. profitctur se artis praecepta simplici" ter tine ulla exornatione cxpositunim. Quod vero non «adem tradat Tullius in artis Oratoriae libtis, recte distingQant Nicolaus - Angelius et Bccichemus, eum in Oratoriis omisisse illa,^ quac Rhetoriccn proprie spectant, quae ncmpe in his Khctoricorum libris olim tractarerat, qu^admodum in Philosophicis aliis^iie scriptis saepe a se ipse dissidet. Porro quod Quinctilianus non meminerit horum llbrorum, nihil inde evinci urinient, cum non idco sint spurii, quod ille nomine ac titulo expresso non laudaverit aulp rccensuerit, ut multa veteram scripta omisit; scd tamen utatur verbis ac sententiis ex hoc ad Hcrennium opere desumtiSf licet Cice-Tonem non nominet, quod cx modestia et veneratione praesertim facitv quando dissentit, ut solet plerumque, obi Ciceronis opinionem aliquam damnat, aut veniam praeiari, aut auctorem dissimulare. Sub Ciceronis vero SctoppiM YerUimm. Ilf, i3,) Oadcodorpioi iofra ad Gc, de xxiy PETRI BUtlMANNI SECUNDI nomine quae adfert lib. IIL cap.-XI. Svpixov, quod^ ut dixi, conilnens alii, firnuimentum alii putant, Cicero firmiasinuim argumentationem defensorie ^ et appositissi^ mam ad iudicationemf clare mihi'^ indicare vidcntur, Rhetorica l'ullii ab eo censcri libros de Inventione, in quibus haec eadem invenies lib. I. cap. i4*: Firmam^n^ tum est firmissima argumentatio defensoris ^ et aptissinui ad iudicationem, ubi pro aptissima in suis exemplaribus appoHtissima lcgisse Quinctilianum patet, ut et in Pa-r latino aliisque coc^d. invenit Gruterus, et in qaatuor MSS. toh. Mich. Brutus. Idem pauUo post cum Ci^e^ ronem in JRJietoricis Hermagoram secutum esse dicit, libros certe de Inventione innuit*). Sic et lib. II. cap. i6* Cicero in H/ietoricis etiam, quos sine dubio ipse non prohat ^ finem facU ^ persuadere; ubi cogitabat illa lib. I. dfi Invent. cap. 6. i Officium autem eius facultatis pide^ iur e^ssy dicere apposite ad persuasionemy fifds^ persuc^ dere dictione. Contrarium tamen Fabii testimonio probari volunt, unde liqueat TuIIii boc opus ad Hcrennium e&sit^ qui Rhetoricos libros Ciceroni excidisse ait xviii lib. IIL cap. I. sub fincm, sed ab eo^ damnatos, quia in adolescentia scripti erant. ^ Respcxit nimirum Quinctilianus ad locum Ciccronis, in quo ipsc lib. I. de Orat.
cap. 2. fatctur, quae pueris aut adolescentulis nobis ex commentariolis noetris inchoata ac rudia exciderunt, i^ix hac aetdte digna, et hoc usu, quem ex caussis, quas diximus, tot tantisque consecuti sumus^ sed - quae verba ad libros de InvcntiQnc, quos non absolvit ipse, aut temporis iniuria delevitf si reliquos addiderit, recte rctuiit Rcgiu«, et Scb. Corradus in Quaestura de Cicer. P. II. pAg. 255. ubi viros cruditos valde decipi dicit, qui per libros Flhetoricos, quos rudes et inchoatos ipse a^noscit, intelli^mt libros ad Herennium, aut eos a TuUio scriptos cxistimant; cruod se probaturum addit, si vcl quisquam doctior amplius de eo dubitaret. Male igitur ad Rhetorica Hcrennio inscripta retulit Becicbe— mus, qucm sequitur Sinibaldus Antoninus, quamquain de utroque opere Rhetorico intcllexisse iam olim vidcatur Hieronymus, cuius auctoritate plurimos uti in libris his Tullio vindicandisf supra notabam. Ita enim ille lib. I. advers. Rufin. pag. m. iS/.: Lege ad Herennium TuUii libros, lege A/ietoricos eius: aut quia illa sibi •) Significatf vcl indicat, Cf. Rubukeii. ad Mnret. Vtr, L, V, jfi.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xxv