dieit inchoata et rudia excidUee de manibue, reuolue tria polumina de Oratore eto. £t CiceTonem ipsum de utro-. qae opere id profiteri^ licet perfecdores es&z Kbros Alutoricos de uiventione censeat^ apertius adbuc idem cens^ Hieronymus iu Prooemio Comment ad Abdiam; Dicit et TuiUus tuus adoleacentulo aibi inchoata^ quae^ dam et rudia excidiese. Si hoo ule tam de libris ad Herenniumy quam de Rhetoricis, "quos isgo t^el perfectissi^ mos puto^ ad comparationem senilia prudentiae dicere potuit. Cuius verba vel ideo adscripsi, quia etiam probant, alterum opus Mhetoricorum tiUilo, non de Intfen^ tioney olim inscriptum fuisse, adeo ut de eo vix dubitandi ratio sit: licet Graeco Rhetorices nomine Ciceronem in ipsis llbrorum, quos hac de re primum seripserat, titaas usum testctur Quinctilianus lib. II. cap. i4>-Sed pace Hicronymi liceat ab. eo dissentire, et per libros istos Rhetoricos, quos inchoatos ac rudes sibi adolescentulo excidisse fatetiir Cicero^, cum Reglo et Corrado intelligere solos duos Rl^toricorum de Inventione, in quorum primo cum tradidisset, quo modo ar^mentationes tractari conveniret, in altero inventa in xix onamquamque rem cxposuisset simpliciter et $ine ullo omatu, adeo ut in secundo inventa ipsa^ tradiderit, in primo inventorum expolitionem praeceperit, ccteras orationis partes, quae Oratori necessariae erant, se in re-^ liqois dicturum in fine lib. II. pollicetur; hinc mutato demceps consiiio vidctur plerisque opus illud inchoatum destitmsse, et a Quinto Fratre rogatus tres illos Dialogonun libros de Oratore elaborasse; qui omnium doctis-n simi, elegantes, et copiosi sunt, et in quibus se ipsum siq>erasse merito ludicatur. Certe Qumctilianum loco isto non intellexisse libros ad Herennium, sed de Inventionc,^ ab auctore Cicetone postea damnatos, ipse fidem facit lib. III. cap. 6.: In primo Ciceronis JRJieto^ rico aliam esse loci negotialis interpretationem j cum ita scriptum sity Negotialis est, in qua quid iuris ex oipili more et aequitate sity consideratur: cui diligentiae prae^ esse apud nos iurisconsulti existimantur. Quae ipsissi-^ ma *) verba leguntur lib. I. de Invent cap. XI. his mox snbiungit Fabius: Sed quod ipsius de his Ubris iudicium fuerit, supra dixL Sunt enim i^elut regestae in hos *) Ipsi4*imus <x noo Plaati loco, Trin. W, ^, i48« affertur) neqne ibi de re, »ed de persoDa dictum: JSr^o ipausne M^ ipsissimus, Saltcm igitur coiuicae orationi reUn^ndiUD^* XXVI PETRI 6URMANNI SECUNDI comjnentarioa, quos adoleacens deduxeraty scholae, ei si qua eat in his culpa^ tradentis est, Et paallo post: M' TulUus non dubitauit aliquos iam editos Ubros ipse damnarSf sicut Catulum atque LucuUum, et hoe ipsos^ de quibus modo sum locutusj artis Rhetoricae, Hinc Sequitur ultro, Ciceroncm ipsum per libros illos Rhctoricos, quos vclut impolitum nec satis elaboratum adolescentiac opus rcpudiavit, solos dc Inventione intelligere, ct hos adt Hercnnium Tullio abiudicandos e^st^ quia ab eo neque ante neque post libros de Inventione scribi potucrunt, quod bene animadvcrtit Aldus in Pracfat ad Andr.^ Nau^crium. Nam.si pucr aut adolescentulus duos istos de Invcntione tantum inchoavit, rudesque^ et impcrfectos reliquit, quando i^'tur hos ad Hcrennium composuit? An puerulus aut mfans? Quod adfirn&sure absurdum esset. Inchoatos vcro et ruaes cum tcstetur. sibi libros suos Rhetoricois ex commentariolis formatos excidissc, de opere ad Herennium sane intclligi nequit, quod quatuor libris integris constat, in quibus auctor 11 le iactat in fine nihil rhetoricae praeceptionis praeteri^ tum eaae. Si vero eos composuisset ante libros de Inventionc, cur igitur nusquam illic eorum meminit, si de eadem Arte dis scripserit, aut in Topicis vcl Parti-XX tionibus oratoriis: nequc practerca post libros de Inventione scriptos esse adfirmari potest, ut existimasse vidcntur illi, qui titulum Rhetoricae veteris operi^de Invcntione, et Rhetoricae novae libris ad Herennium indiderunt, quia si maturiori actate doctior eos elucubrassct, politiores sane et magis culti deberent esse, quam libri dc Inventionc, cum quibus si comparentur bi ad Herenniumf licct sua laude non fraudandi, tamen nidiorcs adparent ac magis ieiuni, neque ullo modo adultac et maturac Ciceronis eloqucntiac convenirc: multo minus scripti fucrunt post Dialogos de Oratorc, qui omnium pcrfcctissimi sunt, aut post librum de Claris Oratoribus, vcl Oratorem, dc quo ipse testatur lib. VI. ad Fam. Ep. i8. Se^ quidqmd haouerit iu^ dicii de dicendo, in iiltim librum oontuUaae, Post illos enim qui ab eodcm auctore compositos tsse^ libros ad Hcrcnnium somniaret, is profecto, quid lupinis distent aera, disccmere nequirct. His vero similibusque artis oratoriae. ac rbctoricae operibus promeritus cst a veteribus recenscri ct in exemplum proponi illorum, qui in sua (^uisqu%^ arte prindpcs cxstiterunt. Notabius c^st PRAEFAT, DEDICATORIA. xxvn Vilravu locus lib. IX. dc Archit. cap. 3. li^m plure^ po9t noMiram memoriam nascerUea cum JLucretio f^idebun^ tur t^elut de rerum natura disputarey de arte i*er6 Rhe^ torioL cum Cicerone; multi poeterorum cum Famone con^ fereni eermonem de lingua JLatina.
Deinde Hermestem^ vel Hermetem^ ouod praeceptorem adpetlet luc auctor, <|uo nomine nuilus eo tempore Rhetor fuerlt co<>^tus, iidem Ang^elius et Becichemus mhil inde probari posse adfirmant, cum Plutarchus, praeceptores Ciceronis praecipuos memorans, addat et aiioe, inter quos hic adolescentiae eius praeccptor Her" mef referri potest; cuius tamen nomen abest a pluri^ rais^ codd. MSS. ut de Palatinis, Medicejs, aliis^ue Italids Angelius, Gruterus et Gronoviiis testantur; 5|uod nec in tribus suis Gryphianis codicibus reperil oh. Mich. Brutus, neque in sex I^eidensibus Cl. Oudendorpius.^ Frustra enim a Lambino Hermagorae reponitnr, cuius po^t Gorgiam Leontinum et Aristolelem meminit Cicero lib. II. de Invent. cap. 6. et ii. et vauriis in locis Quinctilianus. Illum enim Hermagoramy licet saepe ab eo dissentiat, et antiquiores Graecos secutum c&se adfirmant in opere de Invcntione, quod etiam cx Victorini expositionc passim liquet, ostendit- xxi qne Fr. Robortetlus in tractatu de Facultate Rhetorica, seu Praefatione ad Ciceronis Rheloricos libros, quos vuigus, at ait, de Inventionc inscriptos putat: hunc vero Hermctem et recentiores sequi volunt m Rhetoricis ad Hercnnium, in quorum prooemio lib. I. et IV.
indicat se reliquisse illa, quae Graeci scriptorcs inanis arrogantiae caussa sibi adsumserunt, sequc praeter Graecorum consuetudinem aliam viam inffressum, et tuis exemplis usum fuissc; et hinc in coda. MSS. hi libri inscnbuntur: M, 7'ullii Ciceronie not^ae Rhetoricae Liber L incipit* Quod autem barbarismi et eoloeciemi vocc utatur nic auctor lib. IV. cap. 12. inter argumenta, quibus Ciceronem operis^ huius scriptorem esse negat, refoilit Regius; quia Gellius hac voce ncminem eorum, qui inte^e ^ loquerentur ^ ante Augusti tempora usum csse tradit lib. Xlll. cap. 6. et nullum Latinorum aut Graecorum, qui facunai haberentur, barbarismum aut toloeciemum, sed barbarum et eoloecum dixisse* adfirmat lib. V. cap. 3o. Sed hallucinatum esse Gellium recte censuit Bedchemus,^ cum apud Dionysium Halicarnassensem aliosque antiquiores utraque vox occurrat; quem^ XXVIII PETRI BURMANNI 6ECUNDI admodum c Graecis «afoio*tfmi voce Ari^otieleiifiY TbeopJirastum, et Chrysippum usos esse doicel P. Faber a<l t^icer. Acad. lib. U. pag. Sao. ed. Davies., et iam e Latinis Lucilium, pateoit eic Fr. Dousae ad illum notis pag. io6., quamquam Meoagius ad Dio^. I^aert. oag* 289. et 390. de barbfLrUmo adseatiri Gellio, scd ae aoloewmo aliter censere videatur. Mifai cum aliqua distinctione videtur soloecim et barbarum dicendum^ quando pravura aIiqiM>d oiatioais tortuosAC genus damnamusY quac impariuias Asinio Capitoni, stribligo Latinis vetustioriboS) testc Gelljot oicebatur: s^d cum. in Eloquentiae praecepti^ vilaa sermonis enumeramus, barbariema, aoloecismo^ idiotiHm^ et similibus veterum exem— J\o recte utt licere existimamus. Similiter errassQ etiam vellium ostendit Becicbemus, cui vox nof^issim^ie eiusdem monetae esse videtur lib. X. cap. 31. cum tameii saepissime Cicero;, Yarro, bic ipse auctor, aliique eam adbibuerint. Sed dum Raph. Reg^im acerrimc castigat Becichemus,^ quia negavent quemquam fuisse Herennium Ciceroni famiiiaremt aut usquam memoratum, con-XXII tenditque eumdem essc, culus meminit Cicero pro Coelio cap^ XL, qui tamen illic X. Ilerennius, non. vero ^ C. Jlerennius vocatur, ipse ridendun/ se propiuavit, duai nonnullos cx antiquitate Herennios rccepseqs (quibus plures cnumerat^ Fabricius lib. I. Bibl. Lat. cap. 8. pag. 97.) intcr illos, qui tempore Ciceronis fuenmt, memorat etiam Herennium quemdam, cuius mentionem iadat Propertius. Insigne exempliun hic praehet nobis fiecichemus, ^ in quam pudendos et ioculares errores incidere possint viri docti, qui vel ii)emendatis *) edi~ tionibus primis vel corruptis veterum auctorum codici--hus nimis supine utantur, eum nuUius Herennii usquam meminisse Propcrtium certus adfirmare possim. Scd vitiosis, ut dixi, codicibus deceptus fuit, m animo Labens illud Propertii lib. U. £1. 18. init: Scis, here mi, muhas pariter plaouisse puellaSy Scis mi/d, Dem>ophoon, multa t^enire mala. quo in loco heremi iunctim, quasi Heremi, in multis codd. MSS. cxararunt rudcs librarionim mamis, quomodo et in primis editionibus excusum fuit, unde ct in primo Leidcnsi meoque codice inepta Elegiac * in- *) Ynx inen%en<latu9 ex scriptoribus ecclesiasticit, Hierbujrmo eC A^suiiliiio, alfuiiur. Priorc« nou vidcuUi|: iisi.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xm SrriptlO eSt, AD HEREMITM DEMOPHONTEni, YCl HEREMlUBCi ut de sao libro antiquo testdtur Dorvill. in Miscell. Observ. Yol. V. T. IL p. ^97., in secundo Leidensi Ab EEEMTTM,' IH alilS AB HERENNICrM BEMOPHONTEM j (JUod nomen versus t^men non admittit, nisi Hertni pro He* renni licentia insolita adripuerit ficcichemus. Sedigno-* scenda suni yiris eruditis^ etiam Becichemo longe maioribus, similia erriata, qin saepe ex duabus vocibus in vitiosa, quam adhibebant, editione veteri male coninnctis, in pares impeg-erunt lapsus*), quemadmodnoi Ciceroniano illi P. Bembo, lit notavit Voss. II. de Analog. cap. 24- 1 imposuit vetusta Tullii editio Ascensiaiiaf in qua mieltitmieis doloribiis qnum una voce excusum esset, inde muliissimus formavit^ eoqne superlativo ipsfe in Epistolis snis nsus est: el mag^ius Casauhonus cor* Topta Valerii Flacci editione elusus cespitavit **), dum in eins Areonauticon initio Phoemonoe legendum cpniedt, qnia iliic Phoehemone editnm repererat, itinctis male vocibus, pro Phoebe mone, ei Cumaeae mihi conscia i^a-* tis Slat caata eorlina domo; et quae similia alibi viris doctis impnideriter excidertmt, Inter illos etiam, aui Ciceroni libros hosadHeren- xxiu itiam abrogamnt, est Angelus Decembrius, unus ex primis illis literarum rcnascentium Sospitatoribus, iudice Broukhusio ad TibuII. lib. I. El. 4. 77. His enim polissimum argximentis oslendlt rion esse hoc Ciceronis opus^ lib. I. Polit. Liter. cap. 10., ob styli nempe diversitatem^ et quod sub ^ finem sine scopo absoluto ***) quaedam aliena sint adinncta: ut et nonnullos illic periodos, in qnibos totius operis, quod Comificio tribuit, quasi recapitulatio est,'spnrios notat Gruterus; tum qtiod in codd. MSS. Ciceroni non semper adnectantur, sed ^ |ibrariis indoctjs adsuti, et propter argumenti vlcinitatem aliis TuIIii operibus Bhetoricjs fuerint adlecti. Fatendnm eoidem esse, nonriullis in locis quanid&m di-^ ctionis Ciceronianae ^imllihidinem deprehendi, sed quod cx imieatione ortum esse, re^e codtendii, ut infinita in ♦) In laptua impingere lUXVQoif- Nec neutrali» Terbi.•iguificaliQ idoucom habet auciorcm. ♦*) CespUare verbum per lezica propaT gatum iiou habel auclorem, ujsi lcxicographo», qui ifludMuxiaio vKleDlnr rs. Scrv. ad Aen. ^Jfl^ 671. ubi ce^piiatoree[ equi, ***) Sine ecopo obsoluto Bergiunus eat, eo etiaip. vituperaDdu», quod ^copo pro consilio ^lixit. DIceDdum fuit: conifiiur^ non-' dum exseeutue, vel propos{to nondum pertractatfi^ re\ maleria nondum exkauetat vel eiitiui re nondum ahsoluia.
XXX PETRI BURMANNI SECUNDI his k)ca snnt, quae iisdem fere verbis auctor imitatus est vcl dcscripsit ex libris de Inventione *). Deinde librnm de Partitionibus oratoriis etiam Ciceroni adimit, quia si iam ad Herennium scripsisset, frustra secundum laborem suscepisset, quum rof^anti Herennio familiari et co^ato suo, ut colligunt ex lib. lY. cap. 56., respondere potuisset, sc iam ei satisfccisse in prioribus libris, ut m dialogis de Oralore et similibus; cx pro~ oemio enim adparerc, emn in Hffrennii gratiam istos Ubros scripsissc, unde firaudi occasionem ccpit impostor. Sed boc quidem arguroentum praepostcrum est, si ia iuvcntute noc opusculum ipsi exciderilf adcoque antc libros de Oratore scripscrit. Partitioncs vero oratoria& lcvibus nimis coniecturis adductum Dccembrium Ciccroni abiudicasse, merito notat Vossius de Nat. Rbct.
can. i3.t earum enim Tullium auctorem agnoscit Quinctilian. lib. III. cap. 3. Neque etiam adparere caussam adfirmat Decembrius, cur in libris ad^ Hcrennium nullam dc institnto suo rationem rcddidcrit, ut solet in aliis: quod tamen nescio cur adfirmct^ quia in prooemiis antc singulos quatuor libros instituti sui rationem satis reddidisse videtur. Mcliori denioue et omnium optimo argumento rcm agit Dcccmlbrius, mirum vidcri^ Yictorinum in haec Rhetorica ad Hcrennium, si Cice-Tonis csscnt, non aeque cqmmcntatum fuissc, ac **) ia libros dc Inventione, qui iactantur vulgo csse posterioxxiv res et pcrfectiores, nisi forte, ut hoc addam, illa ad Hcrennium, tamquam iuvenilia et minoris pretii, labore hoc suo indigna censuerit, aut, quod potius mibi videtur, ipsc ea Ciceronis non essc iudicaverit. Cur enim in toto illo Commentario ad Rhetorica de Inventione nusquam ad partes vocat aut producit exempla ex libris ad Hercnnium? quae saepissime illic locum habere potuissent, si eos Tullium auctorem habere credidisset. Quin et duos ho^ de Inyendone seu artis, Rhetoricae libros simul cum Yictorini Commentis rccensens Cassiodorus j nullam tamcn Ciceronis Rhetoricorum ad Hcrcnnlum mentionem facit in Compend. Rhetoric. pa^. 33q.
fEdit. Gen. Cass. p. 53i.] inter Rhctor. Pithoci: ^aec lidet Cicero Latuiae eloquentiae lumsn eximiu/n per '*) Otteodere conatiu ett SchnetziuB, CiceTonem^ quam Ilbroi de InTentione icribeiet, libroi Rbetoricoruni ad Hereiiuium in ma— nibni habnitae et molta ex iis deacripiisae. Cf« £diu Sch. RheU praei; XVUI, f eqq. **) Pone: atque.
PRAEFAT. DEDICATORIA. xxxt varia -volumina copioae nSmis et dillgenter effuderit, et in Arte Hhetorica duobus Uhris uideatur amplexus, quorum Conunenta a Mario Victorino composita in bibiiolhera mea vobis reliquisse cognoacor, Quac verba cum m MS. Pa-Utino legerentiir ante Yictorini Commentarios, quos Q. Fabio Laurentio codcx ille et^ MS. Colonimsis tribuunt, descriptoris alicuius cssc, qui artis rhetoricae epitomcn coUe^t, perpcram credidit P. Pitbocus, cuius notam ad init lio. 1. de Iny. exbibuit Gcaevius: hoc enim ipsum Cassiodori dc Victorino testimonium glossator aliquis initio codicis istlus praefixcrat. IIIo autcm in loco per tHiria uolumina a Cassiodoro intclli^i non dubito Oratoriac artis opera, a quibus distinguit Ciccronis artem Rhetoricam, cuius duos cum tantum mcmoret libros, eos certe indicat, qui de Invcntionc vulgo inscri- ' buntur^ necjue qualuor illos ad Hercnnium Ciccronis fsse agnoscit. Et sic ibidcm paullo post subiungit: Li^ hroe autem duoe Ciceronis de Arte Rnetorica et Quincti^ liani duodecim Institutionum iudicavimus esse iungendos. AHter enim post varia illa Oratoriae artis volumina sex artis Rhetoricac libros, ct ex iis duos a Victorino Commenfariis illustratos laudasset: qucmadmodum in codice modam MS., quem nupcr oculis lustrabam, sub fincm Eonim Rhctoricorum logcbatur: CiceroniH Hhetoricorum Uher VL explicit. Et sic in duobus codicibus Bcrncnsibns dividi hoc opus in VI libros, monet Sinncrus in egregio illius Bibliotkecac Catalogo, nuper edito, pag. 336.
Istius Marii Victorini Expositioncm in Rbctorica Ciceronis, scu in duos hos nobis suporstitcs libros dc Inventionc, editam intcr eosdcm JRhctorcs antiquos Pithoei pag. 79. et scaq. et in maiori Aldina Ciccronis xxv editione contcxtui subiectam, quam (>racvius ctiam addere constitucrat, libcntcr huic editioni cum Marini Becidiemi castigationibus, quac Icguntur intcr eius Qoacfttiones Epistolicas cap. XVII — XXIX., adiunxisscm, nisi ' me deterruissct voluminis nimium dcnsandi molcs, qua editionum novarum prctia inccndi *) non iacilc, ut scis, patiuntur bibliopolae.
Dccembrio succcdat Franc. rioridus Sabinus, qui lib. I. Lect^ Succcsiv. cap. 4^. posthabita Prisciani ct Hieronymi intcr vclercs, et Vallac ac Poliliani intcr rcceutiores, quos crrassc ccnsct, auctoritatc, cx variis *) Incmdere annonam dixic Varro de IT. R. 111, 2. Accendere pretium restium dixit Pliu. H. N. XYlll, 36.
XXXII PETRI BURMANNI SECUNDI honim Rhelpriconim locis » pracscrtim ♦) cx initio et fine operis,^ ostendit stjlum minimc Ciccronianum esse; ipsum Tullium, qui omnia sua artis oratoriac opera saepe memorat., horum tamen nusqnam meminisse; Quinctilianum in recensione Rhetorum, qui aetatcm suam antecessenmt, facta Ciceronis mentione, solos indicare libros de Inventione, in adolescentia ab eo scriptos; \ ictorinum denique non interprctaturum fuisse imperfectum opus de Invcntione, si mtegros ad Herennium libros Tullio ^ adscribcndos sibi pcrsuasisset. His aliisque argumentis^ adfirmat Sabinus, Rhctorica haec Herenniana^ Ciceroni non magis convenire, quam generoso, ut ait, equo macilenti asini clitellas; aut nlum, qui cum aliis eiusdem argumenti operibus Tullianis haec confcrat, asinos certe (anseres dixisse maltem) ab oloribus distlnguere non posse. Huic adiungendus cst lohannes Marius^ Matius, vel Mattius, Brixianus, qui Adnotationum in ^ varios ^ Auctores cap. 2. ex aliquot Quincliliani locis id praecipue egit, ut ostenderet libros jRhetoricorum ad Herennium nec Ciccronis nec Comificii cssc: cui quum se opposuisset Antonius Riccobonus, et pro L. Comificio^ pugnasset, defensionem istius Adnotationis suae uberiorem inseruit Mattius Libris Opinionum, quae illic lcgitur pa^. 457 — 4^71. ed. noviss.
Riccobonus autem comparatis Quinctiliani et huius Auctoris locis ostendere conatus est ea, quae eJt Cornificio adfcrt Fabius, reperiri in his ad Herennium Rhetoricis; quae tamen singula loca diligcnter et adcuratc excussit Mattius, ut proharet, vel iion integre verba Quinctiliani a Riccobono producta fuisse, ^ vcl licet Comificius etiam Rhetorica scrinserit, qj'od in aperto est, ncgat tamen haec cadem iila Cornificii Rhetorica esse, qiio- XXVI niam plurima a Comificio tradita scribit Fabius, quae in his libris nusquam exstent. Ponderatis utriusque argumcntis, nullus dubito, quin Mario Mattio album calculum mectim adiccturus sis, neque Ciccroni neque Comificio tribuendum hoc Rhetoricorum^ opusculum ad Hercnnium essc; quemadmodum TuIIio id etiam abrogat, et Comificio dubitanter adiudicat Demsteras ad Rosin. Lib. II. cap. i6. pag. i63. ^uctor Ehetorico^ Tum ad Herennium, eeu Cotnificiuey seu quiUbet alius; certe Ciceronis non est Ulud opue, Sic Lambinus ad *) DiceQdum maxime, vel praecipue.
PRAEFAT. DEDICATQRIV xxxw ISi. n. ad Hcren. cap. i6; baesitat an (llQniifiQip sive^X alii cuiquam id dandum sit.^ Cotnificio tamen, id quo-* que adbribuerunt Petrus VictoriuSj P^ullus et AIdu3i Hanatil, Hfaioragius, Murctus, Sigonius,^ Barthius in Adver^riis,^ et Glandorpius in Onomastico; ^lioruni iudicia brcviter etiam collqgit Heumannus in Schcdiasm* de libris Anonym. et Pscudonym. n.. i^^. et i5o. ubi inter alia meminit Conr. Sam. ocburfleiscmi Dis$er^tionis de ductorUate Rhetoricorum ad ^ Herennium, editae Witteberg. 1703. qui Riccoboni pro Comificio certantis sententiam^ amplcctitur, quia dictio ct vocabida Rhctoris. Herenniani miutum a Ciceronis eloquentia distant, licet imitandi industria ei similis csse studucrit» plurimaque ex libris dc Invcntione descripscrit. ^ Ciccroni vcl Cornificio dubius adscribit lac. Gronovius ad lib. IV. cap. 8. Et iure olim piroH doctUsimos Ciceroni abiudicasse, ao verosimSUter eoa adsignasse, Cornificio censct Graevius initio notar. ad lib. I. qui Cornificium etiam auctorem iacit ad lib. I. cap. i^. fin.; nam manum cius aberrassc puto, cum Hcrennium vocat auctorcm ad lib. K. cap. 4« pag. 56. Sed virorum doctorum auctoritates non adnumerandae sunt, prac quibus apud me praevalcnt **) argumcnta Mattii, qui ostcndit ea, qu§c cx Comificio aofert Quinctilianus, et in hoc libro nusquam lcguntur, desumta esse ex alio, quod periit, Comificii opere Rbetorico: nam licet pauca producat Fabius, tamquam Comificii, quae fortc ***) ctiam in his occurrant f ), id certe non probat, illum huius quoque foctus parentcm ts&Cy cum sacpissime eadem pracccpta ct cxcmpla apud diversos Grammaticos ct Rhetores tradantur, ut vel ex eiusdem Quinctiliani loco patet Iib. IX. cap. 3. p. 808. de Carthaginiensibus Komanorum hostibus, si conferatur ciun lib. IV. ad Hcrcn. cap. j^. unde tamcn minime colligendum sit, eosdcm et horum btillorjiim xxvii operum auctores esse; quae argumcntandi ratio si reciperetur, nihil certius adfirmari possct, quam Ciccronem utriusque buius Rbctorici opcris auctorcm tss(^^ quia *) jin — ^it^e In difaimctioiic puUdum; neqtie alUer Tolniue scriptoicm cooformare orationem probabile e«t. **) Traevalere licet oon Cceronianum, probum tamen et apud Livium, qui in praef. toliuf operia participio ntitur, et apud Catullum Yl, 13., qtti liabet impersooale />ra0^a/e/, praeterea apud Velleium, Golumellam, Plinium maiorem alioaque obvium, ***) FortaUe. f) In~ 9eniantur.
txxtt PEtRI BURMANNI SECUNDl ^assim et ubiqde similia Ssdem fere v^is expostta, usdemqoe excmplis iOosti^ata incolcantur praecepta, totis Saepe p;ig:iai^ tte matatis quidem. Sed onde mihi sartiori argumcAto vidctur constarc, Ciceronis non esst Khetori^a ad Hcrcnnium, tfuorum auctor illa, qoae^ ea» dem occurruni ♦) in opusihijo de biTcntionc y^ potius imitatus e$t vd d^scripsit cx illis Ciceronis libris, (juum non vcrosimile sit, Tnllium de eadcm arte gcmmum opus sci^psissc, quorum altcrum ab altcro vix difTerat, nequc u^^^^u^ progrcdiatur, sed similia fere, ut dixi, pracccpta et cxempla proponat, adeo ut in utroque opcre passim cadcm planc docucrit, ne verbis quidem vanatis aut ordine immutato. Ex {ntiumcris locis sufBdat unus spcciminis taussa exJib. I. ad Hcrenn. cap. a. Oporiei igUur e$se in Oratore inventianemy diepoeitionem y eiocw^ tionemj memoriam, et pfonuntiation^m, Inuentio eH «rcogitatio rerum i^erarum aut uerieimilium, quae cauesam prohahilem redJuntj ct scqq. quac iisdcm vcrbis Ctiam occurrunt **) lib. I. dc Invcnt. cap. 7. Et haec quoque sua fccit Alcuinus ♦♦♦) Dialog^. de Art. Rhct. pajj. 36o.
quibus infinita ex aliis Rbctonbtis addi posscnt, m quibus alter altcrum prcsso pcde sequitur, vel totidcm vcrbis dcscribit. Sic confcrcnda suntf ut plurima alia praetercam, loca ex lib. 11. ad Heren. cap. aa. a3. a5. et a6. cum lib. L dc Inv. cap. 45. 4^. 49* ^^ 5o. in quibus eadcm poetarum ycterum tcstimonia ita adfcruntur, ut patcat unum altcrius opus antc oculos habuisse; quem^ admodum auctor, ad Hcrcnn. lib. II. cap. aj. uti apud Pacuf^ium Zethue cum jimpfiione, quorUm controver^ia cum de Musica inducta eit^ dieputatio in sapientiae ra^ tionem et pirtutis utilitatem consumitur. Hacc cnim mu^ tuatus cst cx illis, quac breviora occurrunt f) apud Ciccroncm Kb. I. dc Inv. 5t. item apud.Pacuvium, qui pituperata Musica sapientiam laudat. Scd ctff) non* numquam in utroquc opcrc contraria aut dissimilia in* vcnluntur, quac cumdcm scrlptorcm abnuant; ut auctori ad Hcrcnn. lib. I. cap. 3. genera cauasarum sunt qua*-tuor^ honestum, turpe^ dubium^ humile^ Scd apud Cic. libi I. dc In>^. ^ap. i5. ^nera caussarum sunt quinque,?tonestumj admirabiiej Jiumile, anceps^ ohscurum. Qtiae *} Jnp0niutttur, habentur, *•) Z^guntur» ***) Vcrbomm ordo iaconcioDUt; quoque eDim non suo loco poaltum. Scnbendura fuU: £t yilcuinu9 quoque haec eua fecit ccU f) Habentur^ sunt, ff ) Sed stiam, / PRAEPAT. DEDICATORIA. «xt descripsit idem Alcumus Dialog. de Art Rliei f. 368. xxnim Quoi Munt eaussarum geruura? quinque: hpnestum, admim nbiU, humiU, ancspa, ohscurum, Sic lib. \ ad Herenn^r eap. 9. sub finem, auolor ille testatur, quae in pracce^ dentibns dicta erant, sibi constare cum reliquis artis scriptoribos, sed de insinuationibus sc nova excogjtasse^ quas solus praetcT osteros in tria tempora divisit, ul certam viam et perspicuam rationem^ exordiorum traderet; ista vero divisio insinuationum in tria tempora ibidem cap. 6. amplius describitur, quae confcrenda cura lib. L de Inv. cap.^ 17., ubi treM caussas Gicero vocat» quae auctor Hcrennianus iria temporaj in quae se nri* mom insinuationes disdnxissc scribit, undc etiam coiligi, potest, diversos utriusquc opusculi auctores ^s&^. Quae yero auctor ad Hcrenn. lib. II. cap. 3q. praccipit de indignatione per deccm locos communcs artincii rbetorici coramovenda, ita dcfloravit*) ex lib. I. de Inv. cap. 53« et 54. **) 9 ut in decem istis locis communibus tractan^ dis Ciceroni quidem adhacreat,^ sed nonnuUa tamea aoiplioribus verbis extendatf vel in breviora contrahat, reliquos yero quinquc locos a TuUio additos omittatt ut disslmilis adpareat, sed in cap. 3i., de miscricordia commovcnda agcns, cadem fcrc habet, quae lib. I. de Inv. cap. ul^ occurrunt ***) ^^ dictumque iUud yctus, hihil lacrima ciiiue areecere, sine auctore adfert, quo4 ApoUonio Rhetori adscribit Ciccro, a quo desumsisse Comifidiim notat CresoUius' Yacat Autum. Hb. lU.