Omnia ipsius culpa et intemperantia nonfuisse] Pall. yerioret ignoraot negalivam. Secuiidus vero habet, et intemp, accidisse, Ut Tideatur rescribendum afuisse f hoc est abfuissei G&utbkos. Eadem plane, quae ditpuiat Gruierus, iu noslris deprehendimos, a quo^um duobus exulat t6 [v.] non, Sed cor ideo faciendum. ab^ fuisse? Noone peregtegic id ipsom declarator ab Terbo fuisse? a quo tion iaiud suhsianiiirnm pro perisve, CTfeouJste, nsorpatnr? £c qooiiet ab Cicerone? qnod hic qin<lem Yidelur perelegans ct pcropporiUDum. Mox praecUrut ille Medicaeut cnm alio deinde vertemur, Gronov. Pall. Erfurt. Caocb. et alii MS^. ipsius culpa et intemperantia fuiss^, Sed Pjih. ct Ouisb. stant pro vul^aiif. Non reftpuit qnoqoe cum Cancb. et Erfort. edii. prima, •ed Pilh. et Duitb. tuetur ifctam particulam. At Grooovios delendam censety ei poni fuisse pro periisse, evanuisse, quod non le* iicio. ' Mox ex Erfurt. et Medic. scripsimus ftfr/emur/ qoomodo qnia revertatur ad res, de quibos uibil mnttc dixerat? edd, vulgg. de^ inde reuertemur ad, Gbaev. t,e%i{. \\{, defuisse dicemus, Non •%'* •ulat a Leid. I. Voss. III. £d. Omo. Dicemus accidisse Voaa. III. Tum Voss. If. dein pertemur, In Leid. I. quoqoe periemur, In ceteris ac vulgo repertemur, Ono. Non fuisse ADE. Fuisse BC Tum Vertemur B. Accidisse et pertemur T. Felioi conicctnra Scb. restitoit oceidisse pro vulgato non fuisse, Grooovius <defeQdit leotiboem////tf«e, omissa v. nonp qaod prdpicr diccionii am* phiboliam iam Sch« dispiicuii. JU AD HERENNIUM Lib. Ut. Cap. 8. 187 .Deinde vertemnr ad extraneas res^ et in Iiis, animi Tiftatea, aut vitia quae fuerinty considerabimus: diyitiae, inpanpertas fuerit^ et quae potestatesy quae gloriae, quae amiciliae, qnae inimicitiae, et quid fortiter inimicitiis gemndisfecerit^ coius caussa suscepcrit inimicitias; quafide, l48 beneTolenlia^ ofQcio gesserit amicitias. In diviliis qualis, inpaupertate cuiusraodi fnerit; quemadmodum habuerit iu potestatibns gerendis animum. Si interierit^ cuiusmodi mors eins fuerit, cuinsmodi res mortem eius sit consecuta* CAP. Vlil. Ad omnes anteqi res^ in quibus animus bominis maxime consideratur, illae quataor animi virtntea Animi virtutet aut vitia quae fuerint^ Al. animi quae pirtu» teSf aut quae vitha fuerinl, Lamb. Ed. animi pirtutee atque vitia considerahimue, Graev. Quae fuerunt* A. X.
Divitiae an paupertas} l'iih. dit^itiae an paupertate4, GaXBT* Fai^ertQfi fuerint fiO. L, Quae potestategy quae gloriae] Caucb. quae poteettu, quao gforiae- Grabv. MSS.- O. et C<1. fi^ed. quae poteetae, Leid. 111« IV. et quae gl, Vost. I. Leid. IV. gloria, Ovd, Poteetae quae gloriae ABD« Potestas et quae ^loriae £. Poteetatee et quam gloriae C. Poteetae T. quae gloria Oxoo. nnut. Verba qua^ gtoriae nt barbariini gloMema eiecil Soh. Sed recte Ore1I« coiiferiri iubet locam, qui legliur supra »ilb iaitio cap« VI, dit^itiae, poto^ etatee, gloriae, cipitae cet. L» '• ' Quid fortiter inimicitiie gerundie] Pilh. quid fortiter in ami^ dtiie gerendie, Vnlgg. quid fortiter in inimicitiis gerendis, Ke« •cripti aecutuf Erfurtensem, et Cauchianum: Quid fortiter^ inimi^ citiit gerundis fecerit. Sic sexccniies Cicero, ubi in muliit locit iDcnlcaront praepotilione» inepti hominet. Grabt. Vesa. II. Leid« IV. £d. Med. in inimicitiis. Gerundis deett Vois. III. a pt. m* Gerendts Leid. IV. et Edd. vett. Odd. In om« ABDE. fn A. a m. f. factam est in amicitiis. Verba qaae iequualur: cuius caussa susceperit inimicitias Soh. antc Tcrba: et qutdfortiter cet. po»uit; priiit enim de suscipieiidis, qnam de gerendis ioimlciiiis dicendiiii& fnifse. ' Mihil opus. Praeterea gerttndis in E. JU Benevolentia^ officio gesserit] Piil>* benevoientia, quo cffi^ cio gesserit. Graet.- Leid. II. Vosi. \tU ^ qua fide ^ qua b,, quo offl Oun. Qua f, oua b. quo off, A. U, In dipitiie qualis, in paupertate] Volgg. Tn dipitiis qualis, <ait inpaupertate, flic eliara nixus praesidio praesiantissimi Cod. Grf. deievi t6 [▼.] aut, ut rotundior sit oratio. Grabt. MSS, O. et Edd. pp, daut aut in p,, nisi quod in deslt Leid. f. Voss« II, futrit npn est in Leid. U. Fuit exbibet Leid. IIL Otrxi. Jn omittit ctiam A. ante paup, jiut est in ABCDE. h, In potestatibus gerendis animum] E^furt. in pauperiatibus gemndis animum, Grabt. In potestatibus gerundis. Sic Voss. 1« Leid. I. li. Deest y. gerundis Voss. 11. Leid. iV. Volgo gerei^ dw, OuD. Gerundis iu E. L. -—, Cuiusmodi mors eius fuerit] Non legnnt^^r in Erftirt. Grabt.
CAP« Vlll. jinimus hominis maxime/consideratur] £rfurl« Digitized byVjOOQlC ernnt adcommodaiidae: ul^ si landemns; aliud iust^} aliad fordter j alind modeste; idiad pradenter factnm esse dioamas: sin Yiluperemas, e contrario, aliud ininste, 'alind ignaye, aliud immodeste, aliud stnlte factum esse dicemus* Perspicunm estiam nimirum ex liac dispositione, ^uemadanitmu hominU maxime considerabilun GaABT« Leid« 111« ad o. ha* res ^ con*iderabiiur. Oud.
Aliud modestef aliud prudenier] Evt aliud modeetep el aliud prudenter, Grabt.
Prudenter factum eeee dicamus'] Ouisb. p, f. e, praedicemus» Idbk. Leid. I. 11,1. dicemus. Vom. 1. UL Leid. II. IV. Ed. Med« praedicemus. Vere. Ouo. Dicemuk C. Fraedicemus AD. Dicor' mus T, L, Sin pituperemus, e conir, aliud iniuste'] In lib. ytilg. et noo* ntillii manascr. iu legitar: Sin vituperabimus, e contrurio,.fioc •UDtum; deindey Perspicuumi elc. alque hAMC este puto recUm scriptoram: alieram auiem fuiste ad oram libri adicriptam, quam olim tecuti somns tameo, lam qoi» plaoa et probabilis esl, tonr qoia a me reperu est in exeroplis Caroli Scephaoi ^ et in ono libro item manoscr. Alii Tulgati antem sio habeot: sin riiupere^ mus, e conirario, cUiud iniusie, aliud ignave, aliud Immodeste, aliud siulie factum esse dicamus: quam nuoo secnti tomuj. Lami. Erf. si viiuperamus, Edd. sin viiuperemus, MSS. Piih. et Doisbt sin vifuperabimus, Gbabt. Vid. Gronof. sopra ad cap. VII. Buax. Si pituperemus, e contrario aliud iniuste, aliud ignave, aliud mo^ desie aliud siulie factum esse praedicemus, Ilaec verbA, qoae io noonoUis non habenlury Aldi, Victorii, Leooic. Teierem cditionem^ atque auctorilaiem manuscr* secuti edidimua, io hia Grjfph. BaVT. MSS. qoioqoe meliotes et Cdd. pp. ei i/ituperabimus, Ooo. Verba: sin viiuperemus om. A a m. pr. si viiuperabimus A (a sxu ••) GO. si viiuperemus B. sin vituperabimus E« L* B conirario aliud iniusie] Non legontnr in Erfnrt., margo CraUnd. e contrario aliud inique, In Dnisb. non est e conirario» Grabv. E^ conirario, Haec delcnda aocloriute MSS. O. et Edd. pp. Pro iniusie Vpst. lU. Ed. M<ed. inique. Oud. Omissit Terbis: e conirario in A cUiud iniuste,.aliud inmodeste, aliud ignave, aliud stulie; in marg. a m* s« D. ) jiliud inmodesie aliud ignave aliud siulte aliud inique fi.; Aliud inique aliud immode^ ste aliud stulie E. L, Miud immodeste'] Pi\h. aliud incomniode, Grabt.
Siulte factum esse dicamus] Erf. siulie facium dicemus ViXh, stulie factum esse dicemus Graet. MSS. qnaitoor et Ed. Med. f, esse praedicemus, Sed VossT I. factum dicaiur praedicemus, pnoctis Tocabnlo dicatur subductis. Esse fioo comparet iiidem io Voss. IF. OuD. JP. e, dicamus ACE. iiem - in marg. a m, s. D. Facium e, dicemus B. Scb. reiectis ceteris omoibos scripsit omnem Utum locum: sin pituperemus, e contrario, Anliihesi» enim prolixiutem glossatornm prodere. Sed omissis e conirario cetera omnia •ezhibeot longe plorima para MSptorum^ quapropter etiam Orell. sic edidit. X. Tnm pro est iam Voas. II. est srgo, Ooo. Est nam D. L, Pro dispositione Vossl II. disputatione. Onn, lu euam C. L.
AD HERENNIUM Lib. in. Cap. & m mpdiuiisit tracUnda tripartila diviaio laudis et leitap^atio-t 147 208 f si. illud edam adsamseriinus; non ueceMe esse noa: omnes haa partes in laadem, aut vitaperationem transferre^ propterea quod saepe ne incidnat quidem; aaepe ita tenuiter iocidunt^ nt non sint necessariae dictu» Qu^ropter eaa partes, quae firmisaimae yidebantur^ legere oportebitr Conclusionibas breyibus ulemur: in ipsa cauasa crebras et Tfactanda tripartita dipi9io\ Al. tractanda^ tripertita dipisio» Propterfa quod saepe ne incidunt quidem, saepe itd tenuiter mcidnnt, ut non eint necessariae dictuj] Habentur itta qnidem omoU ia Pall. qualuor numero, Std qnarins et sextns solum ha* bent: propterea quod saepe se indicant, ut non sint n^cessaria dictu, QuoiQodo ilem ruii io Biuil. et vero mnlim prae vnlgatiSf Gkut. Grnteri et al. edd. propterea quod saepe non incidunt qui» dem^ saepe iia tenuiter incidunt, ut non sint nacessariae dtctu» Pith. Propterea quod saepe non incidunt quldem, saepe ita lepi^ ter et tenuiter incidunt^ ut non sint necessaria dictu, Duisb. Dropfcra quod saepe non incidunt quidem, saepe ita tepi^iter tnci-- ■ daiU, pei se indicanty ut non sint necessariae dictu. Com PalaiiDO.sexio et quarto conseaiiunt Erfurtensis et Gaucbiauas, (niii qao^ in Erfurt. *«« desideretur } - ai d« vera horam librorum leciiooe non ait dubilandom, cum valgata valde sit frigida. Saepe U indicanti est, saepe se produnt ipsae. Terent. Heaut. III. ^»33« Acium est, fiic prius se indicapit g q^tam ego argentum efferro^ Gc. IV. Verr. Magna pis est conscientiae ^ quam qui negttgent, cum me piolare pelint, se ipsi indicajtiunt. Graev. Voss. lil. quod mon omnes saepe incidunt. In solo Leid. III. est ne al. non, A Voss. II. I»eid. I. IV. Edd. pp. abest quidem. I>id. 1. a m. pr« quod saepe indicant» Oud. Non incidunt quod A. Non i. et, B« Non i, C. Non incidunt quidem et D. L- Tum vv. sflepe ita tenuiter ineidunt desunt Leid. I. a m. pr. i^uod saepe etc. Voss.
111. OuD. Eadem omisit C. L. Quod saepe indicanty ut non, eint necessaria dictu. Grjph. B. C. BRu;r.
Conclusionibus brepibus utemur enumeratjone ad exitum caus" ioes in ipsa caussa crebras etc,\ l^on miror inhia»ileAtium Graleri; id entm ante indicavit. Miror onde haec \tc\\o velut. onica sactofi sioe ambiguitate attribaatur ab omnibus. Quam vero ioleUtgit enumerntionem? £a yoce ubi utitur, ^tolet «ddere caia« geDcris rerom« Quonodo autem in conclusione ipsa.cansa poiest dici? quom haec agaiar vere aoie eonclusionem. Immo tolam e*t absvrdum, et ideo praecipae tolliciior altera lectiooe: conclusiani'' ftttt hreviter utemur; nostri causa crebras et breyes amplificationet. iiUerpenere cportebit per locos comm. lllud nostri causa prRebet Medicacas cum aliero, quornm posirerons agooscit isiud brepiter^ ^aod mihi videtur habere ven^rem. Gronot. Meriito improbat tal-* Kalam Gronovius. Medicaeo et alteri, quem vidit amicus oosterj plan^ adstippUtov Erfurt., in qiiibns legiiur: Qor^clusionibus bre^ ^ibus utemur, nostri causa crebras etc. liaque religioni mihi non ^it iila fatii» et aboorda verba, eriumeratione ad exitum causae^ qosc ohsident ediiiones et muUo» scriptos^ in<lucei;e., Nostri C€u*sa, *t •rgQm^nlam Uudia aot vituperaiioais sit p^criai el floridiuo, breved ampli&catSones intetponemns per loeot commmies*' 14^ Nec hoo genus^ caossae, eo qaod rato acoidit in Tita, ne— gligentios condderandam est Neqne enim id, qnod potest accidere^ nt faciendum sit aliquandoy non oportet yelle quam adcommodatissime posse facere* Et^ ai separatim ' haec caussa minus saepe trabtatur; at in iudicialibus, et in deliberativis caussis saepe magnae partes verdantur laudis.
Gbaet. Conclusionibus hrepthus uiemur,^ Sie Leid. II. IV. Ed« Omn. lo eeierit breviier, Oud. Breviter solof £• Xr. Tam tt. enumeratione ad exiturn caussae toentor Voss, O* Leid. I. III, £d. Omn. Ex enumerationibus ad exitum causa Leid. IV. JBnu^ meratione sed ad exitum causae £d, Med. Erfnri. Codici accedic Leid. 1. nisi qnod praebeat: si nostrae causae. Ood. Retineot pa* riter ABCD£T., oisi qood exnumeratione C. Tom.causae ei in ipsa c. A. Ceterom Tiodicat ista en. a. e. c, Ero. £.
Amplificationes interponemus"] Erf. amplificatione* interpO'» nere. Gb.aev. Interponere oportebit AB» L.
Eo quod raro accidit in pita] £rf. et,Lsmb. -cd. eo quod raro accidat in pita. Gaaet. £d. Omo« reuo accidat* Otro* iL aceedii D, R. accidet. T. L.
' Negligentiu^ considerandum est^ Vox penoliima alia est ia Pal.y oam io ^rimo Tisi^or commandandam. lo sec commodart» dum, lo tert. et qoart. iiem Br. et Fabr.. commendandum. la qoioto commemorandum, io sexto commendatum. Gulielm. for— loabat commentandum. Gaut. Verom ttt commendnndum, Ali— J|ois Gomraendat stbi geons stodiorom, qoi io eo diligens esi ei^ ervide se exercct; cootra negligeoter commeodat, qoi operae pre« tiom io eo ooo p.onit, oec laoti facit, imo ot mox se expooit, in hoc geoere caosae nihii iodosiriae coosomendom potat. Gboeiot. Erf. Caooh. Doisb. et elii molli MSS. ac edit. prima: negligen'» tius commendandum. Alii aliter. Grooovio etiam placet commen'» dandum, loierpretalio tameo hoios Tocis argntior mihl Tidetor» quam Terior, aot cerle a simplicilate et perspicoitate harom praeceptiiooom alienior. Mihi probabilior Tidetor cooiectiira Golielmii, qoae Cauchio etiam io mentem yenit. GaAET. MSS. O. et £diU pp. commendandum, pro commentandum. Est exsoUt a Vota.1L OuD. Commentandum AC. commendandum BD£T. Z. Grjph. BC. oommendandum est. BH.irT.
Neque enim id, quod potest accidere'] I>aisb« neque enim id guod pideri potest aecidere. £d. prima et Crataod. Quod pideri potest aceidere. Gbabt. Voss. I. IH. Leidd. tres. Edd. pp, ^. p. videri accidere^ Tel quod pideri potest acc. Oup. Potest inderi accidere. CG. L. Tum ut faciundum s. Voss. I. Ouo. Deiode Ern. Sch. ex aliqnot Codd. commodissime, Sjcd accommodatissime libri ad onum omoes oostri, nisi qood accomodissime D. el uoiis Oxoo. L.
Et si separatim Haec oausal Erf, et si separatione. haeo cQHsa^ Gbabt.
In iudicialibus et in deliberatipts] Pith. in iudicialibu^ ei de^ liheraiipis. loxtf. Atiamen in iudicialibus Voaa. III. Oirii. jM AD HERENKIUM Lib. IH. Cap. g. 191 Bot ▼itopertlionis. Qiiare in lioc ^oqne gener« cftame iiomiihii indastriae consummandom patamns.
NunCy absol^nta nobis difficillima parte rhetorioae^ hoc €8^ inventione perpolita, atqn^ ad omne cauMae genns ad- 149 oommodata^ tempus est ad ceteras part^s profidsci. Dein« • c^ igitnr de disporitione dicemns.
CAP. IX. Qaoniam dispositio e^^ per quam illa, qnae inTenimm, in ordinem pedigimas, ut certo quidqae Quare in.hoc quoque genere} Malim legl, quare in ho^ quo^ que genas caueae, etc, Lambin. In I^ith. quoque oon habetar, URASV. Deesi quoque Voss. 111. cafiesae non legitur in £d. Med. Ovo. Quoque om. etiam B, ii.
Nonnihil induetriae coneummandum putamus] lu erat in Br. in Pal. pr. et sexto; cui nltimo superscriptum, id est conferen-^ dani, quod deinde irrepsit in contextum. Gnlielm. malebat consttmendum, uii erat in Fabr. Gimatque Pal. tert.; sed: ve/le suum ^ atique eet, \ ulgsittk putavimur poieiX quidem tolerari; dnm uo~ riot lectoret, auctotem do oraioriae studiosis loqni, non' de ipao •e, nt bactenns perperam explicanint. Grvter. Aliae et Duitb. eonjerendunt putauimus» Erf. non nihil coneumendum putemue» Kiuil Terius Gulielmii emendatione, qnae ipsa est in Erfurtensi (nisi quod in ebnon legatur industriae) et CancbianOy sed et in Aldi Manniii editione. Miror hic baetisse Gmternm, cnm quid sit consummare nonnihil industriae nemo intelligat. Consumere Yero non nihil industriae in hoc vel illo studio triium est loquendi ge-» -aof. Dein pro ▼olgato putamus, ez Erf. scripsi putemus. Est enim ailmoDicio. Grabt. Voss. 111. Leidd. II. 111. IV. cum £dd. pp. eonferendum, Sed Vots. I. a m. pr, iiem Vots. If. et Leid. J. d&ut coasumendum, Qnod unice Tornm est. Putavimus Voss. O. ei Leidd. trea cum Ed. Med. Putemus Leid. 1. Bene, ut Tidit iaia GraeTiiu. Ouo« ' Consumandum BD. Consumandum, esse A. Con^ ferendum CE. Tnm putemus B. putauimus C. Consumendum pu* ' temus T. i. Putemus Gryph. B. C Brut.
Absoluta a nobis difficHlima] NonnulU MSS. et edd. ahso^ htfa nobis difficiHima, nt iliud Taciti i. Ann. I. Cloris scripto^ ribus commcmorata sunt* De qua locutione Casanb. ad Suetouium. Gkaxt. Absoluta nobis, Sic Voss. 11. Ed. Omn. In ceieris ab» •oluta a nokis» O0O. jib absoluta fi. abs. anohis ACDET. J&.
Ad cetera* partes proficisci] Potest repleri snbandiendo rheto^ Ttcae, qnae praecedit, ted omnes nostri MSS« ad ceteras partes ^ionis Droficisci. Gronot. OrcUionis vidi in Erfnrt. Cauch. edit, pnni. tt Cratand* Qnod eiiara in 'snis^reperit lac. Gronov. At in yvitb. legitory ad ceteras partes Rhetoricae» In margine Crattn* <iH, ad ceteras partss Rhetoricae facuUatis* Utniii>que et oratio» ^9 et Rhetoricae ex margine irrepsit in ^osdam codicee. Graxt. ^eett T. est Leid. L Ad cet. partes orationis Voss. I. Leid. II. »l*OmB. jid c. partes Rhetorieae Leidd. 1. IV. Oifo; Partes ^oricae facuitatis A. partes orationis BE. jlr^is partes D, Utrajnqoe glosseraa coniuogit Cod. Turic sie: partes uei oraiio^ ^ rhetoricaef ut de vera leciione non dnbiiari posait. L* CAP. IX. //i ordinem redigimus] Edd^ in ordinem fsdige'» ^* £rf. in ordine redigimu*. Grart« loco pronuntietiir: viclenduin e«ty cuiiuinodi ralionem. ia diflponendo habere conveniat Genera dispositionum svmt duo: unnm ab institufione artla profectam, alterum ad ca-> autai temporis adcommodatum. £x institutione artis dispo* nemus, cum s^uemur eam praeceptionem, quam in pri-^ mo libro exposuimus, boc est, ut utamur principio, nar* ratione, dirisione, confirmatione', confutatione, conclu-Bione: et hunc ordinem, quemadmodum praeceptum esC ante, in dicendo sequemur. Item ex institutione artis, non modo totas caussas per orationem, sed singulas quoqne 150 argumelatationis partes disponemus^ quemadbiodum in se» Ut certo quidque loco] Erf. ut certo quicquid loco, Idbv. Haberg conventat] Lamb. ct al. Ed. et Duit>b. MS. nos habere conveniat, Idbm. MSS. O. et £d. Med. in disp, no^ habere conv, OffD* In d. nos habere conv, ACD. et Oxoud. duo. L, Genera dispositionum eunt duo] Sic Cjiiicb. Erfart. Ed. priiBa, et Crataodri. Vulgg^. edd. Genera diepositionis sunt duo. G&abt. Genera dispositionum, Sic MSS. O. et £dd. pp., noa: g. dispo*' sitionis, O0O. Disposiiionum ABpDE. Sed Cod. Taric. dispo^ nendi, qaod- minime •pernendom eate iadicat Orell. JDuo «beat in D. qui idem exbibet provectum in seqq. Z«, Deiade Vots. III. sequemur eas praeceptiones quas» Tnm Leid. lU. in priore libro, OuD. Consequemur B4 Sequimur D. Tam eam dee»t B, in libro primo B. L, £t hunc ordinem] Erf. et ut hune ordinem» G&abt. Tam sicut praeceptum VoM. 111. Oud.
In dicendo sequemur] Erf. et Caach. in dicendo sequamur* Graev. In dicendo sequemur. Ita Leid. IV. el Ed. Med. In r«» liquis sequamur. Oud. Prosequamur D.
Item ex institutione artts'^ Piih. Item in institutione arti^* Gbab%'. u^rtis deeii D. L, Tnm ^ro y^» per orationem Vom. Iil« per ordinem, Ed. Med. per orationes» Omitit Sch. vv. per oratia» nem: %td tuentur ea Codd. ABCE. Fer racionem D. Quaerit Scb, quid sit: causas per orationem disponare, Idem e^t, ac si dixi»» f et: causas in orationibus disponere, h* «• in dicendo dividere iotam causam. L.
Sed per singulas quoque argumentationis partes] Est procnl dnbio plena viliis scripiura, ab Larabino iuvcnta, ab Grntpro retenta, qu\im Stepbaoica Viciorii. habeat com aliis ultra edilis: sed per singulas qut/que argumenta/iones, Quae verissima est lectio, Arguiueutationis eaim partes aui non sunt nilac, aut locom bic non babenty sed ipsae argomentaliooes distingattDtnr ab oration^ quia sunt eius paries: eiqoe adao isia lectio iode formate eat^ qood Toci argumentationee nonnuUi soperscripserunt AOt fartes BUi partes earum, scilicet orationom, vel causarum. Idem ludica de sequente Grnteri nou. Gaonov. Grut. et Lamb. edd.: sed per singulas quoque argumentationis partes disponemus. £rf. Caacb. ed. prima, Victor. «i a)iae Tetnstiores: sed singulas quo^ que argumentationes disponemus, qaod verom est. Quomodo possui^t toiae caussae per sioisuias argomenlationes disponi? Partee ar^ gumentaiioni^ ^ mecito improbavit iac Grooov. Pilhoei lamen «t AD HEaENNIUM Lib. IH. Cap. 9. 193 condQ libt*a docuimas^ id est, «xpositioiiem, rationem» ooofirmationem rationis, exornationemi complexionem. Haec igitor duplex dispositio est: upa per oraliones, altera per orgumentationeB, ab institutione artis profecta. Estantem el alia disposilio, quae, cum ab ordib^ artifipioso recedendum est, oratoris indicio ad tempus adcommodalur: at fti anarratione.dicere incipiamuB, aut ab aliqua, firmis^ lima argumentatione, aut aliterarum aliquarum recitatione: I Dniib. et CraUndri ediiio, nt naperiut ediii: -per singulas quoqut argumentationi^ pnries, Male. Gsaet. ^.' Omn. per sing, Vom. 111. Leidd. tret el £d. Med. quasque, ' Tum Vof». II. Leid. 11. III. IV. £dd. pp. argumentationee. Iq Leid. I. argumentationes partee, puncii» uhimae voci supposiiis. Ood. Per omm.ABCDET* Siagula* quasque ACDE. Partee argumeniationis. AB. £r« /d est expositionem ^ rationem, confirmationem rationi^^ ex~ trnQtienem, complexionem'] Looge aliier Erfurtensis: In dispo" titione rationis, confirrnatione rationis, orationii concfusione» 2»ed Cauch. ei Geier* irolgaii» adhaerenc, a quibus nec ego rfcedo» Vereor ne et baec sint glosii» inquindia, et scripsisse aQOtortm; in itcundo libro docuimus ^ in exposittone, donfirmatione, comple" xione rationis. Nam exprnatio non facit «d disposiiionem arga* meoiaiiouis. Graex. Verbs ilU: id est -^ complexiorum uncit incloscrai £rn., Scl». \ero ista omois: id est^profecta elimina?it* LcfQotor ea in MSS. O. sed Tarie. Jd est om. A. indem O. In expos. C. narrationem B. Pro exornationem D. expositionis. L» Pro complexionem MSS. O. et Ed. Med. conclusioner^* Ouo. Conclusionem ABC Conclusionis D. Tnm artis duplex praecepcio Una per orafiones, altera per argumentationesl Sic Pali. onnes praeter •ecoBdom, in quo » orationis, altera per argU" mentationis partes* Soffridua nosier ail foisse in suis orationem et hoc amplius eodem numero argumentationem; qaod Terius esse, cx superioribas plai^am putabat Gulielmius. Gruteb.. Voss. fll. per argumentationis partes, [sic etiam T.] Oud. Una per cwgu» Mentationes altera per or. B. U, per/oracionis a. p. arg, D. Jjlia pro altera C. L, Pro a& insi. Ed. Med. ob instituiionem, Oud. £x ipsa bac omni Tarietate patet, lopam esse addiiicium. L, , £si autem et alia"] Erf. Esi autem alia, Grait. Copala ef cemparet in solo Leid. IV.; abrst a cet. MSS. et Edd. pp. IUa diip. Leid. 1« Oud. Ei oinm. ABCDET. L, Cum ab ordine ariificioso recedendum esi"] Erf. cum ab or^ ditie officioso secedendum, Caucb. et Pitb. cum ab ordine artifi^ fioto secedendum, Grabv. Voss. I. ab o. officioso. Leid. JIJ, ar" tifteio. Voss. II. Leid. I. secedendum- e. Ovd, t)fficioso £. Secs^ dendum A. a m. pr. T. Secendendum. B. L, Si a ncuratione'] Evf. Si ab narratione» Graev. j4b narra^ tione. Sic Voss. I. II. Leid. I. 11. 1V« Ed. Med. Ouo. Ab n, ACDE. L.
Pirmissimas cwgumentationes'] Sie in libro iecuudo de Orat.: •&g'0 ut in jtratori, opiimus quisque, sie et in orfiLiione firmissi-* mm quicqus sii primum^c, «t in Ortiore ptrfeofo [p. i5}s fh fir^ $94 RRETORICORtnr ant fi secnndiun prifticipiam confirmatione ntamnr, deinde narralionc: ant, si qnam hniusmodi permntationem ordinia 151 faciamua: quofrum nihll, nisi caussa poslnlet, fieri oporte^ bit. Nam si yehementer aures ^uditorum obtusae videbun* tur, atque animi defatigati ab adTersariis multitudine rer* borumy commode poterimuaprincipio supersedercy et ex* ordiri caossam aut a narralione, aut ab aliqua firma argumUiimis alia prima ponet f alia postrema^ inculcahitque lepiora* Lakbin.
Aut a literarum] Erf. Canch. Daitb. aut litterarum^ GjiAaf. Vost. I. Ut ab L Leii). I. Vott. 11. Ed. MeU. aut ab l. L«id. II. aut ab aliq. litt. Deesl praepociiio Leid. IV. In Vott. UI. aat a litt. aliquarum aliarum rec^ Ed. Omo. aut aliquarum rerum rec. OuD. ji praep. om. B. Ab litt. aL AO. Ab aL litt, C L* Tum pel ii eec. princ. Vofs. lU. Oud.
Si quam huiuemodi permutationem'\ Erf. si quam eiutmodi permutationem. Qrabt. Vom.!• U. Leid. I. \\. iil. Ed. Med. eiusm. perm. MSS. O. ei Ed. Med, faciemue. Oud. Quam eiuemodi £• Qua ^iusm. AD. Faciemue CDE. Faciemue eiiam Erfurt. Grabv* Quorum^nihil nisi caueea postulet, fieri^ opertehit'] Certe umen et haoteout tb iadicio oratoria dependet, qnod ipaias ett considerarey nbl canta poetulet, et potett ioterdam illi videri» ettl caoaa non pottolet. Qnid qnod pertpicue in feqiientibnt dicat taepe necette ette nii hit commnlationibna, nbi retipsa, hoc etty prn^ deotla oratorit Tidentit iam nanteart animot iodicnm defatigatot et anret obtotat timiliaqne, eiig^t ab artificio legitimo arfjt abire. Uinc mihi arridet tcripivra codictt Medicaei, quorum nihil non, ccuisa postulet, fieri oportebit. Omoem enim conrertionnia iftarum» quat nomiutTit, ipeciem licilam et decoram proonnciat, nbi orator iadicabit eam qoalemcunque ab CAUta potiulari. Id go« ont loquendi animadTertit, docte lector^ corruptam ette ab illit| qui ignorabaot particuUm si elegauler omitii tolitam, et id genot ioqnendi saepint ab antiquit adhibitum» quam not tcimut aut nobis imaginamur. Vide ObterTat. Patrit lib. iV. 2o. Gronot. Erf. nihil nisi causa postulat. Mtdic. nihil non, causa postulet* Grabt. Nisi postulet nihil causa A. Nihil nisi causa postuiat. B. Nihil nisi causa postulet E. Nihil non causa postulet C. Nihil nisi causae qualitas postulet. D. E tuit Oudendorpint nihil enotavit, unde couficitur, legiste eum nbique nihil nisi caussa postulet. Cod. Turic. nihJl ni c, p, Ero. diTinaverat: ni» hil non, si caussa postulet, quod tecntat ett Sch. Vere; nam Tulgata nihil nisi orta ett ex tcripturae compcndio nihil h sig quod ett nihil non, si. Mtkle Oc^il. yulgatam retinuit. Qnod vero Gronor. propotuit, id uon ett eleganiiae, ted negUgentiae, et familiarit termonit, qui ett Comicorum« ^* In ttqq. ohtunsae dno Grjfph. BC. Iirut. Tum et an. def, pro atque i^ d. Deinde aut narr. aut aliqua I,eid. I. aut a narr, aut al, Votf. I. Leid. IV. £d« Omnib. Oud. ji ante narr^ om. B. jib ante al, om. D. X« uiut ab aliqua firma argumentatione] Pitb. aut^ ab aliqua firmif^ima argumwtatione* Caucb. Duitb, ct nounttllat edd. at^i AD HERENNIUM Lib.III. Cap. io. 195 nentatione. Deiiide, si commodain erit, quia non s^mper necesse esty ad principii senientiam reTerd licebit.
CAP. X. Si caassa nostra magnam difficultatem yidebitnr habere, ut nemo aequo animo principium possit au* dire; a narratione cum inceperimus, ad principii s^ntentitm rerertamur licebit Si narratio parum probabilis est| exoraiemur ab aliqua firma argnmentatione. Hi$ commuta' tionibnsy" et tfanslationibus partium saepe uti neoesse est, CQm ipsa res artificiosam dispositionem arlificiose commutire cogiL In cohfirmalione, et confutatione argumenta«l52 tionnm dispositiones huiusmodi conveuit habere: firmissimas argumentationes in primis et in postremis canssae partibos coilocare: mediocres et neque inutUes addicendum^ ne* que necessarias ad probandum, quae, si separatim ac 6iu- > goJae dicantur, infirmae sint^ cum ceteris coniunctae^ firaliqua firma argumentatione. GaAsr. Leid. III. £d. Omn. firmii^ sima. OvD, Sic eiiam AD. L. i Quia non semper neccsje ejt'] Erfart. Cauch. Dnith. ed. Cratand. guod^non Jtempcr neceese e-st, 'Grasv. MSS. pltfrique et Ed. Med. quod n. s, n, e, Oud. Verba: si commodum erit — reverti licebit, quod nec antecedenlibns recie convenianC etpariim eteqq. interpoiata siBt,^ deievit Scli. Reperinniur ea in omnibiit MSS. Si om. A. a m. pr. guod ABCDT. non om. 0. Frincipium B. reper{i sent, h* sententia r, D. reverti (om. tententiam) A. a C A P. X. ji narrationt cum coeperimus] Erf. db narratione c c. etc. Grast.,/4b narr, cum inc, Sic £d. Med. ei MSS. O. praeter Leid.^ IV., in quo a narr, Oud. jib narr, AC. Jncipie-' me C. Ceteii inceperimue. L.
Ad principii stntentiam revertamur licebit, Si]' Erf. et rilh* ad principii svntcMiam revertemur, Si, In Duitb. eat et iam r«^rertemur^ sed eiiam licebit, Grakv. MSS. O. et Edd. pp. revertemur. OcD. Revertemur A. a m. pr. revertemur A. a m. t. 6CE. Ref^r-^ teauir D. ABCDE omittnut licebit, Es quibus apparei, legendum CMe: ah narratione cum inceperimus, ad principii sententiam re^. Pertemur! nt soperiQra non ts hia, ied liaec e anpp. interpolata ▼ideaotur. Z^* * ProbabiltM est ^ exordiemur] Erf. probabilis, exordiemur» lamb. Ed. probabilie erit, exordiemur, Grasv.
Trarulationibus partium eaepe] E^ translationibus saep§ loiM.
Cum ipsa, r^s artificiosam] ' Duitb. cum ipsam *artificiosam» Insx. Leid. 111. cum ipsam art, d, res ipsa. Leid. JV. cum ipsam a,d, Dcin mutare Voss. 111. Oud. Coe^it A. a m. pr. L.
jirgumentationum dispositiones] Mihi blanditur Erfurl. ar^ pmentationum disputationes. Uoc eal aigumentatiouefi de qui* ' M*di»serit, ct verba facit. Grasv.
In primis et^postremis] £rf. i/i primis et in postremis, Idsm. ViiL GronoT* Infr. ad cap. XIII» BuRic. Tniu coUocars oporte-' hUD.L.
Jnfirmae sint] 6ic Erfnrl. ei edd. piime ei Cralaudri. AL in* mae et probabiles fiant| interponi «t in medio CDllocari ^orte|:. Nam re narrata, statim ex^ectai animoa anditoris, lex qua re caiusa confirmari possit. Quapropter continuo firmam aliquam oportet inferre argnmentationeiii. £t qiioniam nuperrime dictum facile memoriae mandatur, utile est, cum dicere desinamus, recentem aliqnam re* linquere in animis auditorum bene firmam arguinentatio* nem* Haec dispositio locorum, tamquam instructio militum, facillime in dicendo, sicut ilia in pugnando, p»-rare poterit victdriam.
C A P. XI. Pronuntiationem mu]ti maxime utilem oratori dixerunt esse, et ad persuadendum plurimum Ta- 155 lere. Nos quidem unum de quinque rebns plurimom firmae 9unt. Graet. Vois. I. Leid. III. Ed« Med. inf. sunt* Ovn* Et probabiles fiant] Al. ptobabilet fiunt, Grakv, Leid. IV.
^tabiles et brobabtlee fiunt. Leid. II. prob, sint, Vom. III. Leid.
\W, eunt. [Hoo loco errnTit io ^enoiando OoileDdorpias.] Vom.
I. II. Leid. 1. fuerint. Edd. pp. fiunt. Ooo. Froh, *int AE. P« fiunt, BDT. L.
Fiant, interponi et in medio collocari] litt, fiant^ et in me^ dio conculcari, Graet. £t interponi Voss. 111. Ood. Interponi oportebit H, L, ' Nam re narrata, etatim expectat] Erf. nam re narrata, Lamb. et Craiaiid. £dd. nam etutim re narrata, Graet. fASS, O. ci Ed« Med. Nam et re n, etatim, vel nam et statin re n. I5ectt etatim Li^id. L OuD. Et etatim te h, ACE. et. re n, D. re n, B. L.
' JBx quare] Erf. qua re, Graet. Leid. L lll. Voss. 111. ca* Tent praepositione. Ovo. Eadein caret C. idemque exbibet audi" torum. L,- Firmam aliquam oportet inferre] Piib. firmam aliquam et itt^ etare, Graet. JPirmam continuo oportebit, ( om. aliq,) D. X.
Et quoniam nuperrime dictum facile memoriae martdatur\ Me- i lins ErftirL: Et reliquum quoniam nuperrime dictum facillime me» \ moriae mandatur, Quoniam eins, de qno modo dizimos aut panilo aote, facillin^e meminimos* GR,Asn Leid. 11 1. facUlime ntm m.
OOD. ^ Recentem aliauam reltnquere] Non legitor io Erftirt* et Pitb* recentem, Graev.'^ Panllo ante desinimue A. L, Parare victoriam] Duitb. Craiand. et Lamb. edd. parere vi" ctoriam. Ed. prim. pcUere victoriam, Graet. A m. pr. Voss. I. cum 11. III. IV. Leid. 111. et Edd. pp. parere p, victoriam, Ood.
GAP. XI. Noe quidem unum de quinque rebue plurimum | poejte, non etc,] Secuti sumns auctoritatcm l'al. quarti, sexti el fi ruil.y nam recepta leeiio: noe quid unum etc, plurimvm prosit, non etc, Gruter. Firmat opiioiam hanc scripluram Erfurtensif» ' Cauch. prjma et Cratand. ed. Edd. multae: Noe quid unum de qkinque rebue plurimum prosit, Al. noe quidem unam eam de quinque rebws piurtmum posee, Grabv. Nos quidem unam de qutnque rebus plurimum posse non facile dixerimus: egregie magnam esse utilitatem in pronuntiatione audacter confirmavertmue, Ii* le^iur AD HEIiBNNIUM Lib. III. Cap. u. 197 posse non iacile dixeriiDiu; nec egregie magnam esse ntilitatem in pronuntiationey andacter confirmayerimns; nain commodae inventiones-, et concinnae verborum elo-« CQliones, et pai*tium caussae artiilciosae dispositiones, et horom omnium diligens memoriay sine pronuntiatione^ non plus^ quam sine his rebus pronuntiatio sola valere poterit Qaare, quia nemo de ea re diligenter scripsit io MSS. Cryphn. Lftmbinus eandem lectiouem seculns, antc adr. egregie oegaudi partieiilam riec apponit. Leoni^eui editio celera codem modo « vt Lambiul, unam praeieiea vcrbiun' habet: sola, ioier duas voces pronuntialione et audacter, quod quideju oralio— ttcm totam* plauisaimam efficit, Mobift quidem lecliooi vulj^atae t\ foi kaec una addaiur, recte seosus videtur coobtare. Qua lamen teiecta, Lambini et Leouiccuj ediiionem, una modo voce sola adiecia> quae dcerat altcri^ secuU snmus. Brut. Unam e MSS» coneiii eliam Erueslius. L, Voss. 1. Leid. III. Nos quid unum d, q, r„ pL possit, Leid. II. nos quid unum d, q, r, pl, prosit, Leid. I. nos quod est unum d, q, r.,pLposse, Voss. Ill, nos quidem quifd unum^d, q. r. pL posse, Voss. II. Ed^ O.miji. nos qui^ dem unam d, q» r, pL posse* Lrid. IV. nos quidem eum uuam de q, partibus rebus pLposse, Oujd. Unam eam de B. Eam unam de C. unum de D. Frosit non faciW E. non facere posse A. L, Nec egregie magnam] Videtur illa oegatiira adversari periodaniUervieiiii, rt vero Pal. quartus servat» et egregie, ut videatar rcirabeoda adbuc liicra a voce praecedenli, quo 6eret sed, aut reKribenduiu, a/. Gbutek. Immo nequaquam^ et uiique in con-' scDsu loi optimorum codicum se maucipare iioi singulari, id vero perquam est snspccinm. Quin tn in construendo ^ voculam nec separi io et non, hoc est, et egregie magnam esse utilitatem in pronunciat ione non audacter confirmaverimus, Mon audacter, sed scilicet iusle et cum aequitate, uon temere, quum sit egregie magna ntdiias in ea. Gnoxov. Ego vero pnlo haec rcrba ioi^ipolaCa e»se ab iisdem, qui priora iuierpularaut, cum uon inlf'lii}*«*fent, quid sihi bic velity non facile dixerim^ nisi praecedat, quid unum pJw rimum possit, Haec cum sic refinzisseot, et talem tuformasseut scBtemiam^ non polerant ea cobaerere cum seqQentibnSy nisi interposuissent, nec audacter confirmaverimus, Alii, cum videreut scqaeDiia repugnnre,. adiec«ruut et. Sed iitrumqnc est insiticiiim»