- • In- uham quam^ue rem tantuml Sic Xeid« n, In rdiqats tC ed; Oxnn. et in un. Sch. a m. 1. voss. 1. £d. Omn. tamenj oec itikte, Deest ea tox Leid.1l. Ouo. TanienT, Erf. tum B. OmBCS ex^^non inieUeoto sctiptiirae compen£o.' L, Dissimilia demonstrari] Voss. I; Lei(f. |1t, d. monstrkri. Om.
Loci con^munes a ratiocinatione'\ Si haec Cioeronia sonl» di qno vehemeoter dobito, maior di<tinctio post ea ponatnr. Loci Ad id quod hon 'sc,] Gd. OqiD. ad quod non sc. Oud.
Vommodissime scribere'] Voss. I. Leid. III. commode sc, Ovo.
Bm quibusdam intcli.'} Leid. t). a q, Intl Odd, ' Conjtra radocinatjanetii, Imiasceniocli: coniecturam di-▼i^ationeDi esse, et stalti' scriptoris esse, noil posae omnibna de r^btis cavere, qnibus veliL CAP. LI^ Defiuitio est: «am in scripto v^rbum aliqaod est positi^m, cuius de vi quiAeidtary hoc modo: Lelc: QjJI IK ADVSRSA TEMPSStATE KAVIMRELl- 468 qiriRtNT, OMKlA AMrTTtTNTCr: £ORirM NA.Vld.B^ OMZRA •SUNTO, QITI IN NAVl >t B M AN •£ RINT. t)ub qnidam, caui ^iam in illto navigarent; et eorum alterius havis, alteri^s onas esset, naufragam' quemdam nalantem, et manus ad se tendentem animadverterant: misericordia commoti, navim ad eom adpHcavemnt: bomiiiem ad ae suslulerant ^J Postea aliquanto, ipsos qaoqae tempestas vebemeiiUua iactare coepit^ nsqae adeo^ ut aominus navia, cum idem gubemator estet, in «capham coiiftigerct, et inde fnnictilo^ qai a pappi religatns scapbam adnexam trahebat, narVinii Haiuscemodi] BISS. 0« Efl. OuMi. huiusmodL Ovo* Buius^ modi Erf. ^T,- h^ CAP. L(..F^bum «4 «#/ paaitum] Ed. Ofiiiiib. pj h/* m/, €^9situm. OtlD.
Lex] Yots. I. Leid. 11. UK Ed. Omoib. lex eMt. Sed v. c 49« OUDBMDORP.
Omnia tmiitunto} Vom^, I. Leid. L o.* amittami, teo. o« amit" tendo^' OvD.
Bt €orum alterius nupis] Sch. Alcuiii* p. 30a. cum eor, et^ MSS. reliqoi i|i|ia9«e 4t curA eor, EtiMqse parlicuUe repeiiuonem codicnm auoiofitale «dmiujeadam ceateo^ uipote (reqaeuiiMimai»^ OcJDJUIDOllf.
Tendentem animadp^terunt] Ed. Omii. /• adyerterunt. Sed. im L^d. I. eet t^ ammum adt^erterunt, ElegauCer utrtunqae* t^un* |cr iiQtaua ad ilirt. L. VIII. B. G. c. i6. ptioree equorum partes ad^-Tertereot, et b^ & AUx. c 3o. et de aliero, anlmum advertere ad Ceee. L. 1. de B. G. c. 34. t. c. ]8. Id qood e MSS. quoque retlitaendum^eat A^cio apnd Nouinm p. 48i. Ed« Merc. Cicerodl L. 1. de diTin. o. 46. Vitruvio L. IL c* q. Hoc autem ita eese licet unimum adpertere stiam de arhustis,. 6ic MS5. Voii. et 'Edd» iveit* Tulg* animadvertere in arb, Sed beoe L. X. c. 23. ut etiam posr sutnus hinc animum itduertere, Oud. Animum adperterunt etiam T. boUieque «ic iegi ftiTe olfensione Offic. Uy 19. iudicavit Orel). 7Vr/t»-dentw» piderunt B. L« Navim ad e. adpHcuverunt] Sch. n, ad e, adplicarunt* Lciil. L II. Cd« Omn. iuiplicuerunt^ rrins inalo, ut toUatur, ji)graiu« hio repetiurnm ftjfllabarom erunt soaut. Vide tolum locum. Oud. j^tp^ pliQaverUnt T. Krf. L, j4d se sustuterunt] Leid. T. ad sese s. Oud.
Postea aliquanto] Vots. U. post al, Oud.
A puppi religatus] Soh. Vof». II. a p, religatur, Oud.
Navim, quoad posset ^ moderatus est] Sic nequaquam prave omoea edili ^ quod miror, qaum uierqQe notler MS. habeat natfi, qnoad posseti moderoretur: ille autem« cnkis merees eniil^ in glamam in navi ibidem incumberet Hic ille nwfngu8 ad gubernacolum accessity et navi, ^ifoad potn^, ett opitulatns. Sedatis autem iluctlbusy et tempeaUte ii& eommntata, nayis in portum proveliitar. Ule antem, ^ in gladium incubuerat, leviter saucius facile est ex ysInere recreatus. Navim cum onere, horum trinm soam qnisque ^sse dicit Hic omnes scripto ad canasam accedunti et ex nominis yi nascilur controversia. Nam et relinquere nayem, et remanere in naTty deniqxie nayis, ipsa ^uid sit, definiLionibns qnaerilur. lisdem antem ex locis oqmibusi quibus definiliva constitutio, tractabitQx, qna eonttroclione non minQi gaTifnm fuisM TaUiam docent «x«bplaf apnd Miiolinm. GRoif. Qua posset, nt edidimus, ecriptom ei-•Ut in dnobot m*nMer. Qi^pli^ meltoribuf. Vnlg. qw>ad potset. BnQT.. Scb* Voit. 1. 11. litld. 111. Bd. Omnib. nori. V. Mmknu Sn Hisp. Xapf, V. jt. T» 4, ii« 738. ut quod p. Scb. a m. L Ocn. '\lluoad pdsset B. Erf. L, . Cuiu* msMoss er«n/} Scb. e, m. efat, Ovd, ' Jn napi ibidem incumberet ] Detnnt non male in ne»i S^i Agnoccit' lalnen Alcuin. p. 562. in. nape Leid. I. Vose. II. » Leid.lll. incubuit. Oud, Jn navi recie omiserunt Era. Scb. OrcQ. ^n na»i in glatUum B. Jbidem in navi T, X.
Quoad potuit] Scb. guod p, Ovd.
Savis in portum propehitur] Ed^Omn. j».' in p, incoimmis pror, I«egendum Tero e MSS. quinqne perpehitur, at Cic L. X.IV. ed Att. Ep. ig. in portum mallem pervehi^ JPerpeki dicitnr de iit, qni ' desltnainm ad locnm irenittnt: provehi, qni longina aliqno profre-4linninr« Adi Comm. ad Li?. L. XXXI. d 35. TranquiilQ perpt^ ctus Chaicidem/ ad Caes. L. IL B. Civ. c 3. ^eto SicHiae p^rehitur, Resiitnendnm etiam e MSS. in qnibut Vosuanut, apnd Gc •d Quirit. c. 8, parva napicula perpectus in Africam, Vulgo /reiectus* Plin. L. f L e. 97. tertio die e» Jtalia perpectonun Utiem», 8ic MSS.^opiimi Leidd. non prop. SiL L. VIIL laG.
perpecta ad litora, Ubi male Hems. T^ra^. L. V. 2o4.
Delon perpecius jipollo, Adde L. XVI. 619. Solin. p. 25. £d. Salm. Equiiantem PnieoUs mque penreberet. Sio MSS. Ires cnm Ald. TUlgo veheret. ficslituendil etiam saepins esi Apuieio, ut L« I. Met. p. lO. 17, L. IX. P» 189.1 domum oeieri gradu perpectus, Sic enim MSS. qnioqae 'vulgo prop. Ouo. Peruehitur recie scripsemnt Ern. Sck. OrcU. £» Jncubuerat^ lep. saucius] Scb. incumbebat, Voas. II. rncahUerit, Idem cum £d. Omnib. sauciatus. Ovd.
Fac, est ex p. recreatus] Sch. fdc. ex p, recreaiur. Oud.
Suam quisque es^e dicit] Voss.l., s. q, edm dicet. Scb. Lcid.IL dicebat. OvD.
Scripto ad o, accedunt] Leid. III. ex soripto eic. OuD.
rfam et relinq, napem] Leid. U. natnque et r. deest ^cb. a m. 1. napim Voss. J. Scli. • m. 11. Ovd.
Digitized 6y VjOOQIC DE IJ»VBIWriOJ!Ji:r-Lii*.TE Cip. 5a, Qifile qaussanmi fdm»,adcainmoilmii1ttiT, ^ddnicepft ih ^^ €ione.i>mnift flemper ea^ssaYersetnr^ aed qma^proprii tsiii;.
-tniii karam cansBasnm quidam looi» sant^ nm a constittKtio^e separati, sed ardl ifines horum geiieinm -adeommodatL Nahi placet, in iudiciali genere fineilrtgsse aequita^iff Ib0e.'e0t, parttm qfia^i4am'konestatis^an^de}il>eriaivo nutem ArialoteH placet utilitatiem, jiobts et honettatenr eftftiU;^^ tatem; in demonsteatiVo «atom k^n^sliatett. iQuare in hot; qapque genere oau8sae:>qiiaedam angiimeiiAationes comtiltt^ niter ^ ac similiier ^ traciabunJxir > • quaedam < iseparatinsi ' ad fineni y quo refextri oiwiQm rationetii^ Qpoitei> > ddiungentim Atqne' uniuscuius^e^^. 'Constitutibnis exjamplilm supjJonere non guaTaremBr., nis^illud videremiM, quemadmddum? ree ob^curae dicendoi iieireSxlt apertiores; /siD.iie^ a|>eit««, obscttcriores fieri oratlbrie. Nunc ad d^liber^tioiiis praepepta Par aut^m numeriis' Vitandarum ex contrarjia parte. \3!jlam eat quiddam, quod.sqa yi nos adliciat «d M^e, nou emo- Imnento oaptans. fdiquo, aed trabens' sna digttitate: quod Jn delibvraiiifum genut] Abe*t nltiflia tox Vd»i.'1. Oufa. '^* J^on quo non^l YoM.l. n, quod n. Oud. Non qtto non aiiqud, Seikper cauesa vmtsetur] ExtuUt «dVerEium ^ Leld: Itl. >;frsatur Sch. Oud..■.,..
Proprii tantum] Ed. Omn. prtqtrii tameri. DdM tantum L^d. II.
Non a constit, separati] Sch. nunc a e, s, Otrin.
In,demonetratipo autem konestatim] Af^ai^ ittnd autfm, qaod praeceMit, MSS. O. et ed. Omoib. cootenta. OuD. Auiem omjfcroot recic Ero. Sch, Orell. i. *^" ' In hoc quoque genere] Leid. II. in h, quidem g, OuD.
i^daedam sejyarattus] Liber oous h«bel, qua^aam sepaMtim; sepdratius tamen non iiDprobo> ab adyerbio posiiito separate, L4MJI.
Bjpfcrri Omnem rationem ] Imo ircro lege orationem, quod djiot MSS. O. ot ed: Omnib. Oud. Orationem rtcte tctipteruat Ifisi illud pideremus] Sch, ni ittud pideremus tupr. e, Addnnt quod Lcid.U. VoM.il. Oud« I CAP. Lll. Nam est duiddam] Sch. n, e, quoddam, Ouo. De^ Siide ^fia vi nos allicit aa sese scripsit £rn^ de coniectnra, enmqne »«ca(i taiit Sch. ci Oiell. ErC alliceat. B. eliciat, T. alliciat. Ro* lim tubUlum conlnnclivum, qui optime te tnetar* L, Quod genus} Ed. Omq. q, genus est» Ouo, DigitizedbyGoOgle t637 M. T^ CIC RHETaAICOIL sbd g/buoM ▼irtnt} adenticy TeritaB est AUad «ntetn nou prop-4ekr faam Tim et ntttnram, sed propter firoctnmy aAfse.«tilitatemy petendum: quod gennt pectmia est E«t pocro '. ^oiddam. ex koram partibas iunctnm, quod et sua Ti, «t ^iigtiitate nos.ioduotos dncity et prae «e qnamdam gerit ut^tatem, quo magis expetatnir^ ut amicitia, bona «xiilftinatio. Atqne ex liis horum oontiwia lacile, tacenliliai MohiBf inteDigeatnr.
Sed ut expeditius liitio ti*adatsr, ea, qnae poaidam^ 470 brevi nominabuntur^ Nam in primo g^nere qnae aanl, honesta adp^abmtnlrf qnae aUtem in secnndoy uUlia- ikaec ^ntem tertia» qnia pfwlem hoaestatif continent, et qnit kaaior eat Tis honestaiis, iunctae res omnino ex dc^iid.g^ere intelligentur: sed in meliorent partem Tocabnli conferantur, et honesta nominentnr. £x his illud confidtar,.Qt adpetendamm • remm parte» sint, honesiaa et otilitK: .Tiiandamm, turpitudo et inutilitBa. Uis igitur dmdjfos Scieniia, veritcu eei^ Miud autem\ Sck. ac* f^. Tom tei auiem aliud S«h. Vom. I. 11. Leid. II. 111. Ooo. . ^ique uiil,],. teid. II. ei uiiL Ovo* Noe inducios ducii] Larah. oon tine certa raiiooo vocca aoductoe alieoo loco iiiaerUtt tolliu Brdt. Drett proBoneo L«id.IIL illecios Lei^d.II. Qvj}, Vi ei dignitaie ttoe Ulecio* dttcii •cripta Sch. qoem feciltos ett Orell., qai W iliicere e Pliolo moi* citaft. Codd. omoet eihUken^.Yal^tam praeier illoio aniim apmi Oadeod. et B.^ qui noe omiliii. L.
Prae se gfrfi} Sch* per ee g. 0»Ji^ Facile, iac. nobis, inielligeniur] Sch. quae facile «lo. cfitetti* guniur Lcid. 11.* Ouo.
,.. Bretn nfmitmbuniur}.. Scb. a mu IL breyiiet la» Oob. Brenier jn primo genere quae suni] Ed. Omo. in pr. quidem g* eic. Verbo caret Vosa. L Ooo.
Quae auiem in eeeundo] Seconda tok abett Sch. a lo. I, Ooo.
Junciae res] Sch. a m, I. iuncta ess^. Cd. Omn. i. eoto. Oro.
Inielligentur] Sch. Vots. IL inieUiguniur. Oon.
Nomineniur] Vott.L Leid.f. a m. L nominanim-.OuD* Omaen honc locom iude a tw. liaec autem ieftin ad Lambidi leciionem sic immolavil Sch.: Haec auiem ieriia^ quia partes honesiaiis et Htiliiatis contineni, omnino iuncta ^sse (Lamb. iunctae res omnino) ex duplici genere intelligentur: sed quia maior pis est honesiatiSf in meliorem partem vdtabuti conferantur^ et konesia nomineniur, L.
Bi his illud conjie.] Sch. sx illis ilL conf. Ooo.
XAP» Lm, Qn/>dv aut totiups. ^ilt.«)iqqA ^x,p4|;t^ propter «e.pi^tnr,. honealoni ^oMini^ilpuii. >OafKe fifm ehia, d^aej,p^tw ript» qpttnm aU^nsiinpl^, alterf ioficUi sit, simplicem priuft qi^nAider^n^liK '.{Is^^itar i^ eo geJj»^^ on^ies re§ un^.yi atque.ano non^ne am^lexa yirtu^t Nam Tirtiis eat animi liabitas naturae^ modo', i^alioni cbnsentar neus: quamobrem omni^us eiua partTbtkf cognjtis, tbtd tJ^ orSt simplicis' honeslatii donsiderata. Habet ^tiir ^drt^A quatuor: prudentiam, iustitiAOiy fortitudinem; temp^r^tiam.
Prndentia est reruni bonarum, *et nialaram, ^ iilrartliAq^ie scleliti^l. Par tes; eius, ^ memoria, intellig^tiiia, 471 proVidentia. Memoria fest, per quam anidiaa tep^tit illat, Naiurae, modo^ raiioni eoa^entanfujt,'^ >Liber ui^iu.maDUtcri^ ^iji9^hMhtt:naturaemodo,atgue'rqiionicoasenlaneus, Modua nd" turae aniem, id eit / mocUraiio halurae^ §eii moderaifi naiaii, ftcii les e regala naturae. Si ^uit leclionem receplain probabit, aiti poteilt hic locut expli^ari, confi^ntaueua rafipni 1 ' quae t^Ua niturae.modnt eati'^cl *iC' con^entaoeut rat)oni, per modum, eL nroderaiioD^m natorae) Tel tict contentanena naturae,' iDodo, rjti^QL Omnino sufpcclut mrhj 'e^l hic locof^ Deque vFiielur niendo vacare; •cripiura lameu aqtiqua aalis faciiis, et,ptana e^t. Lams. Natura^ mddo aique rationi c'o>ts'entdneus sciipsK 'O^enTiU, e t&il. T. modo naiurae modo rationi c. B. haturae modo / raUoni conseni{U}<HS ELrf. p nt tu1{;o. Ndturae ^ moderatio^i mafg^i Crat, L, Prudentia est rerum bo/narum* et ntdiarutn, et utrarunt^ike^^hciej^ tia].Usa. BOSIva^OD'agootci»Bi..oo]ruUm' «/; uude factum poto» «b.LambittUs edide«it,.df nutJarum, Meutreurumque.<ieientia, EEat.iifi Pal.-.aec- malarum ulr4Krum\iutandun^' moientia^ qiiod e&culteD4> feriotiores».GauT. ^Etiam lASSli.noatri i^uoraAi «apoiam, et qood.noi tai»ii« cai, in uuo be»e anUqoo voci utrarumque snperacriptum. eal quasi prolepsis » non «ecus ac si iGiceconeiB luno. ita inielligcrcintS mst.Mcieniia^rerum.MlsarMmquer ionarurii soilicet etmalarum» Gxlqm. Uti in aiiorum, «c.ii|i uoairia. MSS. noo comparet oopuia.e/. Fors* oa.legendum •tl.itritandarumqae, qna iacii lectao Pal. \{,.utraruia trUanitnm, Nequo tum post bonarumyvtde^iMx addendom Cuis^se.tf^ appetsndarum, Confer praecedenlia. Nam.aic c. 54» uii eont/ari^ rerum bonarum in rebus wiiandis repottmmue» Ovd* lieuiratumqae scrspait Scb. coin i.juDbino. Utraratn T* uiraiumqu^ fi..£rX. Lattibi ei Sch* •tcotof est OrciL Zi. • • ^ )...^.
N^tura iu8 esfty* g^uoa non opinio gonuit^ sed ^uaejtm ^pnata^vis inserpit^^.Ait r^Iigionem, pi^ta^enu gratiam, tibdix^atioi^^m ^ obseryantiiip, veritatem.\ R^igio est|^^M< 8upeii,ori8 cuiusdam naturae (auam divinam yocaiit) cariBiy cerimoniamque adfertl jPi^tas. per quam sanj^uine coniiOH 'tiSy patriacq^ue benivoB9,|officium et diligenjft tribuitor coltU8» Gralia^ in. <jua amicitiarum et officiorum dtoias taemoria, et alterius remunefahdi Tolimtas conllnet&r.
i^Q^ura ius est itcp^ I^Us librl maoofcripli babeni; Uatmroi JUS ^f// <iuafn scrij^iarani quainTla noD iinproDemy ila enim s«prt boc eodein Itbro i(^ato8 est; Nat^rae iu^a, et consueiudtnis OMr» .<i(W* ''^^^.^P''"^ '*™^° ^^!^^'*^**^ V^^'^^^' ^f ''^''^<> tit tepllmi CMM. Sic enJm eiiam iDfra loquilar:.Consuett$iine ius est. Lxjib, Pal. oiuuet^^ Stem primitus cu&i Nafurae* Sed reciperfem, nisi se^verc^ tor luox^ cqnsuetudihe ius pst eic. Grut.' $cb. Leid. I.IL Toei. IL Naturaeius est, Leid. t^n» ndtura iustitia e» Ed. Omu. nattr^ Jus erHf n&ale. "\^(1e'c.'&4. et L.' H. ad Hereab. c i3, Oud. 'NaUa^a. B. firf. Paullo posl itiseruit omnea exbibeot Godd« $ed Scb. Lainlyoi coniecloram secotos dedit insevit. Jnserit ett in Cod. B. Boie {«amblolcoDiectorr cbnfirmari Tideior. L, Pietas] yoan.). ^^d« UJUii. ^^. Ovo..
Sanguine coniunctiSf patriavfue hemipolis} Hioe mvtarit Lim bloli», sed Dollo ptMUoie neooMripio*. Itaqoe iicet nibUo iiat tfllit petort, mioiflte umeK xecipieoda duxiauit* Impadeot eM •• bormfoi», qni io alterint «criptit agil iageniotam; GauT. Vid. Gifan. Ind. Lucrei. p. 454^ Vott* 1. Leid,lll. pairiam beniv. mt sang* Tconi* Oun. Lamb..»a p«to«o edilione: per quam patriae et tmf^irsm coniunctis' officium* Jo potleriortt margine: per qtsam psbtriae' sanguineque ' ooniunctis henet^olentia,'^ ^fficmnu OroUiot ia votgafa ooom laoiom ▼oo. cocropiom cenaet, tccibeadamqoe kemi^ polum pro benipolis* In & ett: • por quam patrie bonimdis ^emgui' mtque coniunctis off, Jji ' Alterius memoria^ ot sdtmrius']. Secooda tox deeat Scb. a m» L Uttimk Ms. m. m. L.Yomu 1L.£UL Omnib. Ooo. iSf remmssetmi^ poluntas dedit e Xur. Oreli. Xi* ^inclicatio.^t^ ji^^qnam Tis.et iiiiifri.aj et omnina, onme^ aod obfuturum:!^^ defendendo, aut uloiscendo prppulr», atur. Observantiin eat, per ^am bomines aliqi^a djgqiLatc nte<;iedentes, cultu quo(£un,,et bonore dignantur, I Verilas est, per quain, immntata ea, quae sunt, aut 472 jite faerunt, aut futura aunt, diqnntur.
•CAP. LIV. Consuetudine iua e^t, qnod ajojt leviter a latora traclum aluit ct maius fecit usua, ut religioiKtinu ut si quid eorum, quae ante diximus, ab natura prafe-;tuxQ^ maius factum propter consuetudinem videmua,^ aut [uod in moremyetuatas Yulgi adprobationeperidu^it: quod. ;enu8, pactum, par» iudicatum. Pactum est, quod int^r LliquQ3 convenit,. Par, quod iu omnes aequabile eat. luiicatum, de quo alicuius, aut aliqnorum iam aententiia-^onstitutum eat Lege ius eat,' quod in eo acripto, quod populo expoaitum est, ut observet, continetur.
Fortitudo est considerata periculorum auaceptio, et. laboxom perpeaaio. £iua partea, magnificentia, fidentiay patientia, perseverantia. Magnificentia eat rerum magna* rmn 9 et excelsarum cum animi ampla qtiadam, et, spljEtiiT% dida propositione agitatio, atque adminiatratio. Fidentia eat, 'per quam. magnia et honeatia m rebiu multum; ipae ammua in ae fiduciae certa oum ape collocaTit. Patietitia* OOHSNOO&P.
f^is et iniuria]. Leid. II, 111. Ed. Omn. pis aut ini, Oud. '' - • " ObttTvantia «Aj Rariits eat uoq comparet in Sch. Leid. i^ VoM. tf. mi el mox, ubi irulgo veritas est, Oub,; * ^Jiut anteJUeruni] Media voce cajrei Leid.I. a maau pr. neqne ea iodiget tenfns. Oud.
CAP. LIV. jtluit et maius f, usus] Sch. pfUuit et m^ f» mu», Si quid eoruml ScK. si quod e. Ojjp,. Ver)ba haec: ^^i^ ^i^ quid — videmus ^i tarpistimnm interpoUtorit pannnm hic adfuiQm r«t6idit Sch. \^uf ei quid aliud korin^ quae IL Ut ei guid.e^nm, Vulgi approbatiofte perduxit] Liber unnt manntcr. habet, pro-, dttxit: qnod |>roZ>o. Ita enim taepennmero loqnitnr, niti qnit maliti legl pfovexit, Laub.
Quod genue, pacium'] Sic Leid. L In ceterit et ti^, Oqi^, q^* g. pacturh eet, Oujk ' ^ Par, quod in omnet dequabile] Sic potni praeennu PaL 9eg^ tert. et Grevenb. vulgata inier omnee, Grut. ScK. Leid.IJ. |;4»0mn<.
Lege iue eet] Sch. lefie, male. Leid. III. L, iustitia eet, Oud.
Agitatio atque admtn.] Sch. a m. I. £d. Omn. cogitatia. Ldd. 11. coagitatio, Oud. Cogitatio Erf. L, est Iionestatis/ aut ntilitatU caussa rennn ardnarnmy ac difficflium Toluntafia, ac dintama perpessio.
Perteyerantia est in ratione bene considerata stalnlis et perpetua permansio. Temperantia est rationia in libidinera, atque in alios non rectos impelus animi, firma et moderata dominatio. Eius partes sunt continentia, de-473 mentia, modestia. Continentia est, per qnam cnpiditas consiUi gubematidne regitnr. Clementia, per qnam animi temere in odium alicuius inVectionis concitati, comitate retinentur. Modestia, per quam pudor bonestus claram et stabilem' comparat anctoritalem. Atqne baec omnia propter se solum, nt nibil adiungatnr emolumenti, petenda aunt. Quod nt demonslretur, neque ad koc nostrum io- Jitit uiiUtcUis c.] Leid. 111. atque ut. OuD.
jic difftcilium] Vom. 1. LeiJ. Ilf. et diff. Oitd.
Uationis tlc, impttua animi] Leid. Ul. ratione* m. Leid.IL abett animi, Ovo.
Consilii gubernatione regitur\ Pal. pr. iaitio haboit generatione; unde fit Dt noo abhorream' a tcriptura Grevenb. coksilii rstian€ regitur, GBtT. Deest tox gubernatione ed. Onio. Oiro.
,Temere in odium atickiu* i/tfierioris] Sio reatiiiii coaieciBta dadut. Mam tok iti^ectioniM^ quae refetkur io omniboa lihni^ ttt iniecioniSf quae io noDonliii veteribos, lioe dobio corropta eM> 2nod BOtem Uicb. Biutof aic emeiidaodom ceotet, temere im adimm ^uius inpectio conciatd,' comitate retinetur, pace eioa dixenio, HOD probo. Lamb. Inuectionie lectio mioni Tera; ioeptit enim baee defioitio, oeqoe Integrat eam Lambioot, repooeodo^ inferioris» Pal. •ee* habet alicuiae inpectio con^itata, lert. aiicuiue iruectionie co»-citati» Gb.ut. Clementia, per quam animi temere in odium ali^ cuhie inpectionie concitati comitate retinetur, Haec Tolgata lcdio foede eorropla et, periurbata. Not ez meo libro, io qno ioi^ra mlMet» plane oobit Videmor dcpraTatam rettiioitte: Ciementiay per qi"vn animi temere in odium aiicuiue invectio concitata. comitate retinetur, Uoam aotem ipsi vocem le?i motatiooe emendatam pro initetio, inpectio ■obtilioimut. Bbvt. Sch. Voss. L Leid. 1. IL ci. eettper q, iti •latim modestia est, Vott. L Leid. l, 11. Loid. III. aliue pro alicuius, Soh. a m. I. iniectionis, htid^Vi*' inpectia. JLm legeodnm inpectionibus, ti?e iotcctaiiooibat, «t io?ecti?a oratioae? OtJD. Clementia, per quam animi temere in odium alicuiue gomciiati inpectio cpmitate retinetur, Ita Clrnettios, qoem ■ecuil •oal Sdi. «t Orelliut. Alituius inpectionii concitati comitate retinem^ tur TB, Erf. ut vulgo. Uude Garalon. ad PlaDcioianam, dlaote Orellio: animi concitati invectiones com, retinentur, Sed ditplioet Orellio plorelit nometnt int^^ptidnts, Inpectio e Cod4* toctor Bro* tut, einsqoe lecliooi cooscaiiual tres Oxouicoset. L, ' Claram tt etabiiem] S\c lu tolo Lcid II. io Sch. a m« I. airam, a II. caram,' nt 6st in teliquis USS. Old. Caram kciipteroat recte Ero. Sch. Orellius. 6. ' Ui nihiladifemoi,] ' Votr. 11* ur atti, embi. praeter ee, Ovb.
DE INVENTIONE Lu. II. Cap. 54-55. «42 stitQtQm pertinety et a brevitate praecipiendi remon timi est.
Propter se autem. vitanda snnt, non ea modo, qnae liia oonlraria sunt^ nt forlitudini ignavia, et iustitiae iniu* stitia: verum etiam illa, quae pfopinqua videntur et finitima esse, absunt autem longissime: quod genua^ fidentiae. contrarium est ^iffidentia, et ea re vitlum est: audacia non contrai^um, sed adpositum est, ac propinquum^ et tamen vilium est Sic unicuique virtuti tinitimum vitiun^ reperietur, aut certo iam nomine adpellatum; ut audacia, qaae fidentiae; pertinacia, quae perseverantiae finitima est; superstitio, quae religioni propinqua est: aut sine nllo certo nomine. Quae omnia item nti contraida rerum bonarum, in rebus vitandis reponemus. Ao de eo quidem genere bonestatis, quod omni ex parte propter se petiiur, satis dictum est CAP. LV. Nunc de eo, in qno utilitas quoque adiongitur, quod tameii bonestum vocamns^ dicendum vi- 474 detur. Sunt igitur multa, quae nos cum dignilate^ tnm. fructu quoque suo ducunt ad se: qub in genere est glo--ria, dignitas^ amplitudo, amicitia. Gioria est frequens de aliquo fama cum laude. Dignitas^ alicuius honeata, et^ culta, et honore, et verecundia digna auctoritaa. Amplitado, potentiae ^ aut maiestaitis, aut aliquarum copiarun» • magna abundantia. Amicitiai voluntas erga aliquem rerum bonarum, illius ipsius caussa^ quem diligit^ cum eius paxi' vol^ntate.
A breintate p^ remofuml rraepotitiooem band agaotcU Sch.
Abeunt autem longiesime'] Vost. I. Leid.IIf. ahs* o. quam, lon^ gissifne. EIegant«r} nt c. 66. quam brepiseimo tempore, •t^pttum. Oon. Finitima eese tamen longissime B. L^ Quae omnia item,"} Uiaina particula «bett Letd. II L Odb.
Mepor^emus^ Leid, U, ilL ponemus, Scb. a m. I. reponuntwr*^ Ed. Oma. reperiuntur. 0(7D. Reponentut h. Erf. L, CAP. LV. Cum dignitate] Voss. L II. Leid. I. ttim d. Oud.
JJucunt ad se"] LarabiDUt abtcidit ad se, Et vero oon compareot io Pal. tec. aut lert. aat GreTenb. Non ta^ien eat dedecori f,eo-^ ^ teDtioe. GaUT. Mot doat vocet ad se, qoae in omnibut maootcript. ab«raott tiittolimot. Brut. Vucunt ad se. Sic legiinr ib tolo Leid. II. et Vicior. p.333« Ceteri et ed.Omn. careot tol^ [yt.] ad se» ' OVD* Tum quoqus suo fructu ducmt: quo in B. Tum' frkctuyquoque 4UO ducunt: quo in Erf. T. Vocolat ad se iam Bro. omitit ' eamqae tecuii tunt Scb. et OreU« £«.
Alicuius honesta] F^rtatte legeadnmy donesti. Lamb. Scb*! Leid. UI. dignitas est dL Ovs.
643 IL T. GIC RHETORICOR. sed Hic, qnif de ciYitibiis amssis loqiiiiiiiir, fnutes ad amicltiam adiungimu», |it eorum quoque cau»a petenda -videatur: ne ibrte qui nos de omni amicitia dicere exisiimant, repreliendere incipiant, quamquam sunt qui propter utiiitatem modo petendam putant amicitiam: aunt qoi propter se solum: sunt c^ propter se, et utititatem. Qiiomm qnid Terissime constituatur, aiius locus erit conside* randi. Nunc hoc sic ad usum oiatorium relinquatBr, ntmque propter rem amicitiam esse exp^endam.
Amicitiarum antem ratio, quouiam partim sont rebgionibus iuncLae, partim non sunt: et qnia partim Teterei suht, partim novae, partim^b iilorum, partim ab nostro beneficio. pi^)fecUe, parlim utiUores, partim minos utiles: ex caussarum dignitatibus, et temporum oportnnitalihuy ex officiis, ex religianibiis, ex vetnstatibns habebitnr.
CAP. LVI. Utilitas autem aut in corpore posita eit^ 475-knt in extraneis rebus: quarum tamen rerum multo maxima pars ad corporia commodum revertilor, nt in rep«- biiea quaedam sunt, qnae (ut sic dicam) ad corpos perti- Causiss loquimur] EmiUiit a Vo«». L Oud. ' Eorum quoque causMa] Meiliam 'Toccm ignorat Sch. Oro. PanUo poil Orellioi • eod. Tor. tcripsit vHe forte qui noe de mu' amieitia dicere exiehmane r^rekendere incipiat,- u% »# ferte pr» •♦, flttod €61 ne forU qui^, potitum inteHinaittr, Ne qui ec me aw promi8CU« nsurpala montlrat Orcll. in Fragmm. legis Scrri-£«e pag. 82. td, Kleoie. Ita aniiquims /actnm esse non negem. SkA *idc ijtiMt atfpra monni ad pag. 63g. dc ti qui «i si quis formulii. Bxistiment scripteront Lamb. Em. Seh. « GodicUNM. * Sed Mxistimant Erf. B. Xt.
' Peiendam putant amicitiam\ Sch. petend^s p» axnicilias. Ovs. Putent ex uno Cod. repoanit Ern. ^l putant tnentnr Erf. B. L, Propter *e eoium] Yoa».l. /w. ee eolummodo, Ood.
y^rissime conetiiuatur] youAl.vdrisimiie const, Oud.
yiliue locuM erit considerandi] Sic legendnm t«1 omnibas Ubrii reclamantibni» qtii habeol^ coneiderandus. Lamb. Decat Terhom S^. In. MSS. rcUpqoit ct ed. Omn. considbrandus; prare. Oes. Considerandus «tiani B. et Ert L* JEsse expetettdam'} ' Sch. esse petendam, Ood. P^nllo poct nbrtim db afiorum partim db^ nostro tnspicatna erat Em, atqnviu cxhlVeiit Erf. t% ttutit Oxoun'.- Scd non e«k if^ceMariura. L.
' CAP. LVL Aut in corpore} Sch. Vo»«. Lcid. lU, aut m m-Stris rebus'aut in corpore. Oup.
JLut in extraneis rebus} Deeal aut Leid. I. in aheat Lcid. UL «t Sch a m. L extrariis Lcid. IL IIL de qno dixi ad Snct. V«»p. c 5 cl alibi, ni fallor. Vid. L. I. ad Ucrcno. c i4. U. «. tS^ liifVa. c ^ e^traria^ ff*. Oud. In extrariis rebus acripait Oreilias, qna« ipii aniiq«iior TooabuU forma Tidatur, cl •aepios ohlittoralk Koilri Codd. »9^ s4»iiW^. M nent.civit^^Sy ut agri, portusi pecunia: c^asses,. Bautae» militesy socii^ qiiibos rebus incolumitatemy ac libertatem retiuent civitates:. Alia Tero., quae iam <|[uiddam magis wplun», et mii;iis necessarium con£ciunty ut urbis egrjOgia exornatipy. alque amplitudo, ut qnaedam exceUens pecania» magnitudoy amicitiarum ac societalom multitudo* Quibus, rebus non illud solum conficitur, ut salvae et incolumes ^ yerum, etiam, ut amplae ^ atque potentes sint civitates.. Qaare utilitatis duale partes videntur esse^ incon bunitasy et potentia^ Incolumitas est ^alutis tuta, atque, iutegra conserVatio, Potentia est ad sua conservau^dai et alterius obtinenda, idonearum rerum facultas. Atque in. iis omnibus,, quae ante dicta suntj quid dilEculter £eri et quid facile £eri possit, oportet considerareu Facile ileri id dicimus, quod sine magno, aut sine ullo labore, suoitu, molestia," quam brevissimo tempore confici potest. Difficile autem fieri, quod qnamquam laboris, sumtus, molestiae, longinquitatis indiget, atque aut omnes^ aut plurimasy aut maximas caussas habet diiEcuItatis; tameui liis Classes 71. miL socii] ScK^ Vbsf. I. Leid. I. III. claasU. abest iocii • Voss. II. OtTD. Classis B. £,.
Quibus yehus incoL^ Lehl. II. ^. in'rehus, Odd.
Mia vero] Sth, Voss. II. Leid. 111. alias v, £d. Omn* alia sL Ouo. jfiaverot ut Tulgo, fiT, Eif. X..
Qutddam m. amplum'] Sch. guoddamni' amp, Ovs.
Potentes sini civit.] Sch. potentissimae s. c, Oud.
TUta atqtie iftte^a tons,] Sch. rata at^ue int, cons, Verci Qt opiuor^ pro reria,' firma et qaati sarla lecta. Sic io Top. c. i4. Rata conclusio L. 11. de Fin. c. 7. do^ag maxime ratas, Adi!•« VoM. ad Melam L. II. c. 7. iof. sine pernicie et rata est, Sic enim Leid. I. in MSS. qaam plurimit raras ^q1j$o tuta^ uii hic. tt int» Leid. lU. OuD. Tuta exhibent BT. Erf. L.
AUerius ohtinenda] Sch. ad tenenda alt. Oud.
In iis omnihus] Abest' prneposirio Sch. a m. L ProoonieQ deest Voss. K Leid. ill. dein antea Voss. I. Oud.
Difficulter fierif et quid facile fieri] ^ Exsnlat prima ifor a,Sch, difficuitum et q. Lcid. M, et q.fac.fieri desuni Vpss. I. Oun, Qald difficuUer vel posse fieri et quid facile B. DifficUlter omitttt T. X.
Pacile fieri id dicimus, quod sine magno aut sine uUo laborej Locus sumptQS ez Lib. 1. Rhetor. Aristot«lis: *2^Jia ^e vaa jj uVev IvnriC, ^ iv oliyo) x^ovb)' w yaQ x^^^^ov ogliitai tj Xvnjif ij nitj^i* Xqovov, Urs. Voce fieri carcnt Leid. III. Voss. 1. Oud. OinittU hanc Tocem etiam Cod. T. £t probat Ern. L, Difficile autem fieri] Sch. Yoss. II. Ed. Omnib. posse autem fieriy siculi supra, difficulter abest a Sch. ut distinguantur posse fieri, et facile fieri, Wec male, Alqne t6 [v.] diJficuUer eX diffi". cile e glotsa csse profecu/ coniicias quoque e scriptura Leid. 1« posse autem difficile fieri, Uii et ipsis Cicerouis verbis c. 67. in iUa superiori f possitne fieri t quaestione, Ouo. DifficuUer autem fieri posse quod Erf. Difficile autem fieri posse quod B. Ba €M* tem ji^l quod T. LaTere hic aliquid corrnpti iuspicatur Orell, L* •4S M. T. GIC; RHETORICOR. sev •dsceptb-diActiltaiflraSy compleri, alqne «d exiliim per« dnci potest Qu^tinm ergo de lionesUte, et de iitilibrte dixuni, mnic reMitty nt de m rebns, qnas liis adtnbiitas esie dkebamns, necessTtndine et adfectione perscr?banns« 476 CAP. LViL Pnto igitnr esse banc iteceisitndiBq% ^i nnlla vi resisti potest; qnae neqne mntari, neqne knin pot^st. Atqne, nt apertins hoc sit, exemplis Bcet tiii rd, qualis et qnanta sit^ cognoscamns. Uri poBse flanimt ligneam materiam necesse est. Corpns mortale aliqHo t»-pore interire necesse est; atqne ila necesse, nt Tii <t postnlat, qnam modo describebamnS) necessitttdinis, m iTulla ri resisti potest, quke neqne mntari, neqne lenin potest. Huinsmodi necessitudines, cnm in dicendi ratiofief iiicident, recte necessitndines adpeHabranlnr. Sin diqaie Quoniam ergo de AJ] Dcmi tccuoda toz Scb. a m.!• ^. «^^ Lttd. 4« Ovi)« 'Quoniam igttur de B. L.
GAP. LVIL Cui nuUa vi resisii potett, quo ea seau ii duod facere potest y. perficiat] Hic a Tcrbo, potosi, oelera i« ^«^ bot Grjpb. librif antiquif inreQittotor, qoae abiant in mantticnpiit aliit ti in irnlgaiit. In iisdem paoUo pott: partim autem tut mulfas res necesaitatie. Brut,. Addit Sch. quin quod far d »» facere possunt, perficiat. Ouo. Cui nuUa vi resisti postit» ^ba^ n« B, Cul nulla vi resisti potest quod ru CrC Sed pleoe T*: Od nuUa vi resisli potest, quo ea secius id, quod facere potest ^ ff' * ficiat; quae n. Atqae ita scriptlt Orelliut. L, Exemplis iicet vim rei,] Scb. sxemplo scilicsl vis reu U^*« ^xemplo etc. Leid. II. veri rei. Oud.
Qualis et quanta] Scb. a. aut q. Oudv CCrpus mortale] Scb. animaL corp, mort^ Ovo: u4tque ita necesse] Leid. H. atque Aoe ita n. est. Vtrte •dditnr qnoqoe Vost. 1» Leid. 11 1. Scli. a m. II. Ocd.
Ut vis ed post,] MSS. O. «t ed. Omo. ut vis p» ea. BeBCu Os»