Item, secundosic: Relalio non est fundamentum relationis, quia tunc esset processus in infinitum; sed chai^acter est fundamentum relationis, quia est signum rememoratireiaiivum. vum respcctu illius, qui potest per illud signum duci in notitiam signati; Secondo.
Quodlibet signum est signum autem essentialiter relati- Vum, et similiter character obligat et configurat animam Christo spirituali cognalione; ergo et mullcE relationes fundantur super characlerem.
Item character est qua^dam po- Teriio. teslas, ut in Baptismo est poteslas passiva, per quam fit homo habilis ad siisceptionem aliorum sacramentorum; in Ordine autem est qucjedam potestas activa ad multos actus sacros; in Confirmalione similiter. Sed relatio non est potestas passiva, neque activa ad multos actus, quia non est principium agendi vel patiendi; igitur.
Item in quolibet sacramento im- Quarto. primitur aliqua relatio anima? ad Ghristum; si igitur character tantum esset relatio, quodlibet sacramentum imprimeret characterem. Propter heec itaque quatuor ponitur character forma absoluta; tum quia ad ipsam est mutatio; tum quia fiindamentum relationis; tum quia dignitas vel potestas; tum quia talis potestas, quae non convenit cuilibet sacramenlo. Sed quidquid sit de conclusione, ista^ rationes non concludunt, et ideo arguo contra eas.
Et primo contra ponentem eas, ««c sen- • 1 P •...tentiarejinam opinans sic dehnit characte- citur. rem, est signuvi communionis divinorum, et dicit quod sir/num est relativum, tunc arguo: Nihil ponitur in definitione essentiali alicujus, quod est extra rationem ejus essentialem, quia tunc definitio non indicaret quidditatem rei, sed illa quae ei accidunt. Signum, secundum eum, ponitur ut genus in definitione characteris, quod est Item, aliqua actio potest esse ^d reiauo relativum; igitur ipsum definitum nova absque mutalione praevia ad ^^^Jns non potest esse absoiutum. formam absolutam praecedentem. ^l^^^ll^^ Characie- Item, sicut nlura non sunt po- Patet de igne calefacienle lienum, esse mo laies mi- ncnda smc necessilate, ita nec pcr- quod prius non calefecitjad actio- 'duduDi fectius est ponendum propter aii- nem autem novam oportet relatio- "luium?* quam aliam rationem necessariam, nem novam praecedere, vel natura, quam propter iilam, quae potest vel tempore, quia aliter agens naconcludi ex ista necessitate. Sed turale non plus ageret in illud secundum]sic opinantem, characler passum modo quam prius, ut palet ponitur habere islas proprielates, in exemplo ad primam probatiodistinguere, assimilare, configurare, nem. Illud autem novum non est ex quibus non potest concludi aliquid absolutum; igilur est resquod sit forma absoluta, sicut pa- pectus, et per consequens respectebit in solvendo argumenta; igi- tus potesl esse novus sine novitate tur propter hujusmodi proprietates fundamejili vel lermini, et ila ad non est ponenda forma absoiula. secundum polesl immediale esse 4. Ad rationes igilur illas, quando mutatio.
Aa prim. arguitur, quod ad formam relati- Item, hoc patet in exemplo de ^T^m! vam non est motus vei mufatio, igne agente in lignum. Ad hoc atfusin^* dico quod est falsa, quod patet du- enim quod ignis modo agat in li- ^LTuTex*- pliciter. Primo, quia una forma gnum, et prius non, non requiritur trinsecuB. respcctiva, vel respectus ita intrin- aliqua forma absoluta pra3cedere sece advenit, sicut illa qucB oritur in igne, vel in ligno, quia ignis ex fundamento posito termino, quia per formam suam absolutam agit, relatio non potest oriri ex funda- et lignum patitur sine omni mutamento ablatotermino, quia definitio tione ad formam absolutam; sed et quiddilas dependet a termino; tantum requiritur et praecedit apille igitur respectus ita intrinsece proximatio agentis ad passum, qua3 advenit, sicut polesl advenire quan- non est nisi nova relatio, et nova do oritur ex fundamento et termi- mulatio ad 6^6ttanlum, et ad nulno. Sed relatio extrinsecus adve- lam formam absolutam; nec ista niens non necessario oritur ex mutatio secundum Ubi necessario fundamento et termino, sed tantum requiritur, quia si agens et passum contingenter advenit, posito funda- essent summe approximata, et non mento et termino, quia aliter esset possent agere et pati propter imomnis relatio intrinsecus adveniens, pedimentum, ut propter obstacuet nulla relatio extrinsecus adve- lum, amoto impedimento sine om- ^«^p«^'"* niens, quod est contra sic opinan- ni mutalione ad Ubi, vel alia cut adve- ,. 1...r\ 1-. •.. nienspotem, ubi distmguit Praedicamenta. approximatione, possunt statim age- lest cau$4- Potest igitur Deus talem respectum re et pali ad invicem. Si igitur na- gjiiooeDTextrinsecus venientem causare in tura potest causare respeclum sine a^oima* anima absque mutatione ad aliam forma absoluta nova, multo magis formam absolutam. potest Deus respectum ab extrinse- DIST. VI. QU^STIO IX.
Pliilosophus tOQlinu negat niottim ad relatiooem iotrinsectisatlvcoipotem.
3.
Ad secuDduiTiarguuieotum.
EuclideB.
Relatio fuudat relatioQem.
co advenientem causare sine alia forma absoluta; talis autem respectus ponitur character, si sit respectus, quem Deus potest creare in anima respectu ad Christum sine mutatione ejus ad formam aliquam absolutam preeviam.
Intentio autem Philosophi plane est contra istam opinionem, quia Philosophus non negat mutationem posse lieri ad omnem respectum, sed tantum ad respectum intrinsecus advenientem, qui proprie est relatio, ut distinguilur a generibus respectivis. Non negat autem hoc de relatione adveniente extrinsecus, quia concedit ad Ubi esse motum tam rectum quam circularem, et tamen Ubi non est nisi quidam respectus extrinsecus adveniens.
Item secunda ratio non concludit, quia omnes illae proprietates possunt convenire characleri, eliamsi ponatur relatio formaliter; quod enim primo dicitur: Relatio non potest esse fundamentum relationis, vel similitudinis, si esset relatio, dico quod assumplum est falsum, quia duo habentes relationes ejusdem rationis possunt dici similes secundum illas; nam secundum Euclidem in principio Geometrifle, propo?iionabilitas est formaliter similitudo proportionum, secundum quam proportiones dicuntur similes, et tamen proportionabilitas est formaliter relatio, secundum quam fit assimilatio proportionum; igitur habens characterem potest secundum iilum formalifer assimilari, licet sit formaliter relatio.
Jtem, si sit ipse character relatio, polest dici signum rememorativum; ex quo enim inest ipsi baptizato, quicumque potest cogitare ipsum inesse sibi, potest cogitare ipsum recepisse Baptismum, et esse adscriplum familiie Christi.
Item, licet ponatur relalio, potest Pervoium configurare animam Dco, ct ipsam g^a"iur^pipe obligare ad debitum persoivendum, qurabwsicut obiigatur et eonfirmatur ali- ^"^°' quis Religiosus per votum suum Christo, in tali gradu ad ipsum, sine aliquo novo absolulo in ipso. Character igitur, etsi ponatur sola relalio, adhuc potest fundare relationem spiritualis configurationis et obligationis animae ad Chrislum, et qui videt istam relationem in anima, videt characterem, et e converso, quia characler^ est talis relatio. Nec obstat quod relalio non potest esse fundamentum relationis, quia, ut dictum est prius, proportio, quae est relatio, fundat similitudinem, et sic stricte accipiendo similitudinem, non funda- ^*™"^^"^^^ tur simililudo, nisi super qua- «umpia |n ' '^ * lola quaiihtatem, sicut aequahtas super ute fundaquantitatem, et idenlitas super substantiam, non tamen communiter sumendo ista. Sic idenlitas concernit omne genus, in quantum fundari potest super omnem forniam ejusdem speciei in diversis comparando unum ad aliudj, sive sit forma accidentalis, sive substantialis.
Ad tertium dico, quod character, 6. etsi non sit forma absolula, est ^^i"^!: ^ ^ um argum.
tamen potestas, non quidem faciendi aliquid ut activum, nec patiendi aliquid ut passivum, sed dicitur esse potestas instrumentaliter agendi vel patiendi, alio principaliter agente, sic ut principium activum quomodo vel passivum; nam per characte- testat.
catur.
rem, ut per principiiim aclivura, nonelicitijr aliqua actio, quee non prius eliciebatur, quia habens characlerem non polest in aliquem aclum humanum, in quem non potuit prius quam habuit characterem, vel in quem non posset non habens characterem; ita^enim polest verba proferre et abluere, non habens characterem Ordinis, sicut habens. Solum igitur instrumentaliter dicilur character posse, vel potestas respectu gratiae, non quia agit ad gra- Exempiifi- tiam, sed quia Deus assistit addandum gratiam, ubi anima charactere sibi consignatur, quanlum est ex parte Dei. Hoc patet in exemplo de Episcopo, qui dicitur aliquid posse ex officio Episcopatus, quod non potest prius, non quia aliquid absolutum novum modo sit in eo quod non prius, quia secundum islos, Episcopus de novo non recipit alium ordinem, nec per consequens characterem, sed quia recipit novam relationem ad novum gradum in Ecclesia, per quam specialius et excellentius Deo configuratur quam Ad potes- prius. Similiter Judex de novo di- 8ic nihii cilur aliquid posse, quod non prius, requihtu™. ^^n quia aliquid absolulum aliud sit causatum in eonunc quam prius, quia omnem aclum humanum, sive bonum, sive malum, potestnonjudex exercere, sicut judex; sed quia agens principale assistit ad actum unius, et non alterius, et ex hoc unus dicitur habere polestatem, et alius non.
Similiter est de Religioso obligalo Deo per votum, secundum quod configuratur Deo, non per aliquod absolutum, magis quam non obligatus. Non oportet igitur characterem esse formam absolutam, quia secundumillum dicitur aliquis posse in aliquem actum, in quem non polest alius, sed quia Deus assislit habenti characterem ad ef!ectum aliquem, el non assislit non habenli.
Eodem modo est de potestate sus- ^^^"^,-*^ cipiendi sacramenta a!ia, ut Ordinem »-ecipieDda et Confirmalionem, quianon requi- requiritur •. forma aliritur aliaforma absolutain baplizato, qua absoad hoc ut possit recipere alia sacramenta, vel quod character, qui imprimitur in Baptismo, sit forma absolula, mediante qua suscipiat characteres aliorum sacramentorum; sed sufficit sola assistenlia Dei dantis effectus congruos sacramentis. Sicut enim in Religioso professo dicitur inesse potestas suscipiendi Ordines, non autem in novitio, non per aliquid absolutum in uno, et non in alio, sed propter alium respectum eorum ad Praelatum; sic in proposito, quod Deus est paratus ad dandum gratiam habenti characterem, et alia sacramenta, qucB non daret non habenli ipsum. Patet igitur quod non oportet ponere characterem formam absolutam, nec propter poleslatem aclivam, quam habet in Confirmatione et Ordine, nec propler potestalem passivam, quam habct ad suscipiendum alia sacramenta.
Ad quartum dico, quod deslruit 7. primum argumentum: Primo, quia Ad quarsi in susceptione cujuslibet sacramenti imprimalur respectus, et non character, vel gratia, quia non existenti in peccalo mortali, igitur ad solum respeclum erit mutatio, cujus i^n"***^ ^if. oppositum voluit per primam ratio-.crameDU * * Vv 1 impriQioDt nem concludere. Dico ad rationem characiein se, quod illa sacramenta, quibus constituilur homo secundum certuni DIST. VI. QUiESTlO IX.
Duo dubia.
Soluliopri mi.
Kelalio intriDsecua adveDiens requirit Dovum fundameplum et terminum.
Solutio secuDdi.
gradum de familia Christi, impri- seipsis formaliler, quia sicut in pomunt characlerem, sicut est de Con- liliis humanis constituitur aliquis in firmatione, Ordine et Baplismo, per diversis gradibus talis politiae, ita et qucE homo constituilur in delermi- in pohtia Cfiristi constituilur aliquis nato gradu in Ecclesia. Nam per in uno gradu familicB Christi per Confirmationem constituitur homo unum characlerem, ct in alio per in statu militari in Ecclesia ad de- alium. fendendum fidem Christi; per Baptismum el Ordinem in aliis gradibus scholium ii.
^ Ucfjnitio characlcns cum singulan explicabus non SIC COnstltuitur homo se- Uone particularum ejus, problcmallcus manet CUndum determinatum gradum de Doclor, an sil forraa absolula, vcl respecliva?
familia Christi, non imprimunt ^'"''"^" ^^^ ^"^^ ^"'^^'^ <i'^^""t, ipsum tonere , • -1. ^"^^" ^^^ tantum rclalio rationis, quia lanlum Characterem; non Igltur propter 3^ propu?nari posse. quod sit respectus exlrinrationes prsedictas oportet ponere secus realis, terminans mutalionem realem.
Charactei-em esse formam absolu- Vide in Oxon. Scholium ad [num. 13. Tenendo esse absolutum, facilius ponilur in prima spe- ^*^"^- cie Oualilalis.
Sed hic sunt duo dubia; unum, quid sit fundamentum characteiis, Dico igitur ad qua3stionem, po- 8.
si sit respectus? Secundum dubium, nendo primo rationem generalem Reaoiutio si characteres sunt respectus, qui- characteris continentem etiam ali- biemat^ca.'
bus distinguuntur characteres? quas proprietates ejus. Ed eyiim ci^arocierls Ad primum dico, quod si ponatur chamcler forma spiriluaUs impressa^^^^y^^^^: respectus fundatus in anima exis- in anitna cHJiislibet siiscipientis sa-^^l^^'^^^^^^ tente in puris naturalibus, sivefun- cramentam maleriale, indelebiliter ^^'^^^^^^^^' detur in essentia animse, sive in permanens, sigimns ex institiitione ejus potentia, de quo dicetur inpro- divina gratiam illiiis sacramenti, ad xima qucTstione, hcel relatio inlvin" illam efficaciter disponens. Quod secus adveniens, qua) consequitur autem character sit forma, patet, naturam extremorum, non possit de sive sit absoluta, sive respiciens.
novo in aliquo fundari, nisi vel fun- Utrum autem sit forma respectiva, damentum sit novum, vel terminus vel absoluta, ut habitus vel dispoponatur de novo, non tamen hoc sitio quaiitatis, non credo quod posest necesse de respectu extrinsecus sit demonstrative probari, quia si Nonpoiest adveniente, quia aliter non dis- ratio non potest haberi, per quam trari chatinguerelur respectus extrinsecus demonstretur esse, multo minus per wse^for adveniens a respectu intrinsecus quam demonstretur esse in tali vel Ttuam^vei adveniente; character igitur, si in tali genere; nec potest probari a "^^am!*" est respectus, ponetur respectus priori, ut a causa sua, quae estDeus, extrinsecus adveniens. quia ipsa causa voluntarie tantum Ad secundum dubium dico, quod et contingenter causat; nec a postesicut characteres distinguerentur riori, ut ab effectu ejus, quia non seipsis, si essent formae absoluta), ita habet aliquem actum, quo potest a si ponatur respectus, distinguuntur nobis cognosci. Similiter patet secunda condilio quod sil impressa in anima suscipientis sacramentum initerabililer, non quod per illud sacramentum imprimatur in anima, sed quod Deus assislens sacramento ipsam imprimat. Et etiam est indelebiliter permanens, quia nullum supernaturale debeturin nobis, nisi per causam demeritoriam; character non habet talem causam, quia manet in malo et ficto. Est etiam ex institutione divina signans gratiam, si enim ponatur character esse forma absoluta, tunc hccc parlicula non esset de essentia ejus, quia respectus importatus per sij^num non est do essentia absoluti. Est igitur proprielas respectiva consequens formam absolutam, quia signat semper gratiam inesse animae, nisi ficlio insit. Est etiam ad gratiam disponens^ ut signurn ad signatum, quia quando ducB formse sunt simul in aliquo impressae ab eodem agente, quarum una est imperfectior alia; forma imperfectior est dispositio respectu formai perfeclioris; gratia et character sunt in anima impressi a solo Deo, el non ex aequo, quia character est imperfectior gratia; ergo. Characier Supposito ctiam quod character ^siiio^a^d esset forma absoluta, non posset fiia inaperi poni nisi qualitas absoluta, quia nec feciior. gybstantia, nec quantitas. Non substantia, quia est accidens polens adesse et abesse praeter subjecti corruptionem. Nec quantilas, quia est forma spiritualis et simplex; igitur esl qualitas. characier Scd dubium csl qua?. qualitas, et Qbsoiuu m qua specie Qualitatis sit.^' "\ai.* " Hic dicitur quod est qualitas, non tamen in genere Qualilatis, vel ali- opiDi qua ejus specie. Quod confirmatur BoDav. per hoc, quiamultae sunt hujusmodi nc^a^r-," quaiitates, quia secundum Philoso- ^«^*J^^^^^^^^^^ phum 10. Metaphys. text. 16. corni' *pecj'^ ptibile et incorruptibile plus differunt quam genere; igitur multo magis forma naturalis et supernaturalis plus diflerunt, quam corruptibile et incorruptibile; et per consequens naturaleet supernaturaleplus differunt quam secundum genus, quia utrumque istorum conlinetur sub uno istorum, quia lam corruptibile quam incorruptibile, continetursub ente naturali. Forma igilur impognacharacteris, etsi sit qualitas aliqua, gcDUoiia quia tamen supernaturalis, non est ^^*™*'* in genere, nec in aliqua specie Qua- ] litalis.
Contra, charitas, fides, spes, non jq obstante quod sint habitus supernaturales, vero ponuntur in genere Qualitalis secundum aliquam ejus speciem, ut primam; igitur supernaturalitas non impedil quin aliquid sit in genere.
Item, naturalitas et supernatura- secundo. litas effectus, non sunt nisi condi- lurJle^Tci tiones entis per comparationem ad desumoQagens; sed comparatio ad agens ^^^''^^j^J^^' aliud et aliud, non variat aliquid *««°»- esse in genere, quia res ponilur in genere formaliter per essentiam propriam, et formalem ralionem ejus, circumscriplo respeclu ad causam extrinsecam.
Dictum eliam Philosophi non va- corrupiilel pro eis, quia ipsc intelligit ibi ^corrap"-quod corruptibile et incorruplibile ^^^l^t^^t plus differunt, quam secundum °*n^\"P^ genus Physicum, quia non habent idem susceptivum, non quod differant secundum omne genus, vel DIST. VI. QU^STIO IX.
AliaRicb. tteDleDlia.
Refutatur.
Terlia senteDtia.
Rejicitur primo.
Character dicitur conligurare aoimauiChristo figurative tautum.
omni modo, ita quod in nullo genei*e Logico convenianl. Primo enim modo differunl, scilicet secundum genus Physicum, omnia quae non sunt transmulabiliaad invicem, quaB lamen possunt esse, et sunt in eodem genere Logico, aliter enim rationale et irrationale non essent in eodem genere.
Aliter dicilur, quod character, pro quo configurat animam Christo, est in quarta specie Qualitatis; inquantum vero est principium assimiiandi habentem characterem alii habenti illum, est in tertia specie; inquantum vero disponilad graliam, est dispositio in prima specie; inquantum vero immobililer vel indelebiliter permanens, est habitus in prima specie.
Sed ista responsio non valet, quia licet characler secundum diversas proprietates conveniat cum diversis speciebus qualitatis, non tamen est formaliter tot quidditates, sed tantum formaliter una quidditas, secundum quam si sit in genere, oportet esse in aliqua ejus specie delerminate.
Aliter dicilur, quod determinate est in quartaspecie, quia configurat animam Christo. Sed illud nihii est, quia nihil conslituitur in aliquo genere, vel specie, per illud quod transumplive, vel figurative tantum sibi convenit; sic enim Christusqui dicitur lux miindi, propter aliquam proprietatem ejus figuralivam, esset in genere Qualilatis, sicut lux; vel in specie substantice insensibilis, quia dicilur lapisy vel irralionalis, ut leo. Sed character non dicitur figura formaliter, sed tantum transumplive, quia figura est proprielas ReFolutio Doctoris. Character est io prima vel secuoda speciequalitaiis.
qualitatis corporalis tantum: ergo character non est in quarta specie Qualitatis.
Item, isto modo posset dici quod SecuDdo. species intelligibilis, quse configurat intellectum objecto, esset in quarta specie Qualitatis, quod est falsum.
Aiiter ponitur, quod character est in prima specie Qualitatis, ut habitus, aliter quod sit in secunda specie, ut potentia qua^dam supernaturalis.
Dico tamen quod sicut non est medium ad probandum quod sit, ila nec ad demonstrandum quid sit, quia quddslio quid est pra3Supponit quaestione a7i est, et in demonstrando, et in cognoscendo; etita multo magis non potest esse medium ad demonstrandum quod sit in aliqua ^pecie Qualitatis, sicut in prima, vel in secunda; si enim ponatur habitus in prima specie, hoc non potest bene probari.
Si arguitur, habitus est, quofaciliter et bene nos habemus ad operandum; character non est hujusmodi; ergo. Major est falsa de habitibus infusis, solum enim ille habitus dat faciliter operari, qui generatur ex actibus nostris, non absoiute, sed lalibus vel talibus, ut habitus acquisitus. Posset etiam aliquis habitus generari ex actibus non modificatis, sed absolute secundum substantiam actus, quo non habemus nos bene vel male ad agendum. Omnis tamen forma in inlellectu, sive sit species, sive habitus, dummodo tamen sit mansiva, potest dici habitus aliquo modo, et tamen non dat bene vel male operari, quia secundum illos, qui ponunt characterem esse habi- Solus habi' tusacquisi* tusdaloperari faciliter.
tum, spccies esl principiuin inlelligendi absolute. Daturha- Itcnii sicut ex aclibus bonis polest bitus m-. * differensex geuerari habitus inclinans ad bene libus. operandunij et ex actibus maiis habitus malus ad male operandum, ita ex aclibus indifferenlibus potest generari habitus indifferens, nec inclinans ad bene operandum, nec ad male, nec faciliter, nec difficulter, sed ad absoiute operandum.
Item, habitus supernaturales non dant faciliter operari. Patet de inlideli et fideli; ergo nou esl de ratione essentiali habitus lalis quod sic vel sic inclinetur.
iDBtaDiia. Dices quod omnis habitus supernaturalis dat bene agere, et ita dal bene agere quod etiam dat sic agere, etper consequens quod sic ad agendum inclinat. Soiutio. Ad hoc dico, quod ideo dicilur cha^cie^r dare bene agere, quia delerminate ^'bitus?*' inclinat ad bonum, et isto modo potest characler dici habitus, quia determinate inclinatad bonum, et ad bene, agere inquantum habitus remotus.
Repiica. Si dicas quod character est in prima specie Qualitalis, ut disposilio, et non ul habitus, quia disponit ad graliam.
Soiutio. llespondeo, unus liabitus potest esse dispositio ad alium, ut imj)erfectior ad perlectum, el tamen uterque est habilus. Ita in proposito, etsi characler disponnl ad graliam, vere tamcn (»st habitns, elsi imporfeclior illo ad quem disponit.
imperfec- Si ctiam coutra viam secundam ilfsVolest dicalur, quod non est in secunda uonemdu sppcie Qualitatis, et hoc probetur pouere. p^,j. omnom propriotatem potonlia^ naluralis vel imj)otonlia% socundum quas dicuntur omnia esso in illa specie, dicetur quod Philosophus tantum ioquitur de naturali potentia, et non de supernaluraii, cujusmodi est character secundum istos.
Sed ha3C responsionon vaiet,quia secundum Iioc non posset probari habitum aliquem supernaturalem esse de prima specie Qualitalis, quia dicetur tibi quod Philosophus tantum locutus est de habitu naturali, et non supernalurali. Sed quomodocumque sit de hoc, non videtur mihi ratio necessaria ad ostendendu m ipsam esse in prima specie Quaiitatis, vel in secunda, sicut nuiia ratio necessaria esl ad ostendendum ij)-sam esse.
Secundum dicta potest responderi ad argumenta ulriusque partis. Ad primum, si ponatur habitus, patel responsio quod non oportet secundum ipsum bene vei maie, vei faciliter operari, inquantum habitus, quia hoc solius habitus acquisili est, ut patet supra, non vero alicujus infusi, sed ideo potost dici habitus, quia est immobilis et indelebilis; esse autem difficile mobiie est una conditio habitus, et etiam inciinat ad boneagondum ut habitus remotus, sed non immodiato, ul principium formaie elicitivum proximum. Per hoc patot responsio ad secundum, in qua spocie Qualitalis est ponendus.
Ad arguinonlum tortium dico, quod non oportet ipsam formam absoiutam de genere Quaiitatis esse principium operationis immedialo, sed vel sic vel sic dispositionem ad formain, (\\nv est principium proximum ot imiiiodialum operalionis, et Omaes forniae supernalurales fuul io^enere qualitatispra-- dicameiitalis.
AdprimumpriQcipule.
Ad terlium.
DIST. VI. QILESTIO X.
Ad quartum.
character sic Gst iii proposilo. Dispoiiit ergo ^siiioTd character ad gratiam, ut signinn dw^naTn" pi^o^inium, cujus nou est ex natura liiuiione. gua, scd cx institulioue divina, quia Deus disposuit assistere semper suo signo, ut sit verum, quantum est ex parte sui, et habeal secum signatum suum.
Quod vero ulterius additur, quod tunc posset corrumpi, dico quod dicitur incorruptibilis, quia nullam causam corruplivam habet. Si enim aliquam haberet, illasolum demeritoria esset, quia nullum supernaturale habet aliud corruplivum, sed tamen demeritoriam non habel. Patet, quia manet in fictis; Deus lamen de potentia sua absoluta posset ipsum corrumpere, ut sitpra dictum est. Adratio- Ad primum in oppositum, dico nedinop- i i» • i positum. secundum aham viam, quod non esl dispositio ad gratiam ex natura sua, sed ex assistentia Dei, qui ei assistens dat gratiam omni habenti iUud signum.
Ad aliud, patet quomodo anima potesl dici assimilari, etc. non quod sit sola relatio, quia secundum relationes ejusdem speciei potestattendi similitudo.
QU/ESTIO X. IJtrum character sit in essentia animee?
Alcns. 4. part, quacstAO. memb. 3. D. Bonavont. fiic. I. part. art. i. qutTM. 3. R'chard. dist. 5. art. 2. quxst. 2. I). Thom. 3. part. quivsl. 01. art. 4. Durand. dist. 4. quxsf. i. Aureol. ibid. qutvst. 1. art. 4. Gab. tiic quxst. 2. art. 3. Suarez 3. tom. disp. 11. s. 2. Scot. in Oxon. hic quacst. 11.
1. Quod non. Characler disponit ad Argumen- fidem, quia per euui dislinguitur tivum. fidelis ab infideli; dispositio autem et illud ad quod dispouit, sunt in eodem; fides est in potentia animae, non in essentia; igitur, etc.
Contra, character disponit ad gra- AfBrmati. tiam; sed habitus et dispositio eodem modo sunt in eodem subjecto, sicut tu accipis; ergo cum gratiasit in essentia animee, erit et character, qui est dispositio ejus.
Sententia D. Thomae characterem esse in intellectu, refellitur, quia esl diapositio ad gratiam, et bsec secundum ipsum esl in essentia anims; ergo ejus dispositio non potcst esse in posleriori susceplivo. Hejicit clarissime rationes D. Thomae.
Hic dicitur quod character non est 2. in essentia animse, sed in ejus po- opinio d. tentia intellectiva principaliler, et non in voluntale. Primum declaratur sic, nam anima et potentia spirituahtati proportionabiliter substituuntur,sicutperfectibiieperfectioni, unde sicut gratia, quia est quoedam vita spiritualis, est in essentia anima3, qute est vita corporis per se, ita characler, qui est queedam spiritualis polentia, est in potentia naturali, et non in essentia nisi mediante potentia.
Sed in qua potentiaVDicitur quod in putenlia intcllectiva, quia character principaliter respicit imaginem, cum sil qua^dam figuratio trinilatis creatcjo ad Trinitatem increatam. Itnago autein principaliter consistit in intellecliva parte, quia ex memoria et intelligentia^oritur volunlas, unde tota imago est in intellectiva, ut in radice; el ideo omne quod altribuitur homini ratione imaginis, principaliter respicit in tolum ex consequenti airectum.
Impu^Datur primo, Secundo.
Tertio.
Poteotia Daturalis est 8ubjectum immediatum super Daturalium.
Quarto.
Contra disposilio ad formam nunquam esl in subjecto, vel susceplivo posteriori susceptivo formae. Palet in dispositione ad [formam, descendendo per singulas disposiliones; sed character est dispositio ad gratiam; ergo non est in subjecto vel susceptivo posteriori susceptivo gratiee. Si igitur gratia sit in essentia animse, constat quod potentia anima3 est posterior essenlia animee, quia secundum eum, est accidens ejus; igilur character nullo modo erit in polentia animae.
Item, consequentia istius nihil valet, quia non sequitur, si gratia est principium vilae spirilualis, ergo erit in essentia animee, a qua primo est vita, sicut in subjecto. Primo, quia prima perfectio supernaturalis est in animasecundum primam perfectionem ejus naturalem. Sed prima perfectio naturalis essentiae animae est ejus potentia, et prima perfectio supernaturalis est gratia j igitur ipsa erit primo in potentia.
Item, habitus supernaturales non ponuntur in habitibus naturalibus, ut in suis propriis susceptivis, sed susceplivum utriusque est potentia immediate; igitur a simili in eodem ponentur ut in subjecto susceptivo, pula potentia supernaturalis et naturalis; igitur si potentia naluralis immediate sit in essentia animae, et character, qui, secundumeum, est quaedam potentia supernaturalis in secunda specie Qucllitatis.
Item, quod posleasecundodicitur, quod voluntas oritur ex intellectu, et continetur in eo, ut in radice, quaero quomodo inlellectus conlinet voluntatem, aut ut materiale prius ordine naturae suo formali continet suum formale; et sic non consistit imago principaliter in intellectu, sed in voluntate, quia non praecedit ut radix, nisi tantum prioritate ordinis et imperfectionis, quia omnis talis continentia est imperfectioris ad perfectius. Siaulem intel- i^ieiicaa ligitur continere voluntatem et lo- r<^''®<^^*<^ftam imaginem virtualiter, et continentia virtuali, tunc esset intellectus potentia perfectior quam voluntas, quod est falsum, quia qiiod ordinatur ad aliud est imperfectius eo; intellectus et actus ejus ordinatur ad Mnfra d voluntatem; ergo. De hoc alias. ' 49. qaaDst. 4.
Vera sententia characterem esse in voluntale, in qua est gratia ad quam disponit, ut probat Doctor 2. d. 26. q. un. et charitas, quae indistincta est a gratia, ul probat ibidem d. 27. q. uoica.
Respondeo ad quaestionem, quod gratia non est aliud quam charitas, ut ostensum est in primo libro. ' Charitas est subjective in voluntate, formaliter eam perficiens; igitur et gratia. Sed gratia est principahs effectus hujus sacramenti, et cujuslibet alterius, ad quem principaliter ordinatur, et quam concomitantur fides et spes, quia Deus non infundit gratiam sine aliis virtutibus. Igitur cum Baptismi effectus sitablutio animae a peccato, et hoc praecise fiat per gratiam, sequitur quod principalis effectus Baplismi sil gratia; gratia est in eodem in quo charitas, scilicet in voluntate; sed probabile est dispositionem ad aliquem effectum recipi in eodem in quo rocipilur effectus principalis, ad quem disponit; igitur character, qui dis- 5.
Dccisio quDBstio- Cbaractereui subjeclari ia voluulate probalur.
DIST. VI. QU^STIO X.
ponit ad graliarn, eiit in volunlate, sicut et gratia.
lonBrma- Confirmatur ratio, quia characler remegse est signuui cujusdam obligalionis bugaiio- anima3 ad Deum, et imporlat lalem idDelmK obligalionem in eodem; igitur erit character subjeclive in quo et obligalio; sed obligatio est in volunlale, quia sicut obligalio facla ab hounnc, est in ejus voluntate, ita facla Deo erit in ejus voluntate; igitur character, quo anima obligatur Deo, erit in voluntate, per cujus actum homo voluntarie seipsum obligat Deo.
Ad rationem in contrarium dico, 6. quod character primo et principali- ^^^^[^^" ter est disposiiio ad gratiam, et ex priocipaie. consequenti ad alias virlutes qutC non infundunlur nisi per graliam. Et sicex pra)diclis qua^stionibus de Baplismo, patent particula^definitionis supra positte, et quomodo ipsa continet omnes istas queestiones queesitas de Baptismo.
FINIS TOMI VIGKSIMl TERTII.
ToM xxni.
r REPORTATORUM PARISIENSIUM.
LIBER SECUNDUS (CONTINUATIO).
DISTINCTIO DUODECIMA De natura materiae.
QUiESTIO I. Utrum materia sit enlitas distincla a forma 1 II. Ulrum maleria possil esse sine forma virlulc aiicujus causse...14 [II. Utrum materia in rebns materialibus sit principium distinguendi individua 20 IV. Utrum quantitas sit principium formale individuandi substantiam materialem ibid- V. Utrum substantia materialis per se sit individua 25 VI. Utrum substanlia malerialis per aliquid positivum sit haec,...33 VII. Utrum substanlia materialissilindividuaper me aclualiscxistentiae. 35 VIII. Ulrum substantia materialis per aiind positivum pertinens ad genus substantiaesitindividua 36 DISTINCTIO DECIMA TEHTIA.
QU/t^l 10 UNICA. Utrum lumen sit propria spccics sensibilis lucis corporalis.. 42 060 LNDEX DISTLXCTIO DECIMA QUAllTA.
QUiESTIO 1. Ulrum coelum sil subslanlia simplex. 48 II. Ulrum sint plurcs coeli mobilcs 55 III. Utrum slellifi aliquid agant in inferiora 58 DISTINGTIO DECIMA QUINTA.
QUiESTIO UNICA. Utrum maneant elemenla in mixlo 63 DISTINCTIO DECIMA SEXTA.
QUiESTIO UNICA. Ulrum imago Trinitatis consislat in tribus potentiis animae dislincli^ 67 DISTINCTIO DECIMA SEPTIMA.
QUi£STIO I. Ulrum aiiima Adac fuil creataincorporc 78 II. Utrum Paradisussil locus conveniens habilationi humanai nalurae. 80 DISTINCTIO DECIMA OCTAVA.
QUiESTlO I. Utrum in malcria naturali sitralio seminalis ad formam educendam de ipsa 83 III. Ulrum formabatur corpus Evee de cosla ut de ralione seminali.. 90 DISTINCTIO DECIMA NONA.
QU-ESTIO UMCA. Ulrum in statuinnocenlieehomo fuisset immorlulis 91 DISTINCTIO VIGESIMA.
QUiESTIO I. Ulrum filii in slatu innocentise fui$sent connrmati in juslitia...95 II. l trum in statu innoccntiiB fuiascnt soium illi gcnerati qui modo sunt elecli 97 DISTINCTIO VIGESIMA PRIMA.
QUyCSTIO UNICA. Ulrum primam peccatum Ads potuit esse venialc 100 DISTINCTIO VIGESIMA SECUNDA.
^U/ESTIO UNICA. Ulrum peccatum Adae fuit gravissimum 103 DISTINCTIO VIGESIMA TERTIA.
QUiESTIO UNICA. Ulrum Deus pcsil facere voluntatem impeccabilem...106 DISTINCTIO VIGESIMA QUARTA.
QU^ESTIG UNIGA. Utram porlio saperior sit diversa polentta a portione inferiori. 112 DISTINCTIO VIGESIMA QUINTA.
QUi£STIO UNICA. Utrum aiiud a volunlale caasal actum ejus elTective...117 Google 662 LNOEX DISTINCTIO VIGESIMA SEXTA.
QUiESTIO UNICA. Ulrum gralia sit in essentia animae, vel in volunlate...130 DISTINCTIO VIGESJMA SEPTIMA.
QUiESTIO UNICA. Utrum gralia 8il viilus 134 DJSTINCTIO VIGESIMA OCTAVA.
QUiESTIO UNICA. Utrum liberum arbitrium sine gralia possit cavere a mortali peccato 137 DISTINCTIO VIGESIMA NONA.
QUiESTIO I. Utruni in nobis requiralur gratia, ut principium activum...142 II. Utrum justitia originalis in Adam fuit donum supernaturale •. • 146 DISTINCTIO TRIGESIMA QUiESTiO I. Ulrum quilibet naturaliter propagatus coiitrahat aliquod peccatum. 151 II. Utrumpeccalumoriginalesit carentiajustitiae originalis ibid.
DISTINCTIO TRIGESIMA PRIMA.
QOiESTlO UNICa. Utrum anima conlrahat originale peccatum a carne infecla.. 153 DISTINCTIO TRIGESIMA SECUNDA.
QUi£STIO UNICA. Ulrum peccatum originale rcmillalur in Baplismo 153 DISTINCTIO TRIGESIMA TERTIA.
QUiESTIO UNICA. Ulrurasolapoena damni debelurpeccalooriginali I54 DISTINCTIO TRIGESIMA QUARTA.
QUyESTIO UNICA. Ulrum bonam sit causa mali 169 DISTINCTIO TRIGESIMA QUINTA.
QU^STIO UNICA. Ulrum peccalum formaliler sit corruplio boni 17 DISTINCTIO TRIGESIMA SEXTA.
QUiESTIO UNICA. Utrum peccatum sit poena peccali 187 DISTINCTIO TRIGESIMA SEPTIMA.
QUiESTIO I. Utrum maleriale peccati sil immediate a Deo 191 II. Ulrum aclus ille sit aDeo, ut peccalum ibid.
662 LNOEX DISTINCTIO VIGESIMA SEXTA. QUiESTIO UNIGA. Ulrum gratia sil in essentia animsBi vel in voluntate...i30 DISTINGTIO VIGESIMA SEPTIMA. QUiESTIO UNICA. Utrum gratia sit virtus 134 DISTINGTIO VIGESIMA OCTAVA.
QUiESTIO UNICA. Ulrum liberum arbitrium sine gratia possit cavere a mortali peccato 137 DISTINCTIO VIGESIMA NONA.