baioDem. Avicennam, quia ipse nec posuit Philosophice nec Theologice; sed principaliter dixit necessarium esse ponere animam, tertium quid a motore conjuncto et separato.
Ad secan- Ad Philosophum, 2. de Ccalo^ dico quod non intelligit quod aliqua anima uniretur coelo in ratione formae, sed tantum in ratione motoris. Idem intellexit Commentalor, 2. Metaphysic.
Utrum sint plures cceli mobiles?
l^ Quod non. Genes. 1. Fecit duo Primani biminaria magna^ et stellasy et po- ^^' suit ipsa in firmamento coeli; igitur corpora coelestia sunt in eodem coelo. ^oo- Item, 5. Metaph. text. 8. Continuum esty cujus motus est unus et indivisibilis secundum tempus; sed ad motum primi orbis inferiora omnia moventur; igitur sunt conlinua; igitur unus orbis. Antecedenspatet, quia motus superioris orbis et inferioris sunt indivisibiles secundum tempus.
Oppositum, si non essetnisi unum conira. coelum mobile, impossibile esset stellas aliquas non semper esse aeque distantes ab invicem; consequens est contra sensum. Consequentia patet, quia si sint in uno orbe, et aliquando plus distent, aliquando minus, oportet illud dividere coelum, vel duo corpora esse simul.
NoTem 6886 cgbIos 8ecundum antiquos. Colligitur iete numeru8 ex distantia Pianetarum inter 86, etad stellas fixas, flzarum ad polnm et motum diurnum, qui non potest esse a stellato, quia babet alium proprium; unde ponitur nonum, quod est septimum mobile. Aiii po8tea invenerunt decimum, constiluentes duo in stelldto. Non loquitur Doctor de Empyreo, quia ratione non scitur. Patres illud ponunt, Baeil. hom. 2. et 3. in Hezaemer. Damasc. lib. 2. c. 6. Clem. i. el 2. Recog. Hilar. in Psal. 112. Athanas. Cbrys. et Theopbjl. in c. 4. ad liebr.
Ad quaestionem. Omnes Astrono- 2. mi et Naturales unum supponunt, steiia non scilicet quod non est ponenda stella 01^8^0"^; moveri, nisi ad motum orbis, in '"^ ™°^°- quo est; aliter enim vel esset vacuum in orbe, vel coelum esset rarefactibile et condensabile, quia slella egrediens de suo proximo continente in aliam partem sui divideret partem orbis, vel simul esset cum illis. Et ex isto sequitur quod omnes duee stellffi, qusB quandoque magis distant ab invicem, quandoque minus, habent alium orbem, et alium.
Secunda propositio, quem supno-Nuiiasieiii nunt, est, quod non est stella aliqua LIBRT II.
Seplem orbes unde DOti.
Slellnrum quaedaoi flXJP, ct omDes ia uuo orbe.
3, Unde colligitur nonuni coBluui quin possit deprehendi per instrumenta; nec eliam locus stellse in signis, ut patet per PtolemaBum diclione o. Almarjesti, cap. 1. et prci[}cipue per armillas. Sed notum est per ista instrumenta, tantum seplem corpora cddesUa sic se habere, quod aliquando distant inler se; et respectu aliorum; igilur tanfum sunt septem orbes deputali septem Planelis erraticis, quia Aristoleles 11. Melapli. dicit quod non est ponendus orbis, nisi gratia lationis alicujus astri; igifur lot sunt cocli, quot sunt PlanelfC. Xon oportet igitur ponere ccBlum, quod non deprehenditur. per stellas.
Ullerius oporlet ponere orbem sphcTJW stellarum fixarum, qua^ ponuntur omnes in uno orbe, nam stellffi semper sunt in eadem propinquitate et distantia. Patet enim perfiguram: Si tres stella3 faciunt triangulum in coelo, ita facient in eeternum, ideo convincitur quod in uno orbe sunl.
Praeter istos oportet ponere coelum nonum, licet Aristoteles primo de Coelo^ hoc non affirmavit, non tamen negavit; tamen ratione convincilur hoc, quia unius orbis non est nisi unus motus primus, licet orbes inferiores habeant varios motus; sed coelum stellarum non potest moveri tantum motu primo diurno, qui est motus primus, 8. Pliysic. uniformis ab Oriente in Occidentem; igitur oportet quod ille motus sit primus motus orbis, ut noni. Quod autem motus ille uniformis non sit semper motus sphcercne octavae, probalur quia per instrumenta deprehenditur quod aliqua stella fixa aliquando magis distat a circuloeequalionis diei, et a polis in mobilibus simpliciter, aliquando minus.
Item, eaedem stellse aliquando magis distant abintersectione yEquinoctialis et Zodiaci, aliquando minus, quod non facit aliqua pars orbis moti isto motu uniformi.
Contra Aristoteles dicit duodeci- 4. mo Metaph. quod non oportet po- orbis po- ,..,.,...nitur granere orbem, nisi gratia lationis as- tiaiationis, trorum; igitur non oportet ponere orbem motum, nisi propter motum astri in eo.
Dico quod ex molu astrorum deprehenditur talis orbis, non tamen est necesse ponere istum orbem gratia lationis alicujus astri existentis in ipso, sed gratia lationis astri alicujus orbis; et etiam oportet ponere gratia omnium motorum, quod sit aliquid primum motum. Nunc autem deprehenditur istas stellas cum motu uniformi diurno habere motum lationis, secundum quam magis et minus dislant a polis.Equinoctialibus, et similiter motum lon- steii® ' DUDC maeritudinis habent, secundum quem pifl Qupc Ccedem stellse magis et mmus dis-iaaiapotanta capite Arietis et Librae immo- nociionabdi, quod non neret per motum di. unius orbis; ideo oportet ponere alium orbem, cujus accidens proprium sit motus diurnus uniformis.
Sed discrepant hic Naturales ab 5. Astrologis de motibus Planetarum, et de orbibus, nam apparet Planetas sensibiliter moveri conlra raptum primi orbis, scilicet ab Occidente in Orientem, cujus probatio est; nam eslo quod aliqua stella sit conjuncta cum Planeta quantum ad aspectum in una nocte, in sequenti vel pluribusnoctibusapparebitdistanlianota- DIST. XIV. QUiESTIO II.
indecon. bilis illius PlanetsB a stella versus ilfmimlOrientem, ex quo convincitur quod [^"'Pliinet® molusestadOrientem. Sed orbis. yipuQi git ifa secundum veritatem, quod scilicet orbis Planetae volvatur ab Oriente ad Occidenlem, vel [tanlum hoc sit secundum apparentiam, dubium est. Alpetragius tamen in suo libro intendit salvare istam apparentiam, ponendo omnes orbes rnoveri ad unam partem, scilicet ad Occidenlem per motum proprium, et hoc^ per duas propositiones.
6. Prima propositio est ista, quod nf.iiiio ne- jnotus corpoTum inferiorum subjiluojpiaDe-ciunlur motibus corporum supemoium riorum, et ideo motus omnium spnaerarum inferiorum sunt tantum ad eamdem parlem,cum motu sphaeree primce, qui est ad Occidentem uniformiter.
Secunda propositio est, quod omnis virtus in remotiori debilius operatur quam in propinquiori, et ideo virtus motiva sphaerae primae,quae est ad Occidentem, uniformiter in orbe proprnquiori causat motionem Occidentem fortiorem et velociorem, in orbe vero magis distanti debiliorem et tardiorem; et ideo Luna ab ista volocitate diurni deficit, quia primus motus diurnus fit in die naturali, alii orbes incurvant istum motum unde Luna per tredecim gradus Zodiaci deficit versus Occidentem a motu orbis primi; et ideo vocat Alpetragius istos motus orbium aliorum a primo, motus incurvationis, el sic videtur procedere in suo discursu, cum tamen non faciat secundum veritalem. Et de isto bene dicit Linconiensis j9nmo capitulo sui • Computiy eum niti conjecturis.
SCUOLIUM U.
SCUOLIUM U.
Putat Doctor coQlra Alpetragium et Aristotelem cum cornmuni, ponendos esse orbes excentricos, id est, non ejusdem cenlri cum mundo, et in quolibet Planeta, ut eyitetur sectio, penetratio et vacuum, ponendos esse tres orbes, quorum superior, secundum convexam^ et inferior secundum concavam, sunt concentrici, secundum alias duas, excentrici mundo. Medius aulem orbis, qui differens dicilur,.sub utramque superficiem, est excentricus mundo, sed concentricus superHciei concavs? superioris, et conveTffi inferioris; et juxta haec saivatur elongalio Planetarum sine sectione, penetratione vel vacuo. Vide Gguras apud Doctorem in Oxon. quaest. 2. Pro inlelligentia hujus^quaestionis, oportettotam materiam de sphaerA scire.
Sed est alia apparentia in coelo de motu Planetarum accedendo et recedendo a Zodiaco versus polum ad Septentrionem vel Meridiem, et vocatur motus latitudinis. Istum motum salvant Astronomi moderni per epicyclos, ut patet describen ti theoricam Planetar u m. Alpetragius tamen in libro suo sequens Aristotelem et Commentatorem, 2. Co^li et Mundi^ qui negarunt epicyclos, vult salvare isturn motum per egressiones polorum brbium PIanetai;*um, a polis orbis signorum ad Aquilouem et meridiem. Sed alius motus apparet in Plainetis, scilicet motus elevationis et depressionis, nam certissime convincunt Astrologi diametrum visum alicujus Planelae crescere et decrescere. Est autem diameter, illa pars quam nobis occuItatSoI, vel alia stella, cum interponitur inter visum nostrum, et illam partem coeli; illud maxime probo per eclipsim Lunae. Nam compertum est quod Luna et Sole existentibus in eadem distantia anobis, scilicet a capite et cauda Draconis, 7.
Ao ponendi epicycli, ad acces- BU8 e l rece.«8U8 Planetarum.
Quid diameter.
DemoD- •tratur aecessus Lunee ad tertam.
causatur inaequalis eclipsis sive secundum quantitatem, sive sit eclipsis partialis et particularis, sive secundum moram, si fuerit universa-PonendoB n^ ^[yQ totalis; quod non esset, nisi cioi. Luna vel Sol essent propinquiores terrae in uno tempore quam in alio, ut Luna videlicet caeteris existen tibus paribus; lamen eclipsis major non est, nisi quia Luna est in majori latitudine umbrae, ut videtur lunc,quam alias. Sed hoc est impossibile, nisi per majorem accessum ad terram in uno tempore quam in alio, et ideo coacti sunt Astronomi ponere orbes Planetarum excentricos et epicyclos; et de Marte apparet etiam quod sit alterius quantitatis. 3^ Aliquando tamen Alpetragius credidit oppositum. Et Commentator. 12. Metaph. dicit se quondam in proposito habuisse salvare omnia ista, absque hoc quod ponantur orbes habentes aliud centrum, quam centrum mundi, sed in senectute sua omnia desperavit. Sed Aristoteles in de Ccelo et Mundo^ nititur probare excentricitatem, quia vel esset vacuum, vel oportet stellam findere orbem. Et Alpetragius in principio sui libri dicit quod excentricitatem in orbibus coelestibus abhorret natura. Sed Alpetragius per incurvationem et exitum polorum non potest salvare motum elevationis et depressionis, sed tantuni ArUtok.de.per exccntricos. Ideo Aristoteles c«!pta8 in *^ c«!pta8 in *^ negando male intellexit excentricos, quia coiorbes. quod pouitur totus orbis Lunae excentricus, et moveatur excentrice, hoc est impossibile, tunc enim necessario relinqueretur vacuum, si orbis superior sit concentricus mundo, vel stella fmdet orbem. Sed aliter possunt bene poni excentrici secundum modum ponendi Astronomorum, qui ponunt circulum deferentem excentricum moveri in quodani concentrico, ita quod connexum unius sit excentricum ponendo quandoque excentricos, sicut patet scienti theoricam.
Ad primum principale, dico quod Ad privocatur ibidem coelum totum, quod cipa^e!" est supra regionem elementarem, usque ad coelum Empyreum.
Ad aliud, dico quod alius est mo- Ad secuntus orbis superioris et inferioris, quia non simul complent circulum suum, sive hoc sit per defectum virtutis motivse, sive per proprium motum contraraptum firmainenti.
QUiESTIO III.
Utrum stellse aliquid agant in inferioral Quod non, 7. Physic. text. 8. et 9. ^ Movens et motum sunt simul; sed Argament stellae non sunt simul cum istis infe- p"°"°™- rioribus.
Dicitur quod agunt in medium, et inferiorasuntsimul cum medio.
Contra, coeli sunt intermedii interstellas, et medium eoelumnonest susceptivum peregrinarum impressionum.
Item, a causa determinata nihil secundu contingenter evenit; sed si stellae agunt ex necessitate naturae, igitur in inferioribus nihil contingenter evenit.
°i DIST. XIV. QUiESTIO III.
Tertium. IteiT), si aguot io inferiord, aut igitur per inotum localem, aut per aliquam formam permanentem substantialem vel accidentalem?Si primo modo, cum motus sit forma fluens, secundum opinionem veriorem, ut vult Commentalor 3. Physic. igitur ubi esset forma activa; consequens est falsum. Si secundo modo, igitur possent agere in inferiora, etsi non moverentur, quia quamlibet formam permanentem quam nunc habent, tunc haberent. <^atrt Opposilum, Genes. 1. Suntinsigna et temporay etc. et exponiturde qualitate aeris; igitur stellae faciunt ad serenitatem aeris.
Item, 2. Physic. text. 26. Homo et Sol generant hominem.
Item, jonmo de Generalione text. o6. accessus et recessus in obliquo est causa perpetuae generationis.
Item, si non haberent aclionem in inferiora, non esset molus necessarius eorum, vel si essetaclio totius orbis, et non stellae tantum, frustra moveretur orbis, cum sit ejusdem rationis in omnibus partibus.
Primam diclom: SUUx agunt in elemenla generando et corrumpendo. Secundum: Fluxui tl refluxut fit a Luna. Ita Basil. cit. Amb. 4. Ilexaem. c. 6. Arisl. 4. de part. animal. et alii citati io Ozon. bfc Scbol. num. 5. Tertium: Causanl varias impressionest etsi de his Astrologi eertiludinemnon habeant,\'ide Conimbr. 2. de Coelo, cap. 3. q. 9. Quartam: Causant metalld. Xla Conimbr. Vide lliranduiam lib. de ccelo, cap. 38. et 39. Zimaram Tbeorem. 45. Moneo qavBtionem istam bioc translatam ad scriptum OxoDiense.
2. Ad quaestionem dico quod stellae G«*nuo agunt in inferiora, scilicet in ele- ^?B^ roenla, et in ea qu^e sunt in via ad mixtionem, et in mixta insensibilia ta suiiaseu inanimata, et etiam in mixta '^""* sensibilia, sive inanimata irrationalia. Primum patet primo quod agunt in elementa quantum ad generationem et alterationem, quia approximato Sole magis intenditur virlus elementorum superiorum, et debilitalur virtus inferiorum; recedente vero, accidit e contrario, et ideo alterantur, et tandem corrum; puntur, et alia generantur, Et apparet manifeste de aqua, quod minor est in aestate quam in hyeme.
Dices, ex mille pugillis ignis non objecUo. fit nisi unusterree; igitur genitum minus replebit de loco; igitur nunc erit vacuum'; vel cum generatur corpus majus, erunt corpora duo simul.
Dico quod cum Sol accedit ad. Soiutio.
unam regionem, recedit a regione icm locum opposita, et illuc accedit Planeta erementa frigidus effective, et tunc ibi crescit ■®™p®''' tantum quantum alibi decrescit, ita quod quantum ad totalitatem, aequalem locum occupant elementa semper. Vel potest dici, quod est aliqualis rarefactio, licet non semper tanta, quod istud solvetur tantum per rarefactiohem et condensationem.
Agunt etiam in elementa, quan- 3. tum ad loci mutationem, quia im-Defiuxaet ,. refluiu pressiones ignitae moventur circu- maHs an a lariter sicut coelum, et habent mo-qaSmodo. tum irregularem, secundum quod approximantur ad diversum Planetam; sic enim stella dicitur aliquando magis appropinquare uni quam alteri. Similiter stellae agunt in inferiora, ut in aquam, quia fluxus maris et refluxus non potest salvari, nisi attribuendo hoc Lunae, quia uniformiter sequitur fluxus et refluxus Iq bracbiit maris fla- XU8 et reflUXUS DOD uDiformeB.
Quse causa duplicis fluxus per diem.
AstracausaDt iolpressioDes.
Solus Adgelas novit motum Lunee, quia sicut Luna in vigenli sex horis complet cursum,et in aliquantulo minus, sic mare Oceanum regulariter quantum est ex se, quia semper aliquis tumor in mari correspondet centro Lunae, ita quod per lineam perpendicularem opponitur, et semper tenet se conlra centrum LuucB, ita quod mare est ibi majoriselevationis, ettunc currit naturaliter ad locum inferiorem. In locis Borealibus est prior elevalio, et tunc aqua refluit ad locum humiliorem. Hoc tamen non ita uniformiter apparet in brachiis maris, quia propter strictitudinem loci impeditur, ne possit esse sic regularis fluxuset refluxus.
Sed quffi causa est quare sunt duo fluxus, antequam Luna compleat universum cursum? Dicunt aliqui Astronomi quod dividenda est aqua per quartas, et Luna habet eumdem situm in una quarta, et in opposita quarta, quia in una semisphaera primo projicit radios non perpendiculares, et quanto magis accedit ad perpendicularitatem, tanto magis mare elevat se, ct tunc ponunt quod per radios reflexos causatur isla elevatio in una quarta, et in opposita quarta per radios perpendiculares.
Secundo, dico quod stella^ habent actionem in impressiones, quia omnes vapores elevantur per calorcm incorporatum, et habent varios motus secundum varietatem stellarum, quibus appropriantur; et tunc si tanta sit virtus impressa, elevat ipsum ad talem locum; si tanta sit virtus impedientis in tali silu, causatur talis impressio.
Dices, igitur Astronomi non judicant quod debet esse pluvia et quan- certo muta et in qua regione. Dico quod qui reDitati?,ei scitet speculativam et practicam, p*"^'®-perfecte posset hoc judicare, nullus lamen hoc scit. Sed quilibet Angelus novit naturaliter, quando erit pluvia et quanta et in qua regione, quia novit ubi concurrel tale impe-, diens, ex qua virtute generatur ventus ad deferendam nubem ad tantam distantiam, nisi impediatur per miraculum, quia miraculorum non habet notitiam naluralem.
Tertio, dico quod astra agunt iw^/antme^ mixta inanimata, ut generando mi- ^*^**- neras, in tali regione aurum, in alia argentum, cujus causa non potest esse terra tantum, nec aliqua alia, nisi corpora coelestia.
Astra agunt in animata et animalia, generando qualitales convenientes vel disconvenientes cis; item in intellectum mediante organo, unde Lunatici (\\cX'\; nunquam tamen necessitant voluntalem. Vide Conimbric. 2. de CgdId, cap. 3. q. 9. Ad ult. quod astra agunt per suas formas substantiales et accidentales, et non per motum, unde cobIo stantc agerent. Est conlra D. Thom. q. 5. a. 8. de potentia, de quo Doc- Quarto, dico quod agunt in plan- 3. tas, in animalia, et in homines alterando, et ideo possunt intendere qualitatem convenicntem uni extremo, vel excedendo, vel deficiendo, vel respectu alterius extremi. Et f^Htudo sic possunt disponere quantum ad ™^arum sanitatem et a^gritudinem, ut quantum ad proporlionem humorum, et sic possunt alterare corpus animatum, ita ut sit indisposilio anima^, et tunc accidit mors. Possunt etiam agere in organa, inlendendo qualitatem ad gradum debitum, vel remit- DIST. XIV. QU.ESTIO III.
6i iQuiiecioi lendo. Et ideo dicitur quod intellenSiin ctuscorrumpitur corrupto quodarn bMtic/" ''^^^^*^''^ in nobis, et sicLunaticialiquando pejus disponuntur, aliquando melius. Sed idem videtur de organo appelitus sensitivi, quia magis disponuntur aliqui ad appetendum hoequam illud, tamen voluntas est Tfmereju. merc libera. Et ideo quamquam aptroDLdepelilus sensitivus inclinet ad unum, ZZit potest voluntas eligere contrarium, d^pefldeDi qyj^ nulla stella, nec aliqua creatura potest causare effective actum in voluntate, nisi ipsamet. Et ideo temere judicant Astronomi prognoslicando talia et talia, quod in tali conjunctione Planetarum erit bellum, in alia conjunclione erit pax; similiter, si dicatur quod nati in tali conslellatione erunt luxuriosi necessario. Sed prona est voluntas ad volendum illud ad quod appetitus sensilivus inclinat, ideo ut in pluribus sic evenit, ideo dicit quidam, si vis esse Propheta, semperprophetiza malum, quia illud frequentius evenit. Nani dicitur Genes. 0. quod cnncla cogitatto hominis inlenta est admalum. EtEccles. 1. Perversi dif' ficile corriguntur^ et stultorum infinilusestnumerus. Tamen illapronitas non necessilat, quia omnes slella* melancholicae conjunctfle, vel iracuiidce effective non plus inclinaut appetilum ad bellum, quam possit vehemens laesio pra^sens; nec omnes possent tantam delectalionem causare, quantum delectabile vehemens sensatum, et tamen utrumque vincit virtuosus per virtutem. Utrum tanien in generatione aliquam diversitatem causent, vel non, difficultas est. 6. Ad primum principale, dico quod agens in distans agit primo in me-:Adargnm. dium, sicut patel de visibili respectu prfncTpau. visus. Et cum dicilur: Coeluin est J^i^r^'**!;": intermedium, et non est capax pe- nuna ei regrinarum impressionum, dico quod licet non sit capax ejusdem rationis, est tamen effectus alicujus alterius rationis, sicut piscis in rete, ut dicit Commentator seplimo Pliysicorum, causat motum, et slupefacit manum, et non rete, quia non est capax talis effectus.
Praeterea, quod objicitur in instantia non est verum, quia aliquae partes coeli sunt receptivse luminis, quia sex Planetae, et terra possunt causare umbram in partibus cceli, et illae partessunt aliquando illuminata^, aliquando non, licet aliquae semper sint radiosae.
Ad aliud, dico quod circumscriplo Quomodo quolibet libero arbitrio, Dei, Angeli ad°utnfmet hominis, nihil contingenter ad iiJ*fDfI?io-* utrumque evenit in inferioribus. Et "*^"®-ideo pluvia, et aliae impressiones naturaliter contingunt in parte determinata, et tempore determinato, et ista potest Angelus naturaliter scire, quia ita bene novitcausam necessario impedientem, sicut permanentem, et omnes causae et concursus possunt sciri naturaliter ab Angelo.
Dices, igitur nihil contingenter eveniret in medicina, quia tali temporealis Planetajuvabitnaturam determinate, alio tempore non, et tunc frustra daretur medicina.
Dico quod non, quia licet natura ^^e<^»ci sit prmcipialius sanans, tamen me- tronomi», ...11 «i '1 • i_.. multos ocdicina adhibita in hora convenienti cidunt. potest eam juvare, ideo qui nesciunt Astronomiam. multos occidunt, et si scirent, possent adhibere tempore conveniente. Tamen in casu neces- aspicerent, et majorem, quia manus sitatis non potest medicus expectare mota per flammam minus patitur, tempus electionis, quia minus ma- quam si quiesceret, et sic esset, si lumestadhiberemedicinamtempore flamma esset mofa, et manus quienon debito, quam interim patien- scens, ideo motus solum adducit tem mori. generans. Unde sicut latio ignis Afamr ^^ aliud, cum queBritur per quid non gignit lignum, sed adducit ^J^^J*^*^^ agunt in inferioria? Dico quod non ignem ad passum approximatum, feriora,H- per molum localeni, quia ibi non sic ex alia parte, nec frustramove- Btaret. cst causa formae absolutse; et con- tur, quia aliter haberet aspecium cedo quod si astra stareBlj^ haberent tantum ad unam partem, et tunc eamdem virtutem activaro^ quam alibi nihil generaretur. nunc habent super partem, quam DIST. XV. QUiESTIO UNIC.
DISTINGTIO XV.
Ad priaiffl.
QU.ESTIO UNICA.
Vtrum maneant elementa in mixto?
Alens. i. part, quxsl. 80. membr, i. arL 2. D. Thom. I. part. quxtl. 76. Ricbard. hic ari. i qu3ssi. 1. O. BoDaveDt. art. i. quxsL 2. Gooimbr. I. de generat. cap, 10. quxtt. 3. 4. Scot. in Oxon. quasst. unic. et 3. Physie. qusest. 2.
Circa distinclionem decimam quintam quderitur primo: Utrum remaneant elementa secundtm substafitiam? Quod non. Genesis2. habetur quod pisces erant producti ex aqua; igitur non manebat ibi aqua, quantum adsubstanliam, quiageneratio unius est corruptio alterius; nec est major ratio quare manerent alia elementa; igitur, etc.
Item, qua ratione unum elementuni maneret, et aliud, et tunc corpora mixta, quae manent in aere, solum quiescerent naturaliter quantum ad unum elementum, et sola elementa violenter quiescerent in elementato.
Item, omne compositum ex contrariis est corruptibile intrinsece; sed qusedam mixta non sunt corruptibilia a causa intrinseca, ut patet de auro, quia non nutritur, nec restauratur; igitur non deperditur pars ejus, cum non appareat sensibilis deperditio per magnum tempus. 2. Oppositum, primo de Gener. text. ^^ 90. Mixtio est miscibilium alteratorum unio; si alteratorum, igitur non Secaadam.
Tertlaai.
Seean* dum.
corruptorum. Similiter, unio esl entium; igitur elementa non sunt entia in mixto.
Ilem, qualitas elementi non est sine elemento, ut patet2. de Anima. Non est tactus in aqua, nisi aqua intercepta, quia extrema sunt humectata. Etiam ex hoc arguit Aristoteles, quod ibi estaqua intercepta; sed in mixlo est operatio naluralis elementi; igitur, etc.
Item, primo de Coelo, text. 7. et 8. TerUiim. Mixtum movetur ad motum elemenii prsedominantis; igitur in mixto est elementum.
Item, secundum Aristotelem lib. Quartam. de juventute et senectuie^ et longi-- tudine et brevitate vitse^ animalia cprrumpuntur ab intrinseco, et dicitur marcedo, etc. igitur intrinsece habent contraria in actu.
Opiaio AvioeDDffi maDcre elemeota ia mixto quoad sQbstaDtiam, remisBis eorum qualitatibus. GommeDtator ait raanere, sed remissa BubstaDtialiter et accideataiiter. Rejicit Doctor reBpoDsioaes ejus.
Ad qufiBstionem respondet Com- 3. mentator 3. de Coelo,text. 67. reci-opiDioAvilando opinionem Avicennae, quod elementa manent secundum formam substantialem non remissam, sed remittuntur quantum ad qualitates; etarguit Commentator contra eum, quia idem est judicium de toto et parte; igitur si potest manere forma substantialis non remissa, qualilate remissa secundum unum gradum, vel duos, pari ralione etiam remisso alio gradu, el sic tola qualitate corrupta elementi, posset substantia elementi manere. opiDio Ideo dicit quod manent elementa laioris. rcmissa secundum formas accidentales et substantiales. Pro se arguit primo, quia elementum est, ex quo componitur res, et manet in re.
Secundo, aiiter sequeretur quod materia prima reciperet omnes formas immediate, ettunc non esset ordo inter formas substantiales respectu materiae. objecUo- Contra se arguil dupliciter, prines coDtra. t^,..• • * Averroem. mosic: Forma adveniens enti m actu per formam substantialem, est accidens, igitur forma mixti esset accidens. Unde dicit quod receptivum denudatur ab omni quod recipit; igitur receptivum formae substantialis nullam habet formam substantialem.
Secundo sic, proprium est formae accidentalis remitti; igitur formse substantiales essent accidentales.
4, Ad primum dicit quodreceptivum Removen- dcnudatur ab eo quod recipit, et ^objeaio" omnes elementares formee sunt ejus- °®'' dem ordinis in substantialitate, non sic respectu forma^ mixli, quia istae sunt alterius et alteriusordinis.
Ad secundum dicit quod elementares sunt formae media^ inter formas substantiales et accidentales, ideo partim conveniunt cum una forma, partim cum alia.
Rejiciinr Tamcn si quis vellet sustinere responBio...
commen- viam AvicenuaB, ratio Commenlatoris non valet contra eum, quia licet idem sit judicium de toto et parte secundum se, non tamen respectu tertii, quia aqua manens aqua, quantum ad aliquam qualitatein, polest remitli in frigiditate et humiditate. Unde oportet dicere quod non posset alterari ab igne, nisi statim fieret ignis; igitur aqua aliquam partem humiditatis polest dimittere et remanere aqua. Non propler hoc sequitur quod totam humiditatem possit remittere, quia aliquem gradum humiditalis necossario sibi determinat, dum manel, licet non determinate hunc, nec determinate illum.
ElemenU formalitdr non manerc in mixlo, probat tribus rationibus, diciintur tamen virtualiter manere proptcr convenieutiam, ut imperfectius ia suo perfectiore. Oslendit non neceesario omnia elementa concurrerc ad mixinm, neque hoc pigni ab elcmentis, quia sic esset a non eote aliquando.
Dico ad queestionem, tenendo 5. oppositum utrisque, quod forma Auciuris substantialis elementi non manet in Eiemeoia mixto, quia nunquam sunt plura?e^nm?xto ponenda sine necessitate; sed non est aliquid in composito, unde posset concludi ignem manere in composito, quia omnes operationes, quae apparent, sunt mediaj. Ad hoc est ratio, forma substanlialis atoma nala est constituere per se.subsislens, sed non estidem per se subsistens, quod est in duabus speciebus alomis; igitur si in mixto essent quatuor elementa, in ipso essent actu quinque supposita subslanliae compositaB, ut quatuor elementa, et mixtum.
Item, rationale esl quod quanlitas consequatur compositum, sicut ^^ DIST. XV. QUiESTlO UNIC.
passio subslanlise corpus; sed non scquilur eadem passio plura supposita immediata; igitur oportet quod sint tot quantitates in actu ibi, quot elementa, et func erit juxtapositio elementorum, et non mixtum.
Item, apparet quod mixtum corrumpitur in unum elementum, ut lignum, in ignem, et ex uno elemento potest mixtum generari, ut habelur ex Scriptura Genes, i. igitur est talis incompossibiiitas inter mixium et elementum, sicut inter terminum a quo, et lerminum ad quem^ accipiendo terminum a quo^ pro eo quod est annexum privationi, ila quod in eo necessario est privatio termini ad quern; igitur non sunt simul in eodem.
6. Quomodo igitur manent elementa caIot me- in mixto? Dico quod sicut necesse \no^t\ est convenire medium ejnsdem geeiuemis. jj^^jg ^^^^ cxtremis, sicut vult Commentator, quod calor medius componitur ex extremis, et tamen est simplex, ita quod non plusest ibi res et res, quam in extremo; sed pro tanto dicitur componi ex extremis, quia est ibi convenientia cum extremo, qualis non est extremi cum alio. Sic elementa manent in mixto, sicut in materia communi, sicut qualitates extremas in medio.
D^njenu Undc Aristolelcs quamquam vide- ' rtaaiiter, tur vclle contrarium, magis videtur CBoPhf- iotenfio sua pro ista parte. Dicit forma generati, et potentialior forma elementi ex quo. Et cum dicit quod nianent elementa, subdit, salmtur enim virtus eorum; ideo magis videtur ponere, ipsa manere in virtute quam secundum formas proprias.
ToM. xxui.
Ideodicoquod nunquam est necesse quod generetur mixtum ex quatuor elementis concurrentibus, etiamsi concurrant per virtutem divinam, vel qualitercumque, nunquam ex eis generalur mixtum. Sed materia tota fit sub forma mixti, et eodem modo fieret, si tota illa materia preefuisset sub forma unius elementi. Nunc autem si conveniant elementa quatuor, impossibile est quod corrumpant se mutuo, quia sint duo, A et B^ corrumpentia se Quatuor mutuo, in isto instanti in quo i!?ciSuDt corrumpifurab.4, oportet A esse, ^^^^Zl aliternihil esset corrumpensin actu; ®® ™"^"°-igitur in isto instanti non corrumpitur A 3 igitur si in alio, a B corrumpitur Ay nihilo actu manente, adhuc impossibilius est quod corrumpendo se invicem generent mixtum, quia impossibile est formam mixti esse inductam ante instans corruptionis elementorum; igitur in illo instanti inducetur forma mixti ex nihilo agente.
Praeter hoc necesse est agens esse aeque perfectum cum producto; nullum elementum, nec quatuor simul, sunt aeque perfecta cum mixto; ideo dico quod aequaliter manentquatuor elementa in mixto, si generetur ex uno elemento, sicut si generetur ex alio mixto.
Ad primum principale, cum dici- 7 tur, est unio alteratorum, verum est, Ad priquse fuerunt alterata, et nunc cor-^^^^otSm" ruptorum. Et cum dicitur, imio est ^®°'"- entiiwij verum est virlualiler entium, quia mixlio est generatio mixti. Unde sicut dicitur quod vegetativa et sensiliva uniuntur in intellectiva, et in ruborc albedo et nigredo, non tamen manenf ista in Ad Becundam.
Ad teriium.
illo, in quo uniuntur nisi virtute, sic est de elementis.
Ad aliud, dico quod non apparet qualilas naluralis elementi in mixto, sed differens specie, perfectior tamen, sicut patet primo de Anima^ de calore ignis et mixli animati, quia inanimata non augmentantur proprie, nec nutriuntur, nec calor in carne generat ignem, sed alterat ad carnem generandam, tamen aliquee operationes apparent esse communes mixto et elemento, vel similes in aliquo gradu.
Ad aliud, dico quod si elementa essent actu in mixto, sequerelur quod motus esset magis violentus, quam naturalis secundum molum elementi pra^dominantis, quia mixtum moveretur violenter quantum ad tria elementa. Dicitur enim praedominium propter convenienliam istam, quam habet in motu locali cum tali elemento, ethoc est quantum ad tales qualitates.
Ad aliud, cum dicitur animalia corrumpunlur ab intrinseco^ manifestum esl quod hoc non est, quia ibi sunt contraria elementa in actu; nec etiam quiatale medium componitur ex extrcmis virtualiter, quia non magis rubor corrumpit se intrinsece, quam faciat album vel Corruptio nigrum. Sed in animalibus accidit ex dupiici coHuptio ab mtnnscco duplici de causa:Primo, quia habent partes organicas oppositarum complexionum, et hoc competit eis ex perfectione; et islae partes alterant se muluo, et quando una pars alteratur in tantum quod vincitur, in illa causatur infirmitas, si non sit pars principalis, vel mors, si sit principalis; et non accidit illa corruptio ex 8.
hoc quod in corde sint ignis et aqua corrumpentia se mutuo. Secundo, accidit corruptio in quacumque parte recipiente nutrimentum, quia ibi suntqualitates virtualiter contrariae, quia calor naturaliter consumit humidum, et partes materiales, et sic in exhalando consumit se per accidens, et sic nisi restauretur, moritur, et si reslauretur, tamen redditur impurior, et ideo tandem efficitur improportionabilis animae.
Ad dictum Commentatoris, cum arguit pro se, quod elementum est, quod manet in re, dico quod definitio elementi data 5. Meiaphys. non compelit nisi materise, nam illa manet in re, quae componitur in ea.