Sunt autem et qui vim in determinationibus^ tantum inteili- gant, ac secundum etiam yerbi determinationis extensionem pro- positionem maximam extendunt, hoc modo: si aiiquid prœdicatur de aliquo respecta speciei, et de eodem respecta generis; veluti cum yidere conveniat mihi respec5tu hominis, qui est species api* malis, idem convenit mihi respecta animalis. In respecta vero quamlibet determinationem accipiunt, sive ilia ad verbum sive ad nomen ponatur; ad verbum quidem, ut in prœmisso exemplo, ad nomen vero sic: si est capnt hominis ^ et animalis. Liberius autem nos expediemus, si in maximis propositionibus ad sensus proposi- tarum consequentiarum, quanto magis poterimus, accesserimùs; ut videiicet taii propositae consequentis: si video hominem, video animal, talis inducitur maxima propositio: quicquid videt speciem, videt genus;*vel, si de actionibus omnium verborum velimus agere, ita dicamus: quicquid agit in speciem, agit in genus, quod tantum* dem valet: cujuscumque actum suscipit species, et genus; vei si passiva^ apponantur verba, hoc modo: si videtur ab homine, vi- detar" ab animali, vel talis potest induci régula: quicquid videtur •Fd. i6ov*. a specie, et a génère, vel talis: quicquid patitur a specie^ et a ge^ nere; id est, cuicumque infertur passio a specie, et a génère. Sed notandum est quod si-^ verbi quoque significationem extendimus, non su£Elcit tantum assignatio habitudinis inferentiae, verum et^pi îUa est £aicienda demonstratio qua verbum positœ consequentiae in verbo maximae propositionis includi designemus. Ut cum prsepositœ consequentiae: si videtur ab homine, videtur ab animali, talem indu- cimus regulam: quicquid patitur a specie, et a génère, non solum monstraiidum est hominem esse speciem animalis, verum videri ab eo aliqued subjectum pati ^. Si autem* vel genitivi vel dativi vel caeteri obliqui casus apponantur, qui similiter in determinationc; ve- niunt, et secundum eos oportet régulas apte componere, velut si dicatur: si est caput hominis, est animalis, tali confirmetur régula: ^ €od. part illa, — * Si sopi^evimus. — ' God. vmvm videri ctoh snbpati; quod nequa- qiumi inleUigimus. — * God. sed aaiem.
5ft6 PETRI AB/ËLARDI DIALECTICA.
quicquid est speciei, et geaeri». Yei ai ita proponstur: $i datar ho- mini, et ammalip taiU potest ma;UDia propoaitio ÎQdncï: quitquidfit afiociei, et genéri; mit st ita: n est exaurù^ est em are^j talîs: qiûc- ^uicl constat ex specîe, et geaere; v«d $i ù^xxrmatur ex albedine, et colore, uU»: quicquid informattir apecie, et génère; et ex his qui- dew cœtera» <{uoque ia determiaatîone régulas aperte cenVeait se- cundwn proposifaa consequentias ordinare.
Simt tamen ncnmulli qui bas abhorreant maximas proposîtiones in quibus ueqice de pra^icatioae vel remotione ueque deconsecu* tio&e agatux. Sed si ad iata semper yellzit respicei;e, quid dixerînt îu istis consequeuttis: it domas est, paries est, si pater est^jihm est, iu qaibus totum velreiativum vim îufereAti^ tenet? Si esim dtcatur: quieqiiid prœdicatur de toto, et de parte, quicquid de^ uao reia- tivorum, et de altero, nibil £sdsiuâ. Gum eniia domus ait domus^ U09 est paries domu», vel cum pater ait pater, m>n neeesse est esse patrem et filium. Amplius ai ad [medkati<mem vel consecutîo&em omnes velint reducere régulas, multa inoonveaientia oontingeat. Non eiH autem praetereundum illaa deternûnatiûnes cassas et inutiles esae^ qusB a quibusdaxn soinus eruditis maximia propositicmibus apponuutuc superflue, quasi iategri^ vestioieatis panniculi quidam asauantur. Quas quidem in bis Introductio^ibus quas ad parvulcoiun i^itutionem conacripsimua ', nos posuisse meminimus, veluti cum dicimus: de quocumque praedicatur apecies vere et affirmative sine modo, et^ de eodem praedicatur genus eodem modo; vel cma dici- mus: quicquid infert antecedens in vera conjuncta naturali eonse- quentia affirmativa, infert et consequens. Quas quidem omnes superfluas viderimus, si maximœ propositionis sensua ceoAe peusa^ verimus et consequentiarum sensus quibus inducuntur eae^ aecepe- rimus. Ac priu^ de ea quam prasmiaimus agamua, qûae erat bijyus- modi: si ^>ecies praedicatur de aliqup, et genua de eodem; aepri- mum quompdo^ prœdicuri conveniat.aceipi videamus. Tribus autem PAaS TERTIA, TOPI€A. 367 modis f^rmdiùari soBiîtiir; uio quidem weimd«m enaniiatioliefii Yooaibiiloniin ad se iuiôeem in asosthictxoaei, dnobus vero secum^ dum rerum ad se inhaereiUsam, znt cum videiîcet w enentia odimrél sînrt imÂGna matemto, «ut cmiri ahènmialtari Mcnridirtai adjaceû* tiam adhasret, ut fonoa materiA Ae seeunéa» quidem eniitttiâlîo^ nem omma enuntiatâo cat^^iîca tam -vera -^uani. faisa, «am affirma^^ trva quam negaliva, prasdieatii]» et siili^tiim haJoiepcrdicftur, teltrt etiam ists: onaus homo Bst làpis^ nuibu honiù est hpU. Hanc afulem ]»i»di<:aticnieai m Topîds finsBMtliîukinoiUrtrat \ c«itla«Mdo imnieia, id esl voeem signâficativaib incoâij^lëxam, de oraiion^, 'ino^ ^xra-^ tkmeœ de nôomne vel 4e cvitiene praedicarî ostendit ) et de boc quidem pr^ddcHtoet subjectoptoposhioecmjangit^ Sed non de his îu profNWtione agitur^ s«â de fanedwatiçne tatitum rerum, illa acilioet aolum quae xn eâs^irtia^ qux verbd aubstantîvo etprimîtur, çobaîitat^dîeut iiiiibsDorCallegocîoQrum syHogisinoruin ostendimus^. Taatuih itaque pirmdicari iUaid accipii»oa quaBtum si hoc iilud esse diceceinus:, tantom per remmeri qoautuiki per nm esse: AHoqum partes régulas sensam pailâum pciipdsîte <;0iigequenitâas^ sièut opot^ tel» non eoatijierent. Cum itaque per pr^dîearr, esse ocaipiaitius^ superflue vèâ vero vel a^muOme a{^i»mtur. Quod enitn 6St aiiqoid, vere est ilh^l) affirmative autem «tiuartiatioms est determinatio, quia taatuœ in vodJMs coimstit affirmatio sioat et modi vei dêtep- minationis oppositio. Modus enim vel determinatio tantum vocum sunt designativa quae solae moderantur vel déterminant in enuntia- tio&e positae. Vei si etiam ad rerum inhserentiam bas omnes deter- minationes nitamur reducere, superfluum tolum esse convincitur, çum propoaîte censequentiaft sengum^ quœ nuUas kabet detemûna- tiones, maiima propositio, simpliciter qut)qUe prolata» recte de- monstre!, bfec scUicet: si â^ecies pr^iediciMiwr de aliqua^ et gfinus, id est: aï dLiqûid est specîes, et genus quodlibet ipsi^s; veluti si est nomo, est animal, et corpus, et quodHbet insuper bpminis superius. Cum autem in consequentiarum partibus modi ponerentur hoc 3d8 PETRI AB^LARDI DIALECTICA.
modo: si est homo, neeessario et animal, necessario et in maximis propositionibus, ut et aliœ^ determinatioaes, non reiinquHur, acsi dicamus: cuicumque species necessario iûhaeret, et genus, vei cui- cumque potest inh^erere, similiter. Patet itaque nihil în maximis pro- positionibus esse determinandum quœ simpiicibus famidantur hy- potheticis, ut suntillae quœ de prœdicatione sive subjectione agunt. Sed nec in iliis quœ in prœpositis, quœ scilicet de antecessione vei con- secutione agunt, si videiicet competenter intelligantur, etinessen- tiarum demonstratione antecedens et consequens accipiantur, sicut in praepositis consequentiis. Nihil itaque abud^ in antecedere hoc ad iilud vei inferre hoc iliud accipimus, quam si hoc est, iilud esse. In- ferentia vei propria antecessio non est in conjunctione conditionalis, ut scilicet idem sit antecedens quod inferens, vei consequens quod iliatum. Sic itaque quod dicitur: quicquid infert antecedens, et consequens, accipe: quidquid infert inferens, et illatuin. Quod autem antecedens et consequens in disjunctis quoque Boethius acci- pit', non ad rerum essentias, sed ad enuntiationum constitutionem respexit. Si enim sensus disjunctarûm pensemus, non sensum primée propositionis ad sententiam antecedere viderimus, sed id quod dividens prioris'dicit ad id quod secunda pars proponit; quod ex resoiutione disjunctœ dignoscitur; ex qua etiam resolutione hypo- theticse, id est conditionales disjunctivœ quoque sunt appeUat».
De loco a substaiitia.
[Cf. Boetb. de differ. Topic, pag. 866. Locum a substantia per definitioDem et descriptionein constitui, presertim aatem per definitionem. Definîtionem ad definitum secundum quatuor modos antecedere, sciiicet: i* De quocumque praedicatur definitio, prsedicatur quoque definitum. a° A quo- cumque removetur definitio, removetur quoque definitum. 3* Quicquid pneditator de definitione, de definito quoque pnedicatur. d** Quicquid removetur a definitione, a definito quoque removetur — Primum et tertium modum non necessitatem babere; definitum enim definitione aequari, non lotum contineri; itaque non idem prorsus definito et definitione designari. — In looo a definitione, definitionem rei. non vocis accipi; unde in consequentiaderebus,'non de vodbu^agiprobatar. Deinde quomodo, etiamsi definito omnino adsquata sit definitio, iocus tamen non ab eodem, sed a definitione sit. — Initium tantummodo omisimus. ] ' Ut et aliœ ex conjectura supplevimus; alm nimirum determinatioiies a possibîli et a çontingeDti. — • AUud supplevimus ' Cf. Boeih. de differ. Topic, pag, 874- ...Non* itaque animalisad rationaktatem et mortalitatem conjunc- ' Fol. 161 r^ tio hominis substantiam quamper se non facit^ per se non exigit. Ciim tamen hsectria ad constituendum hominem non sufficiunt, siifiiciunt tamen ad diffiniendnm. Si enim vel bipes vel gressibile post ista in diffinitione poneretur, superfluitas in constructione judicaretur, cum ilia per se hominem aequali diffinitione déterminent. Quicquid enim homo est, animal rationale mortale est, et e converso. In rei tamen constitutione nihil Deus superflue posuit. Cum véro in rerum con- junctione superfluum nihil existât, in constructione tamen nominum potest notari superfluitas. Sed si tamen diffînitionem daré velimus quae totam hominis substantiam exprimat, non videtur superfluum omnes apponere différentias, ac si sic diceremus: homo est animal informatum rationaiitaie et mortalitate, bipes, gressibile ^ etc. Si vero ad œqualitatem tantum tendamus, sufiicit talem diffinitionem componere quae ad diffinitum converti possit, secundum quidem actum rei, non secundum naturam. Ita enim in actu modo côntingit quod nullum animal rationale et mortale simul informatum reperi- tur prster hominem; nuUa tamen id natura videtur exigere. Has itaque diflinitiones quae totam rei substantiam non exprimunt, non necesse est ita ad diffinitum antecedere sicut consequi. Consequi vero idem necesse est quod et singula ejus membra consequantur; si enim homo est, animal est, sive rationale sive etiam mortale; unde et si homo est, est animal rationale mortale; sed non convertitur. Ne- que enim in diffinitione hujusmodi tôta diffiniti vocabuli significatio clauditur. Unde cum in antécédent] consequens non claudatur, ne- cessaria non potest esse de diffinitione ad diffinitum inferentia, si, inquam, sensum diffinitionis secundum significationem singularum partium pensemus. Recordôr enim quia, secundum quamdam dif- finitionis acceptionem, ad diffinitionem ^ diffiniti praedicationem poni concedebam. Dicebam enim eam modo in vi diffinitionis prae- dicari, modo simpliciter in vi orationis enuntiari; et cum quidem in vi diffinitionis prsedicabatur, totam et expressam diffiniti substan- * Cod. pradicathnem.
DIALECTIGA. kq 570 PETRI hBMl^^m DIALrECTICA.
tiam pvsedicabat, et tune ad etfxt diiEnituiia secpii coacedehâtn; et tQtUQi in diffinitioae quod ia diffînito voeabulo mteUîgëbam^ ut yi^ delicet tantumdem diceret animal rationale mortale simrul quantim hooK). Si vero eam tantum in vi orationis prasKlicarem ^ ut videlicel twtum partium significationem atteoderem. quae ad tria m» niitr tunt» in quihus tantum homo non consistit, necessitatem inler^Oh tia^, d^^e^abam. Uiid^ diffinitio cum orationôâ sât sfed^sSy natitram orationis aon potest excedere; sed, sicut omnis oratio ex portibu» suis-suasi) contrahit signi&cationém, ita diffînitio ex suis; alîocpûn dictio videretur^ si videlicet ad significationem totius^.noo partium, respices^emus; unde ab omni necessitate alienam censemus iikun eonsequentiami in qua^ hujusmodi diffînitio diffinitum ponit, quœ quidcgpfi diffînitio licet sit hominis substantise, tamen eara omnino i;K>n exprimit, cum non oinnia illa quae- in ejus substantiam conve* niuntt contineat^. Unde illas qus) substantiam omnino deteraûnasd, ad diffinitun^^ mutuo et anteceduntet consequimrtur, ut est ea qoam substantiae dedimus: res per se existens, id est nulio egens subjeclo. Idem enim prorsus diffinitum vocabulum et difi&nitio notant; homo vero et animal rationale et mortale ad eamdem quidem rem imposition nem et enuntiationentrhabent; sed non secundum idem eamdem rem demonstrant. In homiae enim omnes ejus differenti» debevl inteUigi; in diffînitione vero illa non nisi diKe appoauntur. Licet autemeadem res. per animal rationale mortale et'pep homo. praedi- cetur, quia tamen illam esse diversis modis demonstrant, non esl vera consequentia, sicut nec ista: si est corpus, est coloratam. Licet 'Fol. 161 v\ enim essentia iUa, quœ per coloratum attribuitur, eadiem'^ cum iUa sit qme per corpus ponkur, tamen quia aliunde a ooloi^to quam a corpore nominajtur, &l adjacentia scilicet coloris^, absque quo omt- niuot corpus posset existere, quippe ejus non^ est fandanaeiUnun, o^ni profecto necessitate consequentia illa destituta est. Sed oppo- ni^wr cpiod ubi. eademi: res per utrumque inesse dicitur, non potest * Cod. quihas. — * Cod. non contineat — ' Cod. corporis. — * Non supplevimus.
PARS TËRTIA. TOPIGA. 571 iafersBtia cassari. Idem enhn, quo<^[tio tnodo^ ponîtur, ^e ipsunri necessario ponit*, Verum coioratnm et corpus idem snnt; cum igkur quidlibet corpm sit, necesse est et coloratum esse. Simî* iiter animal rationale mortels et homo klem snnt; si flaque sit animal rationale mortale, et hominem necesse est esse. Sed dicô ffuîe quidem verum est quod si aiiquid inest âlicui, idem itiest eftdem, et quod animal rationale mortale idem prorsus est quod homo, nec tamen ex his sequi ut si quid sit animal rationale mor- tale, sit homo, si propriam vocum demonstrationem attendamus. Si vero magis rei essentiam quam vocnm proprietatem insista- mus, magisque identitatem essentise quam vim verborum atten- damus, profecto consequentiam non recipimus* ut videlicet vei totum in animal ratiimale mortale quod in homo intelligamus, Tel in homine tantum quantum in animal rationale mortale. Nam talis est idem pronominis relatîvi demonstratio, quod in regiik prasdicta poiiitur, ut, ad quodcumque referatur, nopien ejus simpliciter sigiiificationem contineat; veluti cum dicinfus: si est animal ra- tionale mortale, est idem; quod si est homo, est idem, nihil aliud in idem quam in praecedentibus vocibus accipi débet, ac si sic dica- mus: si est animal rationale mortale, est animal rationale mortale; Tel si est homo, est homo. Ubi tamen et animal rationale mortale daraus, essentiam illam quse homo est, praedicamus. Nec tamen ipsa, per hoc nomen homo designata, ad se ipsam per diffinitionem assignata necéssario consequitur, si vocum proprietas recte peu- setur. Unde clarum est quantam vim cum enuntiationibus vocum proprietas teneat; maximeque illa attendenda est vocum significatio quœ prima est, id est quâe in voce ipsa denotatur, et secundum quam ipsa vox imponitur, non ea cui imponitur. Nam et cum diffinitio et diffiaitum ad eamdem prorsus substantiam habeant impositionem atqne cnoiuntiationem, siepe tamen non idem prorsus de ipsa notant. Nani animal rationale mortale secundum id tantum hominis substantÎ4e * Visum est sapplendum esse quoquo modo, aut quidquam ftimile. — * Sic Cod. — ' Non reeipimns eicidit e Gxl.
572 PETRI ABiELARDI DIALECTICA.
datum est, quod est animal informatum rationalitate et mortalitate; homo vero secundum câeterarum quoque formarum differentianim informationem. Quarum îtaque vocum eadem est subjecta res, di- vers» sunt impositionum causs, quœ constnictionum proprietates variant.
Non est autem praetereundum, cum in hujusmodi consequentiis locum a difBnitione respondemus, de quo etiam in maximis propo- sitionibus propositarum consequentiarum agimus, diffinitionem no- men rei accipi. De quo quidem per diffinitionem vocalem agitur, utsit quidem diffinitio tam rei diffinitœ quam diffinientis orationis nomen, active quidem et passive acceptum. Haec autem ratio diffinitionem in rei demonstratione accipi probat, cum a diffinitione locus assignatur, quod in ipsa consequentia tantum de rébus non de vocibus agitur. Falsa ejiim esset quaelibet suprapositarum consequentiarum, si de vocibus ageretur. Nulla enim nécessitas in vocum enuntiatione consîstit, cum, qualibet prolata, altéra possit oratio taceri. Cum itaque dicimus: si est animal rationale morfale vel non est, est homo vel non est, animal rdtia- nale mortale in designatione tantum rei, non orationis, utimur; nuUo enim modo aliter veritatem vel probabilitatem propositae conséquent tiae tenerent. Res illa quœ est animal rationale mortale, de qua in an- tecedenfi agitur, vim inferentise tenet, ac proprie locus dicitur; de qua etiam in maxima propositione agi convenit, quœ ait: de quocumque praedicatur diffinitio, et diffinitum, id est si aliquid est diffinitio, et diffinitum. Aliter enim maxima propositio ^ illius consequenti® non esset, nec ejus sensum contineret, nisi de eisdem rébus ageret; nec ullisim aliter probabilitatem haberet. Quis enim hoc recipiat, ut si aliquid sit ulla diffiniens oratio, sit homo vel non sit, cum vide- ret hominem et illam orationem omnino opposita^ esse, ita ut nihil possit esse homo et illa oratio P Verum res ad se cohaerentiam ha- bent, cum omnino hœc sit illa^ et idem prorsus sînt, sicut die- tum est.
Sed opponitur potius locum ab eodem esse quam a diffinitione, ' Propotitio supplevimus. — ' Cod. appoûta.
PARS TERTIA, TOPICA. 575 quia^ idem ert^ffinitio quod diffînitum, Unde etiam in Topicis ques- tionem de eodem de diffinitione Boethius appellat^. Sed licet tamen idemsitdiffinitio etdiffinitum, sicut animal rationalemortaleethomo, secundum id tamen quod de eis in proposita conseqnentia, non est locus ab eodem simpliciter sed a diffinitione assignandus. Quaedam énim in re ipsa, secundum id quod per.diffinitionem et per nomen designatur, potest diversitas ostendi, secundum, ut dictum est, di- versam vocum enuntiationem, modo quidem secundum id quod tan- tum^ animal rationale mortale accipitur, modo vero secundum id quod cum omnibus caeteris quoque formis quae non ^ designantur^ intelli- gitur. Atque ideo rectius per diffinitionem locum assignamus quam per idem, quia ipsa res vim inferentiœ tenet accepta simpliciter, se- cundum id quod per diffinitionem exprimitur, non secundum id quod eadem prorsus cum ipso intelligitur. Qui enim animal ratio- nale mortale concipit, eamdem quidem rem cum homine intelligit; sed non ut eamdem accipit, si et eam ut animal rationale mortale simpliciter et non ut ^ hominem consideret. Unde et bene in maxima propositione dicitur: de quocumque praedicatur diffînitio, et diffîni- tum; non: de quocumque praedicatur^ idem, de eodem praedicatur idem; quare non eodem modo, sed secundum diversps idemdeno- tatur. Sed dicitur quare, secundum id quod diffinitum vocabulum de- signatur, res non est diffînita dicenda, imo secundum id quod per diffinitionem significatur? Quia enim diffinitio diffiniens est,, et quod ea demonstratur diffinitum esse^portet. Unde res ipsa melius secundum id quod diffinitione terminatur diffinita videtur dici, quam secundum id quod diffinito vocabulo nominatur, et tune qui- dem bene passive diffinitum dicitur respectu diffinientis orationis. Amplius, sive diffinitio idem prorsus cum diffinito vocabulo sive minus notet, non débet per idem relativum pronomen locus assi- gnari; iocum enim in antecedenti oportet intelligi. Unde si secun- dum hoc quod in antecedenti posita res aliqua vim inferentiae tenet, * Qaia supplevimus. — * De <}iffer. Topic, pag. 873. — * Ckxi. tantum non. — * Quœ non supplevimus. — ' Ut supplevimus. — * Cod. prœdicahatur.
574 PETRI AB^LARDI DIALECTICA.
eam ^ volumus demonstrare, ik)B possumus per relativmn pronoineii, quod ^ quidem secundum ^ secundam cognitioDem oportet facere. Ne- que enim ita convenienter regulam possumus componere, ut idem in antecedcnti ponatur hoc modo: si idem pnedicatur dç aliquo, id«in prœdicatur de eodem, sed in conséquent! sic: si aiiquîd pnedicatarde aliquo, idem praedicatur de eodem, ut senïper idem in conséquent! positum secimdum cognitionem secundam relationem faciat. fiene autem quœstio de dli&nitione de eodem potest dici, veluti tsta: utium homo sit animal rationale mortaie? quia questiones ex prsdi- catis suis nomina sumunt. Per idem autem relativum pronomen qaœ* libet res cum in praedicato ponitur, designari potest, cum jam p^ nomen subjectum fuerit designata, quod primam £scerat cogoi* ttonem.
Manifestum est autem omnem substantif diffînitionem ad diffi* nitum duas in necessitate tenere régulas. Dusb vero aliae maximam tenent probabilitatem. Quicquid enim a diffinitione, et a diffinîto necessario removetur; vel a quocumque diffinitio, et diffinitum; aii« vero dus probabilitate fultae sunt. Tôt etiam necessarias et totidem probabiles dilBnitum ad diffinitionem secundum consequentîs et antecedentis destructionem necesse est habere, et hae quidem ne- cessitatem habent: de quocumque praedicatur diffinitum, et diffi- nitio, vel quicquid de diffînito, et de * diffinitione; hae vero proba- bilitate sola sufFultae* sunt: quicquid removetur a diffînito, et a diffinitione; vel a quocumque diffinitum, et diffinitîo. Possumm autem tam eum locum qui a diffinitione, quam eum qui a diffinito dicitur, a substantia vocare. Nam et diffinitum diffinitionis, sicut dîf- finitio diffiniti expressa est in re ipsa substantia. NuUum tamen a substantia locum auctoritas posuit nisi a diffinitione, eo videlicet ' Fol. 162 r*. quod saepius ad (idem diffinitîo quam diffinitum * afferatur, Mcun- dum id scâlicet quod oratione diffinitionis res ipsa explicatius os- tendatur quam nomine diffinito, ut superixts diximus.
submissœ.
PARS TERTIA, TOUCA. 575 De àoeo « desmptîdtie. [CC Boolk àeSSbt. lefic, pnç. 866» htsaeifûonêm àd descriptum mu naoctoaricyiiiiteceilere.]
Ab interpreladone.
[Cf. Boeth. de differ. Topic, pag. 866, 867. Locum ab interpretationeinodo necessitatem, moda probabilitalem tenere. ] Regulae vero ab interpretatioûe nominis, secundum id qtiod ipsa iirterpretatîo modo sabstantiam veà continet, modo vero qtiibus- dam accidentifbus subjeclum depingit, modo necessitatem modo probabilitatem propoûunt. Est autem substantiaik intérpretatio ut sî Anthropo»^ graecom nomen quod est bomo latina diffinkiofie ape- riemus, bac sciKcet: ammal rafionale mortaie, vei si aJtquod grae^ cum nomen latina descriptione. Est autem interpi^etatio secun- dum id quod ignotum aperk vocabulum cujus «ifullaiw adbuc sî*- gnîficationem tenebamus; diffinitio vero vel descriptio, secundiim id qnod rem* jam quodam modo cognitam alicui manifestius secundum ejus proprietates d^momtrat. Si vero interpretatio etymologiam fç^ cent, ut videlicet magis secundum nominis compositionem quam se* etindum' rei sttbstantiam fiât, veluticum hoc proprium n<Mnen jBar- teiamems filium régis interpretamur; secundum id seiiicet quod Bar graece * filius latine dicitur, tolameus autem rex, hujusmodi interpre- tatio, quia solius nominiscompositionem sequitur nec rei potiuspro- prietatem exprimit, nuliam probabilitatem exigit. Atque haec de locis a 9ubspeanti» sufiEmant.
De locis a conséquent! substâDtiaim.