Sir 29:22 Bona repromissoris sibi ascribit peccator: et ingratus sensu derelinquet liberantem se. Sir 29:23 Vir repromittit de proximo suo: et cum perdiderit reverentiam, derelinquetur ab eo. Sir 29:24 Repromissio nequissima multos perdidit dirigentes, et commovit illos quasi fluctus maris. Sir 29:25 Viros potentes gyrans migrare fecit, et vagati sunt in gentibus alienis. Sir 29:26 Peccator transgrediens mandatum Domini incidet in promissionem nequam: et qui conatur multa agere incidet in judicium. Sir 29:27 Recupera proximum secundum virtutem tuam, et attende tibi ne incidas. Sir 29:28 Initium vitæ hominis, aqua et panis, et vestimentum, et domus protegens turpitudinem. Sir 29:29 Melior est victus pauperis sub tegmine asserum quam epulæ splendidæ in peregre sine domicilio. Sir 29:30 Minimum pro magno placeat tibi, et improperium peregrinationis non audies. Sir 29:31 Vita nequam hospitandi de domo in domum: et ubi hospitabitur non fiducialiter aget, nec aperiet os. Sir 29:32 Hospitabitur, et pascet, et potabit ingratos, et ad hæc amara audiet: Sir 29:33 transi, hospes, et orna mensam, et quæ in manu habes ciba ceteros.
Sir 29:34 Exi a facie honoris amicorum meorum: necessitudine domus meæ hospitio mihi factus est frater. Sir 29:35 Gravia hæc homini habenti sensum: correptio domus, et improperium fœneratoris. Sir 30:1 Qui diligit filium suum assiduat illi flagella, ut lætetur in novissimo suo, et non palpet proximorum ostia. Sir 30:2 Qui docet filium suum laudabitur in illo, et in medio domesticorum in illo gloriabitur. Sir 30:3 Qui docet filium suum in zelum mittit inimicum, et in medio amicorum gloriabitur in illo. Sir 30:4 Mortuus est pater ejus, et quasi non est mortuus: similem enim reliquit sibi post se. Sir 30:5 In vita sua vidit, et lætatus est in illo: in obitu suo non est contristatus, nec confusus est coram inimicis: Sir 30:6 reliquit enim defensorem domus contra inimicos, et amicis reddentem gratiam. Sir 30:7 Pro animabus filiorum colligabit vulnera sua, et super omnem vocem turbabuntur viscera ejus. Sir 30:8 Equus indomitus evadit durus, et filius remissus evadet præceps. Sir 30:9 Lacta filium, et paventem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. Sir 30:10 Non corrideas illi, ne doleas, et in novissimo obstupescent dentes tui. Sir 30:11 Non des illi potestatem in juventute, et ne despicias cogitatus illius.
Sir 30:12 Curva cervicem ejus in juventute, et tunde latera ejus dum infans est, ne forte induret, et non credat tibi, et erit tibi dolor animæ. Sir 30:13 Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas. Sir 30:14 Melior est pauper sanus, et fortis viribus, quam dives imbecillis et flagellatus malitia. Sir 30:15 Salus animæ in sanctitate justitiæ melior est omni auro et argento: et corpus validum quam census immensus. Sir 30:16 Non est census super censum salutis corporis, et non est oblectamentum super cordis gaudium. Sir 30:17 Melior est mors quam vita amara, et requies æterna quam languor perseverans. Sir 30:18 Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositæ sepulchro. Sir 30:19 Quid proderit libatio idolo? nec enim manducabit, nec odorabit. Sir 30:20 Sic qui effugatur a Domino, portans mercedes iniquitatis: Sir 30:21 videns oculis et ingemiscens, sicut spado complectens virginem, et suspirans. Sir 30:22 Tristitiam non des animæ tuæ, et non affligas temetipsum in consilio tuo. Sir 30:23 Jucunditas cordis, hæc est vita hominis, et thesaurus sine defectione sanctitatis: et exsultatio viri est longævitas.
Sir 30:24 Miserere animæ tuæ placens Deo, et contine: congrega cor tuum in sanctitate ejus, et tristitiam longe repelle a te. Sir 30:25 Multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa. Sir 30:26 Zelus et iracundia minuunt dies, et ante tempus senectam adducet cogitatus. Sir 30:27 Splendidum cor et bonum in epulis est: epulæ enim illius diligenter fiunt. Sir 31:1 Vigilia honestatis tabefaciet carnes, et cogitatus illius auferet somnum. Sir 31:2 Cogitatus præscientiæ avertit sensum, et infirmitas gravis sobriam facit animam. Sir 31:3 Laboravit dives in congregatione substantiæ, et in requie sua replebitur bonis suis. Sir 31:4 Laboravit pauper in diminutione victus, et in fine inops fit. Sir 31:5 Qui aurum diligit non justificabitur, et qui insequitur consumptionem replebitur ex ea. Sir 31:6 Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie ipsius perditio illorum. Sir 31:7 Lignum offensionis est aurum sacrificantium: væ illis qui sectantur illud! et omnis imprudens deperiet in illo. Sir 31:8 Beatus dives qui inventus est sine macula, et qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauris.
Sir 31:9 Quis est hic? et laudabimus eum: fecit enim mirabilia in vita sua. Sir 31:10 Qui probatus est in illo, et perfectus est, erit illi gloria æterna: qui potuit transgredi, et non est transgressus; facere mala, et non fecit. Sir 31:11 Ideo stabilita sunt bona illius in Domino, et eleemosynas illius enarrabit omnis ecclesia sanctorum. Sir 31:12 Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior. Sir 31:13 Non dicas sic: Multa sunt, quæ super illam sunt. Sir 31:14 Memento quoniam malus est oculus nequam. Sir 31:15 Nequius oculo quid creatum est? ideo ab omni facie sua lacrimabitur, cum viderit. Sir 31:16 Ne extendas manum tuam prior, et invidia contaminatus erubescas. Sir 31:17 Ne comprimaris in convivio. Sir 31:18 Intellige quæ sunt proximi tui ex teipso. Sir 31:19 Utere quasi homo frugi his quæ tibi apponuntur: ne, cum manducas multum, odio habearis. Sir 31:20 Cessa prior causa disciplinæ: et noli nimius esse, ne forte offendas. Sir 31:21 Et si in medio multorum sedisti, prior illis ne extendas manum tuam, nec prior poscas bibere. Sir 31:22 Quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum! et in dormiendo non laborabis ab illo, et non senties dolorem. Sir 31:23 Vigilia, cholera et tortura viro infrunito, Sir 31:24 somnus sanitatis in homine parco: dormiet usque mane, et anima illius cum ipso delectabitur. Sir 31:25 Et si coactus fueris in edendo multum, surge e medio, evome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem. Sir 31:26 Audi me, fili, et ne spernas me, et in novissimo invenies verba mea. Sir 31:27 In omnibus operibus tuis esto velox, et omnis infirmitas non occurret tibi. Sir 31:28 Splendidum in panibus benedicent labia multorum, et testimonium veritatis illius fidele. Sir 31:29 Nequissimo in pane murmurabit civitas, et testimonium nequitiæ illius verum est. Sir 31:30 Diligentes in vino noli provocare: multos enim exterminavit vinum. Sir 31:31 Ignis probat ferrum durum: sic vinum corda superborum arguet in ebrietate potatum. Sir 31:32 Æqua vita hominibus vinum in sobrietate: si bibas illud moderate, eris sobrius. Sir 31:33 Quæ vita est ei qui minuitur vino? Sir 31:34 Quid defraudat vitam? mors. Sir 31:35 Vinum in jucunditatem creatum est, et non in ebrietatem ab initio. Sir 31:36 Exsultatio animæ et cordis vinum moderate potatum. Sir 31:37 Sanitas est animæ et corpori sobrius potus. Sir 31:38 Vinum multum potatum irritationem, et iram, et ruinas multas facit.
Sir 31:39 Amaritudo animæ vinum multum potatum. Sir 31:40 Ebrietatis animositas, imprudentis offensio, minorans virtutem, et faciens vulnera. Sir 31:41 In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius. Sir 31:42 Verba improperii non dicas illi, et non premas illum repetendo. Sir 32:1 Rectorem te posuerunt? noli extolli: esto in illis quasi unus ex ipsis. Sir 32:2 Curam illorum habe, et sic conside, et omni cura tua explicita recumbe: Sir 32:3 ut læteris propter illos, et ornamentum gratiæ accipias coronam, et dignationem consequaris corrogationis. Sir 32:4 Loquere major natu: decet enim te Sir 32:5 primum verbum diligenti scientia, et non impedias musicam. Sir 32:6 Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in sapientia tua. Sir 32:7 Gemmula carbunculi in ornamento auri, et comparatio musicorum in convivio vini. Sir 32:8 Sicut in fabricatione auri signum est smaragdi, sic numerus musicorum in jucundo et moderato vino. Sir 32:9 Audi tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia. Sir 32:10 Adolescens, loquere in tua causa vix. Sir 32:11 Si bis interrogatus fueris, habeat caput responsum tuum.
Sir 32:12 In multis esto quasi inscius, et audi tacens simul et quærens. Sir 32:13 In medio magnatorum non præsumas: et ubi sunt senes non multum loquaris. Sir 32:14 Ante grandinem præibit coruscatio: et ante verecundiam præibit gratia, et pro reverentia accedet tibi bona gratia. Sir 32:15 Et hora surgendi non te trices: præcurre autem prior in domum tuam, et illic avocare, et illic lude, Sir 32:16 et age conceptiones tuas, et non in delictis et verbo superbo: Sir 32:17 et super his omnibus benedicito Dominum, qui fecit, et inebriantem te ab omnibus bonis suis. Sir 32:18 Qui timet Dominum excipiet doctrinam ejus: et qui vigilaverint ad illum invenient benedictionem. Sir 32:19 Qui quærit legem replebitur ab ea, et qui insidiose agit scandalizabitur in ea. Sir 32:20 Qui timent Dominum invenient judicium justum, et justitias quasi lumen accendent. Sir 32:21 Peccator homo vitabit correptionem, et secundum voluntatem suam inveniet comparationem. Sir 32:22 Vir consilii non disperdet intelligentiam: alienus et superbus non pertimescet timorem: Sir 32:23 etiam postquam fecit cum eo sine consilio, et suis insectationibus arguetur.
Sir 32:24 Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non pœnitebis. Sir 32:25 In via ruinæ non eas, et non offendes in lapides: nec credas te viæ laboriosæ, ne ponas animæ tuæ scandalum. Sir 32:26 Et a filiis tuis cave, et a domesticis tuis attende. Sir 32:27 In omni opere tuo crede ex fide animæ tuæ, hoc est enim conservatio mandatorum. Sir 32:28 Qui credit Deo attendit mandatis: et qui confidit in illo non minorabitur. Sir 33:1 Timenti Dominum non occurrent mala: sed in tentatione Deus illum conservabit, et liberabit a malis. Sapiens non odit mandata et justitias, Sir 33:2 et non illidetur quasi in procella navis. Sir 33:3 Homo sensatus credit legi Dei, et lex illi fidelis. Sir 33:4 Qui interrogationem manifestat parabit verbum, et sic deprecatus exaudietur: et conservabit disciplinam, et tunc respondebit. Sir 33:5 Præcordia fatui quasi rota carri, et quasi axis versatilis cogitatus illius. Sir 33:6 Equus emissarius, sic et amicus subsannator: sub omni supra sedente hinnit. Sir 33:7 Quare dies diem superat, et iterum lux lucem, et annus annum a sole? Sir 33:8 A Domini scientia separati sunt, facto sole, et præceptum custodiente.
Sir 33:9 Et immutavit tempora, et dies festos ipsorum, et in illis dies festos celebraverunt ad horam. Sir 33:10 Ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus, et ex ipsis posuit in numerum dierum: et omnes homines de solo et ex terra unde creatus est Adam. Sir 33:11 In multitudine disciplinæ Dominus separavit eos, et immutavit vias eorum. Sir 33:12 Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit, et ad se applicavit, et ex ipsis maledixit, et humiliavit, et convertit illos a separatione ipsorum. Sir 33:13 Quasi lutum figuli in manu ipsius, plasmare illud et disponere. Sir 33:14 Omnes viæ ejus secundum dispositionem ejus: sic homo in manu illius qui se fecit, et reddet illi secundum judicium suum. Sir 33:15 Contra malum bonum est, et contra mortem vita: sic et contra virum justum peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, duo et duo, et unum contra unum. Sir 33:16 Et ego novissimus evigilavi, et quasi qui colligit acinos post vindemiatores. Sir 33:17 In benedictione Dei et ipse speravi, et quasi qui vindemiat replevi torcular. Sir 33:18 Respicite quoniam non mihi soli laboravi, sed omnibus exquirentibus disciplinam. Sir 33:19 Audite me, magnates et omnes populi: et rectores ecclesiæ, auribus percipite.
Sir 33:20 Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua: et non dederis alii possessionem tuam, ne forte pœniteat te, et depreceris pro illis. Sir 33:21 Dum adhuc superes et aspiras, non immutabit te omnis caro. Sir 33:22 Melius est enim ut filii tui te rogent, quam te respicere in manus filiorum tuorum. Sir 33:23 In omnibus operibus tuis præcellens esto. Sir 33:24 Ne dederis maculam in gloria tua. In die consummationis dierum vitæ tuæ, et in tempore exitus tui, distribue hæreditatem tuam. Sir 33:25 Cibaria, et virga, et onus asino: panis, et disciplina, et opus servo. Sir 33:26 Operatur in disciplina, et quærit requiescere: laxa manus illi, et quærit libertatem. Sir 33:27 Jugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduæ. Sir 33:28 Servo malevolo tortura et compedes: mitte illum in operationem, ne vacet: Sir 33:29 multam enim malitiam docuit otiositas. Sir 33:30 In opera constitue eum: sic enim condecet illum. Quod si non obaudierit, curva illum compedibus, et non amplifices super omnem carnem: verum sine judicio nihil facias grave.
Sir 33:31 Si est tibi servus fidelis, sit tibi quasi anima tua: quasi fratrem sic eum tracta, quoniam in sanguine animæ comparasti illum. Sir 33:32 Si læseris eum injuste, in fugam convertetur: Sir 33:33 et si extollens discesserit, quem quæras et in qua via quæras illum nescis. Sir 34:1 Vana spes et mendacium viro insensato: et somnia extollunt imprudentes. Sir 34:2 Quasi qui apprehendit umbram et persequitur ventum, sic et qui attendit ad visa mendacia. Sir 34:3 Hoc secundum hoc visio somniorum, ante faciem hominis similitudo hominis. Sir 34:4 Ab immundo, quid mundabitur? et a mendace, quid verum dicetur? Sir 34:5 Divinatio erroris, et auguria mendacia, et somnia malefacientium, vanitas est: Sir 34:6 et sicut parturientis, cor tuum phantasias patitur. Nisi ab Altissimo fuerit emissa visitatio, ne dederis in illis cor tuum: Sir 34:7 multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis. Sir 34:8 Sine mendacio consummabitur verbum legis, et sapientia in ore fidelis complanabitur. Sir 34:9 Qui non est tentatus quid scit? vir in multis expertus cogitabit multa: et qui multa didicit enarrabit intellectum. Sir 34:10 Qui non est expertus pauca recognoscit: qui autem in multis factus est, multiplicat malitiam.
Sir 34:11 Qui tentatus non est qualia scit? qui implanatus est abundabit nequitia. Sir 34:12 Multa vidi errando, et plurimas verborum consuetudines. Sir 34:13 Aliquoties usque ad mortem periclitatus sum horum causa, et liberatus sum gratia Dei. Sir 34:14 Spiritus timentium Deum quæritur, et in respectu illius benedicetur. Sir 34:15 Spes enim illorum in salvantem illos, et oculi Dei in diligentes se. Sir 34:16 Qui timet Dominum nihil trepidabit: et non pavebit, quoniam ipse est spes ejus. Sir 34:17 Timentis Dominum, beata est anima ejus. Sir 34:18 Ad quem respicit, et quis est fortitudo ejus? Sir 34:19 Oculi Domini super timentes eum: protector potentiæ, firmamentum virtutis, tegimen ardoris, et umbraculum meridiani: Sir 34:20 deprecatio offensionis, et adjutorium casus: exaltans animam, et illuminans oculos, dans sanitatem, et vitam, et benedictionem. Sir 34:21 Immolantis ex iniquo oblatio est maculata, et non sunt beneplacitæ subsannationes injustorum. Sir 34:22 Dominus solus sustinentibus se in via veritatis et justitiæ. Sir 34:23 Dona iniquorum non probat Altissimus, nec respicit in oblationes iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis.
Sir 34:24 Qui offert sacrificium ex substantia pauperum, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui. Sir 34:25 Panis egentium vita pauperum est: qui defraudat illum homo sanguinis est. Sir 34:26 Qui aufert in sudore panem, quasi qui occidit proximum suum. Sir 34:27 Qui effundit sanguinem, et qui fraudem facit mercenario, fratres sunt. Sir 34:28 Unus ædificans, et unus destruens: quid prodest illis, nisi labor? Sir 34:29 Unus orans, et unus maledicens: cujus vocem exaudiet Deus? Sir 34:30 Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio illius? Sir 34:31 Sic homo qui jejunat in peccatis suis, et iterum eadem faciens: quid proficit humiliando se? orationem illius quis exaudiet? Sir 35:1 Qui conservat legem multiplicat oblationem. Sir 35:2 Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate. Sir 35:3 Et propitiationem litare sacrificii super injustitias: et deprecatio pro peccatis, recedere ab injustitia. Sir 35:4 Retribuet gratiam qui offert similaginem: et qui facit misericordiam offert sacrificium. Sir 35:5 Beneplacitum est Domino recedere ab iniquitate: et deprecatio pro peccatis recedere ab injustitia. Sir 35:6 Non apparebis ante conspectum Domini vacuus: Sir 35:7 hæc enim omnia propter mandatum Dei fiunt.
Sir 35:8 Oblatio justi impinguat altare, et odor suavitatis est in conspectu Altissimi. Sir 35:9 Sacrificium justi acceptum est, et memoriam ejus non obliviscetur Dominus. Sir 35:10 Bono animo gloriam redde Deo, et non minuas primitias manuum tuarum. Sir 35:11 In omni dato hilarem fac vultum tuum, et in exsultatione sanctifica decimas tuas. Sir 35:12 Da Altissimo secundum datum ejus, et in bono oculo adinventionem facito manuum tuarum, Sir 35:13 quoniam Dominus retribuens est, et septies tantum reddet tibi. Sir 35:14 Noli offerre munera prava, non enim suscipiet illa. Sir 35:15 Et noli inspicere sacrificum injustum, quoniam Dominus judex est, et non est apud illum gloria personæ. Sir 35:16 Non accipiet Dominus personam in pauperem, et deprecationem læsi exaudiet. Sir 35:17 Non despiciet preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Sir 35:18 Nonne lacrimæ viduæ ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? Sir 35:19 A maxilla enim ascendunt usque ad cælum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis. Sir 35:20 Qui adorat Deum in oblectatione suscipietur, et deprecatio illius usque ad nubes propinquabit. Sir 35:21 Oratio humiliantis se nubes penetrabit, et donec propinquet non consolabitur, et non discedet donec Altissimus aspiciat.
Sir 35:22 Et Dominus non elongabit: et judicabit justos, et faciet judicium: et Fortissimus non habebit in illis patientiam, ut contribulet dorsum ipsorum: Sir 35:23 et gentibus reddet vindictam, donec tollat plenitudinem superborum, et sceptra iniquorum contribulet: Sir 35:24 donec reddat hominibus secundum actus suos, et secundum opera Adæ, et secundum præsumptionem illius: Sir 35:25 donec judicet judicium plebis suæ, et oblectabit justos misericordia sua. Sir 35:26 Speciosa misericordia Dei in tempore tribulationis, quasi nubes pluviæ in tempore siccitatis. Sir 36:1 Miserere nostri, Deus omnium, et respice nos, et ostende nobis lucem miserationum tuarum: Sir 36:2 et immitte timorem tuum super gentes quæ non exquisierunt te, ut cognoscant quia non est deus nisi tu, et enarrent magnalia tua. Sir 36:3 Alleva manum tuam super gentes alienas, ut videant potentiam tuam. Sir 36:4 Sicut enim in conspectu eorum sanctificatus es in nobis, sic in conspectu nostro magnificaberis in eis: Sir 36:5 ut cognoscant te, sicut et nos cognovimus quoniam non est deus præter te, Domine. Sir 36:6 Innova signa, et immuta mirabilia. Sir 36:7 Glorifica manum et brachium dextrum. Sir 36:8 Excita furorem, et effunde iram.
Sir 36:9 Tolle adversarium, et afflige inimicum. Sir 36:10 Festina tempus, et memento finis, ut enarrent mirabilia tua. Sir 36:11 In ira flammæ devoretur qui salvatur: et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem. Sir 36:12 Contere caput principum inimicorum, dicentium: Non est alius præter nos. Sir 36:13 Congrega omnes tribus Jacob, ut cognoscant quia non est deus nisi tu, et enarrent magnalia tua, et hæreditabis eos sicut ab initio. Sir 36:14 Miserere plebi tuæ, super quam invocatum est nomen tuum, et Israël quem coæquasti primogenito tuo. Sir 36:15 Miserere civitati sanctificationis tuæ, Jerusalem, civitati requiei tuæ. Sir 36:16 Reple Sion inenarrabilibus verbis tuis, et gloria tua populum tuum. Sir 36:17 Da testimonium his qui ab initio creaturæ tuæ sunt, et suscita prædicationes quas locuti sunt in nomine tuo prophetæ priores. Sir 36:18 Da mercedem sustinentibus te, ut prophetæ tui fideles inveniantur: et exaudi orationes servorum tuorum, Sir 36:19 secundum benedictionem Aaron de populo tuo: et dirige nos in viam justitiæ, et sciant omnes qui habitant terram quia tu es Deus conspector sæculorum. Sir 36:20 Omnem escam manducabit venter: et est cibus cibo melior. Sir 36:21 Fauces contingunt cibum feræ, et cor sensatum verba mendacia.
Sir 36:22 Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistet illi. Sir 36:23 Omnem masculum excipiet mulier: et est filia melior filia. Sir 36:24 Species mulieris exhilarat faciem viri sui, et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium. Sir 36:25 Si est lingua curationis, est et mitigationis et misericordiæ: non est vir illius secundum filios hominum. Sir 36:26 Qui possidet mulierem bonam inchoat possessionem: adjutorium secundum illum est, et columna ut requies. Sir 36:27 Ubi non est sepes, diripietur possessio: et ubi non est mulier, ingemiscit egens. Sir 36:28 Quis credit ei qui non habet nidum, et deflectens ubicumque obscuraverit, quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem? Sir 37:1 Omnis amicus dicet: Et ego amicitiam copulavi: sed est amicus solo nomine amicus. Nonne tristitia inest usque ad mortem? Sir 37:2 sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur. Sir 37:3 O præsumptio nequissima, unde creata es cooperire aridam malitia et dolositate illius? Sir 37:4 Sodalis amico conjucundatur in oblectationibus, et in tempore tribulationis adversarius erit. Sir 37:5 Sodalis amico condolet causa ventris, et contra hostem accipiet scutum.
Sir 37:6 Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in opibus tuis. Sir 37:7 Noli consiliari cum eo qui tibi insidiatur, et a zelantibus te absconde consilium. Sir 37:8 Omnis consiliarius prodit consilium, sed est consiliarius in semetipso. Sir 37:9 A consiliario serva animam tuam: prius scito quæ sit illius necessitas: et ipse enim animo suo cogitabit: Sir 37:10 ne forte mittat sudem in terram, et dicat tibi: Sir 37:11 Bona est via tua: et stet e contrario videre quid tibi eveniat. Sir 37:12 Cum viro irreligioso tracta de sanctitate, et cum injusto de justitia, et cum muliere de ea quæ æmulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, Sir 37:13 cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, Sir 37:14 cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione. Non attendas his in omni consilio: Sir 37:15 sed cum viro sancto assiduus esto, quemcumque cognoveris observantem timorem Dei: Sir 37:16 cujus anima est secundum animam tuam, et qui, cum titubaveris in tenebris, condolebit tibi.
Sir 37:17 Cor boni consilii statue tecum: non est enim tibi aliud pluris illo. Sir 37:18 Anima viri sancti enuntiat aliquando vera, quam septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum. Sir 37:19 Et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam. Sir 37:20 Ante omnia opera verbum verax præcedat te, et ante omnem actum consilium stabile. Sir 37:21 Verbum nequam immutabit cor: ex quo partes quatuor oriuntur: bonum et malum, vita et mors: et dominatrix illorum est assidua lingua. Est vir astutus multorum eruditor, et animæ suæ inutilis est. Sir 37:22 Vir peritus multos erudivit, et animæ suæ suavis est. Sir 37:23 Qui sophistice loquitur odibilis est: in omni re defraudabitur. Sir 37:24 Non est illi data a Domino gratia, omni enim sapientia defraudatus est. Sir 37:25 Est sapiens animæ suæ sapiens, et fructus sensus illius laudabilis. Sir 37:26 Vir sapiens plebem suam erudit, et fructus sensus illius fideles sunt. Sir 37:27 Vir sapiens implebitur benedictionibus, et videntes illum laudabunt. Sir 37:28 Vita viri in numero dierum: dies autem Israël innumerabiles sunt. Sir 37:29 Sapiens in populo hæreditabit honorem, et nomen illius erit vivens in æternum. Sir 37:30 Fili, in vita tua tenta animam tuam, et si fuerit nequam non des illi potestatem: Sir 37:31 non enim omnia omnibus expediunt, et non omni animæ omne genus placet. Sir 37:32 Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam: Sir 37:33 in multis enim escis erit infirmitas, et aviditas appropinquabit usque ad choleram. Sir 37:34 Propter crapulam multi obierunt: qui autem abstinens est adjiciet vitam. Sir 38:1 Honora medicum propter necessitatem: etenim illum creavit Altissimus. Sir 38:2 A Deo est enim omnis medela, et a rege accipiet donationem. Sir 38:3 Disciplina medici exaltabit caput illius, et in conspectu magnatorum collaudabitur. Sir 38:4 Altissimus creavit de terra medicamenta, et vir prudens non abhorrebit illa. Sir 38:5 Nonne a ligno indulcata est aqua amara? Sir 38:6 Ad agnitionem hominum virtus illorum: et dedit hominibus scientiam Altissimus, honorari in mirabilibus suis. Sir 38:7 In his curans mitigabit dolorem: et unguentarius faciet pigmenta suavitatis, et unctiones conficiet sanitatis: et non consummabuntur opera ejus. Sir 38:8 Pax enim Dei super faciem terræ. Sir 38:9 Fili, in tua infirmitate ne despicias teipsum: sed ora Dominum, et ipse curabit te. Sir 38:10 Averte a delicto, et dirige manus, et ab omni delicto munda cor tuum.
Sir 38:11 Da suavitatem et memoriam similaginis, et impingua oblationem, et da locum medico: Sir 38:12 etenim illum Dominus creavit, et non discedat a te, quia opera ejus sunt necessaria. Sir 38:13 Est enim tempus quando in manus illorum incurras: Sir 38:14 ipsi vero Dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum, et sanitatem, propter conversationem illorum. Sir 38:15 Qui delinquit in conspectu ejus qui fecit eum, incidet in manus medici. Sir 38:16 Fili, in mortuum produc lacrimas, et quasi dira passus incipe plorare: et secundum judicium contege corpus illius, et non despicias sepulturam illius. Sir 38:17 Propter delaturam autem amare fer luctum illius uno die, et consolare propter tristitiam: Sir 38:18 et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus, propter detractionem: Sir 38:19 a tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. Sir 38:20 In abductione permanet tristitia, et substantia inopis secundum cor ejus. Sir 38:21 Ne dederis in tristitia cor tuum, sed repelle eam a te, et memento novissimorum. Sir 38:22 Noli oblivisci, neque enim est conversio: et huic nihil proderis, et teipsum pessimabis. Sir 38:23 Memor esto judicii mei: sic enim erit et tuum: mihi heri, et tibi hodie.
Sir 38:24 In requie mortui requiescere fac memoriam ejus, et consolare illum in exitu spiritus sui. Sir 38:25 Sapientia scribæ in tempore vacuitatis, et qui minoratur actu sapientiam percipiet, qua sapientia replebitur. Sir 38:26 Qui tenet aratrum, et qui gloriatur in jaculo, stimulo boves agitat, et conversatur in operibus eorum, et enarratio ejus in filiis taurorum. Sir 38:27 Cor suum dabit ad versandos sulcos, et vigilia ejus in sagina vaccarum. Sir 38:28 Sic omnis faber et architectus, qui noctem tamquam diem transigit: qui sculpit signacula sculptilia, et assiduitas ejus variat picturam: cor suum dabit in similitudinem picturæ, et vigilia sua perficiet opus. Sir 38:29 Sic faber ferrarius sedens juxta incudem, et considerans opus ferri: vapor ignis uret carnes ejus, et in calore fornacis concertatur. Sir 38:30 Vox mallei innovat aurem ejus, et contra similitudinem vasis oculus ejus. Sir 38:31 Cor suum dabit in consummationem operum, et vigilia sua ornabit in perfectionem. Sir 38:32 Sic figulus sedens ad opus suum, convertens pedibus suis rotam, qui in sollicitudine positus est semper propter opus suum, et in numero est omnis operatio ejus.
Sir 38:33 In brachio suo formabit lutum, et ante pedes suos curvabit virtutem suam. Sir 38:34 Cor suum dabit ut consummet linitionem, et vigilia sua mundabit fornacem. Sir 38:35 Omnes hi in manibus suis speraverunt, et unusquisque in arte sua sapiens est. Sir 38:36 Sine his omnibus non ædificatur civitas, Sir 38:37 et non inhabitabunt, nec inambulabunt, et in ecclesiam non transilient. Sir 38:38 Super sellam judicis non sedebunt, et testamentum judicii non intelligent, neque palam facient disciplinam et judicium, et in parabolis non invenientur: Sir 38:39 sed creaturam ævi confirmabunt: et deprecatio illorum in operatione artis, accomodantes animam suam, et conquirentes in lege Altissimi. Sir 39:1 Sapientiam omnium antiquorum exquiret sapiens, et in prophetis vacabit. Sir 39:2 Narrationem virorum nominatorum conservabit, et in versutias parabolarum simul introibit. Sir 39:3 Occulta proverbiorum exquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur. Sir 39:4 In medio magnatorum ministrabit, et in conspectu præsidis apparebit. Sir 39:5 In terram alienigenarum gentium pertransiet: bona enim et mala in hominibus tentabit.
Sir 39:6 Cor suum tradet ad vigilandum diluculo ad Dominum, qui fecit illum, et in conspectu Altissimi deprecabitur. Sir 39:7 Aperiet os suum in oratione, et pro delictis suis deprecabitur. Sir 39:8 Si enim Dominus magnus voluerit, spiritu intelligentiæ replebit illum: Sir 39:9 et ipse tamquam imbres mittet eloquia sapientiæ suæ, et in oratione confitebitur Domino: Sir 39:10 et ipse diriget consilium ejus, et disciplinam, et in absconditis suis consiliabitur. Sir 39:11 Ipse palam faciet disciplinam doctrinæ suæ, et in lege testamenti Domini gloriabitur. Sir 39:12 Collaudabunt multi sapientiam ejus, et usque in sæculum non delebitur. Sir 39:13 Non recedet memoria ejus, et nomen ejus requiretur a generatione in generationem. Sir 39:14 Sapientiam ejus enarrabunt gentes, et laudem ejus enuntiabit ecclesia. Sir 39:15 Si permanserit, nomen derelinquet plus quam mille: et si requieverit, proderit illi. Sir 39:16 Adhuc consiliabor ut enarrem: ut furore enim repletus sum. Sir 39:17 In voce dicit: Obaudite me, divini fructus, et quasi rosa plantata super rivos aquarum fructificate. Sir 39:18 Quasi Libanus odorem suavitatis habete.
Sir 39:19 Florete flores quasi lilium: et date odorem, et frondete in gratiam: et collaudate canticum, et benedicite Dominum in operibus suis. Sir 39:20 Date nomini ejus magnificentiam, et confitemini illi in voce labiorum vestrorum, et in canticis labiorum, et citharis: et sic dicetis in confessione: Sir 39:21 Opera Domini universa bona valde. Sir 39:22 In verbo ejus stetit aqua sicut congeries: et in sermone oris illius sicut exceptoria aquarum: Sir 39:23 quoniam in præcepto ipsius placor fit, et non est minoratio in salute ipsius. Sir 39:24 Opera omnis carnis coram illo, et non est quidquam absconditum ab oculis ejus. Sir 39:25 A sæculo usque in sæculum respicit, et nihil est mirabile in conspectu ejus. Sir 39:26 Non est dicere: Quid est hoc, aut quid est istud? omnia enim in tempore suo quærentur. Sir 39:27 Benedictio illius quasi fluvius inundavit. Sir 39:28 Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quæ non exquisierunt eum hæreditabit. Sir 39:29 Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viæ illius viis illorum directæ sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Sir 39:30 Bona bonis creata sunt ab initio: sic nequissimis bona et mala.
Sir 39:31 Initium necessariæ rei vitæ hominum, aqua, ignis, et ferrum, sal, lac, et panis similagineus, et mel, et botrus uvæ, et oleum, et vestimentum. Sir 39:32 Hæc omnia sanctis in bona, sic et impiis et peccatoribus in mala convertentur. Sir 39:33 Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt, et in furore suo confirmaverunt tormenta sua. Sir 39:34 In tempore consummationis effundent virtutem, et furorem ejus qui fecit illos placabunt. Sir 39:35 Ignis, grando, fames, et mors, omnia hæc ad vindictam creata sunt: Sir 39:36 bestiarum dentes, et scorpii, et serpentes, et rhomphæa vindicans in exterminium impios. Sir 39:37 In mandatis ejus epulabuntur: et super terram in necessitatem præparabuntur, et in temporibus suis non præterient verbum. Sir 39:38 Propterea ab initio confirmatus sum, et consiliatus sum, et cogitavi, et scripta dimisi. Sir 39:39 Omnia opera Domini bona, et omne opus hora sua subministrabit. Sir 39:40 Non est dicere: Hoc illo nequius est: omnia enim in tempore suo comprobabuntur. Sir 39:41 Et nunc in omni corde et ore collaudate, et benedicite nomen Domini. Sir 40:1 Occupatio magna creata est omnibus hominibus, et jugum grave super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturæ in matrem omnium.
Sir 40:2 Cogitationes eorum, et timores cordis, adinventio exspectationis, et dies finitionis, Sir 40:3 a residente super sedem gloriosam, usque ad humiliatum in terra et cinere: Sir 40:4 ab eo qui utitur hyacintho et portat coronam, usque ad eum qui operitur lino crudo: furor, zelus, tumultus, fluctuatio, et timor mortis, iracundia perseverans, et contentio: Sir 40:5 et in tempore refectionis in cubili, somnus noctis immutat scientiam ejus. Sir 40:6 Modicum tamquam nihil in requie, et ab eo in somnis, quasi in die respectus. Sir 40:7 Conturbatus est in visu cordis sui, tamquam qui evaserit in die belli: in tempore salutis suæ exsurrexit, et admirans ad nullum timorem: Sir 40:8 cum omni carne, ab homine usque ad pecus, et super peccatores septuplum. Sir 40:9 Ad hæc mors, sanguis, contentio, et rhomphæa, oppressiones, fames, et contritio, et flagella: Sir 40:10 super iniquos creata sunt hæc omnia: et propter illos factus est cataclysmus. Sir 40:11 Omnia quæ de terra sunt in terram convertentur, et omnes aquæ in mare revertentur. Sir 40:12 Omne munus et iniquitas delebitur, et fides in sæculum stabit. Sir 40:13 Substantiæ injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia personabunt.
Sir 40:14 In aperiendo manus suas lætabitur: sic prævaricatores in consummatione tabescent. Sir 40:15 Nepotes impiorum non multiplicabunt ramos: et radices immundæ super cacumen petræ sonant. Sir 40:16 Super omnem aquam viriditas, et ad oram fluminis ante omne fœnum evelletur. Sir 40:17 Gratia sicut paradisus in benedictionibus, et misericordia in sæculum permanet. Sir 40:18 Vita sibi sufficientis operarii condulcabitur, et in ea invenies thesaurum. Sir 40:19 Filii et ædificatio civitatis confirmabit nomen: et super hæc mulier immaculata computabitur. Sir 40:20 Vinum et musica lætificant cor: et super utraque dilectio sapientiæ. Sir 40:21 Tibiæ et psalterium suavem faciunt melodiam: et super utraque lingua suavis. Sir 40:22 Gratiam et speciem desiderabit oculus tuus: et super hæc virides sationes. Sir 40:23 Amicus et sodalis in tempore convenientes, et super utrosque mulier cum viro. Sir 40:24 Fratres in adjutorium in tempore tribulationis: et super eos misericordia liberabit. Sir 40:25 Aurum et argentum est constitutio pedum: et super utrumque consilium beneplacitum. Sir 40:26 Facultates et virtutes exaltant cor, et super hæc timor Domini.
Sir 40:27 Non est in timore Domini minoratio: et non est in eo inquirere adjutorium. Sir 40:28 Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum. Sir 40:29 Fili, in tempore vitæ tuæ ne indigeas: melius est enim mori quam indigere. Sir 40:30 Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis: Sir 40:31 vir autem disciplinatus et eruditus custodiet se. Sir 40:32 In ore imprudentis condulcabitur inopia, et in ventre ejus ignis ardebit. Sir 41:1 O mors, quam amara est memoria tua homini pacem habenti in substantiis suis: Sir 41:2 viro quieto, et cujus viæ directæ sunt in omnibus, et adhuc valenti accipere cibum! Sir 41:3 O mors, bonum est judicium tuum homini indigenti, et qui minoratur viribus, Sir 41:4 defecto ætate, et cui de omnibus cura est, et incredibili, qui perdit patientiam! Sir 41:5 Noli metuere judicium mortis: memento quæ ante te fuerunt, et quæ superventura sunt tibi: hoc judicium a Domino omni carni. Sir 41:6 Et quid superveniet tibi in beneplacito Altissimi? sive decem, sive centum, sive mille anni: Sir 41:7 non est enim in inferno accusatio vitæ.