C Onfequenter circa fecundü Articulum huius Quefti Effentiamin ratione termini,duo queruntur.Primo queritur vtrum Subftantia fiuc Effentia generetur, Secundo Art. I. & II. tia panis non máànet in corpore Chrifti, ficut nec manetl A in meridie; (ed vlterius fübftantialiter, quia fubftantia |: paniscraníicin fübftantiam corporis Chrifti. Aliquando [dicitur tubftantialiter,& originaliter,vt cum dicitur: Filius de tübftantia Patris,ratione ablatiui tenetur fubftantialiter,ratione genitiui originaliter: & ideo importat aliquam diftinctionem Filiiad Patrem, non ad cius fubftantiam, & ita przpofitio tenetibi gencrale fignificatü, & fpeciale. | I 1-Et fic patet refponfio ad primum argumentum, & fecundum. Tamen quod dicitur quod prapofitiones (unt tranfitiuz, non intelligitur quod notentex hoc diuerfitarem neceffario: fed ficut dicitur quod obliqui funt tranfitiui quantum ad modum;quia tranfitiue conftruütur cum verbis,vt video me: fimiliter hoc de prepofitionibus dicitur, quz etiam cum obliquis conftruuntur.
B 3, Patetetiamtertiu m,quod.4e,non tantum dicit habitudinem principii aciui, nec cantum habitudinem p patliui:fed habitudinem confübftantialem, cü abitudine originis,quod non facit hzc propofitio, «: & ideo non eft (mile.
4. Abillud quod vltimo ohicitur, patet i Sis tatem: ARTICVLVF S II. onis, quieít per comparationem generationisad trum per generationem communicetur, QV£ESTIO L. An Subftantid, vel Effentia generetur, Alexander Alenfét.9.9.41. Membro jm Quat. I. si Ir: M omnequod generatur habet principium à quo: | fed omne quod habet principium eft principatum; fed principium, & principiatum diftinguuntur:fierge fub-| ítantia generatur, diftinguitur: aut ergo fübftantia,aut áperfona: fed vtrumque eft impoffibile: ergo &c.
Ir 5 M omnequod generatur eft de fubftantia generantis; [1iergo fubftantia, vel effentia generatur, fübftantia, veleffentia eft de fubftantia generantis: fed non eft od vna fubftantia: ergo idetn de féipfo, quod eftimpofibile. ud.
Ir £M generatio eft productio:fed produ&io eft quedam actio,& omnis actio creatura terminatur ad Áingu-|.
laria:ergo cum generatio fit quedam adtio,in diuinis ter [minabiturad fingulare, fiue fuppofitum: fed tale non cít fubRantia:ergo non terminabitur ad ipíam.
Cowcrvsio Subffantia non generatur, fi pro Effentia, dr forma intelligatur: fed Suppofitum vel per- C7 fona gignitur.
R?5p0w. adarg. Generatio de fua communi ratiojne ad fubftantiam terminatur: fed attendendum quod tubftantia dicitur dupliciter. Prima qua eftindiuiduum, & hypoftafis,, fiue perfona: & (ecunda quz eft, commune. Dicoergo quod eft loqui determino generationis dupliciter, aut quantum ad produ&ionem, aut quantü| ad intentionem. Quantum ad productionem, cum fit circa fingulare,terminatur ad fubftantiam prima.Q uancum vero ad intentíonem,ad naturam communem,quia hzc natura producens hunc hominem, intendit formá communem dare ci. Sed quoniam in creaturisforma cómunis numeratur in füppofitis: idco in illis fora communisproducitur,&corrumpitur,& ideo in creaturis generatio nón tantum fecundum intentionem, fed ctiam fecundum productionem ad (übítantiam communem terminatur:&ideo vniuerfale in fingulari gencratur,quia numeratur. Sed quoniam in diuinis fübftancia non numeratur, necaduenit ei nouum effe: ideo generatio fecundum produ&ionem terminatur folum ad fübftanriá primam,quz e(t perfona, atriff x ds gent. ems. 6L qe perfona fecundum Boe- |Beetise d.|.
e E E Moppel u | tiü,eft rationalis naturz in iuidua fubftantia. Sed quia ind 4nf Vod Subftantia generetur, ficobiicitur. Generatio]. illud folum dicitur gencrati proprie, ad quod UCTDUDAE | eu Gp Pb ere. in inferioribus eft motusad fübftantiam:quod mo-| |turgeneratio fecundum rationem producendi: ideo dus foveo. | 7. En |tuseib, hoc e(t imperfectionis.: quod ad fubftantiam eít, Difona Bencratur,non Subftantia,ve Eflentia. Etideo hzc visa hoceft perfe&tionis. Si ergo quod eftperfectionisefttrá(-| |non recipitur; Effentia generatur, *^ ferendum ad diuina: ergo generatio terminatur ad Ef- Ecfic patent omnia obiecta ad vtramque partém:pro-(entiam.! cedunt enim de diuer(is viis. Patet etiam quare in diui-1. IrEMgeneratio in diuinis terminatur:aut etgo ad id nA sis; quod E DT períona |] — -iubftantiam,aut ad accidens, quiaomneenseftfubítan-| |PCretur, icut im creaturis. Foflecramenaaliter br ] ia, velaccidens: fedin diuinisnonterminaturadacci-| |! 9n ie inr: ed - hoc& Edi sede e: dens,cum non fit ibi: ergo ad fubftantiam. Situ dicas,| |CI€aturis4 E MD 5 e Aie, viru ger d quodin diuinis quamuis non fitaccidens, eftramen 1e-| |?utem icm Ho ST ER —: f b | latio, quz diftinguiturá fubftantia: tuncarguiturfic:Aur| |COncretione,& ideo LM de EO EM OMBRITCIEIHO: peneratio terminabiturad (übftantiam,aütad relatione:| |/tantiam Sepe: USQUC CUDUE Aris Sc. ed nonad relationem, quia in ad aliquid per fe non eft m p s f ir Mi e s dias ftantia origo,necterminaturproductio:ergo terminatur ad fub- RR np "aio d pbi. e "ee BEQELaEs flantiam: ergo fubftantia generatur. 3d generatur, ita procedurit rationes ad partes oppo-4f i | 3. ITEM ficutdicit Philofophus, motis nobis, mo-:!
Hoi uentur ea quz in nobis funt: & corruptis nobis, corrum-|E QV.ESTIO II etoigé Ner caquzin nobis funt, & hoc eff quia vniuetfile 4n Ejfentia diuina per geuerationem con-Io, «,, |'ibetidem effe cum fingulariergo cum multo magis fit municetur. cadem fübftantia cum perfona, & fubftantia fit in perfo- | najfi perfona generatur & fübflantia. z: kd nf wreoim 1 Sent. diff 5. 5. 5 ue a; teph.Brub f.i. Sgmt.d.s.9.u. 4: ITEM generaretam in diuinis, quam im creaturis, eítimile (ibi producere: fed non eft (imilitudo in períe- TrumSubftantia sd generationem communicce- |Fundana:fed in fubftantia, & natura: ergo cum terminetur ad tur,& quod fic,viderur hoc modo Perillud res có- |I *9t2fimile, in quantum eft fimile: ergoad fubftantiamíecü-| |municatur, per quod fit vt fitin pluribus: fed fubftantial: dum quamattenditur fimilitudo. e(t in pluribus perfonis, & nó eft nifi per generationem, hd, | CONTRA: Omne quod generatut, ab alio gene-| |&perproceflionem: ergo pergenerationem communiamu, Ut, quia nihil feipfum gignit: fed fubftantia diui-| catur. | jnanonhabetalium: nec aliud c(t in diuinis: ergo non IrgM caufaeft, qua pofita poniturres )& qua remo-|,; 1r, e.; generatur. — taremouetur: fed pofitaemanationein diuinis ponitur | z.comtex.i | -Tom. 4.S.Bonau. E 2 cominunitas: | ' « manatione: Effentiaeítin vno folo,ficut hypoftafis:ergo generatio eft ratio communicandi E(fentiam.
IrEM quod datur alicui, & non definit haberi à dante,peridem per quod datur, per illud communicatur. Sed (abftantiaa Patre datur F ilio rgeneranonem, & non definit haberià Patre,dum datur Filio:ergo pet generationem communicatur. | Ir £ M generatioin his inferioribus eft ratio communicandi fübftantiam,fiue naturam: fed in diuinis natura eft illis multo communicabilior,quia fimplicior:ergo in diuinis pergenerationem fubftantia, vel ci rnda communicatur.
1. Cow T R A:Generatio cft principium diftinguendi:fed non eftidem principium dittinzuendi, & cómunicandi; ergo generatio non eft ratio communicandiin diuinis:ergo pergenerationem nihil communicatur.
2, I1 $ M quod facitaliquid eífe in hoc, non eft ratio communicandi:fedappropriandi, & indiuiduandi: fed generatio facit efTc fubitantiam in tali perfona, vtpote in perfona Filij: ergo non eft ratio communicandi: fed appropriandi. | EM | 3. ITEM pergenerationem communicatur omne illud quod per generationem cft commune. Siergo fub-Itantia per generationem communicatur, per generatio nem eft communis.Siergo fubltanua per generationem communicatur,generatione circumícripta, non erit cómubpis;ergo propria.Sed proprium per generationem no poteft communicari;ergo nec fubftanta.
4- lT EM quod per generationem communicatur, per generationem datur, & recipitur:& omne tale,fi non eft generationi accidencale,generarur:fed fubftantia non accidit generationi:ergo,& c.
Adoppof.
3. Metb. c0»Pex.41. Forma sm ef non fit.: CoNctvsro. | Effentia diuina per generationem communicatur qnia per generationem fit, vt fit in pluribus vna.
R 2 sr.Adarg. Ad hzc r$ qo notandum cft quod commune quantum eft de fe, indifferenter fe habet ad actum & pu Commune enim poteft| dici illud quod eft communicabile, quamuis non fit in pluribus: ficut patet in multis vniuerfalibus, vt in | Sole, &Luna,& huiufmodi. Commune etiam dicitur ' (communicatum, ise eft acu in pluribus. Dico ergo quod quemadmodum forma vniuerfalis quantum eft de le,Jcommunicabilis eft:íed tamcn actu non communica-| | tur nifi per poe aggregationem plurium: [ic Natura diuina, vel Effentia de fe quidem communi- ,|Concl-mi]|cabiliseft:fed quod a&u communicetur, non eft ni(i per aus princ id ouod multiplicat vel plurificatei fuppofita:hgcautem: eft generatio.(QQ uoniam ergo per generationem perfona plurificantur, & füb(tantia in illis non numeratur, hinc eft,quod veriffine Sub(tantia, vel Effentia per generationem communicatur; quia per generationem ftt, vt fit in pluribus vna. | | Y Apilludquod obiicitur quod generatio eft prin. cipium diftinguendi,, dicendum quod generatio eft pcr e j vn vun diftinguendi fuppofituma fuüppofito: quia adi C6cl prin cipalis, dterminatur per Íe, & eft principium communican- E di naturam communem:quia confimilem ex fimili. Sed quoniam natura in inferioribus numeratur in fuppofitis:1deo eft principium diftinguendi etiam commune; fed peraccidens:in Deó autem, nec eft perfe;nec peraccidens.
;. Ap illud quod obiicitur quod facere commune effein hoc, eft ratioappropriandi, dicendum, quod illud habet veritatem, quando eít commune appropriabile, velappropriatum per effein hoc. Diuina autem Effentia non d ficappropriabilis,vel appropriata per effe in hoc: quia non eftap topriabilis, quod ad fignificatum, nec quo ad fuppolitum, quia idem fignificat, & fupponit/ficut fupra oftenfum eft:fignificatum utem eius nullaadditione diftinguitur. Hac enim eft vera: Effentia PONE nomma nm communitas: & diftinctio, remota gencratione, vel e«| À |Patris,& eflentia quz eft iri Patre, eft Filius. Vel aliter B |cabilis:í(ed non eft communis,quia communicata.
D s Dei volens afferere, accedenterm Deo voluntatem, qua — Dind. V.
p dici,quod facere effc in hoc eft dupliciter:aut abolute,& fic cft ratio appropriandi:autin comparatione, vtillud quod etat prius in vno,fiat poftea in alio,& (ic eft ratio communicandinaturam. Sed quzdam natura eft qua diuiditur in fuppofitis, vtputa illa cui fit additio: quadam non, vt diuina:& in prima eft ratio communi: candi,& diftinguendi: in diuina folum communicandi ;. Adillud quod obiicitur, quod fiper generationé | communicatur fubftantia, fit per generationem communis fubftantia; dicendum quod verum eft fecundum quod commune dicitur (ecundum actum, quia in pluribus:fednon fccundum potentiam, vnde circum pa generatione, fubftantia eft communis, quia communi- 4. AD illud qued obiicitur, quod illud quod per generationem daturgeneratur,dicendum quod falfum eft: quia generari dicit productionem,& diftin&tionem: fed ratio dicit auctoritatem, & communicationem: quia pergenerationem fubftantia non diftinguitur, quamuis communicctur;ergo,&c.
QVOD PATER NEC VO.
LVNTATE GENVIT FILIVM: NEC NECESSITATE: SICVT NEC VorzNs, Nec NorzNws cít Deus.
DISTINCTIO VI RA&TEREA queri folet,vtrum Pater Sj gemuerit Filium voluntate, an nece ture velfabllantie dixit effe Filium, fed Filium voluntas Díeln | Quaf.e.| 3 *annitt igneret Filium, ficut nos aliquando aliquid volumu 9| anteanon volcbame, propter quod stabilis intellicitur noffra natura quod ab/it,vt in Deo effe credamus. Dicamus ergo Verbum Dei effe Filium Dernatura, non vvoluntate neque nece[Jitate, vt docet dugu[Hnus in r$. l- | idem. bro de Trinitate: vbi quendam Catholicum beretico re-|** | 4 quafl. «d [poridentem commendat, dicens: Acute fane quidamre- Vo, fam [poridit beretico verfazilTime interroganti, vtrum Deus ehm. [ Filkum-volensyvelnolens genueri-vt fi diceret nolens,abfurdi|Jima Dei muferia fequeretur: fi autern volens, cottinuo quedintendebat,concluderet faificet nom natura ef fé Filtum rfedvoluntatis. At ille viilantiffme via[fim quefiuit abeo, trum Deus Pater volens, aut nolens fti Deuszvt firefbenderetnolens, fequeretur grandis abfurditas, miferia,quam de Deo credere smagna eft infania: ? Auter aiceret,volens, refbonderetur ei, ergo t? ipfe voluntate jua Deusefhnon natura, Quid erao reffabat,nifi vt obmuteferet,fua. interrogatione obligatum indi[folubilivinculo fe videns? Ex predictis docetur non e[fe concedendum,quod Deus voluntate hel nece A refpondetcontra hareticum hominem arguenda, Verbum Dei natura Filius Det eft, (C voluntate Filius Deieff. Hoc autem facile eff refellere:Bam (7 prafcentia Dei fine fcientia qua fcit velprejtit bona c tala, diuina watura fiue Lad efl: e pradeflinatio, fiue 'volunas eius eaderm duima E[Jentiaefl, nec efl alud Deo fcire C velle, quame[fe: Et curn [t vnum c idem feientia Dei, vel voluntas, nontamen dicitur de voluntate quid quid dicitur de cientia, ch econuerfo. Necomntailla fua innen RN Rl E. S $3 ibi; Dicamus ergo, Verbum Dei effe filium Dei. Tertio veto.of ponit contra przdictam folutionem,& refpondet ibi:. sed contra boc opponitur fic:Veiuwntas Dei, &c.. Quarto, & vlri.|. mo redit ad explanationem primz folutionis, ibi:Predi- Ga tamen yerba, quibus prudenter diclum eft, vbi explanat folutionem przhabitam., | Nec voluntate, necnecefitate. — Dub, L.— Videtur füfficiens diuifio. Omne enim quod Deusfacit, aut facit naturaliter, & fic neceffario:aut voluntarie. Situ dicas quod ipfe refpondetad intellectum haretici, & hateticus intelligit de voluntate antecedente, & ncce(litare ineuitabilitatis: obiicitur quod orario nihilominus in fe eft E Sed quirefpódet orationi mul- Elench, tiplici si uei teraffirmando vel negando, malerefpori- |,, es 1, det fecundum quod dicit Philofophus,ergo, &c.
R5 r. Dicendum quod Auguftinus refpondet fecüdumintelle&um hzrenci: quamuis autem oratio in (2 it multiplex,quia tamen hareticus in vno fenfu eam accipit, iam Mcd nm illa non faceret ad foluendum, quia non procedit fecundum illam. Sed diftin&io propofitionis multiplicis,quando fecundumillam multiplicitatem non cadit b in magis eft ad oftentationem, voluntate Deus vult,que fua fcientia fcit, cum fua Jaen-Tianouerit tam bona quam malayveluntate autepm tio veltnifibona. Scientia quippe Dei e prefcientia de boris efl f malis: voluntas vero ci predeflinatio de bonis ef | LAPHMII Lamnen vnum (o idem imn Deo efl fcientia c voluntas, cy prejcientia ch predeflinatio.Ita cum vnum Jt nAfUrA Dei (t veluntas, dicitur tamen Pater 'genatfe Fuliurm natura non voluntate:Q elfe Deus natura,non voluntate. | 4 Qualiter intelligenda fint illa verba:Pater nec nolens, necvolens Deus eft,nec volens,nec nolens genuit Filium.
4riff. Í.
Sw gv 5|. Prediciatamen verba, quibus prudenter dicium elg, (1m ad veram refponfionem. | vedu; Bor, | Dess Pater nec volens, nec nolens efl Deus, nec noles nec Verbum Dei,e[fe Filium Dei natura, non voluntate.
hs diciit | epos genuit Filii, fiue voluntate fue nece[fitate, ex tali | Dub. 1l. |! P aT yenfumibi videntur acciptendayvt voluntate precedente, C| Videturnonbenedicere, quia Pater alio eftDeus,alio|de Trim. | efe Fiium |-vel accedentes intelligamus, qualiter Eunromius intelt-| " let Pater,quia diuinitate eft Deus; & paternitate eft Da-1^6*^ 2» "pr gebat. Nonenim tpfe Deus ef voluntate precedenti, ve tet vt dicit Auguftinus, Sed Filius eft Deus; natura cunt, quod |C/JI Cie tb) vel volenspriu/quam Dews:nec voluntate pre- diuinitatis: ergo hac non dicetur Filius: fed ipfa filiafl epus sio — iid — "—— g^ Dicendum quod illeablatiuus poteft conftrui innmeare |CePerATS perimit Filiurm,nec pris generans, quam volens, q poteit con . formaliter, & fic fal(a eft: quia formaliter alio eft Deus Ícilicet natura, & alio Filius. Poteft iterum conftrui ori-|: ginaliter,& in ratione principii, & fic vera eft, & eft (en-| fus, quia Filius ortum habet à Patre naturali.
- gerne? Filium volens tamen genuit, ficut potens genuit, le? bonus genuit Filium,C* fapiens genuit, C buiufrmodi. Stein Pater fapiens, bonus, dicitur genuiffe Filium, |. ce Becle- Icy 0H CJ» colens? cum ita fit Deo iden e[fé volentem, qva nai£), | 10d eff effe Deum, ficut idem efl effe Japtentem,quad efi -pereas fe Deum. Dicamuserao, C uia Pater [icut|apiens, ita-vosoretom [ens eenpuit filiu fed. non-voluntateprecedenti,vel ac-Filum, e Pad ]. cedéti. C uem fenfum aperit" Hieronymus e confirmat 5 Ha dicens fuper epiflolarn ad 2 De Filio Dei, íd eff, . Aute fare quidamrepondit,&c. Dub. III.
Contra: Auguftinus commendat iftam folutionem, quz non eft commendanda, quia multi plicare inconueniens, non eft foluere. E Rzsr. Dicendum quod eft folutioad hominem, & eft folutio ad rationem, & aliquando melius & vtilius eft loluere ad hominem quam ad rationem, vt puta, quando refpondens eft difcolus & non vult intelligere vcriratem, & quando affiftentes (unt fim plices, & non poffunt capere veritatem, & fübrilitatem: ideo quia hareticus veritatem refpuebat, & aduer(abatur: idcirco aduerfanti erat aduerfandum,, & rali modo,quo magis priuaretur gloria; & alliftentes fallacia. Ideo commendat iftam refponfionem Auguftinus quod manifefte oppo. aentem fua quzftione ligauit.Hunc ergo modumreípodendi docuit Dominus cum dixit: Baptifmus Ioannis de ccelo erat,an de hominibus? &c.
ITEM quxritur cum non fit teíponfüm ad rationem, quo modorefpondendum fit. Videtur quod diuifio hz- - De comparatione actus generandi ad potentiam.
Preterea quari folet, vtrum Pater genmerit Filium Expofitio textus.
N parte ifta ponit Magifter dubitationes emergentes iteres rcticifit perimmediaa, quia velle & nolle o onuntur É!: Pen E put, PP yr x comparatione actus generandi ad potentiam. Et contradictoriezinter quz non cadit medium: & dicenquoniam contingit comparari atum Lise ad potpie.c«. tentiam, & potentiam generandi ad fuppofitum, & ex d Cv Ivtraque comparatione incidit dubitatio circa effentiz Arr d vnitatem: idéo primo ponit dubitationem ex compat.e, |'atione actus generandi ad potentiam. Secundo po-Ecl, 4 |nitdubitationem ex comparatione porentiz generandi Diiüo, |adperfonam, infra diftinct.7. Hic folet quars à quibu- .IrEM grum pats, qua continet przfentem diftin- Cionem, haber quatuor particulas. In prima proponit quzftionem, Vtrum potentia, vel virtus generandi fit toducens neceflitate, vel voluntate, & determinar vjnttatem huius quzftionis.Secundo ad iftam quaftionem dum ad hzc quod hareticus querit de voluntate accedente, fiue deantecedente » € tunc neutra pars eft vera, necfunt membra op Nolleenim & velle inter quos cadit medium. Aliquid enim eft, refpectu cuius voluntas non habet rationem caufz, Dec repugnan. tiz, & ita patet illud. | de bonis & malis. Qua ignorabam interrogabant me, &c.
ofita contradictorie, fed contrarie, icunt acus voluntatis contrarios, Ghffa in bnne loció praeci ti £0. 6. entia: Dicitenim Gloff. fuper illud Pfalmi: P/al. 34.b Ars nefcit vi- Nam é prefcientia. Dub. 1p. Videtur falfum dicere de fcientia Dei,& dir. Rom.
Fbyf.cen- Lib. I. SorenE Á 54- Dit VI.
tium:fedin Dco eftarsartium, ergo, &c.Sidicas quod |A|fter dicitin littera: Nec voluntate, nec neceffitate ge« MCCC MCCC LIC IAM EDEN C C LS MESE poffe generare Filitm: eftimpoffibile. Se nefcirper modum practicum, fed fpeculationis. Contra; Illud folum fcithoc modo uad ineorelucet: fed in Deo nonrelucent mala:ergo,&t.
Ire videtur Magifter non foluere argumétum:multíplicare enim inconucniens, non eft foluere.
Rx s p. Dicendum quod ficut infra dicitur:Deus cognofcitbona in feipfo & mala pet feipfum, ficut re&um iudicat de obliquo, & lux detenebra:necoportet,quod : linDeoluceat malum: fed fufficit quod luceat ineo malioppofitum.!
Àp illud quod obiicitur de folutione Magiftri, dicédum Le ionem non ponit: fed innuit contra arguendo, quafi dicat ex eo quod eft ex illo;idem not poteft inferri ex altero: quia quamuis fint idem in effentia; tamen diuería funt connotata. | Item quatiturde hoc quod dicic Hilarius in notula circa iftum $. Przdicta tamen, quod fancla Ecclefia an«tbematizauit eo, qui dicunt, Deum non generare confilio, &c. Videturenim contradicere Damaíceno dicenti: Qui inDeo non eft confilium, quia confilium eft ignoranti natura.
R5». Dicendum quod confjlium dicitur dupliciter. Vno modo dicitur confülete, accipere confilium,& fic dicitignorantiam, & fimiliter confilium dictum ab hoc. Alio modo confulere dicitur dare confilium,& hoc modo dicit fcientiam, & poteft transferri ad diuina. Deus enim nullo modo accipit confilium aliunde. Vnde ''notandum quodin confilio duo funt. Eft ibi cognitio rei occulte. & eft ibi difpofitio firma: quoniam ergo in Deo eft veriflima cognitio occultorum,& inuariabilitas,ideo 1redtein ipfo dicitur effe confilium. Vndc" Gregorius: Deus mutat fententiam: fed non confilium, D euidentiam huius partis tria principaliter quaruntur. Primo quaritur vtrum generatio filii fit fecundum conditionem neceffitatis. Secundo, vtrum fit (fecundum rationem voluntatis.Tertio vtrum fecundum conditionem exemplaritatis.
QVESTIO LI. An nece[fario in diuinis (it generatio Filj.
alexander Alenfis 1.59.41. Memóro j.art.1. S. Thomes V p.4.41.ort.2. JEgidiwe Rom. 1.5ent.diff. 6.4. 2. Recherdwt (Sent di. 6.4.1, : Franafcus de Mayr. 1 Sent.diff.6.9.3. Thom. drg 3. S0nt.difd.G.4.2.071.1.
Qi generatio fit fecundum conditionem neceffitatis, ficoftéditur. Fecundior & adtualior eft na-| tura in Patre ad producendum Filium, quam fit in luce ad producendum radium: fed lucem neceffe eft radium producere, ita quod productio in m eft fecundum códitionem neceffitatis; ergo multo fortius in Patre refpe- [&u Filij.; [Tr & M omnequod emanatab alio,emanat fecundum conditionem neceffitatis, aut contingentiz: ergo & Filius emanataltero iftorum duorum modorum; fed non fecundum conditionem contingentie,quia tunc conungens effet Filium generati;ergo. -. | IrrM ab Omnipotente detrahere maximum poffe, eftimpoffibile: fed Deus Pater eft Omnipotens, cuius maximum poffe eft generare Flium; ergo detrahere ei, in zternis potentiaeft coniuncta aui: ergopari ratione impoffibile eftauferre actum generationis: ergo impoffibile eft non generare: fed impoffibile non eíÍc,& neceffe effe conuertuntur:ergo neceffe eft generare.
1. Cox TR A: Auguftinus ad Orofium, & Magi- APT eL nuit Pater Filium, quia neceflitas in Dco non cft: id- 1. IrEM Hilarius in libro de fynodis: Non naturili neceffitate ductus Pater genuit Filium: ergo non fuitibi neceffitas naturalis, nec neceffitas alia, vc videtur, cr- 3. Ir £ « nobilius producens eft illud quod dominatur fuz actioni quam quod fübiacer: fed agens fecundumrationem neceffitaus fubiacecactioni:quia velit nolit, oportet ipfum facere: ege fimpliciter Pater quieft nobiliffimum agens, nobiliffimo modo producitFilium: non igiturfecundum conditionem neceffitatis, 4. ITEM hoc idem poteft oftendi fic: Quod gratis p |datur, n6 de neceffitate atur. Sed Richardus dicit quod in Patre eftamor gratuitus,quo dat effe Filio, & Spuitui fan&o: fiergo gratis dat,non dat neceffario.
CoNcrvsro.
Generatio nece[fario efl in diuinis, necefitate immatabilitatü, non exigentia, aut coadionis.
R xs. ad arg. Ád prxdictorum inrelligentiam eft notandum quod multiplex eft neceffitas.Q uedam enim eft neceffitas proueniens ex principio diíconueniente Quadam ex principio deficiente. Quadam ex principio conueniente, & fufficiente. Illa autem qua prouenitex principio difconueniente, eft duplex. Aut enim C |eftex ipfo mouente contra naturam, & haec eft neceflitas violentiz: aut contra voluntatem,& eft neceffitas coa-&ionis, & de illis duobus modis quarit hereticus, qui funt valde víitati. llla fimiliter quz eft ex principio deficiente, eft duplex. Aut enim eft refpedtu eius quo res eft nata compleri, & hacc eft indigentiz necelfitas, vt cibi, & potus, fatrem fuum neceffe habere, &cet.. Aut refpe&tu eius quod incurrit ex ipfo defe&u, & hac eft neceffitas ineuitabilitatis, qualis eftin morte, & in primis mobus: tIhancneceffitatem incurrit homo ex carentia originalis iuftitiz. Pfalmus:De neceffitatibus meis erue mc.. Tettia eft fimiliter duplex,quaeftex principio fufficienre & conueniente. Autenim ex principio fufficiente in dilponendo, & hac eft neceffitas materiz difpofitz quz aeris neceffitas exigenthe: aut in complendo, & ocimmurtabiliítatis eft neceffitas. Ec hoc vltimo modo neceffitas cadit in Deo, &; principaliterin Deo: quia r pfe folus eft quiprincipaliter fibi omnino fufficit, & qui ecum omnino conuenit. Hacautem neceffitas nonre pev libertati voluntatis,fed folum vertibilitau, qua't i snoneftinDeo. | | 1. Ap illud quodobiicitur de littera, dicédum quod illud intelligitur de neceffitate coactionis,que nullo modo cadit in Deum, & de hac quzrebat hxreucus.
2. Similiter & Hilarius intelligit de hac cadem:vnet fübiungit in littera: mom maturals iecef'itate, «um milit: tunc ibi enim effet coactio, dum repugnaret voluntas.
s. Ap illud quodobiicitur, quod agens per neceffitatem fübiacet füzactioni, dicendum dd falfum eft, nifi it neceffitas repugnans voluntati. Cum enim eft ncceffitasrepugnans, neceffe eft voluntatem fübiici, quia non pii przualere. Sed quando eft necefficasfumme coníonans non potens difcordare à voluntate,tunc nu" lam inducit fübiectionem, ficut patet. Deus necesario eftbeatus, & neceffario vult effe beatus: & ficut necef farium eftipfum effe beatum ita & velle: fic intelligendum eft in generatione filii, 4. Àp illud quodobiiciturde amoregratuito, dicédum quod duo (unt in gratuito amore, vnum eft quo dat liberalitate mera,ita quod nulla eftexigetia, fiue debicum meriti, vel natürz. Aliud, quia dat ine recributione, & quantum ad hoc fecundum, dicitur amor gr^ tuitus in patre, hon quantum ad primum;nam fecundttas patris neceffario eftratio communicandi naturam.
QVASTIO & de hac dicit Ioannes: Qui viderit/jyj, e y de Tris, Àt.
y: *u IC.
J Neceff. t2a$ Quot moo atcipiarut.
"ares | mi [ I "i ] I ( K ( ü li U Q Ug in t. j ws Art. I. Quaít. II $$ " ye ] - [A|nimveraeft:Pater vulteffe Deus. Alio modo confidera-| " QV E£ESTIO IL i nane d: - | | itin ratione producencis, Et hoc dupliciter,aut pro-An generatio in diginà fit fecundum TALionCH uceftprincipium di(tindum contra naturam,fecundum d Voluntatit. quod dicitur quodalia funt natura, alia voluntate, auc ài prout eft coniunQum. $i prout eft principium diftindtü, t alex. dlenfis t p.q.A1. Membro s. art.1. lic diftinguitur voluntas dupliciter, fcilicet accedens, &: ET IE Eie antecedens:voluntas accedens eft qua aliquis de nen vo-| i» jr ria m 6.1. 9.4.2. lente fit volens,hzc nó eftin Deo,necrefpectuDei,Deus|. id Rich 1. Semt diff. 6.4.3. enim non haberaliam nouam volüntatem, necreípedu v Francifctse de Mayr 1. Sent d.6.9.1. fui,nec refpe&u alterius. Voluntasantecedens przcedit i Durandoo t. Sentt v6 n effedum caufalitate,& dpratione:hec quidem eft inDeo |; n ridi eH pidas vi IN fed non refpe&tuDei,fed refpe&u creaturz folum,omnes|! 465 Gabr. Brel.s. Sant. off. 6.4.1. enim diuinz períonz funt imul. Alio modo prout vo-|' "y Tul: | luntas confidezatur vt principium coniunctum naturz, HOS (Fuadamé Trum generatio Filij fit fecundum rationem vo- |, 4poteft effe dupliciter, quia cuncnatura& voluntasfunt] 3,|du Vv.Excquod non. Videtur primo peraucto-|. |principium:aut igitur.natura eft producens principaliter | | |.|GM* |ritates,fecundo perrationes. Primo oftéditurperaudo-| |voluntate communigante;auteconuerío, V trumq; enim | ritatem Hilarij qui dicicinli.de Synodis: Omnibuscrea-| |principalitereffe non poteft. Si voluntas eft principium p curis fübftanriam Dei voluntas attulit: fed Filio naturaj, |cum communicantg natura, ficeftproceffioSpiritusfan-| ^.. dedit. &i,qui procedit per modum amoris, tamen (imilis in ma-'[aey.e], 1T 2M Auguftinus reprehendit Eunomium qui po-| tura. Si vero natura cft principium cum communicante | (Tma10 fuit flliura Det effe Filium voluntatis: ergofire&erepre-| | | voluntate, ficeftgeneratío filij qui producitur vt omni-. "s |hendit, generatio Filij noneftfecundumrationem vo-| |nofimilis & per modum naturz, nihilominus vtdileew lunas. —...|! &us, & ideo dieitur quod (ibiinco complacet Pater. Et| T. ITEM tationibusoftendituríic: Generatio quantum] |dicitur Filius diledtionis. dc "T eft de fe eft exitus naturalis,fiue per moduih naturz.Sed| | 12.5. A» illud quodobiicitur in contrarium quod | -Perr.4.
"Nu illeeft alius modus producendi quam pervoluntatem:| |generatio eft per modum voluntatis, fiuefecundumra-| -. TT eo,&c - 4 yp 123 tionem voluntatis, dicendum quod hoc intelligitur, aut| | a ie ITE M Filiuseftfapiéntia Patris: ergofiproceditfe-| |devoluntateapprobante,vt oftendunt duz auctoritates m tM cndumrationeni v lüntatis; voluntaseftprioríapien-| |Hilar. & Origen. aut de voluntate communicante cum " 2 tia: f. d hoc eft igepnueniens, quiacognitio fecundum C/natura,vt ratio qua pofita eft primo. "MIENNE: a | rationem intelligendi preceditaffe&tionem, fiuevolun-| | 4. Ailludvero quodobiiciturde fimilitudine imav | tatem.. | | ginis, dicendum quod in hoc eft diffimilis imago creata uo |Mepef| 1. SED contran omni natura ordinata | aio na-| |ipfi Trinitati increatzs,vt dicit Auguft. 15. de Trinit.quia | Cen». j. D um — [ruralis fübiacet voluntati, vel faltem conformaturvo-| |ibinonnafcitur verbum perinquifitionem, ficut poteft s" luntati,ficut patet ii primo homine:fed iri Deo eftnatu-| |nafciin nobis, vnde potius valetad oppofitum, quam ad ab raordinatiffima: ergo nihil eftà natura;vel per naturam,| |propofitum. AEN suN.
: | quod non fitpervoluntatem. —. | jf. Ap illud quod obiicitur quod maior eft commu-E » IrgMadhoceftaudoritas Hilar.in3.deTrinitPa-| |nicatio ingeneratione Filij, &c. Dicendum quod maior B terante omne tempus Filium procreauit,omne quod eft| |communicatio, vel minor, non facit modum emanandi "E Deus per charitatem natiuitati cius impartiens:fi per cha- eíÍc (ecundum liberalitatem, vel fecundum modum vo-& | titatem:ergo per voluntatem. H luntatis: fed modus, fiue ratio communicandi. Et quia! | 7. ITE M Origen. loquens de mente diuina dici| |Pacer communicat creaturis per voluntatem, ita quod * " Germen proferens voluntatis fit VerbiPater: ergo vide-| |volunraseius eft caufa producens Filio perfecunditatem y | tur quod Filius generetura Patre per volütatem,& quod D naturz: ideo non fic dicitur Filius produci per volunta-" (ic Filius voluntatis. | tem,ficut creatura. E: 4. ITEM coníimilis eft modus producendiintrini- 6. A n illud,quodingeneratione hominis fimul mo-"Y Itate creata, & in Trinitate increata:fed inimagine, noti-| |uetnatura & voluntas dicendum, quod hoc eft propter 4o tia oritur mediante voluntateà mente:cergo F ym aPatre, |defedum magis quam propter complementum:quiaPaj^ mediante voluntate, fiue per voluntatem. Minorparet| |terper fe non poteft generare: fed ex communicatione 44k |pet Auguftinum:Partum mentis preceditappetirus,quo| |cum alio diftante, quod fit ad imperium voluntaris:| RS dum querendo inuenimus quod noffe volumus, nafci-| |Deusautem alio adiuuante non indiget, & ideo non eft tur proles,ipfa notiria.
f. ITE M vbieft maior communicatio, ibi eftliberalitas maior: fed Pater plus communicat Filio, quam omnibus creaturis:ergo maior eft ibi liberalitas: ergo cum | cieaturz procedant pet modum liberalicatis, multo ma-: gis Filius, & fic, Gc.
6. ITEM in creaturis exiftentibus in actu generationisfimul mouet natura & voluntas, & nihil exhoc Filio detogatur: ergo fi Pater magis producit fecundum fe tovoluntatem.
.CONCLVSIO.
Greratio Filg efl fecundum voluntatem complacentie, c non ftcundum voluntatem que fit principium cum communk antenatura.
Rs. adarg Dicendum quod voluntas poteft dupliciter confiderari refpectu voliti, fcilicet vt in ratione approbantis, & dilicentis, & fic eft reípectu omnis boni, hue it neceffarium, fiue fit cótingens, fiue ereatum, fiue increatum,fiue ab alio,(iue non ab alio, vt patet. Hzcelun E M CK-——— NEXT MEME NM, MINE SINE um, quam creatura:ergo multo fortius pernaturam, & E fimile. - QV ESTIO III An generatio Fils fit fecundum rationem exempuras.
lex. dlemfis 19.9.43. Membro j.art.3..
JEpsd. i. Sema. dod. 4.4.1.
Francifcus de Mayr.dif.6.4.4.— T n v M generatio Filijà Patre fit fecundum rationem exemplaritatis. Ecquod ficvidetur hoc modo Superillud Pfalmi: Semellocutus eft Deus, Gloff. id eft, Filium genuit, in quo omnia difponit:fed difpofi-Itio zterna dicit rationem exem laris:ergo fi filius procedit vt verbum; precedit per modum exemplaritatis. 2. ITE M generatioFiljà Patreeft fimilis produ&tio- Bafil ni notitizex mente:fed notitia procedit ex mente fecun- tonta put idum rationem exemplaris, quia exemplar eft ratio co. | wem. gnofcendi:ergo,&c. 3. Ir £ M quodeftimago in producto, hoceft exemplarin producente. Quando enim produ&um expreffe E 4 ám Ad oppofitum.
preile reprefentat, exemplar dicitur:ergo cum Filius protatis. E | 4. ITEM omne principium coghitiuüm rei producend? producit fecundum rationem exemplandi:fed Pater eft principium Filij cognitiuum: ergo producit filium hodie rationem exemplaris, Si dicas quod illud non (ufficitimmo neceffe eft quod exemplar & exemplatum differant in forma & natura, hocnihil eft, quia tihomo dum generat hominem, poffet talem generare qualem| rogitat, tunc generatio illa nontantum effet fccundum naturam, fed eciam fecundum exéplar. Sed pateromninó produxit filium vt fciuit &€ volpit: ergo, &c. Si dicas quod nec illud fufficit: fed necefle eft exemplar przcedere. Obicitur: Si Deusab zterno creaflet mundum per impolffibile,nihilominus mundus efler productus fecundutn rationem exemplariatis. 71^ - CoNTRA: Ininferioribus agemsper naturam, & agens perexemplaret oppofito diuiduntur, ficut narura & intellectus: ergo quod ptoduciturfecüdum naturam, nom producitur fecundum rationem exemplaritatis: fed hliusecundum naturam produciturà Patre:ergo, &c.
Ir £ M omne producens aliud fecundum rationem exem plaritatis. producit fecundum rationem voluntatis. Sed patet, vtoftenfum eft (upra, non producit filium pcr voluntatem:ergo, &c.
Ir£ M formz non eftforma, ergo necexemplarisekemplar:fed filius eftars & exemplar omnium: ergo non habet exemplar in patre: ergo non procedicfecundum tationem exemplaritatis.