. Diftin&. X. t. Ap Illud quod obíicitur in contrarium qüod qui (emper nafcitur nunquam eft natus, dicendüm quod v rum eft in illa generatione in qua differt inaíci & natum effe: fed nontalis eft generatio diuina: attamen quiae neratio diuina intelligitur pergenerationem erearam, &] in creaturis de perfe&o nate nó dicitur naféi, fed ratum i effe: ideo vult Rounds quod melius dicitur filius na4 a, 1, | tus effe, quia intelligibilius eft, non quia ei nonconue-475. | niat nafci. | 2.5.A p Illud quod obiicitur quod produci terminstur ad produ&um efle, & fimiliter nobilius eft generatü effc quam generari, dicendum quod omnia ifla tantum ibi habentlocum; vbi differt generari & generatum efle, Inifta autem generationelocum non habent 4. Àp illud quod vltimo obiicitur in generatione que emptionem, nonenim eft vcrum quod generatio femper ens, femperde nouo aliquid producat: quia radius emperoritura fole, nectamen femper eius produdto i- | teratur, nec fnccedir: fed à fua origine continuaturin | effe. Tx HIC DE SPIRITV SAN.
CTO AGITVR, ET PRIVS QVOD SIT AMOR PATRIS, | ET FiLrIIT.
DISTINCTIO X.- iocus VNC pof Fily eternitatem, de Spinits 2l BY /Ancfo, quantum Deo donante videreo d conceditur, differamus- Spiritus janclw N amor eft, fiue charitas, ftue dieifio Patris, C Filg.Vnde Auguflinusint bbdt con. Trinit ait: 2m fantédus nec Patris efl folis, mec Fig mh | p P olisos, fed amborum, cb ideo communem quainuicm | L4 € ff diligunt Pater c7 Filius,nobis in[inuat charitatem.
Quod Spiritus fan&tus proprie dile&tio dicatur, & tamen Trinitas fit dilectio.
lobannes autesm 1n Eptflola camonica ait: Dew eha-| i a ritas efl non dixit, Spiritusfancius charitas ei. Qupd ans^ Dif dixiftt abfolutior e[fet fermo! Pn 9009 pAYNA piri Min quefHonis decifa: fel quia dixit: Deus eharitas eit tncertum jf: et ideo querendum e, vtrum Deus Pattr Jit charitas, an Filius, an Spiritus [anclus: an Deus ipft Trinitae,quia C tpfanomtres Dy fed vnus efl Dew. 4i boc Anau[Hinus ineodem libro ita dicit: NefGia cur ficut t» bd p entia C» Pater dicitur c Filius t Spiritus [anchws, dr Jmulempnes non tres: fed vna fapientia: non ita d chnritas dicatur Pater,ei Filins,e? Spiritus fancfus, fond (-myues vna charitas. Non ideo tamen quifquam ms tm | bim conuenienter effimet charitatem appellare Spiritum ar- aft C]urn: quia C Deus Pater ci» Deus Filius poteft cban-Las nuncupari: ficut proprie verbum Dei etiam [apienta | Deidtaitur, cum (y Pater cj Spiritus fancfw fit fapen- Á ttd, ta Tínitas dicitur fapientia: ita & Spiritus fanus pri: prie dicitur charitas:& tamen Pater, & Filius,& Spi- | ritus fanétus dicitur charitas. | Si ergo preprie aliqnis horumtrium charitas twupt- —; z^ k fed lot —( i DEED Anfrage confifiit. munia efh trium peronarum (P tota in [Imeulis: aliquam- | | T "E " do ffe - pa i mam. Spiritus y igi freut pos ia Quod A à Patre,& Filio. | Dei aliquando pro fub[lantia diuina, aliquando pro Filto Siue enim [it unitas amborum p fie roprie accipitur, ci bocérs smultis fieri reperitur. charitas,manifeflum eif, quod n aliquis orym eji, quo | uterque coniungitur:quo gentLus à gtenente diligatur, ge-Exemplis firmatur, eadem nomina proprie & vniuer- nitoremá, [uum diligat, imtá, nonparttcipatiome, Jed Efs faliter accipi. | feni tfua: neque dono fupertoris altcuius, fed proprio fuo edem. | P luribusenim exemplis doceri poteffmulta rerum vo - feruantes vitatem fpiritus in vinculo pacis, Ecge bic ba-Gens pabula ct» vrmuerfaliterponi, ct prapriequibufdam rebus Adbibeii: ficut Legis nomine aliquando frmul omnia Ve: feris Teflamenti [yanificantur eloquia: Aliquando autem [Ian.t.b |proprievocatur Lex que dataefd per Moyfen. Multa alia fuppetumt exempla: [ed in re aperta vitanda efl longitudo fermonis. Sicut ergo unicum Dei verbum proprie vecamius zomine (apientie, cum fit -uniuer[aliter, C Spirita ancius c Pater ipfa (apientia: ita Spiritus fanéfus prorio vocabulo charitas nuncupatur, cum fit Pater, $ F lius vniuer[aliter charitas.
ritus ergo ancins,vt ait Augu[linus in codem, commune eff «liquid Patris ctr Fily,quidquidillud eff. At ipfa cos-Unio confabitantialis, (? coeierna efi: qua fl amicti conuenienter dicipotefl dicatur: Sed aptius dicitur cbaritas, becquog, (ubflantia, quia Deus/Bbflantiaest, c Deuscbaritae efl Tria ergo funt,ehnonamplius:vnus digens eum qui deillo ejt, c vnus diligens eum de quo eif cr ipfa dilectio qua (VmibileflyquomodoDeus fubflan-Auctoritas ponitur, quod Filius proprie di- n did citur fapientia, Quod Spiritus fan&us ficut communis eft Patri,& Filio, ita commune nomen habet proprium.
Hic notandum efl quod ficut Spiritus [ancfus in Tri- C [nitate [pecialuter dicitur charitas que eft Datris e: Fig Vnio:ita C) nomen tenet proprie, quod Vatri c Filio copuniterquodapm modo congruit. Vnde Augu[linus t 15. Ub.de Trimit.Stcharitaesnquit,qua Pater dilsgitF ilum, C Patrem diligit Filius,ineffabilern communionem de. monirat amberum, quid conuenientius, quam "vt ille roprie dicatur charitas,qui /ptritus ef] communis ambobus? Hocenim fanius creditur Ci intelligitur, vtnon fo- LCor, 1, d! Sed Dei verbum, idefl unigenitus Dei Filme, apert dicfus efl Deifapientia ore Apo[loli dicentie,ChriflumDei virtutem (i Deifapientiam. Spiritus autem (antfus ybi Me esb. Lfrtdicfus cbarites inuenimus: (i diligenter Ioannis Apooli eloquium fcrutemur:qui cum dixide bacreapertius aliquid eloqui inquit: Im boccognofimus quia in ipfo manemus, c ipfe innobis: quia de fuo bitte dedit nobis. Spiritus itaque [ancTus, dequo dedit nobis, facit nosim Deo manere: dp[um in nobis. Hec au. tem facit dilectio.Ipfe erao Deus efNdilecfio.Deus ego Spi. ritus [anclus,quiprocedit ex Deoyfrentficatur vbi legitur, Deus dilechio,cir dilefto ex Deo eff. Ecce bis verbis aperte dicit Aucu[linus,Spiritum [antium ee charitatemPatris c^ F. il (0 BADIUS quoque fermonem produxit, vt videatur dixi[e, Spiritum ancfum non[olum effe dile- Lfruffra proprie charitas nuncupetur,propter illa qua dicfa Lfurnt: fictet mon [olus in illa Trinitate, "vel Spiritusefo vel fancius:quia C Pater Spiritus ch Filius Spiritus: c Dater [ancfus,C Filius [ancfus:ch tamen ipfe non frufra dicitur Spiritus [ancfus. Oo ui enim efl communis ambobus, id vocatur ipfe proprie, quod ambocommuniter. Alioquin fe im tlla "Trinitate (olus Spiritus fancfus eff charitas, pro-!fecfo e Fils non folins Patris, fe detiam Spiritus[ancli Pius inuenitur. Ait enirn Apoffolus deDeo Patre: Tran[-tit nos in regnum Filg charitatis fue. Sierqo none[l in fla Trinitate charitas Dei,nifi Spiritus fanélus, Filius e etiam Spiritus [ancfi. Sed quta boc Abfurdiffimum eft, refat vt non folus tbi fit Charitas Spiritus [antfus: fed proprer illa de quibus [atis diferui, proprie [ic vocatur.
. DISTINCTIO X. Deatetna proceffione Spiritus fani, quantum ad 5 lionem Patris y Fily quafe inuicem, £r nos diligunt: | x T B iones que apis " Difiy.; »:! une poft Filij eternitatem de Spiritu (anclo,quanbe bri, édetiam qua diligimus Deum. Sed-vtrum ipfe fit chari, gi tirer meh ris -— tds qua nos diligimus Deum,in fequenti explicatur. "Miche! Mis cgit Magifter de generatione Filitjhic autem agit de proceffione Spiritus fancti. Et quia gemina eft procetfio Spiritus fan&ti;eterna & temporalis, prímo agit de preceffione eterna, fecundo de temporali:Infra diftinctione r4.Preterea diligenter adnotandum eff, quod gemi-| nA efl procefrtoSpiritus [ancit,& c.Et quoniam duis pi ritus fan&i tripliciter poteft corsparari, fcilicetad pertonamad quam cft,& ad principium à quo eft, & ad gencrationem d qua differt,ideo hxc pars habet tres.In quarü prima Magifter apit de proceffione Spiritus fan&i quantü ad perfona qua procedit.In fecunda quantü ad prin- - .
Redit oftendere quod propofuerat,fcilicet quod Spiritus ls amor,quo Paterá Filio, quod Filius à Patre diligitur.
Nuncuero quod incepimws offendere curepnus, fcilitet Spirituem [ani ium dilecfionem effe, fiue amorem Paris C Fily:quo fcilicet Pater diligit Filum, ir Filius pa- Intom8, trem. De foc Hieronymus faper 17.D[al.ait: Spiritus fan-[Pme nec Pater eflec Filius: fed dilecfio quam babet Pater in Filium ey Filiustn Patrem. Aucuflinus quoque in 654. 3. G.lib.de "Trin.ait: Inemnibus equalis eft Patri Filius, «9 S.Bonau. Tom. 4.
bés Spiritum fancfum effe, quo Filius diligitur a Patre, C ' p |Pater à Filio C quoilli duo feruant umitatem pacis. Sps- Dauttinct. | X. | c 85 o: ci» tamen Spiritus[anclusprüprie charitas suricubá- À efl nins ein(dem,febffantie. ua propter etiam Spiritur. Ecce his verbs aperte dieit Auau[linus quod inm Trimi-| — tus fancfusin uu vititatefubflantia, c «qualitate.»
tate charitas aliquado refertur ad [abflanttam,que com | Ephe[. 4.
Ang lib. 6. de Tri. c. s.
lum Spiritus (ancfus charitas fit imilla Trimtate, fed non|' Coloff. t.b Diuifto.
OIONNNEE £79 * SCC NNNM : D— —— pe itas nó folüeftappropriatü. (sd ez 4 —M——À——. cipium à quo:Infra diflinclione rr. Hi dicendi eft Spiritii| A. "enin folü - PP opratüs fed etia proprie propri fanclum,&c. In tertiavero agit de feipía percomparationé S piritusi anc. ^- | " E « Ip I BE a ad generatiohem à qua diftinguitur:Infra diftinctione I3. appropriatur nm icendü ne Eus viia in ice Poff bec confiderandá eflquantü a talib.quales nos fumus. Item| |com dsargs a inis: ss it P an H E m ni prima pars que continet praíentem diftindionem habet| |ter,vt dicit E IO asa rb "pin itAquatuor partes.[n prima dicit quod Spiritus fanctus pro-| jpoftolus:C haritas eft vincu P e y € pricedit vt amor, fiue charitas, vel dilectio, &hoc probat au-| |mi HE Serre i:; p n "à Ap *oritate Áuguttini.In (ecunda vero, quia hic erat dubiü illu quod obiicitur de Richardo -— um I ga quod Spiritus fanctus erat charitas, mouet quaftionem, titum non dicit RC v Po iuc amandi: fed &foluit ibi:Et ideo querendi,vtrum Deus Pater In tertio v€-| |proprietatem períonz,qua dat,& non ICCIpit. ro folutionem per auctoritatem confirmat, tum quantü ad diftinctionéem, quz eft per comm unem acceptioné & Propriam,tum etiam quantum ad veritatem,ibi: Pluribus "xempli doceri, &c. [In quarta vero & vltima przdidz folutionis allignat rationem, oftendens quod Spiritus fan-Cus proprie dicatur charitas,cum charitas (it nomé commune,& hocibi:Hic notandum tfl; quod ficut Spirit us fandm in Trinitate, Spiritus fanctus amovefl fiue charitas, Dub. I.
Celoff j« Spiritw [ancIw eft dileio qua Pater e Filia ft inticem, Cr nosdiligunt. — Dub. 111, ) ftinct.j 2. Vbi iftam quzftione fpecialiter mouet, fed pr;-ma videtur omnino falfa, & im Propria. Cum enim dici. tur: Pater & Filiusd lligunt nos, &c.conftar quod verbü diligendi tenetur effen tialiter:ergo fidiligantS piritu fan-| 4s, jj. &o,funt S piritus fan&us. Et iterü dicit Augufüinus quod 4 7*.c.;. hzcnullo modo cenceditur Pater diligit fe Spiritu Ían- |'em;. o, quia dili Bere tenetur e(entialiter: ergo ri propofito.
deturperIfidorü dicété:Amor et rationaliü,& irrationaicio rationalium tantü Szb coxTR A per Diony iium de diu nom. Mihi videnturTheologi comune quid dicere dilectionis & amoris nomine: & ibidem reprehédit diftinguentes, dicens quod faciunt vi m in leuibus fonis, quaíinos non pese quatuor per bis duo, & paum fignificare.
tis auté,auctoritatem. Vnde cum diligere fe fit tranfitiuü, fenfus eft,quod Pater,& Filius diligunt nos pet Spiritum C |fan&tum,quafi diceret: Pater operatur per Filiü, Sed hzc expofitio non videtur conueniens » quia fimiliterporeft dici:Pater & Filius uniunt, fiue odiunt nos Spiritu fan-&o,quod nó vult dicere Aug. Propterea notandü quod ligere aliquamdo tenetur pure clientialiter, vc cum dicitur:Pater & Filius dil; gunt fe; aliquando pure notionaliter, vt cü dieitur: Pater & Filius diliguntíe S piritu fan-| cit amas me?& ita pro eodem acci piuntur, & hanc diffei Dionyfius: Poteft tamen nihilominusaliqua differentia atfignari. Quamuis enim de vna & eadem potlint dici affectione, tamen alia, & alia ratione.
s P | De diuin. | vnde Dionyfius: Amorem vnitiuum dicimus: Dile&io » pine CP uds | wen iibris Rr Tug id; [caos c| eros vItra hocaddit ele&ionem, vndedilectioexdiuer.| |BerenosSpiritu fan ay; c icetopiritum fandum nobis ] 1. TH. 1; fecund dA e timatur, fecundum quo poft D |nem,& quamuis teípectu atus effentialis non recipiatur habitudo ablatiui téCipitur tamen ratione notionis, ficut & hic: Pater dicit fe (uo verbo, dicit ctiam creaturas Proprie verbum Dei,etiaps Dei (a lentia dicitur. M L: fa) | verbo,fimili modo intelligendum eft in propofito.
Dub. 1j.
Dubitatur dehac voce » proprie, quia aut accipitur pro-Prte, quia foli couenit:aut proprie, quia appropriate. Quia hifoli,hoceft fa] Íum,quia fapiétia nullo ode dicit propietatem perfonalem.Si proprie, quia a cis quid dicatur per hoc nomen, vpita;, Aut v- Altas dicit vnitatem effenrialem » aut notionalé, aut per- Íonalem.N oneffentialem led trium.Non notionalem, quia Spiritus fan&us nó eft communis fpiratio, Non pertonalem; qua Pater, & Filiusnon funt vnum in per do hac diftin BUARUUF, Vriit as, fag Gig ep charitas, L, appropriatum. Er 1- JT ER YM: Charitas videtur IÉágis appropriari patri fecun- [dum quod dicitur in illa profa,charitas pater cft.
Ir£M bocvidetur pet Richardum quod amor gratui- Rs». Dicendü quod vnitas perfonaliter tenetur. Sed Q | cus eft in Patre, in Spiritu (anto deb; tus,inFilioexvtro-| [attendendum quod vnitas aliquorum dicitur dupliciter. 2 que permixtus: crgo cum charitas d; uim,debet ergo propriam Patri.
Rs r.Dicendum quod non eft omnim, fimilitu do,fed in hoceft himilitudo Aut qua aliqui fümc vnum;& ficPatris,&filiinon eft vni-E [ras perfonalis.A ut qua aliqui funt vniti, & fic Pater & Fi- Jddit fu pra alterum.Nam vnitas dicit conditionem omhis amoris, quonia ] x io.:; "ew MU : ocnomencbaria, A]; |. |Ctitas dicit conditionem amoris cafti, contra libidino tds cr poteft dici quod charitas eft commune,& propria &| |[ dm,qut non cit purus. Charitas dj cit conditionemamo- Ss "PPropriatü,& Auguftinus primo oftendit, quod eft D$ przecipui ideo enim chari | Propriatum per fimilitudine ad fapientia, & dit quod ett propriüzinfra eadem diftinctione: quod incepitrus offendere, cc. Vnde exhacauctor; Iitaté non Videturn n bene dicere.c ft itaté fpir hk. tliis. habetur quod charitas fit props f o C dicere, quia feruare vniraré piritus, BT [4H urc ts üt proprium, fed (olum ouod,.. e ü: ü do P rDuos: propriatü Sed tamen ex i q P Ptoducere Spiricü fanctü: ergo fecundü hoc, Pater & lis verbis Auguftin; is Augu ini habetur g, aug. lib. 6. de Trim. €.
L efen citur non participatione, quia Pater & Filius participatione fpirationis feruant vnitatem.
R £sr. Dicendum quod Auguftinus vult oftendere duplicem modumi vnitatis efIe inter Patrem & Filium, qui e(tinter membra Chrifti fcilicet naturz, & voluntatis, fed differenter:quiáin nobis eft vnitas nature per participationem vnius communis eflentiz, fed non fumus ipfa effentia. Pater enim & Filius non participant effentiam qua(i diuerfum, immo func ipfa effentia. Similiter in nobis eft cóformitas voluntatis per donum Dei quod vnit nos; fed Pater & Filius vniuntur non dono accepto ab alio, ícd fpiritu proprio, & fic patet refpontto.
— Difün& - .Quienim communis eff ambobus, Dub.VI.
Corn «: Ergo fecundum hoc, pari ratione Spiritus fanctus dicitur Deus proprie, cum Deusífit commuae ambobus. | Rs». Dicendum quod zquiuocatio eftin communitate. Nam Auguftinus non vocat commune quod eft in pluribus, & de pluribus,fed quod à pluribus: & ita cómune dicitur magisà communionc, quam à communitate, vt fiat visin verbo, ficut fit inter vnionem, & vnitatem. Et quoniam charitas non tantum dicit communitatem,quia in pluribus:fed communionem pervnitatem| diftin&orum: ideo quamuis dicatur effentialiter, potcft nihilominus dici perfonaliter. ns ARTICVLVS 1.
AP euidentiam eorum quz dicuntur de Spiritu fan- ; Jiucto, in hac pate duo principaliter queruntur. Primo quzritur de modo procedendi ipfius fpiritus.Secundo de proprietate ipfius. Círca primum quzruntur tria. Primum eft,vtrum in diuinis fit neceffe ponere perfona procedentem per modum liberalitatis, Secundum, vtrü ht necefle ponere perfonam procedentem per modum Amoris. Tertium, fi fit necefle ponere perfonam proce dere per modum mutuz charitatis.
* Anin diuinis neceffario ponenda fit perfona per modum liberalitatis procedens.
Hem scmo 1n (sme art. 5. q. do V op fit neceffe ponereperfonam procedentem| er modum liberalitatis, oftenditur hoc mo- 1 do. Perfe&ior eft dilectio mutua, quam reflexa, & per-| |fectior adhuc. mutua cemmunicata quam non communicata, quia talis fcilicet nen communicata videtur]: dilectio & fumma delectatio, & fumma beatitudo, non eftibi perfona qua mutuo nó ametur, nec cui amor mutuus non communicetur: fed cómunicatio amoris mu tui cft perliberalitatem: ergo, &c.- ITEM inhis inferioribus duplex inuenitur modus producendi nobilis, ícilicerper modum naturz, & per modum voluntatis: primo modo emanat filius patre,íecüdo modo donum á datore. Sed omne quod nobilitatis efLin creatura eft attribuendum Deo:ergo, &c.
Ir: MinDeoeftponere naturam, & voluntatem: & ficut naturá perficit fecüditas, ira voluntaté fumma liberalitas:íed natura perfecta, fecunditate, perfona producitaliam perfonam: ergo pari ratione voluntate períe- 5.Bonau. Tom. 4.
fapere amorem libidinofum: ergo fiin Deo eft fumma]: taliter fpirare. ITEM videtur etíam falfur quod di-|A | &a, liberalitate, producit aliam perfonam: & fic, &c.
IrrEMomnescreatureá Deo procedunt per cognitio / |nem,acvoluntatem: fedante creaturam productionem ponere fuit ín diuinisemanationem verbi abazterno,in quo pater omnia fienda difpofuit: ergo pari ratione nece(fe fuit emanare perfonam 1n qua omnia vellet, & donaret:fed calis procedit per modü liberalitatis: ergo, &c.
I. CoNTR A: Noneft fimilis modus producédiin creaturis refpectu Dei, & in perfonis.Nam creatura funt extriníecus,perfonz vero in eflentía vnum: fed exitus creacurarum à Dco e(t per modum liberalitatis: ergo non eft ponere perfonam io modo procedere.
1. IT E M exiens per modum voluntatis ab aliquo nó aflimilatur in fubftantia producenti, nec zquatur, nec necelfario producitur: d períona fi procedit in diuinis, eftin fubftanca fimilis,& in poteftate cqualis,nec poteft (c aliter habere: ergo, &c. | 3. Ir& M inhisinferioribus nó tantum funt ifta principia nobilia,tcilicet natura, & voluntas verumetiam ratio, Í[1ue pct Sid artem:ergo fi ponuntur duz perfone his duobus modis procedentes, debet ponitertia, que tertio modo procedat: fed illanon ponitur: ergo nec per modum voluntatis ponitur aliqua pati ratione, 4. Ir E M quanto pluribus communicatur dilectio, tanto perfectior, quia omne bonum in commune deductum pulchrius elucefcit: ergo non folum eft ponere tertiam perfonam cui amor fecunde communicctur:fed etiam quartam, cum amor communicetur tertiz, & fic in infinitum: fed hoceft impoffibile in diuinis, vc oftéfum C eft fupra: ergo eft ftare in prima perfona producente: ergo non eft perfona procedens per modum liberalitaus.
CowNcrvstio.
. Ponendum eft, in diuinis perfonam produci per modum liberalitatu, tanquam per rationem volendi, que dicitur donum. je R zs». Ád arg. Dicendum qued ficut probatum eft, 5, c...in diuinis eft ponere tertiam períoná procedentem per mentis modum liberalitatis, quz dicitur donum. Etratio huius eftperfcctio dile&tionis,perfectio emanationis,& perfe-&io voluntatis: qua exiftente liberalitlima, non poteft non producere perfonam, ficut natura exiftente fecunditfima, non poteft non producere períonam, & haceft ratio propria n emanatonis, 1. Ap lud quod obiicitur in contrarium, quod creatucz emanant per modum liberalitatis, dicendum quod per modum liberalitatis emanare, eft dupliciter,aut icut volitum, aut ficut ratio volendi. Siueaut ficut datum, aut ficut ratio donandi. Primo modo emanant creature que funt extra.Secundo modo emanat tertia in Trinitate perfona Quia ratio volendi, & donandi cft inuinfeca perfcctiffuimz voluntati. mE; x. A n Illud quod obZicitur quod voluntas non eft principium aflimilans,nec neceffario emanans, dicendü quod voluntas fiue liberalitas dupliciter eft principium. Vnomodo diftin&um in natura, & (ic non affimilac in fubftantia. Alio modo cum cómunicante natura, & lic in fübftantiaatffimilat: quoniam ergo perfona fic proceditper modum liberalitatis, vt communicet natura:ideo fimilis eft in fübftantia,quamuisipíe modus proceden-E jdi non (it per modum fimilis, & fic patetillud. — s. Ap Illud quod obiicitur quare non procedit aliqua f Iperfona per modum ratienis, dicendum quod omuis modus producendi nobilis ad iftos reducitur ad duos, quia omne agens, aut apit naturaliter, aut per voluntatem. Agensenim per violentiam aut perfortunam eft agens imperfectum, & modus producendi minus nobilis, ' |Vnderatio non diftinguitur contra naturam, & volunta-" |tem quantum ad modum agendi, & idco non eft perfo-- [natalimodo procedens.Scd tàmen hoc non vidctur plenefoluere, quia nos diftinguimus in his ereaturis egref-|füm per modurn liberalitatis ab egreffu per modum ar- H ai Y T - ^ d ze reu mute at P huius quaft.
Cup. dif. c.
Ex y. pbyr.
€osmtex. $ 1.
Et 8. To».
fiamme EROS 88 Lib. I. beralitatis eft dupliciter, aut ficut ratio liberalitatis fiue ipfa liberalitas,aut ficut liberaliter fadtum.Similiter & in arte,aut ficut ipfa ars,fiuc ratio artificiandi;aut ficut artificiatum, & primo modo poteft cadere in diuina perfona, fecundo modo non. Erprimo modo procedic filius qui eft vecbum,& ars planaomnium ratiorium viuentiü.
Sedifte modus emanandi non diftinguiturà modo emanandi per modüm natura, quia emanat vt omnino fimilis,& per modum fimilitudinis perfectz. Aliusauté modus non poteft effc, quia duas períonas neceffe eft communicare in cadem natura, & quia neceffe eft quod omnis modus emanádiqui eft in diuinis (it per modum naturz principaliter vel illa communicante:vnde cum proceffus per modum voluntatis poffit effe intrinfecus, fic procedit amorab amante.Per modum vero artis,femper eftextrinfecus inquantum huiufmodi: idco impoffibile eft quod cadat in Deorefpe&u perfonz:fed cadit folum refpectu creatura. | |, 4» Àpillud quod vltimo obiicitur, ficít ponere tertiam perfonam ob communicationem, pari ratione & quartam.dicendum quod omnisratio & natura concotdat quod non fiat per plures,quod poteft fufficientiflime fieri per vnum,alioquin effetibi füperfluum. Si ergo mutua dilettio nó poteft effeminusquam ad vnum,& communicatio illius mutuz non minusquam ad vnum,& in vno eft mutua dile&io, & in altero mutuz dile&ionis commurricatio perfectiffime,cum vtrumque accipiartocum infinite, patet quod non eft vltra procedere, fedibi eft ftacc. Videi fa eademratio quz ponit perfonarum pluralitatem, aufert infinitatem & ponit Trinitatem.
QV£ESTIO IL An in diuini neceffario ponenda fit per[ona per modum charitetu C amori procedens. 5 alex. dlem[A.9.3.43. Membro 5.«r.1., Et i.Sent.diff. 15.0t.5.— Richard.i.$ent.diff.Vo.q.2. Petrsu de Taranto A.Sent dif. 10.4.2. Petr, Awreolmo 1.Sent.diff.vo.q 1.
Trum in diuinis fit neceffe ponere perfonam procedentem per modum amoris, fiue charitatis. Et quod fic videtur.Non eft enim perfecta cognitio fine di-| ' lectione: ergo nec perfectum verbum fine amore: ergo necperfe&ta emanatio verbi (ine emanatione amoris: ergo neceffeeft ponere emanationem per modum amoris: ergo, &c.
Irz M amorcít donttm in quo alia dona donantur. Nihilenim proprie donatur nifi examore: fi ergo perfona procedit per modum liberalitatis, cum ipfa procedat non per aliud fed perfe: orgo per modum amotis, fiue charitatis. | | IrreMomnis & fumma perfectio pluralitatis eftin vtis. Proptereadicendum quod proceffus wir urn li-| À : JU , s; mE qM rc EERRI QUU P o i "e ar e tm Quart. IL.
j. Ir£ M nonob aliud ponitur in diuinis emanatio per modum amoris,niíi quia pateramat filium; cum ergo Filius amet S piritum fanum, pari ratione erit ponere vlteriorem perfonam emanátém per modum amoris, & (icin infinitum, & hoceft inconucniens: ergo, & cetera. yo e. 4. I T E Mcuminnatura intelle&uali ex parte motiuz potentiz fit accipere irafcibilem,que refpicit honor£, (ic concupifcibilisamorem, quzftio eft quare in diuinis (ecundum actum concupifcibi lis. f. IY z M cum fint alizaffectiones inanima, vtgaudium fpes & huiufmodi, quare folum per modum amoris procedit perfona in diuinis. S 1tudicas quod amor nontenet rationem affedioita nec gaudium.
6. Ir£ M cum fintalij habitus in anima importantes complementum, cuiufmodi funr fcilicet dona Spiritus (an&i, vt intelligentia, & fapientia quare magis proccdit| perfona per modum amoris, quam per modum alte-2 habitus: quod fi nonalius, nec ifte debet poni,vtvitur. | Cowcrvsto.
Perfonam produci per modum amori, ef ponendum in diui que productio efl prima c fumma inter emanationes per modum voluntati: cum amor fit prima affectionum animi.
nis,cuncobiicio: quia ficut amor diuihus nó eftaffedio,| nonaccipitur períona fecundum a&um irafcibilis, ficutl füpra,neceffe cft aliquam perfonam in diuinis procedere|' per modum liberalitatis, & illam dicimus Spiritum fan- 'j &um: huncautem neceffe eft procedere per moduma-j moris, quia fi ponaturin diuinis emanatio per modum voluntatis, neceffe eft quod inter omnes fit prima & no-| : [biliffima:emanatio aütem per modum amoris eft huiuf-1modi,quod patet fi refpiciamus in anima. Affedtioenim] amoriseít prima inter omnes affectiones, & radix omniü aliarum, ficut dicit Auguftinus in pluribus locis,maxime in r4.de Trinitate: Et ifta affectio nobilitfima eíl interomncs, quoniam plus tenet de rationc liberalitatis. Vnde hoc eft donum in quo omniaalia dona donantur, &in quo confiftunt omnes deliciz fubftantiz intellectualis.
-|Vndenihil in creaturis eft confiderare fic deliciefum,ficnirate:ergo & diftinctionisin vnionc.fíed inter omnes v-| niones quz funt inter diftantes, íumma & iucundi(fima eft vnio charitatis,fi ergo eft ibi diftinctio,eft vnio:& íi vnio,cft charitas emanatio. MN IT£M Spiritus fan&us in nobis exiftens, & habitans, facit nos fimilesilli füummz Trinitati, ficut dicic Domi rius: Vt fintvnum,ficut,& nos:fed Spiritus fan&us in no- [10 17.5 d is exirtés producit primo amorem charítatis,quia;Cha-Rent. j- 4| ieas Dei diffufa eft in cordibus noftris, &c. Exgo neceffe eft in illa fumma Trinitate reperiri per prius emanationem charitatis.
t. SE p contra: Perfonz diuinz funt hypoftafes perfe- Ce, vt pater & filius: nullusaurem amor dicit hypoftafim, fed cius propricratem fiue habitum: ergo nulla per-(ona in diuinis procedit per modum amoris.
2. [r£ Mamor eft eiusia quo requiefcit affectus,ergo femperaccipitur vt in alium tendens: fcd emnis perfona cítin fe perfc&te ens,& diftin&ta: ergo nulla perfona procedit per modum amoris.
E utamorem mutuum, & fine amore nüllz funt delicia.
Propter hoc dicitPhilofophus quod amicitia auteftbea-| eifw.$ titudo,aut non fine beatitüdinc.Si ergo etnanatio eft per modum liberalitatis in diuinis, neceffe fuit effe primam & (fummam, & fic neceffe fuit per modum amoris.
i. Ap illud ergo quod obiicitur, quod amor nominat habitum, non fubftantiam, dicendum quod eftloqui de amore ratione eius quod nominat, & fic non dicitfubftantiam: vel ratione eius circa quod ponitur.& quia po niturin Deoin quo nullitm eft accidens, fed totüin Deo fubftantia eft;ideo non dicit habitum, vel proprietatem, (ed magis fübítantiam, & cum dicacegreflum, dicit hypoftafim, (iue perfonam. Similiter dicendum eft de vet bo,quamuis enim vctbutn in nobis fit accidens, eft tame fubftantia in Deo. | 1. À p illud quod obiicitur quod amor charitatis (emperinalium tendit, & ita procedit in alium, & non ftacin le,dicendum quod procedere in alium eft düpliciter.aut quia aliud refpicit, vr obiectum, aut quiiin Aliud rendir, & recipitur. Prímo modo berie conuenit perfonzin diuinis, quia bene conuenit habere refpectum adaliá per-(onam, vndeSpiritus fantus eft amor quo Pater amatF lium.Si auté dicatur tendere fecundo modo, fichon habetlocumin propofito: quia quando ego amo alium; rnot non exicá me, ita vt recipiatur in aiio, fed tantum voluntate procedit: & quia eft accidens, ideo nó recedit, fed in volunrate fub(ftit. In diuinis vero quia hypottaíts e(t,idco in fe fub(iftir.
Efbec c.t. £i, Rhet...[dum,veldifconuenientiam dicit: fed neutrum potett ef Funda. menta, lob.iz.b.d poteft effe in Deo refpectu Art. L.
A p lllud quodobiicitur quod fimiliter Filiusa-| A 3. mansSpiricum fan&um produceretaliam perfonam, di cendum quod hocnon tantum facit quod Pater & Filius producantaliam perfonam qua eft amor, quia feamant: fed etiam quia in eis voluntas eft fecunditfima. Ratio huius dicetur infra, & illa non eftin Spiritu fan. Qo. Nihilominus tamen poteft dici quod ftatus fit in primo amorc.Nam primo amore producto, cum ille feiplo ametalium & ametur, non oportet alium amorem produci fiuealiam perfonam per modum amoris.
4. ÁpIllud quod quzritur, quare non eft emanatio quátam ad a&um irafcibilis, quidam refpondent quod hac vis non habet locum in fubftantia pure fpirituali; tamen füppofito quod fit in fubftantia intellectuali, ad hucactus eius non competit productioni períona, tum quia naturaliter fequitur adum concupifcibilis:ira enim eft vindex lzíz concupifcentiz, vt 4 tum etiam quiaactus eius cóníiftit aut refpectu fuperio ris, & hoc'non poteft effe vbinihil eft (uperius, aut refpe-&u inferioris & hoc fimiliter non, quia nulla eft inferioritas in perfona producta refpectu Patris: non fimilitei ifconuenientis;quia fic ef! cum quadam difconuenientia in vi&oriofa repulfione In perfonisautem diuinis fammam vnionem & conue nientiam effe neceffe eft. Etfi ru obiicias, quod nono mnisactus iraícibilis eft refpecti difconuenientis, quoe patetin fpe, & quia in beatis habebit iraícibilis actum dicendum quod vel confiftit refpe&tu difconuenienti. vincendi, vel refpectuarduiaggrediendi, & ita vel gra: fe in diuinis pen $6. À n Ill ud quod obiicitur de aliis affectibus & habitibus, iam patet refponfio, quia amor eft affe&us inci-] rnus & primus & nobiliffimus,quia origo otnnium aliorum deo compleditur in fe totam nobilítatem emanationis per modum liberalitatis: ideo nulla perfona debuit emanare per modum alterius habitus, cum talis modus non fit principalis.
QVASTIO TIL TE An in diuini neceffario ponenda fit tertia per(ama per me- | dum mutua charitetu pre-—— 0 cedens.
diei dlenfit L.5-4.43. Membro g.. Rich. Sent.diff.0.3.3.— Steph. Brulef-i. Sent.diff.vo.q.y..— Vi R Y M fit neceffe ponere tertiam perfonam procedentem permodum mutuz charitatis. Ecquod [ic videtur per Ioannem: Vt fint vnum, ficut, et nos.Dominus orat & petit difcipulis vnitatem, non naturz, fed dilectionis per conformitatem ad illam fummam vnitatem:ícd membra Chrifti vniuntur per amorem mutuum:ergoin diuinis eft exemplar huius: fic,& cetera.
3. Ir E M Hicronymus füper Pfalmum 17. Spiritus (an&tus eftamor, quem habet paterin filium, & filius in Patrem:ergo eftamor mutuus. JM s | 4. Ire rátione oftenditur hecipfum quia perfeaioreftdilectio, quando eft mutua: quia fi non eft mutua, ex altera parte claudicat: (ed in illa dilectione eft íüumma perfectio, & nulla claudicatio:ergo,& cetera.
ITEM quinon amat viciffim ámantem fe recte, & feamorem mucüum. s t. CoNrnR A:Sieftamor mutuis: ergo filijin patrem & patris infilium: ergo pateraliquid recipit filio, quod abfurdum eft. SX i. lTÉM quiamatamantem, facit quod debet, quia hoceftdebitum quod rependendum efl:ergofi eft in diuinisamor mutuus:ergo eft debitus: ergo rion eft liberaliffimus, quod abfardum eft.: | icit Damaícenus:| liberaliterauteft iniquus aut ihgratus:cum ergo in diui-]. nisnulla fit iniquitas,nulla ingratitudo,necefle eft ibi e(-| - C s. Ire M nullusamor mutuus eft amor vnicus: hec ver fe nota eft:ergo fi Spiritus fanctus eft amor mutuus, vnicus$ non eftamor. Ir£M fiamor eft mutuus:ergo eft amor patris ad filió: ied ifte,vt dicit Ríchardus,eft amor gratuitus: ergo fimibitus: ergo fi tertia perfona procedit per modum amoris go non eftamor purus.Et iterum cum ifte amor fit filius, videturquod filius fit Spiritus fanétus, quia, vt dicit,in filio eftamor ex vtroque permixtus. |: GUREEIRLMNCOGEEGD oCHPNSIRUR AME DEETNUIIIUO HEU E NEUER UNUM REEMFCRRGAKEENGE" i CouNeérvsióe., Cum amor perfeclionem deleclationis, vnionig, Cv reitudiime babeat ex muttalitate, eil pohendum, vnam perfonam in diuini procedere per modum mutue cbaritatü.
Rrs». Adarg. Dicendum quod cum ámor perfectio- | nem delectationis & vnionis & rectitudinis habeat ex mutualitate, aut nó eft perfonam ponere in diuinis procedere per modum amoris, aut fi procedit, procedit per modum mutuz charitatis. E Ap illud ergo quod obiicitur in contrarium quod tüc].
hiliusaliquid dac Patri, dicendum quod ex hoc, quoda mans peramorem tédit in amatum, nihil dat Pdoqih nos daremusaliquid Deo,cum ipfumamamus. — 2. Ap illud quod obiicitur quod amor mutuus eft debitus,dicendum quod debitus cft; quia rectus:íed camen. amor non coníiderat debitum. V nde quantumcanque debeatur, dum tamen debitum non attendatur, non minuitur ratio liberalitatis, imrno oftenditur ratio rectitudinis. s ENMME ;. Ap illud quod obiicitur,fi mutuüs,non vmicüs,dicendum quod verum eft in amantibus, quorum affe&tus funt diuerfi:nonficeftinDeo. —— 4. Àp illud quod obiicitur quod non eft amor purus, gratuiti, X debiti: ergo eft amor ex vtroq; permixtus: et- 'iter erit filiiad Patrem: & ille, vt ipfe dicit, eftamor dedicendum quod ex vtraque parte liberalis eft: & ideo o- | mnino purus.Et cum dicit quod eftamor debitus & £ratuitus, dicendum quod ift coriditiones nori dicunt modumemanandi cireaamorem: fed dicunt modum emanandi fiue originis circa perfonas.
S Ecundo principaliter quzritur de fecunda parte; fcilicet de proprietateSpiritus fandi, & circa hoc queruntur tría.Primo quaritur vtrum amer, fiue chatitas ftc proprium Spiritus fancti. Secundo vtrumSpiritus fan-, &us fit proprie nexus. Tertio varum Spiritus fanctus pro - QVvV£ESTIO L An mor, vel cheritds fit proprium Spiria ij | d us fand j.
proprie diciturSpiritusfanctus. - — Qi: Auguftinus tg.de Triri.Sicut inilla Trinitate nó folus Spiritus fanctus eftfpititus, tamen Spiritus fanctüsita, quamuis Pater fit charitas, filius charitas: tameri proprie charitas diciturilla perfona, ficit H j ITrM pue dicitur] ^^ Vod charitas fit proprium Spiritus fan&i,ficoften- | Fanda- [] ^t dere ant dieo. addito oo e mh. 6 ve dp «ended. -- caaiAdim. Dados — Pueque- dile a A. * e eae CUMPuDPD- GU unpan-Imusrtenitm-npe iiu ami iuiamh.. um aD» ' np. 1y. de Miui n inuenire, &ad hocperducicfermonem; quod Spiritus in diuisis |.e accipi,& accipitur neceffario effentialiter,notionaliqnos mO- | rer Sc perfonaliter, Effentialiter, "e Libl Dit X nicam Ioannis,vbi intendit proprietatem Spiritus fancti ft charitas. | —- Pa ied oftenditurillud idem quod illud cft