SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Latin

Page 50 of 82

Rxsr. ad Arg. Dicendum quod aliquid diciextépote eft dupliciter:aut quia ipfum eft temporale, aut quia dicit reípe&um ad cemporale. Primo modo, nihil przdicatur deDeo per eflentiam vel per inharentiam, licut probant quatuorrationes ad hoc indu&tz:pradicaturtamenper caufam, vt fi dicatur:Deus eft pacientia mea:vel per vnionem, vt (i dicatur:Deus eft homo:&ho« non ponit mutationem, vel effe cemporale circa Deum,fed circa creatura. Alio modo dicituraliquid ex tempere, co quod de rationc fui nominis dicit comparationé ad aliquid téporale, vr Dominus & Creator;fed rameri de fua prinapalifignificatione importat efÍentiam:nam dominusim portat Eire s eft poteftas coercendi fubditos: & hzc eftdiuinaeffentia. Similiter Creator, importat diuinam actionem, quz eft diuina effentia: verumque tamen fignificat in refpectuad creaturam:& ita connotat crcatum & temporale, Quoniam ergo quod impli cat in (e contingens & neceffartum,denominaturtotum contingens: fimiliter quod eternum & temporale totü denominatur temporale propter naturam tetius copulat, quod ponit vtramque partem, &falfificatur pro veta- $. p^yj. ergo, &c. p|que parte, & pro altera. Hinceft quod talia dicunt ex tempore non ratione principalis fignificati, fed rationc connotati in creatura, & per hoc patent quatuor argumentaíequentia. Concedendum enim eft quod non omne quod ex tempore dicitur de Deo, dicitur per cau: fam, fed vel dicitur per caufam, velper vnionem, vd per quandam comparationem ad tetmporale,& fic patét omnia.

1. 2. Áp illudergo quod obiicitur q; temporale eft creatum & mutabile,dicendum quod loquitur de temporali primo modo,& hocnon dicitur dc Dco nifi peri caufam vel vnionem, y. Àp illudquodobiicitur quod omne quod przdicatur deDeo eít eternum, dicendum quod hac cft duplex, quia zternum poteft teneri adiectiue, vel fubftantiue.. Si adiediue, ficfalfa eft. Aliquid enim pradicatut de Deo,cuius duratio non eft eterna. Si (ubítantiue, vera eft, & (ic eft fenfus: omne quod praedicatur de Deo eftaliquid eternum. Nectamen fequitur: Eft eternum, immo eftibi fallacia accidentis:ficut hic creatio eft De", & Deuseftaterhus, ergo creatio eft terna, itain przdi-&a. Aliquid enim quod eft eternum ratione prihcipalis 'ignificati, id eft,quod eft aliquid eternum, ratione contigtati diciturterporale.

4» Ap illud quod obiicitur quod illud quod cft ex tépore, incipit aliquid effe,dicendum quodillud non eft in Deo propter mutationem aliquam factam in ipfo, fed in creatura: & illud determinatum eft fupra diftin-Qion. 8.

QVAiA v ^—— Dut XXX, —— QVASTIO IL Ax nomina qua dc Deo ex tempore dicuntur, fe vel per accidens AUN E me — quzricur, vtrum ique dicuntur de Deo ex ten.3.

drift.

tempore, dicantur perfe vel peraccidens. Et quod|B Cay. 14. cof s accidens, ottenditur a oc modo: Auguftinus j.de Trinit. & habeturin littera quod dominus effet hominis,ex cemporc accidit ei.

1. Ir1x hocipfüm videturratione: quia omne quod Iw. ladcít & abeft przrercius, de quo dicitur, corruptionem, Mos. 1.

tet. f.

Arifet. 1. To F'ands.

menta.

ep Antv. y.

Mas. |dealtero peraccidens,perfectiori modo dicitur deco, de Pf *.|ut dicit Auguftinus eo quod hoc modo accidens ponit | ann NM RN e hifi. cot edili: ergoab oppolitis:Quod predicatur de aliquo, & . |nonfempet ineft,predicatur non per fe, ergo per accipraedicatur fecundumaccidens, hzc cft per fe nota:: fed omnia hzc quz temporalirer dicuntur de Deo, funt huiuímodi:ergo, &c.

j. Ir 33«quod predicatur per fe de aliquo, femper indens: (ed talia (unt huiufmodi nomina: ergo, & c.

4. Ir 5 M: omnequod pradicaturde aliquo, aut eft conuertibile cum fubie&to, aut de ratione fubiectiaut przdicarur peraccidens:fed I'aiafinodi nomina nec funt de rationc Dei, nec conuettibilia,vt patet de hoc nomic i ne,Deminw,ergo, &c.

Con T nA: Auguftinus y. de Trinitate, nihil fecundum accidens dicitur de Deo.

IrzM oftenditurratione: quia is quocumque eít ponereaccidens, eft ponere compofitionem,& pet coníequens varictatem:fed neutrum eftin Deo:ergo, &c.

Ir:£ M omne peraccidens reducitur ad per fe: fed reductio e(t pofterioris ad prius,non econuerfo: Deus auté non habet prius, nec fim pliciter, nec fecundum quid:ergo nihil de Deo dicitur tecundum accidens.

Ir £ « omne quod dicitur de duobus, de vno pet fe, quodicitur per fe:fed quidquid dicitur de Do, dicitur perfedtiffime,ergo nibil dicitur de Deo fecundum accidens:ergo huiu(inodi nomina non dicuntur de Deo per accidens, ergo per fe.

Cowcrvsrio.

Que de Deo ex tempore dicuntur, predicantur per aceulens, pro quanto de eo nonnece[Je» rie dicuntur, Rus». ad arg. Dicendum quod dici fecundum accidenscft tripliciter. Vno modo accidens dicitur per oppofitum ad (übftantiam: & (ic dicitur accidens proprietasalii inhzrens, quz non eft de rei effentia.Et hoc quidem modonihil diciturde Deo fecundum accidens,fic- A mpofitionem & varietatem in co de quo dicitur. Alio odicifecundum accidens, eft per oppofitionem ad períe & (ic diciturfecundum accidens, aut quod dicitur petaliud in effentia, vt fi dicatur paries difgregat:aut per aliquid cui eft quodam modo idem,quodam modo diuerínm,vt puta cum dicitur de füperiori per inferius,vt figura habet tres, vel de inferiori per fuperius, vt Ifoche. les habet ttes. Hoc modo non Fi aliquid dici dc Deo fecundum accidens. Hoc enim diciper accidens-ponit in aliquo pofterioritatem & imperfe&ionem, ficut oftendunt rationes ad hoc inductz: Deusautem nihil habet impfcdee, nihil habetab alio quod fit omnino aliud, nec l (aperiori vel inferiori, quia hzc non cadunt ia Dco.

AI Tertio ——— o.- tArtertio modo dici fccundum accidens,eit in oppofitio itiopon ad neceffarium, vt illud dicatur accidere quod necellario non ineít. Ethoc modo huiufmodi dicuntur de Deo fecundum accidens,quia non dicuntur de ipfo neceffario,fed dicuntur de ipfo pere, quia p comparatione ad creaturam. Comparatie autem ad creaturam per Íc eft,quia Deuseft fa actio: fed tamen quia Deus agit pet voluntatem qua non femper,nec de neceffitate coniunca eftactui,ideo nen neceífaria:& quantum ad hoc cadit ibi ratio dicendi fecundum accidens. Vnde hic mc dus dicendi per accidens, opponitur per fe in creaturis ratione eius quod ad dici perfe fequitur neceffarium in creatus. In Deoautem non:quoniam idem feipfo£facit, & — facit: & ideo in Deo non habet oppofitionem ad per fe. Rationes ergo oftendentes quod non di cuntur de Dco fecundum accidens, procedunt fecundum primam & fecundam acceptione.

1. Qvopautemobiüicitur quod effe Dominum acci-] dit: ficintelligendum efti e(l,non eft necefario, nec femper conuenit.

1. AP illud quodobiicitur quod abfünt preter corruptionem:dicendum q. d iita diffinitio eft accidentis fecundum quod abceffe eit per inhrentiam: fed ficnon conuenit Dco vt vifum eft,fed folum creaturis:vnde pa-|tetillud. j. 4. AD illud quod obiicitur de per fe:dicendum gloquiturdeperíein creaturis. Ad per fe enim increaturis fequitur neceflarium,fed non fic in Deo.

QVESTIO IIL An nomiua qua de Deo ex tempore dicuntur realem in Deo dicant relationem.

p fisco mier nre tempore, di-|44 TT cantur fecundum fubftantiam, an fecundum relationem quz fit vera relatio. Et quod fecundum relatiop inem, videtur hoc modo:Sicut Pater feipfo generat, ita D. eipfo creat: tamen quamuis fcipfo generet, generatio, & paternitas dicitur vere in ipfo fecundum relationem: ergo pati ratione quamuis fcipío creet,& dominctur,tae quia funt ad alterum, dicuntur realiter relatiuc.

1. [r£: Huiufinodi nomina, aut pure dicunt diuie fübftantiam, aut fuperaddunt aliquem refpe&um. Si pure diuinam (abftantiam dieunt ( fed fübítantia eft aterna,& abaterno ) ergo dicuntur de Deo ab xterno g falfum eft: ergo fuperaddunt aliquem refpectum, ergorelationem. Si dicas quod non adduntrefpe&tum fe cundumrem,íed fecundum modum.

3. CoNTRA: Áutilli modorefpondent aliquid in re aut nihil. Si aliquid in te,ergo realiter dicuntur relatiuc. Sinihil,ergo falfus eft modus intelligendi, & inconue niens modus dicendi.

4. Ir&M:Sunt quzdam relatiua fecundum effe, quadam fecundum dici. Sed in relatiuis fecundum dici, efi modus refpectus:in relatiuis fecundum effe, & veritas refpe&tus: fed feruus, & Dominus funt relatiua fecundum effe:ergo vtrumque importat refpe&tum, non tantum fecundum modum edet cam fecundumrem: ergo, xc.

j. Ir: Dominium didum de Deo,ita bene dicit fu perpofitionem,ficut ditü de creatura; illa igitur fuperpofitio,aut poniturin Deo aut in creatura. Non in creautra, conftat,quia tunc idem fibi fuperponeretur: ergo fitum.

Ariflet in Pred. cap. 44d aliquid.

ponitur inDeo: fed fuperpofitio eft vere relatio er-]| go.Xc "ZI 6. IT2M v "oum ERA LH Funda. menta.

"riffot. f. Metaph. t 240 Lib. l. Sent.

—- n Quait. Il...| 6. ITEM: Cum dico, Deuscreat,hicnotátur uplex A | eft fimile, quia Patrisad Filium eft ordo, & habitudo,& :efpectus, fcilicet caufz ad effectum, & ecoruerfo. Aut ergo vterque eft in creatura, aut vterque in Deo:aut vnus in Deo. alterincreatura.. Conftat quod impolfibile eft vtrumque effe in Deo,quia Deus noneft effectus, & fimiliter in creatura quia creatura hon eft fui cauía; ergo neceffe eft quod alter (it in Deo:ergo,&c.-!

7. ITE M: Cum dico, Deus crear, Deus veriflime eft cauía: & l1 vera ratio caufz ponit veram relationem, huiufmodi nomina dicta de Deo ponunt veram relationam. | CouTRA PerDionyfium:Incaufalibus, & caufis non recipimus reciprocationem:érgo cum Deus fit cau- (a perfectiffima creaturz, non refertur ad creaturam, quamuis econuerío creatura referaturad ipfum.

ITEM Philofophus dicit quod fcientia íccundum efe referturad fcibile,fed non conuertitur: ergo fi minor| de Aliquid. |t dependentiaDei ad creaturam,quam fcibilisad fcienidern lib.2.

Art.2.

Diffenttt ; btc aScot. tb. primi.

Idem fentit S. Tho. 4- de pore».

uam,ergo nullain eo eft relatio.

ITEM ratione videtur, quia huiufmodi nomina fi dicunt relationem circa Deum, autilla eft pure diuina effentia, auc aliquid fuperadditum. Si pure Dei effentia, ergo eternum quid, ergo reípectus huiufmodi nominü eft eternus: ergo de neceffitate dicuntur ab zterno.. Si autem dicuntaliquid fuperadditum:ergo in Deo eftaliqua compofitio. TE IrEM omnis relatio dicit aliquam dependentiam, velfaltem ordinem & habitudinemad illud,refpe&tu cuius dicitur:fed Deus non ordinatur nec terminatur: etgo nihil de Deo dicitur relatiue refpectu creatura.

CoNcrvsrio.

Nomina que de Deo ex tempore dicuntur, non important aliquam relationem fecundum rem in Deo, (ed folum feiundum modum intelligendi.

Rzrsr.adArg. Adhocintelligendum, eft fciendum quod dici fecundum relationem, dupliciter eft, aut fecundum rem, aut fecundum modum. Realis autem relatiotriplexeft. Aliquando enim fundatur fuper proprietazem accidentalem, vt fimilitudo in e albedine. Aliquando fuper dependentiam effentialem, ficut refpectus, vel relatio materiz ad formam. Nam ficut dicit Philofophus:Materia hocipfum quod eft;ad alterum |p Er SiuMiLIs: ATQvE INCIDENTER eft. Aliquando fupcroriginem naturalem, ficut effe&us ad caufam, &Filii ad Patrem.Prima relatio non poteft ef-(ein Deo, quiain Deo nulla eft proprietas accidencalis. Secundanon potefteffe in eo, quia nulla in Deo eít dependentia. Tertia eft in Deo, fed non refpectu creatura, (ed refpe&tu perfonz: hzc enim non dicit compofitionem,nec dependentiz inclinationem, ficut prima, & fecunda,fed ponit diftinctionem, & ordinem: & quoniam vere vna perfona ordinaturad aliam,& habitudinem habec, & alio modo fecundum rem fe habetad vnam quam adaliam, ideo hzcrelatio eft in perfona refpectu perfonz,non refpectu creaturz. Nam Deusad creaturam non habetordinem, nechabetaliam & aliam habitudinem. Et ideo nullo modo eft realiter in Deo relatio refpectu creature. Creaturaautem ad Deum habet ordinem, & habitudinem mediante proprietate accidentali, & dependentia effentiali, & origine naturali, ideo fecundum omnem modum. refertur creatura ad Deum.Quoniami- |.

giturintelle&tus nofter cum intelligit aliquid referri ad iliquid,intelligit etiam comparari illud ad aliud, ideo intelligit Deum per modum refpectus & relationis, cui re-(pe&ui in Deo nihil refpondet nifi diuina effentia: ex parte ramen creaturz bene aliquid refpondet, & ideo noneft vanus. Concedendum ergo quod huiufmodi nomina di&a de Deo non important relationem in Deo fecundumrem,fed folum fecundum modum intelligendi. Ex his patent quz(ita, | 1.Qvop enim obiicitur de Patre,dicendum quod non alia habitudo ad Filium quam ad Spiritum fan&ü: Deus autem ficut dicit Philofophus in Metaph. non habet or- Arift. dinem, necaliquam habitudinem,nam primi caufa eo- 14, | dem modo fe habet ad omnia, quamuisalia alio & alio cta. modo fe habeantad ipfam, vt in prima Philofophia di- Ó fen cit quod primum & fummum bonum non otdinatur ad ds hzccreata.

. 2. Apillud quodobiicitur,fi non dicunt relationem,| ergo pure fubítantiam,dicédum quod pure circaDegm dicunt fübftantiam fecundum rem, fed relatibnem fecundum modum intelligendi, in creatura vero fecun- [ dum efle. a | ;. Erquodobiicit quod vanus eft intellectus, dicen- | dum quod falfum eft,quia intelleQtus fundaturfüper ali-|.

B |quid, fcilicet fuper relationem creatura, cui refponder|. relatiofecundumdiciinDeo. - 4. Apillud quod obücitur, quod quzdam íunt relatiua fecundum effe, &«. Dicendum qnod quzdam (unt relatiua fecundü effe ex parte vtriuí(que extremi, vt Dominus; feruusin creatura: quedam ex partealterius, vt] — (cibile, & (cientia, & menfurahile,& men(ura,fic in pro- : f. Ap illud quod obiicitur, quod Deminus dicitoperpofitionem, & fimiliter creatio caufalitarem, dicendü quod fuperpofitio inDeo eft vere fuperpofitio, & vere caulalitas,quia verealij fuperponitur Deus,& vere effia. Tamenillafuperpofitio non eft vere relatio,fimiliternec| — caufalitas, "i eft vere diuina effentia, quia feipfafuper-| ponitur,& efficit. | c| 6-7.Adillud quod obicitur,quod eftibi refpectus car-(z,& effectus, dicendum quod refpe&us effe&tusibicft vere refpectus,& vere relatio, fed refpe&tus caufz noneft teípe&us,nec relatio ip Deo fecundum rem: fed fecun: dum modumintelligendi, fecundum rem vero fubftantia, yel effentia. | DISTINCT. XXXI. PARSI QVOMODO DICATVR FILIVS /EQVALIS PATRI AN SECVNDVM SVBSTANTIAM, AN SECVNDVM RELATIONEM, ITA deappropriatis agitur. à RAETERE A confiderani oport di d tresper[one coequales (ibi (mt, vtrum £9) relatiue boc dicatur, an fecundum [abde quid fit ipfa equalitas. 4d quad dicimus,quia ficut fo vule nibil [ibiefl: fgmnilitudo enizm (ovt att Hilarius) fibi p non ejl. ita c? equale aliquid [pbi mon dicitur, at pet oc ficut fimile, ita C equale relatiue dicitur. Duitwr ergorelatiuefilius equalis patri, C? "Utrique Spiriiis jan-E lefus.Eff tame equaltspatri Filius C utrid, Spiritus emc|us, propter [ummarn fimplicitaterm e[fentta, d vita tem. 4Equalis efl ergo filius Patri fecundum e[fentiam, non fecundum relationem. Vnde Augu[Is 4i. de Trinatt: Ownerimus [ecundum quid equalis fit patri fílius. Nen fecundum quod adpatrem dicitur feline, equals fl patr reflatergo, vt fecundum id equalis (rt, quod ad fe dicitur. Quidquid autem ad fe dicitur. fecundum [ubflantiam d»- ditur. Reffaterao,vt fecundum Jfubflantiamm fit «quali. Ce. Eadem ergo eff vtriusq, fubffantia. Item in 6. libro: Sa- fon. tis efl videre,nullo modo Filium equalem e[fe Patri, [iim aliquo fcilicet quod pertineat ad (amificandam eius fo^ tim NERHEDERENERERPENE, o Lib. 3. ora N Dit. XXXL lisest Patri Filius, eb est eiu[dema fubflantie. qualis efl etia Spiritus Jancius Patri ci» Filto, e in ner an &-nalis propter fummam (implieitate alius fabflantia.Ex i perjpicuum fit,quod fecundum [ubffantia Filius eff aqualis Patri, C vtrique Spiritus [anc£us, ct appellatio tantum velatinaeif. qualitas ergo Patris,C Fili mon ejt relatioyvel notio, fed naturalis unitas, ci identitas, Hic quo modo dicatur fimilis, & quid fit fimilitudo.

Hocidem etiam dicimus de [imili e fémmilitudime ». Cum enim dicitur Filius fimilis Patri, relatiue quidem dicitur, fed fémilis efl Patri propter vuitatem effentie. Eft ergo appellatio tautum relatiua, frrnilitudo vero indifferens effentia. Vude quibufdam non indocte videtur nomine equalitatis, vel imuilttudinis non aliquid pani [ed Yevoueriyut ea ratione dicatur Filius equalis Patri, quia nec maior efl eo, nec minor, C bec propter vntatem e[-fentia. | Ita co fermils dicitur,quia nec diuerfus, nec alieus nec in alique di[]tmilis, etr boc propter effentia fimliatatem.. Nonergo fecundum quod Filius efl genitus 4 Patre equalis, veltmequalis efl Patri, nec fromilis, vel dilfimilis, fed equalis ci familis [ecundum [ubflantiam.

DISTINCT. XXXI. PARS II De fententia fancti Hilarii, qua in Trinitate perfonarum propria oflendit.

Non efl igitur bic pretermittendum,quod virillufiri Hir. s.de| Hilarius proprietates perfonarum a[Jtanans, dicit in Pa-Rein fre ejfe aeternitatem, [beciem in imagine, vfum im mune. re». Ouetante diffcultatis funt verba, vt in eorum Mmtelligentia, atqueexplanatione vehementer laborauerit A uguflimus, vt tpfe offendit in fexto libro de Trinitate ita decens: Cuidam eum "vellet breuilTime frngularum in Trinitateperfonarum i[imuare propria: ternitas eff, inquit,im Patre, [Dectes im imagine, vna in mune e 5. Et quianon mediocris aucforitatis in Baclatione M feripturarum, e aferttone fidei virextitit, ( bec enim Hilarius in libris fuis pofuit ) berum verborum,id eft, patris c imaginis et wuneris,eternitatis, (Pectet, e vus, abdita ferutatus tmtelliaenttam, quartum valeo,mon eum fee tum arbitror in eternitatis voabalo, nifi quod pater non babet patrem de quo ftt: filius autem de patre eff vt fit, atque vt tlli coeternus fit. Imago enim (t perficie implet illud cuius imago eff, tpfa coequaturei, non iud imagin)íue,im qua tmmagtne [Deciem nomizauit, Credo propter s pulchritudinemyvbitanta efl conaruentia, e? prima a -vim ipfe fi. qtaltLus, e prima fimtilitudo mulla to re diffidens, e Cap.ro.to.3 Cap.ro.to.3 Hilar. li. 2. de Trinit.à punap. Hilarisss in libro de $ ynodu propof-1.Imago tu, ad quem 173agatur [be acsumdifz qui. s nullo modo inaequalis, e nullsex parte di([rnilis, fed ad vn cu. identitatem re[pondens ei cuius imago efl, obi. eff prima 15 inyago dome n, eo primus ac [upmus intelleifus, cui nonest aliud £ demon. Vintre. cy aliudintelligere, fed idem boc vnum tamqua fiat. Imarti ad voy, UH potentis, ee faptentis Dei plenaomniumrattonum 'o4quandá "Ulentiurm incopmutabilium, ei omnes vnum in ea, "84 Cy in. Afra fi. Deus qua featt per ipfam. sun HicdeSpiritu fan&to quare vfus dicatur.

ero; inepta E. os Meng | EflauteminefJabilis quidamcompl xus Patris, cb ilu » Quis. er image Pa. g4tdto. Illa erao dilectio, e deleclatio, felicitas vel bea-S.Bonau. Tom.4.

fcd eum cu- Ó fumma vita, cui mon aliud viuere c aliud efte. fediiej; Ut t54iur verbum perfeclum, cuimon defit aliquid er ars quadam a 4- frtutipfaunum devno,cum quo vnum,ibi noutt omnia PHÁT, i PP Ipaeizris qui non eft fre perfruitione, ffe charitate, fine anttapm,tnequalis inuenitur. In omnibus ergo equa- |A zitudo (fi tamen vn Dars |I.

abillo appellata efi breuiter, e» fa in Trinitate Spiritus V fanctus nom genitus, fed geritoris genitia, [uamtas,ingenti laraitate atque vbertate perfundens onmes creatuvas procaptu earurs. lMtaque illa tria, e*» à fe inuicem determinari videntur, c £n feinfintta funt. Qui videt boc velexparte, velper [peculum in emnigmare, gaudeat cogno[cens Deum, ei gratias agat. Oui veronon videt, tendat per pietatem fidei ad videndum, non per cecitatem i 2i toss a quoniam vnus ef! Deus, fed ta- | men Trinitas. Ecce babes qualiter verba Hilarg premi[-| a acciptenda [imt,lcez tanta [int profunditatis, vt etiam dbilus expofitione «vix aliquatenus ea intelligere va- B j/eat burnanus fen(us,cum C? ipfa eorum explanatio, qua bic Augu[lintus edidit.plurimum in fe babeat difficultatis ambiguitatu.

€ Quod fecundum hanc expofitionem non diftinguütur ibi proprietates perfonarum tres.

Non enim fecundum premi[fam expo[itionem diflinguumtur bic tres ille prapriet.ites fuperius a[fionate, [ed tpfe bypoflafes diflincfe ab inuicem mon[lrantnr;aternit5 tamen nomine eadem videtur deffanata proprietas, quam notat boc nomen, ingenitus. Sed videamus quid fit quod ait: Inna fi perfecte implet euius trnago eflipfa ccaquatur ei,non illud fue imagini? Videtur entm dicere, quod filius qut efl 1mnago Patris, Patri coequatur,non Pater Filto cur c? Filius dicatur equalis Patriin feriptura, c Pater Filio: fed Filius boc babet à Patre, «vt fit equa- Quare dicatur Hilarius propria perfonarum affignaffe in verbis predictis: cum ibi non fint expreflze proprietates.

Prüpria ergoperfonarum in predictis verbis a(franaf- Je dicitur Hilarius quiarelatiua nomina perfonarum pouit fcilicet imagini, e? muneris, que relatine dicuntur D |deperfonis, c proprietates notat, quibus difl'inauuntur perlona. Ita entm dicitur Spiritus (ancIus ynumus rclatiuejfteut domum. Veruntamen ipfas proprietates 4lyjs tribus nominibus non [renifizauit. iuxta pradiciam Augu tni expofitionem nifi folo nomine eternitatis quo nón ip[am paternitatem, ed eam "voluit intelliei notionem qua dicitur Ingenitus.

Quod earundem perfonarum diftin&ienem notat Auguítinus aliis verbis fine expreflione | uium perfenarum.

Illud etiam feiri oportet quod earundem trium perfonarum diffinctionem Aug. offendere volens frne exprej-Jioneillarü trium proprictatum [perius commemoratarumyvt int lib. de docir. Chrifliana ficait. Im Patreeff "Vhit4S, 12 Filo equalttas in Spiritu (anclo vnitatis,equalitatisque concordia. Et bec tria vnum, omniapro-| pter patrem, equalia omntapropter Filium, connexa omnia propter Spirituzm fancium.V Itaque Pater, e Fiditus ye Spiritus[anctus, C frei qut[que borum Deus! eft er [imulomnes vnus Deus, C frngulus pron borur plena fabflantta eff eo [emulomnes vna fubftantia. Pater nec Filius efl nec Sptritusfanétus: ei Filius mec Pater efl nec Spiritus fanétus: Spiritus [anéTus nec pater eff, necfilius.[ed pater tatum pater, C? filrus tantiá el Spiritus X fanus E ua bumana voce dione dicitur) vfus " I tris efl Fius: quia t eff, vt rei imego fit, imago ; fpeciern zeceft eft. & HALIMAIDD, |.

C» effentiá, fecundum quod imá-| go eff, 1n fe babeat au- &oris.

Íis, Pater autem non habet à Filio e) tamen Filtus pleno |: acperfecte equals efl Patri, isl efl imago ei,cuims eff imago.

Ibidem ante prz. cedentia. verba.

—— fio E Ad Eum — — Tib i Senten sec Dd n io Y yer "m bu et»u. [A addit: (p piis Dei, fedin rien od fàltó, e» 242 " tribus ete TRUM C piritus L2 AYTiceps f* UE?t ids -«L 5 us lancius. Eadem i m dem otros )!us cum Deo,quiap dius rfe Jfebfantie Jendiutamtum ijr oT. En maiefi "it Anim "Unus jb d, Álius. Si ergo de bi quet. ri Quajito magi Synodus tas eadem pin aperte infinuatur pe be ape cdai une f? ted n Deus efe? impieust In his ver. unt,recfe dic d t Yecfedicunin | jg4. | 4m periote[fas. | e tte [urs sri "m "vUnifaaa difftnéfio.. 2 Maur itcm - Junt vtique fecundu | Pater ergo Ufo vy Volens erg, - itas. & Fi» Suspe diasd attribuatur vnicas, mere,que 4214 bere[it| vitatem Deui. in quà et 4rriana ed Patris y ertíe, CT Unus ilum; Cr Spiritum fa | Bj spi edes tem ejfe Patrem,ec Fi 6. dri. 49. ritus fan. buit vnitatem, Iur,qua Pa de berefibus Tomo. jede d Patri attribuit damna 1 us in libro de bare, 4, atque nature, ilgen |uüanwi| —. d plurimos mouet quaa Pa stas dicatur M vt ait Wr e. m eiu[dem,Jebffantie, cdicimo f hse Hilarish: $e. P? Imvn M lt elfe mtus ei tie aue Grec,: | MP en d etiam in filio, on vulte eniie que Grac XL Mm ud ad T ABB Me » Patreeft, fed e iy nes cN datur ye lana, quà,'UI nn s. pro- Filio eq 7H (9 Patre eft, 4 Fu re[ftus C Sabelliana, »obus onis cau: nodis. fn; 70/7 L2 ef] Patri velut exp ANec non dicebat ftente $7 bflantiam, J lttas "U"nac. "P. e/Je creatum.: I0. 4M. 41. 3 A'Vhiu/rupofi. 26. Jf", P 277 3 C €qua J. TUY Uniias, edfiliume. Lb eedem " MICE ] : 4-7, 7 I4 1 (fasc attribui:! fe eodem. $ VI!u7 [A5- IM[que »oquias PRIE (7 4» Spir. 0 Patri buitur Patriv- i IVNus Im e»? pt. 7 ES t Lá 4t. Curergo Patri buitur Pa Att Augu! c Patr. fia | ministri: ftibilem c 1u4 [ATCI. AP! - | "dem spfum, e Mgr ub[iflen, y | /rne i ET i UM? Forteeadem precios eidem eternit n Chriflum en jf ees MOMIPUP ame Ina, Pe "€ Ar dicat fila vj p», I0 equ Hnum,qu: Vt 4 «t ejfe Atl Aug. junior M |: | eff, Zum effe: effem,v. Fer sere f! ido | "CUBA A "gu / Pater tta off; C "que ] ATCT | rineves DR AME n ita It Un j- 36. ^ €? aduerte nomism d sunm PPM DP AST MEM aud aliud uus L6? 4 Sevlla b ANE lr ia; co dno A0? M Q procella) Lui "uri diei 4 Scy Íü- |& Pate T Mars ne fauchus abeapa nec eft aliquid aliud v Charybdi, o: qued dixit fh d - Spirilus | uiA Pm T S, c4 b Arrio: que lid ALNÀ "og Frata d:- Sp tre e[fe dieitur, ri lrauts, "vela q e? fumus, hberatte ab Matri y: fi hu él IM 255, dis! 4 6/720 072 Pa |j 0 el] nec Abeoa yi: i; "V t vhum, e j 0 0902: diuerfu vhtut idm l (255, I4 E: 2 ab alio e; ):- ftus Cm enim dixi: 5t Unum,ere; di e. ba- D actat Deos. N02entn 02 fer.; D: Sabelljo. 09 atcer e ipfe Here Ito fir. 4 C477 C0 jt 44 dil: liberat à 5: Imus, ent»: si dle 2atbema ji ud vzur. Funde ver. mus, filtus. Su Sabella- beret (i In ]* ' efl abeternoq at cum patre. opater e befcant d d nu fan- Mil jit. Caput p, néÁ us vnum fant mue, ergop iuerfo. Erubefc nden- |"!

I: Ml: 5 1 ss sad HO MS UM t 4 de diue., 09 él nomen i M m- "i- E éprn an "VIN [um us. tiabileom- i eid rif effe do diti un diia: d d ic ABIRE "A '! Ego mad vnu ininitiabi j T | dicunt ipfu; Patripa|ftant, circo tres "y Moautatbis docti dun | » aliud patrem era e í i » E, frlitzs: AE!Hum Chrifri, 1 "4/2 tnnafcibi on: natura -v- "fonas, qui T/CYO dicunt ud fv croi LUE i od ef princip eripiet. Fi: m pradicari, r| [fesper, A4rriant duas - aire effe dixerit TW MEC UN;: X A AM m]u ub/fapt Átce fulfiften-HEFTE PEE 9 eret unus Detis:q st fit ino Inafcibi: nnafabilitas porre 1,908 Var fu ceretu catholic. Jan eng "e C ID Detu vitia e Dess ftt quta ' exi- C hud filum, olt bot dcer.. ftum perfimum Jg lis Dei exigit. Cl erg £C Filiis Det ubili efoutia natus eJje,4: Inorem. IN latus deui- pr Lois Hopa[aibilis feticipater Deus fir, A CX Iis totit en Lanafabilem, eum 9»1 filum rm viculofurn onus pe d: 124 ft, dcirco Desas,que 3, vt ber vnü B P J4IOYCPHB,: VITWPIQUE pe asi 5pater, ubflantiar CÉderrcoDeta vn Itt anten tdcirco cari ici fancia,vt per vi effentia, in: fAUICA, /; fius cff:alusp Hfelis:: P cl. edic ar f $c) - bi e 1. t dto ergo 5 Filius, Ft edocente:! foa penes vtrum fit Crbilem fíitit pra fam ex Isnaíctbiad g ui ada dud MET. ater eff: ctv 4'Unus Deus. i; t ergo inna, DEO OUPPLUHDAE omuium fi MA ntur, dic Pater, P; b f )fum,q pid non fubf » LIRE pius »- ccfat ur. o bac confe, 7 eodem d »054; c duatur, HA L4 | Dznma id T Dernomine compl 7 boc grad, t f. ddemi in eodem, Át s fibus, fe 745 In patre Ü Hil c» lvo nmajabilu Denm omnta boc grae inetpium fit. —: fed naturam| — | fig, Í7 qMATE UP SR ps; ad vnum breerio d Cu tpfe pr! contulit: fe | nfusm e q Spiritus à Det efl: qo ac uer/a principium 2 na Dei con la enim FAM Ecce offe s 4b eo J Mum i ana Mrs NA si tía Menden qs tala, I»es illi vnum fi hi. Quod autem dicium 2 ias | Qmnttus creaturis ana fubftantia LTMIEEAE CV deo es Dei ge- 4 [eparanter., babet calumniam: propof.24. umnafeibiit ac non n lusit. Filius autem dex fulflantia Jférmilie effentia. [eparan "VEO "UBMP2: nOn ntia perfi-| dediz filio ex in 72 Des ef vo ps nat ram:fc EAIMTATA "VO- s ndi di erfttate d:ffi aper con[onantiarm « potius quam e/e: HERE LTEHTOU EA ul:dtt natura lecundum cr fantli diu A477 tTIA, ber: nfonantie p Item cum Deum a C'eRtA fant, vi difimtlcm fiu ed. WEATD, /505nj €c per (iul flant i d eff paracleto,co. in eodem. fem ortium lis Dete efl, nec: "nen att uli effc y Lado mato fpiritu, d ]?; LHCIL vitatem, (inter bac diuo ds ecundurn orig:: IA CUOI H4 pradicari co TA redicamus, ndifferentiam, c mtus,Dature fe | vnusDeus, ien dinem (ulffan 7 Det filium p nature indiffer AES; "D. vel vn mil:tudi & Chrifín. t fecundum effentia nome: luntatis effentia icantur efe vnum, [funt di- confitemur, 0: non poffumi IN: ANIM cran. * lius dicanti recte poiuu Patrem conj lzzrofa confeffto: 7 effenti& generat. fnis ex indifferent * Pater & Filiu EMT a natur:: reg m fit irrelzgroj num effe tn effe m. HIM MOrtnss uar Quare - iufdem ne: re Deorum ji VERS TORRE m religiofa-unitae.: ut Vnica ac fing ""——— ed aid id ir dii vohaenih i a sopra homer ^ ci vnum limp us naturz,nonp BIUHE D I»pon ais conflituta p Flotte bie dieti: indilfmilem uf did vero diuerfie nili dicitur nature e tia per nionem no F4 in Viroque natur ci ET Bui Dei fu d oi indifire uid v: AE Z EH,1 c di Dp us Deis fed no Tr Quare dicatur effe zqualitas m |: Hic asc "mun Quar litas trium. Mrs; eU»u; um ele, fi vnaazqua Hilarius in Te dicuntur e/je unt dici vnum e it Wr -M£us rec fe poffz 4u- Ftito,| lib.deSy n- cf. due "velplun es redi? f £natura. Yous: Áttas dicatur effe i lum ar. Resemim c/jentia, et earum pe bus.ntfi addatur Ideamus quare s um. Huc ideo forte tulum. An- 724 ntus e dici de di dici de vebus 4 €qua | ualis £e ND UZA recfe; n 'UA»4 iy: elt 4 ] divoseores. | reve elvna:quo addito, Auguft. in 6. Bb. $ iquia Filtus genitus cff dit, e ideo illa triadipropoj. 27. quid "UMS,'U d "fe fubflantie. Fn 5 Iur in feri- dicfum e, Ei sd ab "vtroque bxoce Filius enim babet Mitt for- i 1/56:923 Utt 0 UIPHTIIBUCH:; dono,q 4. Lum. vitis yroj: | oo omues cS 4: Ne(ctovtru Ya. 8|. [ei et» 4 propter Fi! te spiri re epreji | o min ftc alit. dinería natura.: walia pr p ritui anto Fm [. zu. Cap. f. "7 ejf: untur ejle yi.: 6. Irifui fa. Hoc que | n TETTE, dE tura, t (st ei eg WAÍTs "trig | Aautiferent: Iuris dicumy,v iuf dem Za unt Patre,"v. | n het vt fit eq oris tntelliorntie San Pudi-: lura funt e di erfa fentiu.. b vtroque ba mico ATA HEC LC j unite e c liquap [1122 Qc | E »clus 4 "U 7^: 1/70. em yum "ris € | aufeon IngaHAD. "un, |" Mpe? cIH0,: clatfo Wife uda, non [unt dd sanae amp nr utem frne "bibis d t in Lido dili trfiuere. e CIIAY UMBRA | taue e i (10 dictzazus, gui eutacffe vo 0 [it dicitur AIUTA, 4fq Iudicto | HVATE aui mecil CH ere.: eadem de Pau re audire, vi maxime cit | Chu S dicuntur.? 21s Iur. V5 Criftüres Fer TAE fJemttens ftanifica 3 YPODUT p iufaue de Patre £j e pir 2) dilfenitens ff: zt, C i fe | fTe vtriu qu TOM MC | ue pontus erazt, dicatur efle Filio (o Spi dilfidens, "tq e? Am 0 7075 bid 7 Spiritu fancto dic | n0n ui aicutur r. Cor. in Spiritu fan xio. 6j aA "potio r. Cor. 3. qui Cup t | uare in p ia vel conne "om s AU, ad. Qu: rdia vc po fata 2 feattebant ) i mefe I Eum m P $e pleribus 7 cho dicittr effe e o) yomi- Llantat eo q: 2 Tarta Gu: 7 Spiritu fa Átor eff tn ue|6 Etqaip /! fremifíca vna, Cb Corpus d autem in Spiritu exa, factltor: 520 proprie 7g [?!C o CUL'AZ IH, Oro LIA COM?:: Supra WE. d (AN 3 P (A x (Cut: 37?. eu? 02 atibus. SIPMJCTH] LIVE Hp Qu Ub diner ust: dierum: dia, (i per fer reuoc od [ue nomi UVA f«& fadum d JP UMHPIGUI Licet "Uns: obis premi, éforum di (bein affert votigte adici uid vnum, fc 70,| lgentia,n uclorttates fan Nptritus | Bu des in / M vturyvelfabiate llrgal 2 erct, ingtit, Domin ] d " gri ELIO AUCLALMO, C) rip uv [4f AN REM | E uM ^d. "de dApaflolus 5o j Pyvel vnum funt, ft; ' [ DONDE: dd 'Ü. Jude p j e 22445 CT, ha. D 5d | vit qui ph 5eff Aon dixit U i ) 5 NEM JP 425 AU " MCHENEUBIEHEUDNORISAUMASGHN CNN MMEIAE | dii jbastia Guciicaseir Z ul Diitinct. XXXI.

Spiritses [ancius amor eJ] quo later digit Filium (5 Fi-|A lus patrem. Recte ergo Sptritue [ancins dicitur connexio velconcordia Patris C Fil Ci pereum omnia connexa. la feofe Vnde A ET j-libro de Trinit.cap.rr.Communio qua. dam con/ub[Iantialie Patrie ei» Fily ejf amborum Spiri fy fansci5no. Idem ina. lib. de Trin. cap. 3. Spiritus (amw (fi [umma cbaritas vtrumque coniumgens, noiqu ubiwnecmi.

DISTINCT. XXXI. PARS I.

. Delignificatione relatiuorum, que communiter: & sternaliter de Deo dicuntur, vt. fimilis & zqualis.

Pratereaeonfilerari oportet, cum tves perfona coequales fibi int, &c. | Expofitio textus.

Disifie. i precedenti proxima particula egit Magi(ter derelauuis quz dicuntur de Dco proprie, & temporaliter. Inhacparte agit dc hisque dicuntur de Deo communiter & Assisi n Et quoniam hzc (unt appropriabilia, ideo hzc pars habet duas partes. In prima determinat eorum fignificationem. In fecunda corum approptiationem ibi: Nom eff igitur bic pretermitreudum.. Prima parshabet duas. In prima determinat fignificationem huius nominis equalis. In fecunda hu-|iusnominis fimilis, ibi: Hecetiam dicimus de fimili ct fi-| c militudine. al Preterea confidereriopertet. — Dub. 1.

Dubitatur de fitu huius partis,quia cum fupra dift.1o. actum eft de zqualitate, videtur hic Magifter fuperflue repetere.! i: | R.2 s r.Dicendum quod de equalitate, & fimilitudine, eftloqui dupliciter, fcilicetd parte rei, & parte nominis, Et primo modo agitur de zqualitate & fimilitudine in przcedentibus,(ccundo modo hic.

Simile nibil fibi efl. — Dub. 11.

Videtur hoc falfum, quia aliquis differt à fe,ficut Sortes fenex áfe puero,ergo pari ratione poteft efle aliquid /imile fibi. Ite:Chriftus homo cf bi (imilis,quia nullus eft beatusni(i fit Deoaffimilatus,fed Chriftus cft maxime Deoaffimilatusi,ergo,&c. — | ] Rz s r; Dicendum quod (icut differentia aliquando notatalietaterh füppofirià füppofito, vt cum dicitur Petrus eftaliusá Paulo. Aliquando alietatem in natuta, vt cum dicitur Chriftus fecundurh quod homo differt à Deo. Aliquando alietates flatus ftatu, vt Petrus fenex differtà fe puero. Per huncmodum intelligendum defimilitudine. Quando igitur fimilis dicitiimilitudinem fappofiti ad fappofitum,nó potefteffe idem fimilis fibi: quando vero dicit fimilitudinem naturzad naturam, vel flatusad ftatum, poteft idem effe (ibi fimilis, quia hzc concurrunt in eadem perfona; & ita intelligit Magifter.

D 4Equalita: ergo Patris C Filg non efl relatio velnotioe. — '|E "Dub If. a Obiicitur, quia ftatim przdixit quod fimile & zquale eft relatiuum:ergo fimilitudo eft relatio.: R x sp. Dicendum quod Magifter intelligit de notio-| hic quz eft perfonze proprietas,non de relatione communiter intellecta. Vel aliter dicendum, quod verbum Magiftri eft caufaliter intelligendum, ficut patet ex przcedentibus, quia zqualitas non confiftit in proprietatibus perfonalibus, fed magis in effen-.tialibus, qua fupra vifa funt.

ARTICVLVS$ L AP intelligentiam huius partis eft nominibus fimili & equalis, & circa hzc tria queruntur. Primo quzricur, vtrum hzc nomina dicantur fecundum pofitionem, an fecundum priuatéenem. Secundo quzritur, vcrum dicantur fecundü fubftantiam, an fecundum relationem. Tertio quaritur, vtrum dicant routruam relationem in patre & filio.

QV £STIO L.

de Deo dicantur.

1s . An aequalitas & fim ilitede pofitine vel prinatiue