SigPhi · Bonaventure

Commentaria in quatuor libros Sententiarum (Opera, tomus IV, ed. 1609)

Latin

Page 61 of 82

sane mentis fenfurm onanino excederet. Vt. enim ait|. | Chryfoffovus fuper epiflolam ad. Hebr. Sicut multa de) Hom.z.ibi Deo intelligimus, que loqui penitus non valemus: ita 2 ri cum fit gratiaquod vbique Den efl, cimus, ci dicimus: quo modo autem vbtque fit imtellecfunon capimus. 1t& qued eff incorporea quedam virtus eff omnium caufa bonorum fcimus,quo modo autem,'velque tla fit penitus jemoramus.!

Quorundam opinio qui po oftendere quo mode Deus vbique fit pereffentiam,poten-) tiam, przfentiam.

Cuidam tamenimmenfa ingenio fuo metiri prefumzque per e[entiarm effe dicitur,non quod Det effentia praprie frtin omniloco, cj- in omni creatura: fed quta omnis natnra, atque omne quod naturaliter eif,im quocunque loco jt, pereum babet efe ci osnttis locus in quo tllud ef. 1de ettam dicunt ideo Deum vbique dici W perprefentiarn, velperpotentiam,quia cunéla loca [unt ei prefentia, c ue in ers funt, necineis aliquid operaricelJat. INam ct tpfa loca, e quidquid in eis M) tpfe confermet, manere [nonpo[funt. In eis ergo per fubflantiam Deus effe dicituryvt aiunt,quiaper virtutem proprie fabflantie fue facityUt etiam loca [cnt, i» omnia qua tn eis fmt. Sed licet becvera fint, qua afferunt in ic pee intellicentgs predictorum, 1m illis tamen verbis quibus dicitur Deus vbique e[feper efentiam, plus contineri credendum eff: . QuodDeuscumfit in omnibusrebus,non tamen fordibus rerum inquinatur.

Soletetiam ab eifdem queri,quo modo Deus fubflan- | ^us. - 4tialiter infit ommibus rebus, ch» corporalium fardium in- se. is. quinationibus non contangatur. Quad tarn friuolum e[ | jententiavt necrejponfione fit dignum, cum etiam [Diritus creatus Ur er.£0.3. Ordibus corporeis etiam leprofi yvelquantumcumqsepot- | lutiinquinari non po[Jet. Sol quoque radios fuos [sue fui ollutione effundit fuper laca, Pun non (alum munda,fed etiam immmnda, ac [ordibus fatentia,quorum cotaiíu bomines, c alie quedam res inficiuntur: folis vero |rady immpolluti,cyrincontaminati ea contangentes exiffut. No eff ergo mirandum [i e ame 1 cuius etiam fapientia,que attingit Afine v(que 4d finem | Chrifliane fortiter dicitur: Attingit amnia, propter [uam mundi. i613 tiam, Cr nibil inquinatum in eam. incurrit. Timent quidem quod fierinon potefo fcilicet ne bumana carne veritas C [ubflantia Dei inquinetur, C tamen predicant Bb ai | dflum -- » bj 292 ' Liber L Sententiarum, flum vifibilem (alum radios [uos per omnes faeces, ch» or des [pargere, er eos mundos, C fanceros fernari.. 5i ergo viftbilia mulida à vifibilibus irmimindá cóntangi pofunt. C noninquinari quanto vagis inuifrbilis i tmcomutabilis veritas? Poflremore(pondeamt. quid potius de Deovefondendum exifliment, vel quod nu/quam per e[fentiàem fit yuel quod vbique,velalitubi, ita quod non vbique? Sed quis audeat dicere quod nuíquam diuina e[fen-Fia fit, velquod alicubi, cj non'vbique fit? Si enim tta eff alicubi quod pon vbique eroo ocalisei?. Efl ergo-ubique F0f4 que continet Loup, C penetrat 101um, que nec pro fet fimphicitate diuidi, necpro fui puritate macular, nec] ro fus smmenfitate vllo modo comprebendi pote]. Vnde Quid (it mutari fecundum tempus.

UMuteri autem per tempus efl variari fecundum qri«- Matatesirteriores,velexteriores, que[unt tn fpfa re, quá PIUtatUuryUt quando fefcipit vici itudinem eaudy, dopp. "i emiaablninnd Ud vartattonem forme [iue aliu. fus qualitatis exterioris. Hacenim PIMEALO GIA fi ecgrs. dum fempus, variatio es? qualitaturm, que fit in CO'pora-Éyvel Dirituali creatura Co ideo voratur tempus.

Opinio quorundam qui dicunt, [piritus creatos non mouen loco, nec eífe Do& Chri. | Aqu inus: Deus ubiqueeit, cui non locis, fed acfioni-|p | dran. o. bts prapinquamus. Demutatione-vero loci,magna éitter conquirente, df pestid | CCptatio verfAtur. Sttmtenim qui dicunt nullurn [iritum DISTINCT. XXXVIL PARS IL Quod Deus vbique fit; & inomnitem pore,nontámen localis eft,non circumícri ptibilis, necloeo, nectemporeznoucturn Cumque diuina natura veratiter,cy e[fentialiter [st in Omni loco e? 1n omni fempore, non tamen mouetur p loca, velper tewpora nec localis, nec temporalis efl. Logeyporis, corporea. calis non cfl, quia penitus non circumferibitur loco, quia necita eit in vnoleco quod non (it ín 4lio,neque dimenfto- Hic refpondetur eis, | j; nem habet, fent corpus, cui fecumdum locut 4ffignatur| C | | l, naptum,medium C finis,e ante qe vetro dextrum, Sed, vt [apra diximus, dupliciter dicitur effe ves lnca-: C fimiffrum, furfum,c* deorfum quod [ia interpofitione facit diflantiam circum[lantium. Duobus namque bis ptodi«s dicitur in Seriptura a'quid [ocale, ftue lococirewnferiptibile, e econnerfo fetlcet, vel quiadimen [ionem capiens longitudtnis, altitudinis, ef» latitudinis di]. flantiam fact io loco, vt COTDM: "vel quia loco definitur, ac determinatur, quoniam cum fet alicubi non vbique inwenitur: quod non folum corport, fed etiam emni creato Sritui congruit. Omne erga corpus omni modo locale.»

ejf. Spiritus vero creatus quodums mode eff localis, e? quodam modo non eit localis. bocalis quidem dicitur, quod determinatur defimitione loci, eh qued dimen[ionem recipiens diflantiass facit. Spiritualis verotantum df. nittone loci concluditur, eum tta fit alicubi quod son alibi: td nec dimenfionem recipit nec diffantiam in loco (acit, | quia fault effeost [piritus bic, Men eo coanguflarent lo- n CUP., QUO Risus de corporibus COntipneret. Ideod, An- à mE RT t.

quia definitione loci terminatur, quoniam cum alicubi | c, eu[Himma attributt miutationeyn loci corpori non [peritsi,: prefens fit, totus alibi non inuenitur. Xon autemitalo-| — quia Beet [irities tranfeat de loco ad locum,non tamenita W calis eflrt dimenfionem capiens diffantiam in loco faciat.| vt dimen]tonibueciremm[eriptus,interpofítione fui faciat i Dinina ero folaelfentta omnino iMocalis (» Q inarcum-|.— |diffantiam eircunifTantium, [icut Corpus.: Criptibilis eff, qua nec locts mouetur alquo medo fcilicet, | à veldeterminatione frnitayuel dimen[ione f ufcebta, necie-| | Conclufioexpradiais quod fpititus creati funt loca- ] poribus, fcilicet affectu C toonitione moouetur.. His enim duobus modis, feslicet lota vel tempore, fft mutatio crea-Lib&c as. IAr& qu longe efl à Creatore 5. Vnde Aucu[linus fuper 3.6524. |Géne. Deus inquit, omnipotensincómmutabili eternitaiiie te, voluntate, veritate, ' sena idem n "WOuetper feyipus les, & circumfcriptibiles quodam mo- | do, fpiritus vero Deiomnino incircumícriptibilis, Sunt evoo (biritus creati in loco, (C tranfeunt de loco! bise ad locum, e$ quodam modo lo£ales, efr circumferiptibiles, nm dli pinerieius fübflantiàm qua Deua efl, temporibus i, E [moni locofedoomnzmoillscalis eff C treircurferiptibilis. |n, a, wutabilem, jue per tempora, eh lota mobilem, enm feta terius pey contemplationem a[Jiflant, quiaetfi dnoelus ed arm Lo. (piritüs circi feriptus,yimns amen tritus quiDeus eff in- isse quia tpfe idem pofl omnia, fcilicet poft ommum initia. — iur ur ipta d "ink. d ] Ecce bic aperte offenditur quod nec locis, mec temporibus, 7! N ut n Mid quia piri: viu oU aid i mutatur, velmouetur Deus. Sptrittalis autem crea- ik pd JP * diio rid iste Hf, Harcumfe í dond *lbhié| |]. 2 Albi. etiam * Ayybroftus diflantiam. offendens inter * Lt i tura per tempus mouetur, corporalis ve- vitm incrrattum., ch Thiyi dii; s, 2 I fO, Cam pe tempus, ITHMP. Increa (| C fpiritum creatum, dicit $e-- Bo cap. 9.

raphin de leco ad locum trapfire; 1nquiens ita 1n libro! eio.

e locum.

. de Trintate. Dixi Ifatas: Quia mijfus efl 4d ac Ifa. é.L. 1 M RCM E E EL im ^ ek N milfus:fed Serapbin ad vnum, fpiritus "vero ad omnes. Seraphin mittitur in miniflerio, [piritus üperatur myflerinm. Serapbin de loco ad locum tranfit: nón enimcomplet oreia: fed ipfe repletur [iritu.. Hic Aperte offendsiur qued Angeli quodam modo locales funt.

Cum repetitione fuperiorum confirmat au&oritatibus Deum cífe vbique áne locali motu. $p.Lg | —Fateamuritaquediuinam naturam pro immen[itate fee nufquam dee/je, eamá, folam optimo tllocaleyn, e^ omnino tncircumferiptibilem, mullo concludi oco, fed 4 fi- Mudine, nec locali motu, ed immenfitate, atq, immobildes 9i | fate fue e[fentia. Vnde Augu[l. ad Dardanum ait: Nn pow quafi [patiofa magnitudine opinemur Deus per cuncia m4 — diffundi ficut fumus, aut lux tla diffunditur: ed potius (eut 165 duobus fapientibus quoram alter alterocorpore » randior est fed/apienttor non efl: na fapientia eJ, nec ejl tn maiore maior,nec vn PNHnore vinor nec Phinor tn vnoquam tn duobus:ita Deus (ine labore egent, conti-"ens mundum, in calo totus eF,im tervatotus, C invtroquetotus c nullo contentus loco: fed in (eio ubique Tom3.in. Motus. Idem quoque uper Pal. ait: Ad verbum Deiper-| iii - (inet mone[fe im parte:fed vbique efe per fetpfum.. Hecejigerilud: nim eff fapientia Dei, que attingit a fine vque ad finem || fiiia Ortiter,non tamen motu locahi: fed imrnobilitate (ui-ve« " qa. VPE moles aliqua (axea impleat aliquem lotum, dicitur quod attingit a fine illius loci u[que ad finem, cum tamen alternm node[erat alter ocupando. Nonergo babet motum localem verbum illud:ch fapientia ida folida efl, c vbtque: Exprediciis innotefatt, quod Deus efl ita vbique er effentia,quod non [patiofa magnitudine diffunditur, necuno deferto loco alium occupat,quia localem motum, nom babet. Ideoque Augu[linus volens pre(cindere a Dei puritate omnem localem motum, ei localem ctrcum(criptionem potius dicit omnia effe sn ills quam ipfum effe alicubi, mec tamen 1pfum ejfe locum,quinon htom.s. jeff irsloco yia lib.45-quA[l. ita inquiens: Deus monalicubi p) pubs ef. Ouod enim alicubi eff continetur loco, quod contincturloco,corpus eff: Deus auté non est corpue:non ergo acubi eff. Ez tarnen quia efl ei in loco non eff in illo funt potius omnia quam ille alicubi nectamenita inillo, vt ipfe jt [ocus. Locus enim in [patio efl quod longitudine cr latitudine, altitudine corporis occupatur sec Deus talealiquidest. Et omnia ergo trtp(o funt cb locus non eff:locue tamen Dei, fed improprie dicitur templum Dei, quod eocontineatur. Id autem nibil melius quam anima mun da intellioitur? Ecce bic dicit Deui non e[fe in loco. Sed intellicendums efl eum non e[fe im loco locatter, fcilicet. quia necciraem[eriptionem, nec localem motum babet.

Oppofitio quia videtur probari quod Deus mutetur loco.

"Ad boc autem folet opponi fic: C uotidie fimt creature, que ante non erant, qc? ineis Deus esf,curm ante non e[jet (eis: efl ergo vbi ante non eratsideod, mutabilis effe videtur Sed licet quotidie incipiat effe in ereaturie in quibus ante ron erat: quia ille nonerant: boc tamen fit [mne [ui mutatione qualiter immundo carpit effe quem feit tamen ine (ui vsutabilitate: cb fimiliter demit effe in quibus ante erat [ine [us vnutatione, nec tamen ipfe deferit locum, ed locus defrmit effe S.Bonau. Tom.4.

mn LL LO ac UESNMENNUNNNNNN RR ANE V aon M Difhn&. XXX VIL vnus de Serapbin,. Et Spivitus quidem [ancfus dicitur| A E nev[que ad finem attingere, nontamen (jaciofa magni-|B Párs ll. — 293 Epilogus, vbi exponitur quare in przdictam vencrit diíceptationem.

lám [ufficienter demonflratum e|fe videtur, quo snódo | 4 d.;. oninia dicanture[fein Deo,C Deus in omnibus: quam difceptationermn quafi incidemter fufcepimus,quia id videer mai res,crcaquam nofter bn fermo. Differebamus enirn de (ctettia y fine fapientia Dei Ch cum diceremus Deu (Gre omnia:qua[itum ejt, utrum prolef cognitiohem quam deomnibus babet,dicerentur ornmnia [fein Deo, an aliaratione boc diceret Scriptura. Huius ergo que[lanis occafio in prerni[/am nos dedwxit difputationem.

DISTINCT. XXXVII Quo modo Deus eft inrebus & locis corporalibus.

kt quoniam demonflratum efl ex parte quo modo emnia dicantur e[fe in Deo.

Expofitio textus.

cer egit Magifter, quo modo omnia funt in Deo. |Diuifio, Hicfecundo agit quo modo Deus fit in rebus & in locis corporalibus. Et quoniam ad effe in loco & inre mutabili, íequitur mutatio in eo quod in illo eft, ideo agit de Deiimmurtabilitate quantum ad locum, infra eadem diftinctione:Cumque druinamatura:&c. Prima pars habet tres partes. In prima narrat quo modo Deus eít in locis & intebus,& per auctoritates confirmat. In fecunda nititur doCtorum aperire intelligentiam,ibi: Quo rodo] . autem Deus habitet inbonis,&c. In tertia oftendit intelle- &us noftriad hoc capiendum infufficientiam,ibi:Ex predicli patet quo modo Dews vbique totus ef]. Prima pars habet trespartes. In prima oftédit modos effendi Deum in rebus. [n fecunda vero confirmat auctoritatibus quod Deus eft vbique per effentiam,ibi: Ne autem iffa quia c«-pacitatem bumana, intelligentie, &c. In tertia oftendit|-quod Deusin folis fan&is habitat per gratiam, ibi:In fan-Ais vero etiam babitat inquibw,& c. Similiter fecunda pars in qua recitat diorum intelligentiam, habet tres partes.In prima rationabiliter manuducit.In fecüda ftultam rationem excludit, ibi: Sciendum e[l etiam,quia vt ait Augufhnw.In tertia in adfnirationem erigit, ibi: Illud quoque mirabile eff, [acramenta enim diuina magi funt mirabilia qua intelligibilis. Icem tertia parsin qua oftendit infufficientiam ad cognofcendum quo modo Deus eftvbique per eflentiam,habet ttes partes. Primo enim oftendit quod intelle&us noftri non fufficiunt. Secundo excludit eos qui prefümptuofe foluunt,ibi: — tamen immen(aingenio fuo metiri,& c. Tertio vero abiicit eos qui irrationabiliter quzrunt,ibi: Solet etiam ab ei[dem queri quo modo Deu, &c. Vbioftendit queftionem corum efle friuolam & reíponfione indignam.

Mali vero non funt cum illo, &c.

CowTRA:Videtur male dicere, quia mali funt in Deo, quia in illo viuunt,mouentur,& funt: ergo fi non importatur maior conuenientia per hoc quod eftefle cá aliquo,quam in aliquo, videtur quod ficuc mali dicuntur effein Deo,ita debeant dicieffe cum Deo. Item. Quz eft magis impropria, Deuscft cum malis, vel mali cum Deo? videtur quod hzc, Mali funt cum Deo. Vnde Auguftinus inlib. Confeff. Mecum eras, & tecum non erá, loquitur pro ftatu peccati.Sed contra: Cum, dicit auctoritatem in cafüali,ergo videtur quod melius dicitur homo cum Deo, quam econuerío.

Ras». Dicendum quod hzc prepofitio,cum dicit af- - Ifociationem.In focietateautem contiderantur duo, fcili- Bb; cet mu- / - 294. Lib. I. Sent.

cec mutuum auxilium, & confotmitas voluntatis: quo-j À niam érgo foli boni habent voluntatem conformem,& funt coadiutores Dei, idco de eis folis Mein dicitur, g fint cum Deo, & econuerío,quia tunc hoc quod eftyum, non dicit auctoritatem.Q uia vero malinon conformantur,necauxiliantur Deo in fua falute, fed contradicunt, & tamen Deusadiuuat cos in multis,ideo dicit Auguftinus: Mecum eras, &c.

In fe habitabat Dew, &c. apud fe eff. Dub. 1l.

Videtur male dicere, quiá przpofitiones funt díftin- &iuz, quia cranfitiuz:íi ergo Deus à fe non diftinguitur, male dicitur quod apud fe erat. Situ dicas quod tranfitionem folum dicunt quantum ad modum..Contra eft Glof.fuper illud Ioannis; Apud Deum: quz dicit quod, Apud, notat diftinctionem Patrisad Filium. — . |] Rszsr. Dicendum qued Deusnon folum eft in crcaturis, fed etiam apud fe. Vndc Auguflinusinlibro Confei. Deuscft in fe vt alpha, & omega: in mundo, vt Creator & Rector: in angelis, vt fapor & decor: inliberatis vel electis, vt liberator & adiutor: in reprobis, ficut terror & horror. Quodobiüicitur quod przpofitio dicit tranlicioaem, & diftin&ionem, dicendum quod quantum eft de virtute fuz fignificationis,non dicit rranítionemquantum ad modum: quod autem dicit quantum ad rem,hoccít ratione materiz, fiue terminorum quibus Jadditur.

Que modo Dew babitet in aliquo, &c.

v Videtur non bene dicere, quia habitat in paruulis, qui eum non cognofcunt: ergo non videtur hac ratio conueniens.

R £s P. Eft cognofcere atu, & eft cognofcere habitu, & quamuis paruuli non cognofcanr actu, cognoícunt tamen habitu,co quod gratiam habesnt, & habitum virutum, ficut diciturin quarto libro, Quo mode autem vbique fit, intelleiu nén capimue. Dub. ] V.

Videtur falfum dicere, quia quod intelligimus debctr rationi, ficut dicit Auguftinus: fed habemus rationcs perquas fcimus Deum efle in rebus potétialiter,prafendaliter, & effentialiter. Si cu dicas quod non cemprehendimus. Obiiciturquod fimiliter necalia qua dicuntur de Deo, comprehendimus: ergo non magis de hocquam de fupradictis deberet dicere Magifter quod fit incffabile. ] Rzsp. Dicendum quod quedam funt pure inrelligibilia, & talibusnon contiadicit imaginatio, fed deficit. Quadam fun: fenfibilía & in talibus fufficit: Quzdam [fant quodam modo imaginabilia,& quodam modo intelligibilia,& in talibus frequenter intelle&us deficit, & imaginatio contradicit,& deficit,vt cum cogitamusDeü effe vbique,Deum folo intellectu capimus,locum autem imaginamur: & quoniam noflra imaginatio non capit quodaliquod vnum fit in pluribus locis, & intellectus clatitatem lucis non afpicithinceft quod talia nobis non E intelli gibilia iudicantur magis quam alia.

* Spiritus creatus fordibus, &c. — Dub. V.

Videturcontrarium effe ei quod dicitur:Corpus quod corrumpitur aggrauat animam. Et iterum: Anima conuahit eriginaleá carne, & inficitur ab illa.

R E sp. Sicut generatio vniuoca eft, quz eft fimilis ex (imili,& zquiuoca qua eft rei dilfimilis, ita eit infe&tio (ecundum rationem vniuocam, vt leprofus facit leprofum,& fecundum rationem zquiuocam, vt infectio geaerat infectionem:primo modo loquitur Magifter, quia anima leproti non eft leproía, fecundo modo obiicitur.

m Mull e Sapien.

* 'haSURNRpR. gr ques. nr - Dii. XXXV1L DNE Cum in Des, inquit,fint omnia que condidit, nen tamen | inquinanteum, &c. — Dub. VI, Videtur male dicere, quia fordes corporales inquinát tes corporales,ergo fordes fpirituales res fpirituales. I. tem fi Deum non inquinant: ergo videtur quod poffet dici quodDeus eft in diabolo: quod eft contra omnem víum. AMT R £ srox. Dicendum quod ficuttanpit Magifter in littera, fordes corporales non coinquinant corpus fpirituale,quianec communicant in materia,necdependent, vtpatetin radio, qui non inficitur fzcibus, quia nec dependet,nec cómunicatin tranfímutabili materia, & quoiam Deusneutrum habet: ideo non valet illud. Quod obiicitur quodDeus e(t in peccatoribus, dicendum quod nullum inconuenrens elfet dicere:tamen quia hoc videbatur fonare in contumeliam, ideo ponenda eftdetecminatio,ratione cuius fermonis intellectus fanus 3ppareat: vt fidicatur, Deus eft indiabolo, vcl in adultero quantum ad coníeruationem natur, AP intelligentiam huius partís quzritur de exiltentia Dei vbique: & circa hoc tria prncipaliter queruntur. Primo quatitur vtrum effe vbique conucniat Deo. Secundo, vtrum effe vbique (it proprium Dei. l'ertio qualiter conueniat Deo effe vbique. Ec quantum ad primum: quia effe vbique p diftribuere pro omc jnibusrebus, & pro omnibuslocis, duo quaruntur. Primo, vtrum Deus itin omnibusrebus. Secundo, vtrum itinomnibus locis. | QV.ESTIO LI 4n Deu fit in omnibus rebus.

D Vod itin omnibus tebus, oftenditur fic. Philofo-lrana. phusin prima philofophia: Quando aliquid fim- menta plicius, tanto àpluribus indigetur, & in pluribus inuc-|12 44: nitur: fed Deus ett (impliciffimus in fine fimplicitatis,ergoinuenitur in omnibus:íed non reperitur nifi vbi eft,ergo eftinomnibus. | Ire M:Quanto caufa prior, tanto vniueríalior: ergo cau(a prima cft vniuertaliifima; fed quanto aliquid vniuetíalius,tanto influit in plura:ergo cum prima caula fit vniueríali(ima, influit in omnia: fed omne quod influit in aliquid, eft illi przfens (ecandum virtutem: nufquam enim, & nunquam operatur agens, nii per przíentiam virtutis: fed Deus propter fuam iim plicitatem eft idem quod fua virtus;cum ergo virtus Dci tit in omnibus, & lubítantia eft in omnibus. ;|DIrEM hocvideturperimpoffibile: quia omne quod eft in vnase limitata, ita quod non eft inalia, cft limita-Irum,& artatum:fed hoc eft impoilibile circaDeum:ergo non eít in vna re, quin in omnibus fit.

IT £ «:SiDeuseftin vna re,ita quod non in alia, aut [poteft effe inilla in qua non eft, aut non:fi nen poteft,crgonó eft omnipotens.Si poteft e(Te &non e(t; cum res nó] mutetur:ergo mutari poteft:ergo fi Deus non eftin omnibus rebus, aut non eft omniporens, aut mutabilis, quorum vrrumque eft impoffibile.

t. CONTR A: Quanto aliquid magis feiungitur à/Ad oppo natura tenebro(a, tanto e(t impermixtius, & fub nobi- ficum. liori luce cognofcit: ted Deus Sade cognoícit, ergo maximeà nàturàtenebrofa feiungitur:fcd omnis cieatratene- -— prn WT T EDU to — niani Rom Etexemplum huius apcrum eft in im prcílione forma fipars Ll. Art. KL ratenebra, ergo Deus, aut in nullis, aut in pauciffimis eft A |per accidésrefpe&tu obiecti Refpectu autem fubiedi atiebus cieacis. 2.IrEw:Quanto motor magis diftarà mobili,tanto fufficientius mouet. Vnde fufficientius mouetanima quam forma materialis vel naturalis, & intelligentia quam anima:fed Deus eft motor,& operator fufhcienti(limus; ergo fumme diftatab omni mobili:ergo aut in nullis eft rebus, aut in paucis.

;.Irew:Omnis virtus vnita plus eft infinita quam multiplicata:fed diuina virtus eft infinitiffima, ergo vnitiffima:(ed quáto aliquid magis e(t vnitum, tanto minus diffufum,& in paucioribus repertum:ergo, &c.

4-I TEM: Quzritur quz neceffitas eft Deum ponerein rebüsomnibus.V idetur quod nulla ex patte Dei.Nobilitatis ef enim in agente,quod poffit agere vbi non eft:fimiliter quod poffit facere effe&tü per fe ftanté: alioquin opera Dei magis funt debilia quam opera artificum crearorum,quz faluanturin effe ipfisabíentibus: ergo fi nulla neceflitas eft, videturergo effe fuperfluitas:fed impofibile eft in Deo effe tuperfluitatem:ergo,&c.

ComwNcrvsio.

Dess cum fit fanme fimplex in emnibus eft: quia cum creatu--r& Yanitatem babeant, ews virtute C prafentia conferuantur.

R xs P.ad Árg. Dicendum quod Deusin omnibusrebus eft,(icutipfe Dauid teftatur, dicens: Si afcendero in caelum,cu illie es, &c.Neceffitas autem exiftendi Deum in omnibus,fumitur tumá parte perfectionisipfius, cum à patte indigentiz rerum. A parte ipfius, propter füummam immenfitatem, & fummam poteftatem: & vtriufque ratio eft fumma fimplicitas. Quia enim fumme fimplex eft,ad nihilartaturzideo in omnibus inuenitur tanquamimmenfum.Q uia fumme fimplex, ideo in infinicum virtuofiffimum: & ideo virtuscius in omnibus: & virtus idem eft quod fubftantia, & ideo neceffe eft, quod iit in omnibus.Ex parte creaturz eft neceffitas,quia creatura haberin fepoffibilitatem,& vanitatem,& vtrriufque caufa eft, quia producta eft de nihilo. " enim creata eft,& accepit efTe ab alio, qui eam fecit efle,cum prius nó ellet,ex hocnon eft faum effe: & ideo nó eft purusactus, quia habet potfibilitatem:& ratione huius habet fluxibilitatem,& variabilitatem, ideo caret ftabilitate: & ideo| non poteft efIe nifi per prefentiam eius qui deditei effe.

gilliinaqua,qua non conferuaturad momenrü "- eate f10illo.Et iverum,quia creatura de nihilo producta eftidco habet vanitatem: & quia nihil vahum infeipfo fulcitur, neceffe eft quod omnis creatura füttentetur per przfentiam veritatis;& cft (imile, fi quis poneret corpus ponderofum in aere, quod eft quafi vanum, non fuftentaretur;Sic & in propofito.

Apillud ergo quod obiicitur de diftantia, & permixüone,dicédum quod triplicitet vnitur quid alicui. Aut *ccundum prafentiam tantum, aut fecundum przfentdam,& dependentiam,;aut fecundum przícntiam,&dcpendentiam,& concomitantiam in materia. Primo mo. do eft radiusinaere: fecundo modo animain corpore: tertio modoliquorin liquore. Quod primo modo eft in aliquo, non permifcetur: (militer quod fecundo modo eft; non permifcetur proprie, fed folum quod tertio. Et pumo quidem modo cft Deusin rebus,non fecundo, vel tertio.

1. Àp illud quod obiicitur de diftantis Motoris à mobili,dicendum quod eft diftantia per abíentiam: & hac Impedir,& nó iuuatad motum.Et eft diftantia per independentiam, & hzc iuuat:quia quanto Motor pe:fectior eít & abfolutior, minus depeudet, & eft fufhicientior, & hoc modo diftat etiam Deus prafens.

j. Ap illud quod obiicitur quod virtus vnita eft magis infinita, &c.Dicendum quod vnitio virtutis qua facitrad eiusmagaitudinem, per fe attenditur ref»ec&u fubiecti, mA. — - tenditur pet fubiecti fimplicitatem: refpe&gu autem obiecti per indiftrantiam a virtute, quia virtustanto potentior,quanto obiecto prepinquior. Quoniam ergo virtus diuinain fubftantia c(t (impliciffima, & nunquam à (ubftantia elongatur,ideo in multis eft infinitiffima,quia vpr ^- f nitifima in multis,vt in vno: vbiq; enim eft centrumillius potentiz,ficut dicitTrifmegiftus.Quod vltime obiicitur iam folutum eft,quia neceflitas eft ex parte Dei, & creaturz,ficut vifum eft.

4. Qvop ergoobiicitur quod agens creatum vbi non eft, operatur, & effedum producit qui fine ipfe ftat, dicendum quod non eft (imilein Deo. Nam íi attendatur hocin artifice creato, hoc venit ex defectu perfe&ionis, quia enim agens creatum limitatü eft, & differta fua virtute,poteft — pet virtutem vbi nó eft. Rurfus, quoniam agitex fuppofitione & nó poteft in totum, ideo cffectus non totaliter dependetab ipfo:Deusautem habet conditiones oppofitas, quia infinitus, &idem eftin eo virtus,& fubftantia, & retum producit, ideo non cft fimile.

QV.ESTIO I.

4n Dew fit vbique. Alex. Mlenf1.5.3.4.0.Memb.s, Et t.Sent.dif!.37.q.2.rt.1.

Ad Quaf.

incident.

Trum Deusfit vbique localiter, id eft, vtrum fit in! Fanda omnibus locis. Et quod nor, videtur. Boetius in: libro de Trinitate: Deus ita effe vbique dici videtur, non quod in omniloco, fed quod omnino in loco effe: non poteit. "T Ire hocipfum videturratione,quia, ficut vult Dhilofophus,locus ad locatum magis comparaturin ratione forma quam in ratione alterius generis cau£e: fed Deus eft forma excellentiffima,ergo refpectu eiusnulla cft forma;ergo nulluslocus. | IreM alia ratione videtur, quia quadruplex eft conditio lociin refpectuad locatum, fcilicet continere, faluare,menfurare, & terminare. Continet, vt vas. Meníurat, vt quátitas. Saluat, vt natura. Terminat,vtfinis: fed Deus fecundum nullam harum conditionum 'comparatur ad locum:ergo,&c. | IrEM:Prima & propria patfio effendi in loco eft dimenfio:érgo quod magisrecedit à dimenfione, minus eft in loco: & quod maxime, minime: & quod omnino recedit, nullo modo eft inloco: fed Deus eft huiufmodi: er- 1.CoNTRA per Hieremiam dicitur:Coclum,& terram egoim Ariani omne quod eft in loco ipfum implendo, eft inloco fecundum quod locus. mE 2. 1r EM hoc videturiatione,quialoci fecundum quod locus eft indigentiaad locatum, vt ab ipfo repleatur:fed omnis creaturavanitas, vanitas autem nonimplet nifi per veritatis przfentiam:ergoad hoc quod locus repleatur, Ineceífe eft Deum adetle:fed hoc pofito,ponitur Deus eí- (e inloco,vt locus eft. t. 3.IrEw: Maior eftindiuifio forms ad materiam, quam locati ad locum:fed forma non vnitur materiz, nec per- [manet,nifi perDei prefentiarn:ergo multo mirius neclocatum loco:fed quia per Dei prefentiá forma vnitur materiz, Deus eft in qualibet re, vt natura: ergo cum perDei prafentiam vniatur, & faluetur locatum inloco, Deus eft in loco vt eft locus.

4. Ira: o Bb 4.

menta. Beetise ad Symmat.

circa maed, Ariflot. a. Pbyf cont. I4. Ef cadl.cdt ss.

Ad eppofitum. Hier 244 t A rh 296 Lib. I. Sent.

Íccüdum tem pus:íed Deus perfc&iffi me cít praíens cuilibet rei: ergo fecundum locum,& tempus, fed qua funt przíentia fecundum tempus,funt in codem tempore:ergo & illa qua funt przfentia (eccundum locum, füuncin eodem loco:fi ergo Deus eft praíens omni loco,Deus cft inloco,nontantum vteft res,fed etiam vt eft locus.

CowcrvVvsio.

CowcrvVvsio.

Dew cum ab alio nun conferuetur neque men(urabilu fit,lo-£o non ambitur:eil ramen in omni loco,quia per prefentiam fuam fupplet leciisdigentiam.

R zs r. ad Arg. Dicendum quod triplex eft conditio fecundum quam comparatur locatum ad locum.V na fecundum quam locatum excellitur, & hzceftproprietas faluarionis.Si enim locatum indiget loco, & locus comlet eius indigentiam,& conferuat naturam, & (ecundü m proprietatem fola corporalia funt inloco, non autem fpiritualia, quia non sip enel influentiam à loco |cerporeo. Alia eft proprietas, fecundum quam locatum |equatur & proportionaturloco, & hzc eft proprietas commeníurationis, & fecundum hanccóditionem prorie corporalia funt inloco: quia illa funt commenturab. lia, vnde circumfcribuntur. Spiritualia autem minus proprie:nam non funt iid uv ar irn partiü, funt tamen diffinibilia refpectu totius. Tertia eft condi tio, (ecundum quàm lecatum excellitlocum, videlicet quod per fui prefentiam replet, & fuppletindigentiam loci.Locusenim fine locato priuatus cft,& indigens, ficut concauitas oculi (ine organo. Quoniam ergo Deusa nullam creaturam com paratut, necfecundum rationem inferioritatis,nec zqualitatis,fed füperioritatis,& excellentiz: Deus noneftin loto quantum ad primam, & fecundam proprietatem, fed folum quantum ad tertiam, fcilicet quod per przfentiá fuppletloci indigentia. Nam ocatum per przíentiam replet diftantiz vacuitaté:Deug autein per prefentiam replet vacuitatem effentiz, & illa quidem fine hac effe non poteft.

Soluio | Exhispatetrefponfio ad obieQa. Nam rationesproxi ois: bantesDeum effe inloco,vt eftlocus, procedunt fecun- Aie dum tertiam conditionem, vt patet: rationes vero ad oppofitum fecundum primam & íecündam, fcilicet falua« uonis, & terminationis, ARTICFVLYFS$ IL dieere quantum ad fecundum articulum quaritur. Vtrum effe vbique ft proprium Dei. Et quia proprium eft quod foli conuenit, & femper, idco quantum ad hoc,duo quzruntur.Primo, vtrum effe vbi- P conueniat foli Deo. Secundo, vtrum conueniat ci eroper/fiue ab aterno, QV ESTIO I An effe vbique foli Deo conueniat. lex. Alenfes 1.p.4.6. Membres. E ST bom.r.p.q.9.art.4. Scot. 1. Sent. difl.37.4.2.art 2. Scot. in Report.1.Sent.di[l.37.4.nica. . ZEgid.Rom.t.Sent.difí.57.p.2.4.2. Richard..Sent.di[l.37.4.3. Mltifiodorenfts 1.Sent.c.15.3.1.

Steph.Brulef.1.Sent.difl. 37.4.3. Petrus de Tarantaf. 1.Sens.di/l.35.q.5.

Funda. |f7X Vod foli Deo conueniat, videtur.Auüguftinus in limenta. bro deSymbolo:Vbiq; effe eft Deum effe, fed nullicreaturz conuenit Deurh effe,imo hoce(t Dei propriiffimum:ergo nulli creature conuenit effe vbique.

Lib.c745| [r&y Ambrofiusin lib.deS piritufandte: Cum omnis x A IrecE ft prafentia 8t fimultas fecundum locum, & |À Creaturá certis fuac nai ture (ic circumferipra limitibus,elfe vbique, & in omnibus rebus Dei virtutis eft, & dominationis eft proprium. J EE IrzM hoc ibus videturrationé, quia omiriis creatuta! ng, eríecxiftens & in fe,cft hocaliquid: fed omne quodeft pra ci i aliquid eft fingulare, & omne fingulare eft hic, & Santa, nunc, & nihil tale natum eft effe vbique:ergo folius Dei efteffe vbique. | IreM:Conditio eft qua Deuseft vbiq;, conuenitDeo rátione fuz immenfitacs: fed immenfitas eft proprieras (olius Dei, quz nulli creatura poteft conuenire,ergo nec effe vbique.

niam vniucr(ale cít femper, & vbique, & camen non eft |tun. B| Sritudicasquod eft vbique refpectu fuorum fingularium,& non fimpliciter.Obiicitur cunc quodaliquid eft vniuer(ale cuius fingularia funt vbique:& impotfibile cft aliquid fieri quod non fit eius ingulare, vel in fingulari: vt hoc vniuerfale fub(tantia:ergo eft vbique.

2, Ir x M obiicitur denumero, quieft in omnibusentibus,& nihil peteftfieriin quo non fit numerus, & prz terea in omnibus entibus eft vnus numerus: ergo cum numerus non fit Deus, efle vbique non eft proprium folius Dei.

S1 dicas quod noneftibitotus,íed fecundum partem, n.i; obiicitur de voce quz eft in auribus diuerforum tota, &| ^ in toto a&re,efto quod vox effer ira magna, quod. pertotum mundum audiretur, tunc effet vbique tota, & vna prolatio:quia fi multz, cuminfiuita fint partesaeris, & ;| vox ficin qualibet parte:tuncergo infinitz fünt vocesa- Cu:quod eft impoffibile.. | j.Irkx obiicitur de anima quzeftin qualibet partea-iDif24; nimalis tota,vt fupra monftratum eft:efto ergo quod fic- 94.

retanimal giganteum ita magnum quafi totus mundus, tuncanima eflet vbique: ergo quod non fit, hoceft propter defectum corporis, & non fuum, $1 dicas quod effet in pluribustanquam in vnoloco, vnde nunquam vna anima eft nifi in vno corpore: Obiicitur de corpore Chrifti quod totum & integrum eft in diuerfis altaribus diftinctis.

4. IrzM obiicitur perrationem. Cum enim denatura fingularis fit effe hic & nunc, tamenalicui dat Deus fempereffe,vcangelis:ergo pari ratione alicui dabit effe vbique D! $I?&w:Sialiquaduo infeparabiliter fant vnita,vbicünq; eft vnum,& alterum:fed humana natura,& diuina in Chrifto infeparabiliter funt vnita: ergo vbi eft diuina, eft & humana: fed diuina natura eft vbique: ergo & humana.Etíic,&c. | Comwcrvsro.

Soli Deo proprie c finguleriter conuenit effe vbique, Gr nibil aliud à Deo, vbique poteit effe.

Rzsr. ad Arg.Dicendum quod effe vbique, ficut dicunt fan&i,conuenit foli Deo proprie & fingulariter, ita quod nulli conuenitalii, nec intel igi poteft conuenircfi recte intelligstur.Nam Deus dicitur effe vbiq;, ita quod ex parteDei intelligitur identitas, & toralitas,ex parteloci pluralitas,& vniuerfalitas, Perconditionem identitatusexcluditur vniuerfale, quod quamuisfitin ompibus fingularibus, tamen fecüdum aliud & aliud (uppofitum, &ta numeratum. Perconditionem toralitatis excludi-, tur numerus.Nam quamuis numerus fit vbiq;, tamen ii cundum aliam & aliam partem. Per conditionern pluralitatisa parte loci excluditur Spiritus creatus, qui quáuis fit in pluribus partibus corporis, non tamen in omnibus. nifi vt vnitis. Per conditionem vniuerfalitatisexcluditur corpus Chrifti fub facraméto,g; quamuis fit in plurib nó Solotios. tamen eft in omnibus,neceffe poteft, quia hocíolü con- *'& pater ucnit C1 fub facramento.Etita patent puma inftantiz. iiid n n— p— —Ào a mh Qvop | *- 1. Cox TR A: Hocobiiciturdevniuerfali, quo-|Ad oppo.

TW.

V CE e. Replic. yrs kt i DIN "v ^as on Due p e.

s.