ue.
m. i Us Yu b " Ad oppoi b l L (o [Nei .[multatem locorum, & hoc repugnat creaturz, &ideo td d: fpirituales perabftraQionem, vt vniuerfale & numerus, Do Els. | ita poffunt effe in pluribus propter communitatem ad pus Deus fuit fe Pars IL. Art. II.
Qvo» tamén'ebiicicur de voce,intelligetidum quod À generatio fenfibiliumin medio cít per diffufionem,vnde non numeratur vox ficut neclux nifiad numerationem fuíceptibilis: vnde quot funcaures, tot funt voces, quoniam vox inaere erat multiplicabilis, & non multiplicata: & idco patet quod nec tota vbique ante numeíationem, ficut neclux diffufa, nec eadem vox poft numerationem, & ideo exemplum de cxiftentia vocis non eft multum fimile. | Ap illud quod obiicitur quod Deus dat fempiternitatem,dicendum quod tam effe vbique,quam femper,importat quandam infinitarem, & infinitas fempiternitatis eft infinitas durationis,quz eft fecundum potentiam, & hzc repugnat creature, quia non impedit durationem creaturz effe finiram a&tu,& infinitam potentia, & ideo omni durationi creature neceffe eft aliquid adiici. Sed efle vbique, dicitimmenfitatem actu, quia importat finon poteft ciomnino communicari: communicatur tamen fecuridum poffibilitatem creature, fecündum quod participat maius & minus de navura fpiritualitatis- Nam nihil eft omnino fpirituale,nifi folus Deus,ficut dicitAuguítinus de Moribus Ecclefiz: Solus Deus eft incorporeus,quia omnia replet. Creature autem quadam funt plura,& itafecundum fui plurificationem.Quadam fpirituales funt per feparationem à materia corporali, vt anima, & ifta funt in pluribus, tamen non muluiplicatis. Quadam autem [piricuales pervnionem,vt corpusChiriti eft cibus fpiritualis animz, quamuis fit verum corpus, & ideo quali eft medium interanimam, & Deum, & idcoinquantum cibus plus fapit naturam fpiritualitatis, & ideo elt in pluribus, vt funt pluraloca, non tamen in omnibus:quia ratio cibationis non íe extenditad omnia, & lic patet quare fub facramento eft in pluribus 4-Qvo» obiicitur de infeparabiliter vnitis,(oluendum eftper interemptionem, cumalterum excedit alterum, vt patet in genere, & fpecie. | j.Qvop obiicitur per vnionem.Homo eft Deus,dicendum quod hoc incelli gitur pér communicationem idiomatum.Similiter &efle vbique conuenit peridiomatum| communicationem. |: QVESTIO lL.— An t[Je vbique ab eterno Deo conueniat. D * Petri de T'arantaf.1. Sent.difl.37.4.5. TEN effe vbique conueniat Deo femperfiuezternaliter. Ec quod fic videtur, quia ficut femper fé habetad p vbiquead locum:fed ante omne temmpet,ergo anteomnem locum fuitDeus|.
vbique. E | | 0: 1. Ire M: Propriüm Deieeffentialius ei conuenit, quatn propria paffio alicui fübiecto:fed propter neceífariá con. uenientiam paffionis ad fübie&um; diftributio fuppoófitorum includit diftributionem temporum, vnde dici de omnieft, quod non eftin quodam fic, in quodam non, necaliquando CH iet a nó,fed in quolibet, & femptt: ergo fimiliter hoc quod eft voig, includit fempiternitatem:ergo efTe vbique femper conuenit Deo, ergo abi. &tetno..
s IrEM:R es fantin Deo, & Deusin rebus,fed res funt in Deo ab zterno:ergo a relatiuis cü dicantur h vcad cóuertentiam, Deus eft in rebusab aterno, fed non nifi in omnibus:ergo,&c.51 dicas quod nó dicütur correlatiue. CourTRA: Cumdicitur Deus eftin rebus, non fignificaturtefpectus, nec dependencia Dei ad res, fed rerum ad ^ - C femper, importat diuinam immenfitatem fecundü dura- Wow we mbi Deurti: ergonihil aliud eft dicere, Deum effe in rebus; quam res efle in D&o.
4.IrEM:Si Deus nonfuit vbique ab zterno, & fuit,ergofuit alibi, quam vbique, & modo eft vbique,ergo mutauit locum: ergo in Dco eadit mutatio: fed hocfalfum, ergo primü. St tu dicas quod mutatio eft in connotato, CoxTA A:Cum dicitur Deus eft in loco, non riotatur effectus, fed (olum Dei przféntia: ergo videtur quod fecundum hoc non fignificetur mutatio ia connotato, fed folum in ipfoDeo:teftat ergo per impoflibile,quodDeus| eft vbique eternaliter.
CoNTR A: Vbique prefüpponit vbi, & vbip nitlocum,& locum non eft ponere;nifi ex cempore:ergo & Deum effe vbique, non eft ponere nifi ex temporc.
Ir£M bene fequitur: Deus eft vbique, ergo cft in coclo: ergo deftructo contequente,deftruitur &antecedens.fed ab eterno non fuit in celo:ergo,&c.
IrEM benefequitur:Deusceftvbiq;,ergo in ifta domo: fed ifta domus non fuit nifi ex tempore, & poftinitium temporis,ergo & efle vbique, Funda. jn LA phun CeNcrvusro.
Effe vbique,conuenit Deo eternaliter, prout dicit pre[entialitatemdiine immen[itetu per quam efl prefens omne ei quod. eff, fite ibi, fiue aliistemporaliter vero prout congotat lecum certum fiuerem.
Rxsp.ad Arg. Dicendü quod effe vbiq; dupliciter potefLaccipi de Deo, (icut & effe femper. Vno enim modo, «tionem, & fic idem eft quod zternitas, & conuenit Deo eternaliter. Alio modo corinotat fimultatem temporis, & lic conuenit &id principio temporis.Sic cffe vbiq;, vno modo importat przfentialitatem diuinz immenfitatis, per quam eft prafens otnni ei quod cft, fiue fibi, fiuc alii, & ficidem e(teffe vbíque,quod Deum effe immenfum. t.Er fic conuenit Dco zternaliter,& fecundü hoc procedit prima ratio. Alio modo prout connotat locü creatum,fiue rem.Et fic conueniceiab initio rerum, & locorum propter comnotatum, & conuenit femper, & adhuc eft propriim,quia conuenit foli,& femper vno modo,]icec non aternaliter:ficut etiam eft in demonftratiuis. Er fic proceditíecunda ratio.Et ifte modusaccipiendi Deum effe vbiq;,eft vitatior, & fecundum hunc modumnon onueniteizternaliter, — | 3.Qvop veroobiicitur contra hoc,quod conueniat eternalirer perfüam cóuerfam; dicendum quod nó eft fua conuería.Cum enimdicitur quod res funt inDeo,hoc intelligitur ratione exemplaricatis, & nihil cónotatur actu: (cd cü dicitur Deus effe in rebus, cónotatur aliquid creatüm.Nam nihil eft in eo quod non eft:ergo fi Deuseítin rebus & locis,res & loca (unt: nón ens tamen fecundum le benc eftin exemplari tanquam in principio. Vnde hec: Deus eftinrebus,non eft conuerfa huius,res func inDco, fed hzc: Deuseftexe mplarrerum, & vtraque eft vera zcernaliter. Et huius, Deuseftin rebus, conuerfa eft, res continenturáDeo,& conferuanturabipfo. —— 4-Ap illud quod obiicitur quod fi Deus non fuit vbiue,& modo eft,ergo eft mutatus: dicendum quod non lequitur,quia hocnon eft propter mutationem Dci, fed rerum. -.-— Qvop obiicitür quod vbiq; nó connotat effed&um,fed| Ad Replic, folum pratfentiam: dicendum quod prafentia importat habitudinem ad duo,fcilicet eius qui prefenseft, & cui eft prefens,&ideo poteft elTe inceptie ratione rei cui prefenseft,non noui effectus. | Qvo» obiicitur ad oppofitum,procedit fecundü quod | 1...vbique connotatlocum creatum. 7 J. lad argum. Qvop tamen vltimo obiicitur non valet,immo eft ibi pro tün-| fallácia àccidentis, ficut hic:Ifte triangulus incipit habe-| dam. tres: rion ergo omnis triangulus Íempet habuit tres: quia non fuit diftributio de tribus vt nunc, fed vc (impliciter, &c.
' AR TI- E tertio artieulo principaliter queritur/fcilicetqualitct Deus fitin rebus.Et circa hoc duo quaruntur.
[Primo quaritur, vtrum Deus itin omnibus rebus aqualiter, fiue vniformiter. Secundo quaritur quibus modis, & qualiter Deus fitin rebus.
QYESTIO I An Dew equaliter fit in omnibus reb. - [alex Alenf-t.p.3.9.Memnb.z. Richard.1.sent.difl.37.4.2. Stebb.Bridef't.Sent.diifl. 57.4.6. Petrus de Taranta(. Y. Sent d:fl.37.4.5.
Éinds: Vod fit vnifottaiter, videtur, quia ficut dicit Dhimenta. ^ lofophus: Prima caufa vno modo fe habet ad om- Prop.24.6^ nia, licet omnia non habeantfe vno modo ad ipfam: fed 12-Metaph. | mnia inDeo funt vniformitet,quia funt vita,& creatrix m Jeffentia:ergo multofortius Deusin omnibus rebus eft cqualiter & vniformiter.
I r £ «: Quod eft vbiquetotum, eft zqualiter & vniformiter: fed cum Deus fit fimpliciffimus; eft vbique totus, ergo zqualicer & vniformiter efti omnibus rc- Ir£w:Vnicuiq; reiintima eft materia & forma:fed forma non vnitur materiz nii mediante appetitu, appetitusautem ortum habetab effentia:fed hoc non poflet nifi pez Dei pre(enciam: ergo Deus magis eft intimus omni rei quam fua forma: fed forma vnicuique rei eft (umme intima.ergo Deus intimior iatimus, e(t intimus cuilibet: fed quod habet effe in intimo, eft vnifotmiter: ergo,Xe m FM "n IrrMi:Hocoftenditur per impolfibile:quia i Deus nó eft zqualiter in rebus: ergo cum magis intime eft in vna [quam inalià, ergo in aliua non eft fumme intima: ergo aliquid eft in reintrinfecum in quo non eft Dcus: ergo |. ' [Deus noreftinomni quod eft: fed hoc eft impoflibile, ergo & primum.
QUEM t. SE D contra: Omnequod recipitur inaliquo,eft ibi Arifor 3d, Pt modum recipientis, & non recepti: fed creature non ani. 18. Boer, lunt &qualiter capaces Dei, ergo nen eft qualiter in eis in y. de conf, Deus. profa-a. 2, ITEM: Sicut fe habet intelle&usad primam lucem, Íicens ad primam effentiam, & viuens ad primam vitam: fed maior intelle&us magis participat diuinamlucen:ergo perfectius ens,& perfectius viuerisdiuinam ef-Ícntiam & vitam: etgo Deus perfectius eft in vno quam in alio, | | j.Ir£M:Exiftentia Dei inrebus eft conferuatio rerum: (cd non emnesres equaliter conferuantur, ergo non eft xqualiterin omnibus.
4.IrgM cum Deus fit vbique,folum dicitur habitare in fuftis: fed hoc noneffet (i equaliter & vniformitereffet in omnibus:ergo, &c. | | CoNcrevesrio.
Deu fecundum pre[entialitatem vniformiter efl in omnib rebus, (ecndum vero connotationem effectus c impreffionem fue fimilitudinis; : | difformiter.
Resr.ad Arg.Ad predicterum intelligentiam eftnotandum quod Deum effe in rebus dupliciter poteft intelligi.V no modo vt idem fit quod effe przfentem cuilibetrei,non connotando effectüm: & fic vniforiniter eft iti omnibus rebus, co quód intimus eft cuilibetrei, & fumme przfens, & totus in qualibet re. Alio modo poteft connotare effectum; ficut artifex dicitur inartificiá- Ergó curn ifta differant genexe, & fpecie, debenrfecun- | ^ RENE Pars 1l. |.
to effc per connotationem effc&us, & per imprefhionem (ag fimilitudinis: & lic cum vni creatura plus det quam alii, magiseftin vna quam tn alia. Et hoc poteft effe dupliciter,fcilicetexten(iue quantum adeaqua habent el Íe diuturnius, vtin corpore incorruptibili plus quamin anima fenfibili. Vel intenfiue quantum ad ea quz habent effe nobilius, vt in anima fenfibili, quam in corporeincorruptibili. Vel vtroque modo, vtinanimarationali, quam in córpore corruptibili, His vifis patent obiecta ad vtramque partcm. Proceduiit enim his duabus viis vt patet; exceptis duabus primis ad vtramque par- | cem, mE ur T | | Qvop enimobiiciturquodDeus vnifotmiteríchabet Adags | | ad omnes res, fi intelligatur vniformitas ex parte diuini] Funda. | elfe, verum cít:fiautem intelligaturex parte effectus, fa]-| ment. fum c(t.Quoniam Deus vniformiter & ftabiliterexiftés, cxtera mouet, & multos & varios effectus producit, & cfficiendo diuerfa in rebus,facit quod res non fe habeant|. vnitfonniter ad ipfum. Quoniam ergo cum dicitur Deus ell; in rebus,yno modo connotaátur effedus, álio modo non:ideo vno modó conceditur quod fit vniformitera lio modo non. Siiniliter econuerío cum dicitur, omuia! (unt inDeo, vno modopoteft connorari effectus, ficut patet in przdeftinatione, & reprobatione, & fic non eft vniformiter:alio modo non connotatur effectus, & (ic vniformiter. | Á Qvo» obiicituriterum ad oppofitü quod ómne quod|dzar, |: | recipitur,eft per modum recipientis:dicendum quodve-[inoppt |.: rum eft, vbi receptum dependet recipiente, vtfpeciesá - .|virtute cognofcente: in propofito autem non ficeft. Vn- is C | dediuina effentia exiftensin re, non accipit modum ei, '& fic patet illud. | QVAESTIO IL - 3b Quibu tod Dew invtbu effe dicatur. Alex. Alenfis Lp.4.0 Meimb.t. S.T ho.t p.4.8.art.3.
Vibus modis, & qualicer fit Deus in rebus, Etaffi- | d eype-Q gnat Magifter duplices modos exiftendi Deumin hram. rebus.Et vnum thoduüm áccipitab Auguftino de przfen-| Epl. | tia Dci adDardariütn, qui dicit quodalitere(t Deusin o-/77 | mnibus creatüris,aliter in fanctis, aliter in Chrifto per vhionem. Alium modum accipità Gregorio qui dicit fuperquintum cáp.Cantic.quod Deus elt in rebüstriplici-] scs.» ter, Ícilicetpotentialiter, przfentialiter, & effentialitet.| mentre. Quatitür ergo de diítin&ione, füfficientiá; & erdihci- fid i» er | ftorum modorum.Etobiicitur contra affignationé Au-|,, i v | guftini:Aut enimaccipiunturmodiil]i quantum ad diui- 5,5 | 1 | nam fubftantiam,aut quantum ad creaturam, aut quan- | Merad. tum ad effectus.Si quaritum ad effe&is,cum innumera- | biles (ant modi effendi. Si quantum ad creaturam fufci- | pientem:cum folum d uplex fit fufcipiens,fcilicet natura,| | & voluntas, videtur quod tántuiii duo fint modi, fcili- | cet per naturam, & per gratiam. Si quantum ad Dei (üb- | (tantiam:cum in &anon cadat diuerfitas, erit tantum Vnüsmodus, -| | | | — IreM ficut órátio eft effe&us fuperadditus natutz, ita operatio riraculofa:ergo ficut in habentibus gratíam eft aliter Deus quamin nori habentibus, ita & iri ie in qua|. operatür miraculófe, vtinafina Balaam, eritalio modo effendi;;; Ire MÍicutgratiagratum faciens eft (üpra naturam,tta ' gratia gratis data,vt prophetia,ica etiám poena, & gloria: dum hoc Art. 1I.
guit Magifter fufficienter.
IrzM obiicitur contraaffignationem Gregorii: Aut enim illaaffignatio eft fecundum effectus, aut conditio-Ines & proprietates Dei.Si fecundum effectus: tunc cum effentia nullum connotet effectum, nondeberet poni. Sifecundum conditiones Dei:fed nó tantum eft Dei poe etiam fapientia, & voluntas:ergovidetur quod infuflicienter affignet. | IrsM videturcíle prepofteratio in ordine. Nam fecundum rem & rationem intelligendi, effentia przcedit potentiam,& pecentia przíentiam:ergo male ordinat.
ITE verborum inculcatio videtur:quia in Deo idem eft potentia, cflentia, & prafentia: quzritur ergo diftinio.
CeNer"vsro.
Vtraque affignatio modorum e[fendi Deum invebus comuenien: ella la qua eff Augu[lini, quam que Gregoráj:illa enim rejpicit diuerfitatem modorum effendi in rebus, bec conditiones corumdem modorum.
Rzs». Ad Arg. Dicendum quod affignatio Auguftini refpicit diuerfitatem modorum effendi Deum in rebus: » (ed affignatio Gregorii refpicit conditiones modorum Aupifini | (fondi, Vbicunque enim eft Deus fiue per natutam, fiue fpe pergratiam, eft eflentialiter, tides olm prafentialiter.Diueríitas autem modorum cílendi accipitur penes diuerfitatem effectuum, & non qualemcunque. fcd folum trimembrem. Quidam enim eft effectus fecundum quem comparatur resad Deum per modum exeuntis: & hiomnes continentur füb modo naturz, excenío nomine.Quidam per modum redeuncis:& hic eft eflectus gratiz inchoate,vcl confümmatzsvt glorie: & quantum ad hunceft fecundus modus effendi. Quidarh eft effe&us lecundum quem comparatur creatura ad Deum, vt per-|ueniens, vel perficiens:& hicefteffe&us vüionis, in qua vniuntutin vnitate perfona creatura, & Crearot, vt homo & Deus. Quoniamergotres funt modi effe&uum, fecundum quos creatura diuerfimode comparatur ad Deum:ideotantum tribus modis dicitur eífe in rebus. Ex primus quiattenditur quantum ad exitum, affimilatur linez rectae. Secundus quantum ad reditum, linez reflexz. Teraus quantum ad perfectionematlimilatur citculo.Et primus quidem modus fimiliseft linea: fecundus, quia includit primum, fimilis eft fuperficiei:tertius, quia Cilof. 2.) verunque, (milis eft foliditati.Et ideo optime dicit A poftolus quod in Chrifto tota diuinitas habitat corporaliter:eft enim perfectillime ineo, quia eftad modum circuliqua eft figuraperfe&ta,&per modumaltitudinis que e(t quantitas perfe&a. Ex his patet füfficientia, & diftinctio, & folutio obiectorum. Aflignatio autem beati Gregerii accipitur quantum ad conditiones modorum-eflendi.In hisenim tribus circumloquitur beatus Gregorius perfectionem medorum exiftendi Deum in omnibusin quibus eft hoc modo. Aliquid enim eftinaliquo lecundum przfentialitatis indiftantiam: vc contentum in continente, vtaqua in vafe. Aliquid fecundum virtutis influentiam, vc motor in mobili, Aliquidfecundum inumitatis exiftentiam,vtillud quod eft continens intra, vt anima in corpore.Et omne quod perfecte eft in re,neccef-(ceftee quantum ad hanc triplicem conditionem, & hocmodoeft Deus, Et ideo dicitur effe potentialiter, peras effentialiter: quiafecundum prafentiaitatisindiftantiam, fecundum virtutisinfluentiam, fecandum intimitatis exi(tenriam, & fic patet diftinctio, fufficientia, & ordo. Quoniam (ecundum rationem intelligendi eonditionesiftz e habent peradditionem, & ideo bene ordinat beatus Gregorius primo prafenrialiter, &c.Aliquitamen huiu(modi conditiones volunt diftinguere penes fubftantiam, virrurem, & operationem. Sed licet modus exiftendi effentialiter refpondear (üb- Affematio Gregori.
* ——MMÉÍPrest dum hoc diuer(i medi effendi diftingui:ergo non diftin-| À | (tanti, & potentialiter virtuti:tamen prefentialiter piincipaliter non refpondet operationi: nam przfens eft aliquis alicubi, etiam fi non operetur. Aliqui accipiunt penesgenera caufarum. Sed necillud videtur conueniens, quia effentialiter confiftere,non connotat genus caufalitatis, Aliqui penes Trinitatem veftigii, fcilicet modum, fpeciem, & ordinem:fed omnia hac pracedit effentia fecundum rationcm intelligendi.
DISTINCT. XXXVII. PARS II. DeDeiimmutabilitate quantum ad locum. Cumque diuina natetra veraciter, C» e[fentialiter.
Expofitio textus.
Mir oftendit Magifter qualiter Deus fit in locís, & inrebus omnibus, & quoniam ad exiftentiam in loco fequitur circumícriptibilitas,& locabilitas in creatura locata:ideo intendit hicà Deo has conditiones remoucre. Ec diuiditur hzc pars in duas.In prima oftendit Deum |Diuifío. incircumfcriptibilem, & immutabilem. In fecunda vero concludir,& per auctoritates confirmar, ibi: Fareamwr itaquh diuinam naturam, &c. Prima pars habettres partes. Inprima oftendit quod imtnobilitas, & incircumícriptibilitas conuenit Deo. In fecusda hoc remouet à natura Angelica, & omni natura creata, ibi: Spiritus vero creat quodammodo,&c.In tertia ponit opinionem quorundam, qui dicuntSpiritus creatos non moueri loco, nec effe locales,ibi: De mutatione vero loci, &c.In quarta fam cóclufionem inferc,quod folusSpiritus increatus eft incircumfcriptus, ibi:Sunt ergo Spiritus creati, &cc.Item fecunda pars in qua fuá refumit conclufioné, vt addat, habet tres partes.In prima concluditpredeterminata,& auctoritatibus confirmat.In fecunda vero mouet oppofitioné£, & foluit illam,ibi: 4d boc autem folet opponi.In tertia breuiter -—- gat przdeterminata, & oftendit rationem fitus prefencis | capituli;ibi:Iem fufficienter demonflratum eff.
Nequedimenfionem babet ficut corpus, Gc. Dub. L1. — Videtur male dicere, qüia dicitur: Vt poffitis comprehendere cum omnibus Sandis,quz fit longitudo, &c.& Gloffa exponitillud de Deo. | Rs». Magiíter loquitur proprie ad literam, fed Apo- Ephef.3. d ftolus loquitur metaphorice. Vnde multipliciter expo- | iucurilla verba.In Deo enim longitudo eftlonganimitatis,lacitudo charitatis fublimitas mifericordiz, & profundumiuf(titiz,fiuc fapientiz, quantum ad Dci iudicia.
Moutt etiem per tempus Cr locum creaturam corporalem.
Ds. 1I.
Videtur mala ifta diuifio Auguftini:Primo quia àPhilofopho ponitur nulla mutatio fecundum tempus. Et iterum fua diuifio non videtur fufficiens, quia Philofophus ponitfex fpecies motus.: | Rssr.Dicendum quodfecundumPhilofophü omnes Hiftor. fpecies motusad huncduplicemmotum reducuntur, fci- | p5y.conr. o. licetad motumad fitum, & ad motum ad formam: Au-| 49.5.5. de guftinusautem motum ad fitum intelligit per motum 77424...fecundum locum,quieft entis completi, & perfecti, fiue din de innouatione circa qualitatem, fiue proprietatem fub: flantiz,earenus qua ad (itum*ft,ni(i pariter it ad formá: motum autem ad formam, qui füubdiuiditur per quinq; fpecies, comprehendit fub mutatione fecundum tem-| e ipus:propter hoc,quod defe dicit menfuram variabilem, & rei variabilis. Vnde omnem mutationem, quz eft fecundum proprietates rei abfolutas,& intrinfecas, (iue fe-'cundum qualitates corporales, fiue fecundum Ípirituales, vt funt affectiones in animabus, ipfe vocat mutatio-;nem fecundum tempus, & ita patet ratio diuifionis, & fufhicientia.
300 Lib. I. Sent.
Spiritualis autem creatura per tempta mouetur.
Videturfalfum dicere, quia fpititualis creatura men- (utatur euo, cum fit perpetua: ergo (1 mouetur, non per tempus mouetur,léd per zuum. | Irx M intelle&us Angelicuse(tdeiformis, ficut vult Philofophus:ergo intelligit in inftanti, pari ratione, & afficitur: non ergoin tempore. Prxterea, tempusper prius e(t menfura motus primi mobilis: ergo illud folum men-(uratur témpore quod (ubiacet illi motui:fed tale non eft Aügelus,neceius motus;crgo, &c.
R £s r. Ad przfens notandum quod cempus vno modo diciturproprie,&fic dicit menfuram rei mutabilis inquantum mutabilis,tamen fub ratione continui: & quo-| B f.
niam motus primi mobiliscft motus maxime euidens,& continuusinter omnes: ideo tempus hoc modo dicitur proprie elle in primo mobili,ficutin fubiecto,in quo primo cít,& in quo primo apparet. Alio modo dicitur tempus menfura cuiuslibet rei mutabilis,(ecundü quod mucabilis, fiuc moueatur inftantanec, fiue continue, & fic noi tantum e(t in motu primi mobilis, & in his, quz ei | (ubiacét,fed ctiam in omni creato,circa quod accidit va: » [riatio, & fic eft in Angelis. Et per hoc patent obic- Ga. — Quod enim obiicit de zuo, dicendum quod zuum eft menfura Angelorum quantum adeffe fubítaniale, quod eft inuariabile,& incorruptibile:fed tempus quantum ad proprietates, quz variantur, & quadam (übito, quadam fücceffiue, ficut patet in. Angelis per natu-. |rampaulatim intendialiquam affectionem, & fic patent catera, In duobw fapientibus quorum alter altero, &ce. Dub. 1V.
Videtur fal(um dicere quod eadem fapientia eftin [duobus neque maior,neque minor,quia (apientia eft accidens,& qualitas fapientis,& accidens per fubiecta numeratur. "E Rzsr.Dicendum quodad hoc volueruntaliqui dicere quod cadem fapientia creata effet in duobus fapientibus, & hoc dant intelligere pet duas fuppofitiones. Vna eft quod fpeciesrei in anima non differant pereffentiam áre extra. Aliafüppofitioeft quod cádém rem nofle poffancduo fapierites, fcilicet vnum enunciabile quod di-&um cft fingulare, & hoc vltimum non indiget perfuafione: fed prius quod fpecies inanima non differat à re cxtra fecundum effentiam, oftendunt fic, quia pereadé, res cognofcitur, per que res habet effe:fi ergo performam (uam habet effe:ergo & cognofci, & forma rei vere eft in anima:& cum intellectus fit fciens per illam formam, & contingat aliquos duosomnino idem fcire, & cogitare, illanon efttantum veráforma, fed etiam vna. Et quod hocverum fit, períuaderit per hoc quod fi forma poteft fecundum veritatem con(milem formá in rnateria producere,& feipfam facere in aliena materia, quare non eft fimile in anima,quz habiliot eftad recipiendum? Vnde ^. |&hoédicuntfen(iffe Auguftinum. Vnde dicunt quod uf: 44 (3pientia noneftad modumaliarum proptictatum. Sed Dard. epift. puc pofitio deuiat ab Auguftino, quia Auguftinus vult, GEI umaER t Ambr li. de bs) | a 2H Spiritu [an-| conuenit vni, & eidem creatura, nifi per miraculum,& ilo €.749.4- ideo pofitio ifta fuper falffim fundatur, & fundata eft. Quiafi veritas afinielfet in anima, quare non diceretur 4nima efTe alinus? Et iterum.Si effet veritas, adhuc noh ef-(eceadem,quiá nulla forma cutn generat fe.generat fe ofünino eandem:fed de neceffitate plurificatureflentia ín generante,& generato, przterquam in Dto: & ideo non valetad propofitum. Et ideo (ecundus modus dicendi Auguft. «d; eft quod Auguftinusin telligit de fapientia incceata, qua Dard. cpifi. eft in (apientibus, & attingit vbique propter íui mundi-3740". iciam.Sed cum Auguftinus intendit ponere exemplum À increaturis,non videtur adhuc hoc efle fecundum eins D E & aliiSancti quod effein pluribus omriino diftinctis nó|: Dift. XXXVIL intelle&tum. Er iterum ipfe dicit quod ipfa fapientia eft equalis in duobus,qui funt xqualíter fapientes, nonautem in aliis:ergo videtur loquide habitu. Et ideo efl tertius modus quod ipfe loquitur de vnitate per conformitatem.Sed illud adhucnon eft fufficienter dictum, quia tunc maior eflecin duobus, quam vno, ficut patetin duobus diuitibus qui tunt in diuitiis conformes, &equales.Propter hoc dicendum quod fimilitudo, fiucintentio in anima habet comparari ad animam, in qua eft, & ad illud cuius eft: & quoniam ertum habetàb eo, cuius e(t, &ad illud dicitur:ideo timilitudines vnius rei ipanimabus pluribus,quía in vnam,& eandem veritatem ducunt, c(t cantum vna, quantum dua: hinceft quod per comparationem adiillud, cuius funt, habent vnitacé, nec maius funt duz quam vna, fimiliter nec fapientia. Sed in comparationc ad animasque perillas cogno(cunt;habet pluralitatem, & plusfunt dug quam vna, & ideo patet quod non poteft poni ómnino fimile, quia res ditfeiunt ab intentionc,fiue fimilitudine fua:in Deo autem in quo non differunt, patens eft, quod vnus poreft effe in multis, & fic patent cztera obiecta.
ARTICVLVFS I.
D intelligentiam huius partis, duo principaliter -quatruntur.Primo quaritur de incircumferiptibilitate, fiue illocabilitate Dei. Secundo, de mutabilitate Spiritus Angelici per locum: hzcenim duo profequitur in littera. Quantum ad prímum articulum, quaruncur tria. Primo queritur, vtrum Deus fit localis intralocum. Secundo, vtrum fit mutabilis de loco ad locum. Tertio, vtrum fit feparabilis loco, fiue fit extra omnem locum.
Qv.£STIO IL An Deus fit lecalig.
Vod Deus fitlocalis,oftenditur hoc modo: Effe in|Ad oppoloco, & efle locatum conuertuntur:fed Deuseftin ptum. loco, vtin pricedentibus probatum eft, ergo! Deus eít ni " locatum:fed omnelocatuüm eft locale: ergo Deus eftlo- |,,4 calis.
1.IrzM quod eftín vno loco tantum,locale eft:ergofi plus poffunt omnia locá,quam vnum: & magis fapit aaturamtei quod habet effein toto, quá quod in parte habet: multe magis eft locale quod eft in omniloco:fed Deuseftinomniloco,quia vbique: ergo videtur maxime effe localis.
3r £ M Deuseft vbique:ergo eft hicríed quod hic eft, eft inloco determinato:& qued eftinloco determinato eft locale:ergo,&c, 4: I E « Deus eft inloco aliquo determinato:aut ergo fecundum totum, aut fecundum pattem: fi fecundum partem érgo habet pattem & partem, quod eft inconueniens. Si (ecundum totum, fed quod fecundum totum eft in aliquo, comprehenditur ab illo, & quod comprehenditur ab aliquo loco determinato, eft locale: ergo Deus eft localis.
CoNTA A: Magifterin litera: Localis non eft,quia penitus non circumícribiturloco.
I 1 2 x ratione ptobatur fic: Nihil dicitur temporale, nifi quod cxceditur à tempore, Temporalia enim in tempore funccorruptibilia: ergo nihil dicirur locale, ni(i quod excediturà loco: fcd Deus non excedituráloco:ergo,&c.
ITEM locus eftaccidens:ergo non denominatillud nifiad quod comparatur, vtaccidens: fed ad Deum nó poteft comparari, vt accidens:ergo non denominat Dcum: ergo Dcusnon eft localis.
Quindi pup 09 BER PD rrt agi torto oct, ]TEM Arifotin | Ir&M locuscftquantitas continua diui'ibilis, panctus|A pesic-t 4 autem eftprincipium quantitatis indiuiliuilc:ergo magis quARIO.
Dars Il.
conuenit cum Deo punctus, quam locus quantum ad proprietates: fed Deus non dicitur punctualis, nifi improprie,& falfo:ergo non debet dicilocalis.
CowNctvsro.
Deis, quoniam fic prefens efl loco, vt nibil ab eo omnino recipiat, fed folum eius indigentiam repleat, detque ei virv tutem continendi, localis won eil.
R 15s». Ad Arg. Dicendum quodlocale dicitur quod fequitur leges loci, ficut temporale quod fequitur leges temporis.Leges autem loci funt quantum ad atum con- | s tinendi, meníurandi, taluandi, terminandi, fecundum quas locus fc habet ad locatum per modum impartienus, & locagum fehabetad locum per modum f(ufcipientis. Ec quoniam Deus (ic eft przíens loco, vt nihil ab eo omnino recipiat: fed folum eius indigentiam fuppleat, & det loco virtutem continendi, & locato virtutem replendi.Hinceft quod Deus nullo modo dicendus eftlocalis, (icut dicit Magifter in litera, & rationes ad hoc indu&z concedenda funt. | 1. AD illud ergo quod obiicitur quod effe inloco, & efle locatum conuertuntur, dicendum quod conuertuntur ratione materiz circaipfum corpus, tamen ratione virtutis vocibuli non.Nam hzc determinatioin loco,ad hoc quod habeat veritatem locutio, non exigit, nec ponit nii przfentialitatem, & indiftantiam: fed effe locatum poaitambitum, & continendam, effe locale ponit idoncitatem ad proprietates loci,& indigentfam aliquá & idco hec conceditur:Deus eft inloco,quamuis aliquid habeat impropriecatis: propter hoc quod hac przpofitio, n, vidctur importare continentiam ambientem: fed hzce(t magis im propria: Deus eftlocarus. Et adhucifta cit plus impropria: Deus eft localis, & idee non eft reciienda,fed exponenda.
1. Ap illud quod obiicicur:Quod eft in vnoloco,eftlocale;dicendum quod illud eft, quia locus fuperexcellit ipíam locatum, Vnde illud determinat, & diffinit, fed quandoett, in omnibus, ipfum fuperexcellit omnia lola Écideo fuper hocnó tanturn poflint omnia loca, quátum pote(t vnus locus fuper illud quod eft rantumin vno loco: & ideo non eft localis dicendus Dcus. 3. ADillud quod obijcitur quod Deus elt hic, &c. di- Cuncnrerec aC WRR SC RO WINS AM eR E€ D ONENRAESEEOUNRGGEGCYOUEN IRCND A VrH E VEDRXG AC VUE LS IOE UR PgePA E ENERAG MECS cendum quod, / c, potcitreneri dupliciter. Aut demon- | ftraciae canzum,aut derionttratiue, & difcretiue. Si tanuum derzontaatiue:ficverum eft: Deus eft hic,quia non e(t 53:6 locam,cui Deus non fit przfens.Si autem difcreurie, talium ctt effe hic, & nenfequiturex prima, & |nocicniu procedit (na tatio.
4. Ap illud quod quaritur, aut Deus eft(ecundum cotum, &:c. dicendum quod in Deo funt fimul (implicitas & infinitas: quando crgo apponitur circa Deum nomeniiporrans totalitatem, poteft dupliciter apponi, veitauione ümplicitatis, & (ic priuat pattem, & partem & lic ügnificatur per nomen, Torsss, vt fi dicatur: Totus Deus: quoniá Deus in omni loco (umjlex eit:X quod-|.
libet eft capax fimplicitatis diuina: ideo ratione fimplicicdris Deus eft in quolibet totus. Potett iterum totalitas apponi ratione infinitatis: & hocfit peraduerbiitm: vc fi &icatur;Deus ett tocalicerinloco hoc, fiue fecundum totum,& lic cum diuina infinitas à nulloloco includatur: Deus in nullo loco eft fecundum totum. Quando ergo jin aut fecundum partem, auc fecundum torum, icendum quod non diuidit per immediata, quia Deus non fecundum partern, quia fimplex:nec (ecundum totum, quia infinitus:& ideo dicendus eft totus in quolibet loco,non tamcn totaliter.
Kk x »?
S.Bonau, Tom.4.
Har So NPUNNESE NEN a EE DERE IGECELLRDEABAC HERES OURLRRUS QUOD ERE A RIO I TERCER NES Art, I. Quat. 1L.
Claccidens.
3OI QV.ESTIO II. An Des fit mutabili fecundum locum.
Trum Deus fit mutabilis (ecüdum locum. Et quod| Fundanon, videtur fic. Magifter in litera dicit, & accipit In ab Auguftino fuper Genefim:Deuseftin omnitempore,|,,,, & in omniloco:nontamen mouetur perloca, vel tempora. | | IrzMratione oftenditur, quia motus eft aQtus imperfe&us: fedin Deonulla eft imperfe&io: ergo necfecundum locum mutatio.
Ir£M peromnem motum aliquid acquiritur: fed Deus nullum locum poteft ácquirere,quia eft vbique:ergo impolffibileeft,Deum fccundum locum mutari.