, IrsMtiihilpoteftDeus nifi quod nouit, alioquinaliquid poffet ignorans,quod abfurdum eft:ergo fi non nouit aliquid aliud à fe,nec poteft (upra aliuda fe, nec in fe poteft,cum noh fit fupra fe:ergo nihilintoto mundo poteft; ergo Deus eft impotentitfimus, quod e£ abíurdiíf;-mumdicere. — ".— I, Ss p contra opponitur per rationem Philofophi: Intelligibile eft perfectio intelle&us:ergo fi Deus intelligit aliud fe, intelledtus eius perficiturab alio: & fi hoc, lequiturtriplexinconueniens. Primum qued cius cognitio vilefcit, cum perficiatur à re minus nobili quam fit Deus. Secundum quod eius cognitio, vel ipfe Deus ranfmutatur: omne enim quod ab alio perficitur, habet potentiam paífliuam qua eft principium tranfmutandi. Tertium inconueniens eft quod Deus non fit fua actio cum actio fità perficiente: & Deusperficiatur,&c.
z. Ir£ M fiDeuscognofcitaliud áfe, cum neri omne quod cognofcit Deus fit idé quod Deus,neceffe eft quod illud quod cognofcit tit extta Deum: ergo fi cognofcit aliud,cognofcitaliquid extra fe. Et ex hoc fimiliteroritur triplex inconueniens, fcilicet quod cognitio eius fit indigens exteriori,fit etiam tranfmautabilis,& quod (it aliud quam ipfe,qua omnia funt inconuenientia.
3. Irz M illud idem oftenditurper rationem cogno- Ícendi,quoniá ratio cognofcendi elt ipfa veritas:fed veritas idem eft quod rei entitas, vt dicit Auguft. ergo nihil cognofciturà Dco nifi ens: fed Deus nihil cognofcit nifi ab cterno:ergo nihil cognofciturab ipfo nifi ens quod eit ab ztertio:fed cale eft vnum folum,fcilicet ipíc Deus:ergo, «t.
4: IrzM ratio cognofcendi eftaffimilatie, vbieftcnim cognitio, neceffe eft quod ibi fit atlimilatio cogno-Ícétisad cognofcibile:ergo vbi íümma cegnirio, ibi fumma affimilatie:& quia Dei cognitio eft amma & perfe-Qiffima:ergo debetattendi fecundum fummam aflimilationem:fed nihil famme affimilatur Deo nifi ipfe:ergo folum feipfum cognofcir. ] j. Ir£w videtur quod nulla neceffitas (it pónere Deü cognofcere alia fe. )uoniam ficut potentia fe habet ad productionem,ita & intelligentia ad cognitionem: fed Ad oppofitum. Metapb. ls.
Lib.2. Soli.
Dei potencia, etiam fi nihil producat,non eft minus po-].
tens;ergo fi intelligentia Det nihil aliud à fe cognofcit, nihilommus eftfumme intelligens. | €. lrEM bonitas creature comparata ad bonitatem Creatoriseft ficut punctus ad lineam:ergo fimiliter veritasad veritatem.Sed fi intelligatur punctus amouerià linea,non eftlinea minor,nec impertectior: ergo fi Deus veritatem fuam cognoícit fine veritate creaturz, nihilominus fua cognitio perfecta eft.
Cóucrvsto.
Pium c» neceffaritim efl dicere, Deum alia à ft co- gnofeere per fe ipfum.
Rs». ad Arg. Dicendum quod pium & neceffarium éft dicere quod Deusaliudá fe cognofcat. Pium quidem, quia omnis réctusanimus hoc dicit, quia non latet Deü [quod cognofcit nofter animus. Neceffarium, quoniam non poteit opus latere fapientiffimum opiti cem.Et ideo oppofitum eft dicere impium, & impoffibile. Et proprereaad intellectum obied&orum notandum qued co- E Ddai gnoícere Solutio 1. Arg.
CAietanté 316 Dift. XXXIX.
IT.
Quz gholcere aliud eft dupliciter, aut peraliud áfe cognofcé-, A| — Srepb.Brulefi.Senr di? 29 4 2.
te, antperíe. Quando cognofcens cognofcit aliud, & peraliud, cunc verum eft quod perfectionem haber aliüde,& tunceiusintelle&useftin potentia, & recipit aliüde perfe&ionem,& ideo additionem, & tranfmutationem, & hocomnino impollibile eft circa Deum. Eft iterum aliud cognofcere per fe, & tunc cognofcens eftactus refpcdu cognofcibilis, & tunc non recipit perfectionem à cognofcibili: (ed magis ecenuerfo, & hoc modo ponimus Deum aliud cognofcere fe perfeipfum, & fic non rocedit primaratio, fed íecundum primam viam, & ita intelligit Philofophus,ft verum dixit.
2. Àp illud quod obiiciturfecundo, quod fi Deus cognofcit aliud à fe, ergo aliquid extra fe, dicendum quod cognofcere aliquid extra fe eft tripliciter. Aut peraliquid conceptum ab extra, & fic dependet cognitio ab extrinfeco, & (ic non eft poifibileponere in Deo. Aut eft cognoícerealiquid extra,quia afpe&tus cognofcentis deílectiturexia, licut cognofcit Angelus. Aut quia illud quod eítaliud & diuerfum, habet ortüab intra, & ita quod eft extra, coguofcitur peromnino intrinfecum, & hoc modo cognofcit Deus,lcilicet perexemplar, quod eft iden: quodipfeà quo res cognoícuntur: & hoc modo niàil valetobicctio.: | s. An illud quod obiicitur tertio,quod ab xterno fuit vnum folum ens,dicendum quod duplex eft rei efTe, f. ilicetin fe,& in fua caufa, id efLin proprio genere, & in ex- 'emplari. Etad cognitionem rei fufficit exiftentia eius in caufa,fiue in exem plari,& quia per exemplar reprafenta- 5 bunt me |tur ficut futura eft irl proprio genere, ideo per exiftenum dicendi deridet dicens ita afferentes effe rudseft».
Diff. 35.
Itiam in exemplari omnino cognofcitur ficut futura eft, necaliter cognofcitur poftquam facta eft.Quod ergo obiícitur quodab eterno fuic vnum folum ens, dicendum quod verü eft in proprio generc,fiue in effe actuali, multa tamen fuerunt in caufa: neceffe illud,erat ratio Cognofícendifecundum vtrumque modum eflendi.
4. Áp illud quod obiicitur quarto deaffimilatione, dicendum, ficut fupra di&um fuit in queftione dc idis, quod ad cognitionem requiritur affimilatio, non per cóuenientiam in genere, vel fpecie,fed (ecundum rationem expri mendi:& quoniam diuina veritas vna, & (umma expreffione exprimit fe,& alia: ideo fumma affimilatio eft, nontantum refpectu fui,fed etiam refpectu aliorum;& ita patet illud. | $. Ap illud quod obiicitur quod potentia dicitur perfecta etiam lii hi facia:ergo, &c. dicendum quod non eft (imile de a&u faciendi rclpectu potentiz, & fciendi refpectu intelligentiz. Nam facere e(t actus vt actus, &vt egrediens,qui non facit perfectionem:fed conlequitur, & eiatteftatur:fed fcire eft a&tus vt habitus,qui (ignificatut vt perfc&io potentiz. Quoniam ergo diuina intelligencia eit perfedtiffima:ideo nó tantum cognofcit aliqua: fed omne quod poteft cognoíci, non autem facit omne quod potett fieri. | 6. Ap illud quodobiicitur vltimo quod veritas creacurz nihil facitad primam veritatem,&c. dicendü quod verum eft:& ideo eque nobilis & perfecta erat prima veritasante creationem veritatum aliarum ficut poft:fed tamen ponere quod aliqua veritas fit, & non ic à veritate aterna,eft ponere primam veritatem non elle fum má fic ponerealiquam veritatem effe, & non effe cognitam,tolli rationem perfedtz veritatis, vt eft ratio cognofcendi: &ideo patet quod de perfectione fumme veritatis eft cognitio creatura, ficut & potentia producendi.
An Deu cegnofcat omnia alia fe, Alexand. Alenfis 15.9.23. Mti nb. 4. art. 4. Scott i.Sent. d;]l 39.4.1. JEgqid. Rom. 1. Sent. diff. 39 p.2.4.2. Richard. 1. Sent. diff. 39.4.2. Thom.4rg A.Sent.dift.39.q.1.A7t.4..
ra -- jos.
Petrus de Tarantaf.1.Sentd:1.39.q.3. D Ato quod Deus cognofcat alia à fe, quzritur vtrum | Fond, cognoícat omnia alia à fc. Et quod fic videturau- menta, Goritate Hieremiz: Prauum eft cor hominis, &c. &|Hitrz.) poft: Ego Dominus (crutans corda, & renes:fed nihil incertius, nihil oeculrius nof(tris cogitationibus: ergo fi has cognofcit,& omniaalia.: Ir£M omnia funt nuda & aperta oculis eiusad quem nobisfermo. Et iterum: Viuuse(t fermo Dei & efficax, víque ibi, & non elt aliqua creatura inuilibilis in confpe-&u eius. | IrrEMperIoannem:Dominetu omnia nofti.
Ir £M Auguftinus de Trin Nihilfitvi(bile necintelligibile, quod non deaula interiori atque inuilibili uai Imperatorisaut iubeatur, aut permittatur,íecundum ineffabilem iufticiam paenarum & przmiorum, & gratiarum & meritorum, Etfihoc: ergo omnia cognofcit. | Ir£M ratione vidctur:quia quanto fubftantia eftfpiricualioratque fimplicior,tanto plutium eft cognitiua:fed Deus eft íubftantia fimpliciffima & fpiritualitfima: ergo eitomnium cognitiua.
IrEM Deus eft Creator, & remunerator: fed inquancum Creator eft artifex, inquantum remunerator iudex: led peifectusartifex cognofcit omnia producta, perfe- &us iudex omnia remuneranda:fed omnis creatura fpectatad artificium, & omne bonum & malum ad iudicium:ergo Deus omnem creaturam cognofcic, & omné bonitatem,& maliciam.
ITEM impoffibile eftaliquid effe in quo non fit Deus|Dif.p. per przfentiam effentiz,vt fupra probatum eft: fed cui- 242 cumque prafens eft per effentiam, & cognitionem: ergo impoffibile eft aliquid Deo effe incognitum.
1r £M fieffetin vnareita quod noninalia, effet eius effentia limitata:ergo (i ita cognofceret quiod aliqua effent incognita,e(let cius cognitio limitata & artata,X it Cep tti.
imperfecta.
I. SED contra: Omne nobilius Deo eftattribuendá:|M oppo fed quzdam melius eft neícire quam fcire, (icut dicic Au- pus gultinus in Enchir. ergo neceífe eft ponere quod Deusil- ie la non ciat. | ;. Ire M intelle&usnofter propter fui immaterialiratem non intelligit fingularia,. Vnde vt dicit Dhilofo- io phus, intellectus eft vniuetfalium,& fenfus tingularium. p rs Sed diuinus intelle&us multo magis eit immarerialis |y;,,, quam nofter: ergo fi nofter non inielligit (ingularia, nec tor.;.
Cuhgusr ex LPby4- 3. Ir & M nofterhabitus fciehtialis proper fui certrtudinem non elt nifi necetlariorum, & non contingentium:quia dicit Boetius quod fcientiaeft eorum qux fui] -immutabilem exiftentiam fortiüncir. Si ergo diuina cognitio eft multo certior quam noftra fcientia, patet, &c.
4. Ir E MficutDeusdicituromnifciens, ica c(t omnipotens:fed potentia mali non eft de omnipotétia. necde perfedione pozentiz naturaliter: ergo (imiliter cogtitio malinon eft de perfectione fcientix:ergo,&c.
j. Ir£M hocipfum oftenditur auctoritatibus. Et primo auctoritate Abacuc; Mundi funr ocult cut Domine.| 7. Ir£M quz neceffitaseft,Deum ponere cognofcere omnia. Et videtur quod nulla: quia cognitio noítra non minus dicitur perfecta finon cognoflcit vnam mufcam: fi ergo diuina cognitio multo minus perficitura (cibili 16 erit imperfecta fi non cognofcit ifta vilia.
CeNcrvsrire Deiis cognitione fimplici notitia omnia cognofcit bona, C mala: approbationis yerotantum bena.
Rss£.ad Arg. Dicéndumad intelligentiam obiectorütn quod in Deo eft cognitio approbauonis,& fimplicis | noti 00M NUS gem iL 2S jd :. Art. L. Hu E riam voluntatis. Hac non cognofcit Deus omnia, quia nec mala nec malos:fed tantum bona & bonos:& de hac [incelliguncür düz vltimzauéctóritates. Eft alia cognitio 7. res p | fimplicis notitiz: & hec quia habet rationem cognofcép(.15t. ps Mac dr; duo on: dià veritate quz eft lux fumma cui nihil poteft occultàri, | necetiam tenebra obícurantur ab ipfa:ideo de necetfita-ES te cognofcit omnia, magna & parua, bona & rnala; ficut - oftenduntrationesad primam partem..——, —: 1. À P illud ergo quod primo obiicitur, quod om-- ne nobiliusDeo eftattribuendum, dicendum quod cft. melius fimpliciter, & eft melius huic, & fecundum ftatü: Dicoergo quod omnia fcire; (impliciter melius & nobilius eft: ted homimi corrupto qui accipit occafionem peccandi ex cognitione, melius eft quedam neícire:ideo nó M fequitur quod fit Deoattribuendum. e" 7 [erben |,? AD illud quod obiiciturde imaterialitate intelle-Co Mae rn | tus, dicendum quod hoc quod don cogriofcat fingula-"s lbidf. |nianontantum venit ex immaaterialitate, immo & máte-. qeét —jralitate coniuncti, & immaterialiratefüa. Quoniáme-S nim coiungitur corpori, ideo habct potetitias (ectindum f quas dependet à corpore quantum ad operationem, & m per quas intellectus quamdiu elt in corpore exit ad exteriora,quia illz funt medi, fcilicet fenfus particularis; & o [Eidff. s. |imagihatio.Q uoniam ergo fingulare non perueriicád in-Uso qar242. [telle&umnifi periftas potentias,& alcenfus per has eft fens cundum abítra&ionem & depuratioriem, & abftradtio iu facit de firigulari vniuerfale: ideo non poteft fingularia » cognofcere vt intellectus, nifi intelle&tus fit feparatus vel i. diuinus.
STheib| 3. Ap illud quod obiicitur de certitudine fcientiz, |; $134. — |dicendum quód hoc non eft propter certitudinem fimee - M.» pliciter,fed propter certitudinem caufatamá re. Ec quozo P7 jniamcaulaurcertitudoin noftra cognitione, vt pendet exte: idco non poteft noftra cognitio effe certa nifi res fic neceffa:ia Diuinaautem cognitio quoniam à renon caufatur, nec dependet, ideo poteft eife certa de re conciricenti, | T o t s 4. À p illud quod obiicitur quód potentia mali nori ft deomnipo:entia: ergo, &c. dicendum quód noneft Iimile, quia rectitudo manens reGtitudo, eft ratio cogno-Ícendi malum: fed re&itudo non eft caufa mali, nii decinandoà rectitudine, & deficiendo: ideo fcire malum elt de perfectione fcientiz: fed poffe malum non eftde perfectione potentia. mE: f. À» illud quod quaritur quzneceffitas eft cognozu fcendi Deum omnia, dicédum quód infinitas & immenx fitas veritatis quz non patitur aliquid latere Deum, ficut immeníiras diuinz przífentiz non patituraliquid abfenc: raria Deo.
S. Tbe. ibi.
r—— ám : | QVESTIO IIL An Deus pofiit (cire plura, quam fiat.
4Egid. Rom. 1. Sent. dift. 39.2.3.
Petrus de Tarantaf.1.Sent.di[l.39.9.3.
Gab. Biel 1. 5ent.8if].20.q.'Unica.: -' — |Fands- | j J irum — vel praícire plura quá fciat. o [mea | V Etquodpoffitplurafcire oftenditur fic. Nihil fci-X |Urniltens & verum: fed multa poffünt effe quz non "EPI t Ai UDEUEUERCPURECURDNNENTD RETI IIETIT HH ETIMRQÉ Deo,quaz tamen non íciuntur.!
fcientia eft cantum füturorum:fed multa poflunt effe futura, qu nunquam fient, nec erunt; ergo mult poffunt Ptzíciri,qua nó préfciuntür: ergo Deus poteft plura pra-" Ícire »quam praríciat. ] : S.Bonau. Tom 4 v ^ Ir£& quod poffit plura przfcire, videtur: quia prz-| L] : Quaít. III. 317 notitiz. Et notitia approbationis connotat complacen-|A| r. Sg n contra: Quod non poffit plura fcire videtur;| Ad oppoquia fcientia Dei eft infinitorum cum fit in&nita, ficuc] fitum. probatum eftfüpra: fed infinitis non poffunt effe plura, neccogitari:ergo,&c. ' 2. Ir £M po:efticire plura;ant plura incomplexa, fiue plures res,aut plura complexa, fiue cnuriciabilia.Non plura incomplexa, quia res fcit Deus etiam fi nunquam int, Ícirenim omnia quz poffunt fieri. Similiter nó plura complexa, quia cuiuflibet contradictionis femper al-| * tera pars eft vera, altera falfa: ergo de complexis (emper rot funt vera quot funt falfa:ergo qui fcit omnia,non poteft fcire plura; quianon poffunt effe plura vera...IT E M'quod non poffit plura przícire, quam przíciat; videtur, quia quecunque Deus | e fimul praícit, nec poteft praícire nifi fimul: fi ergo poteft B |plura prefcire, quam przíciat: autergo fimul, aut fuccefliüe. Simuleft impoffibile, fucceffiue fimiliter impoflibile; quia in zternicatenon eft fuccetlio: ergo nullo modo. oui EV . 4. ITE M fipoteft e praícire: ergo cum maior fit praíciéritia plurium faltem exrenfiue: & quod poteft effe ^ | maius poteft augeri: ergo diuina prafcientia poteft augeti: fed vbiaugmentum, ibi mutatio, & variatio: ergo diuina fcientia poteft mutari;& variari.
CoNcrvsro. ei; pa s: j LMES . Sentia Dei «pprobationis & vifonis augeri potefl:ea yero que eft fimplicis intelligentiae, — — .fiequaquam.
RxsPoNp. ad Arg. Dicendum quod cum quen tur, vtrum Deus poflit plura prafcire,vel fcire, aliter eft iidicandum de przícientia, quam de fcientia. Nam ficut dici confueuit, triplex eft Dci cognitio, non quantum ad diueríitatem cognitionum, (ed cognitorum, fcilicet cogniti& approbationis, intelligentia, & vifionis.Cognitio approbationis eft íolummodo dc eis ad qua (e extenditbeneplacitum voluntatis, & hoc eft folummodo de hisque tiunt & bona funt. Et hzcaábíque dubio potcft effc plurium. Cognitio vero intelligentiz dicitur cogni-|tio qua Deus cognofcitomne poflibile,& fibi & aliis, & hac cognofcit Deusinfinita. Ét hac nullo modo potett eflc plurium. Cognitio vilionis efteorum quorum ab a terno fuit przuifio, & hzcfolum efteorum,quz funt,vel D fuerunt; vel erint: & hec cognitio poteft effe plurium; quam fit. Et quia eiuídem eft hzc cognitio, cuius eft pre (cientia,przfcientia poteft effe pluiium. Concedendum ergo quod quedam feientia poteft effe plurium, quzdamní non. Et per hocpatet refponíio ad obiecta de íi. Qvop enim obiicitquod fcientia Dei eft infinicorum, & quod nihil connotat circa incomplexum, dicendum quod verum eít de ícientia intelligentia: fed| rion eft verum de fcientia vifionis. Quod autem obiici-| türde prafcientia, concedendum eft, quod poteft effe plurium. UTR NEM ues. 3. Qyop autemobiiciturad oppo(igim quod fi poteft ícire plura, aut (imul, aut non fimul,dicendum quod (imoultas poteft attendi dupliciter. Aut quantum ad (üb-E |ftantiam preícientiz,fiue cegnitionem,ficeft verum, q (imul,quia ab zterno prefciuit quedam, &ab zterno pouit przícire plura,& potuit przíciffe. Si autem confideretur fimultas quantum ad ratiohé paucitatis, & pluralitatis)fic eftimplicatio oppofitorum & ficeft fenfus, quod fimul przfíciat plura, & pauciora, & primo fenfu obie-&iohabetveritatem.. — m s 3. Ap illàád quod obiicitur, fi poteft plura prafcire, quod iid aas augeri,dicendü quod efte quod prafcita poffint augeri, nontamen augetur przfcientia,| quia vno & codem przfcit Deus, & multa, & vnum &]| plura, & pauca:tamé quamuis praícita poffint effe plura, nontamen poffunt augeri, quia augeri eft de paucioribus fieri plura:fed hzc pofle effe plura;habet duas caufas ve-| Dd s matis 18 ^ A "Dif XXXIX.
ON sais.
"Quat I — —MÓÓÓ—à — — MT TM ' um eus ru TUE ritatis aut quia de paucioribus poffunt fieri plura, aut | À tío quae Catifacur, & ortum habetd cognofcibili, & hzc quia ab initio potuerunt effe plura, & hoe vltimo feníu |eiteratio vera.Brideo cum procedatà pluribus caufis ve-| ritatis ad vaam, facit fophifmafecundum confequens.
C Onfequenter eft quaftio de (ecundo artículo, fcilicet de modo diuinz cognitionis. Et circa hocquerun.ur tria. Primo quzritur, vtrum Deus cognofcat fe, & alia vmformiter. Secundo, vtrum cognofcat murabilia immutabiliter. Tertio, vtrum cognofcat omnis prafen- ter, vel pra(encialiter, i An Dems eadem cognitione cognofcat fe C «lia a fe.
Steph Brulef.x.Sens.4/1.39.4.4..
Vodcegnofcatíe, & alia eodem modo,fiuevni- D lic: Scientia Deieft faa eflentia, (uum fcire eft fuum effe: ergo &modus cognofcédi cít modus effendi: fed vnus eft modus effendi in Deo effentialis:ergo & vnusmodus cognofcendi. Mrifl. 13. I 7 1 9 Deusfeipfo,& nonalio cognofcit fe,& feipfo. Metaph. | & nonaliocogaofcic alia;ergo vna & eadem ratione co-69ntex. 49. gnofcit fe & alia: fed modu: cognofcendi attenditur pe. [nes rationem cognofcendi:ergo f1eft eadem ratio cogno-Mcendife & alia, & idem modus,& fic,&c.
IrzM hocipíum videtur per impollibile, quía fi alio modo cognofcitfe,alio modo creaturas, ergo cum cognoícit fe & creaturas, variaturin cognofcédo:erge apud Deum eft tranfmutacio, & viciflitudinis obumbtatio.
ITzM fialio modo, tunc ego quaro, aut modus ille eft Creator, aut creatura. Non creatura, quia co&nitio & modus cognoícendi e(t eternus Si creator,aut dicit quid períonale;aut quid effentiale.Nonperíonale quia omnis cognitio eft communis tribus:ergo dicit quid effentiale: ergo fi alius, & alius modus:ergo alia, & alia effentia: (ed |hoceftimpoflfibile:ergo & primum.
i.CoNTAA: Deus cognofcendoaliaa (e,cognofcit per ideam, fe autem non cognofcit per ideam: ergo ti cognoícere perideam, dicit modum cognitionis, & (e non Funda- Inentá, di,tic, &c.
1. ITEM in cognitione qua cognofcit fe, idem eft cognoícens,& cognitum, & ratio cognofcendi:fed in cognittone qua cognofcit creaturam nó eft idem, ratio cogno-(cendi cum cognito:ergo non idem modus.
IrrM nihil eftcommune Creatori, & creaturz, fecundum rationem effendi: ergo neque fecundum rationem cognofcendi:cum ergo aliud (iteffe creature, quà Crea. toris, & alius modus elfendi:ergo alia cognitione, & alio modo cognofcitur quam Creator.Si ergo alio modo cognofciturà Deo,& idem eft creaturam cognofci, & Dc&à cognofcere: ergo Deus alio modo cognofcit fe, & alia.
4. IrE« omniscognitio in qua cegnitum eft nobilius, prfentius,& intelligibilius, eft cognitio nobilior, Ícilicet quantum ad rem, & modum. Quantum ad rem. quia dere magis nobili. Quantum ad modum, quia de re przfentiori. Sedin cogniriene qua Deus cognofcit fe, cognitum eft nobilias,prefentius,& intelligibilius, quà lin cognitione creatura:ergo nobilior cognitio quantutu sadrem & modum.
Cowcrivsie. Dess cogno[cendo (e, omnia alia 4 fe intuetur: C cum eia cognitio ipfemet fit Deu, codem mede cegnofcit fe, atque alia.
R x sr. ad Arg. Dicendum quod eft quzdam cogni- C cognotcit per ideam patet, quodalio modo cognofcen- D quoniamá cognofcibili cau(atur, & dependet, variatur fecundum ex i gentiam cognofeibilis quantum ad rem, modum. Etcitalia cognitio, quz (ecundum rem idem eft quod cognofcens, & à cogneícibili non caufatur, nec dependet, &hac accipit identitatem quanturh ad rem,& modurdà parte cognefcentis,non à parte cogniti. Quoniam ergo diuina cognitio à rebus non depender, nec eauíatur, fed eft idem quod Deus, & Deus eademe( fentia, & codem modo te habens: Ideo vna cognitione, & eodem modo cognoícit Deus fe, & alia à fe, quia per feipfum mullo modo variatum, nec diuer(ifi-,. catum.
A n intelligentiam autem obie&orum riotandum quod perrefpectum ad cogrioícentem, cognitio codem modo comparatur, & codcm modo eft: quia fecundum illam comparationem habet effe: & fic procedunt pri- ma rationes oftendentes qued todem modo cogno- Ícit fe, & alia. Sed per reípe&um ad cognitum,licetfit cadem, tamenalio modo comparatur: nam ad Deum fecundum rationem idencitatis,ad creaturam fecundum rationem diuerfitatis,& caufalitatis:& ideo ad creaturam fecundum rationem idcandi, ad Deum vero minime, & hoc probant rationes inducte ad fecundam parem quod ilio modo comparatur, & hoc modo (unt conce; denda.Si ergo inferas quod alio modo eft fic ratio, non valet,quia cognitio Deinonrecipit modum eflendi, nec nebilitatem à cognito.
I. 2. Et fic patent duo obiecta de idea, & diuerfitate. |.
3. Ap illud quod obiiciturtertio, nihileft commu. ,|ne Greatori, & creatur, dicendum quod verum eft dej. communitate (ecundum eádem comparationem, vel (ecundum aliam & aliam,nihil prohibet quod aliquid fit veritas creature, & (imilitudo Dei:fimiliter quod aliquid lit veritas Dei, & timilitudo creaturz: & quoniam ratio cognofcendi accipitur penes vtrumque modum,idco cogniuo potefl efle communis.
4. AD illud quod obiicitur vltimo, dicendum quo tenct,cum cognitio caufatrá cognito,non autem tenet, cam non caufatur, ficut in propofito, QV £STIO IL An Deus mutabilie ismutabiliter tognofcAt.
Stepb. Brilef. 1.8ent.diff.59.4.5. / hien Deus cognofcat mutabilia immurabilitor. Et quod ficoftenditurau&toritate Diony de diu. nom. Cosnoícit Deus omnia materialia immaterialiter, impartite partita, vniformiter multa,immurcabiliter mutabilia. |: Ir& M per Auguft. de Trin. Eius fcientia inamiffibi lis eft, &inuariabilis:fed omne tale immutabile:ergo, &c.
11 2 M hocipfüm offenditur ratione, quia quod no- bilius et,Deo attribuendum eft; ed nobilior eit cognitio qua cognofcitur res immutabiliter,quam qua cogno-Ícitur mutabiliter:ergo,&c. 2 Ira quod eit inaliquo, eftin eo pet modum eius,in | 4rif14 A. e E |quo eft,& hoc verum eft maxime in Deo, in quo omne "m^ bip d oia reri VERA quod e(t,eft ipfum,fiue ipfeDeus:ergo cum fcientia retü, & ipíz res cognitz fintin Deo & ipfe lit omnino immutabilis: funt ergo in Deo immutabiliter.
Ir&M ad hoceft ratio Auguftini ducens ad impoffibile:-Dei enim fcire eft íaum effe, & fcientia fua, etttua cf entia. Si ergo fciret mutabiliter,c(fet mutabilis: quod omnino in pe eft impoflibile. | Irs« vbieft mutabilitas ibi nulla eft certitudo:fi ergo Deus íciret res mutabiliter, (ciret incerte fed incectitudo eft conditio dedecorans cognitionem,ergo non haberet Dci cognitio perfectam nobilitatem.
t. CoNTR A: Cum resefítpra(ens, fcit Deus eard| Ad oppee(fe przfentem: & cum praterita, fcit eam effe prateri-, ficum.
tam: & pP —À n P eed BODEN RN ae qu nd TERR p^ n a --.- At. Il.
tam:ergo videtu r,quod ficut nos cognofcimus res mutabiliterjita & Deus cognoícat 2 ]rEM ad hocquod fcientia (it vera, neceffe eft fcibile & fcientiam proportionari;alioquin non eft vera fciétia: cum ergo mütabilis ad immurabile non fit proportio, (ed mutabilisad mutabile: ergo Deus non cognofcit res mutabiles immutabiliter, fed mutabiliter, Miodqdip non vere cognofcir,vt videtur.
—M— — — ——— MM ndi —M—MM—MHÁMM PP? t Üaü i Ü tam; & cum futura, fcit eam effe futuram, non prateri- À |tionis.Ex parteactus non e(t fimile, quia prafcire fem per notat euencum tei fed fcire non femper connotat rei exíftentiam,(cit enim Deus qua poteft facere, & nunquam faciet. Praeterea non eft fimile de dif; pofitione quia mo«| dus immutabilitatis refpiciractum led contingens refpicit non tantum actum,(ed ordinationem ad futurum, & actus quidem diuinz cognitionis eftimmucabilis, & neceffarius: fed comparatio ad fururorum contingens eft contingens.
biliterícitur, immutabilicer eft verum:fed res mutabiles non habent veritatem immutabilem: ergo non poflunt 'QVESTIO III.
fciriimmutabiliter.
4. ITEM quia res funt contingentes,ideoDeum praícirefutura contingentia eft contin gens, ficut in przcedentibusoftenfum eft:ergo quía res tunt mutabiles, Deü (cireres mutabiles, eft mutabile: ergo mucabiliter cognorenon.Et iterum, que modo poteft illud intelligi quod tei mutabilis fcit fcientia immutabilis.
CoNcLYSIO.
Dew mutabilia immutabiliter cognofct ex parte fua cognitionis, licet cognita ovieldamulabilia exiflant.
Resp. Ap Arg.Dicendum quod cum quaritur, vtrum Deus ciat res immutabiliter:hoc eft duplex,quia hzc eft determinatio, immutabilier, poteft decerminare actum, (ciendi Dei, vcl actum eflendirerum. Si actum fciendi Dei, icomnino verü eft, quod immurtabiliter cit, quia circa eius actum, & cognitionem non cadit tranfmutacio,nec vicifficu dm obumratio.Si autem determinet a-Cum eflendi rerum,fic falfum eft de rebus mutabilibus, quia Deus fcit cas mutabiles, & nouit ipíarum mutabilitatem, & fcicíe habere nunc aliter quam prius: fed tamen nouit immutabiliter. Et ratio huiusett, quoniam lineius cognitione non eft receptio,non eft tucceflio, nec leftobliuio: & ideo quantumcunque res fint mutabiles, ipfe non mutatur in cognofcendo mutabilitatem earum. Etquamuisnulluin fit umile,pote(t tamen cegitari,í1 inrelligatur, vel cogitetur oculus xus in pariete, qui feipío videat tranfeuntes fine receptione, & vnico afípectu omnes videat, & omnes motus ipforum, quantumeunqy res mutentur,camen necoculus mutatut,neceius cognitio, & ficcltinDeo.Exem plum autem ad hoc intelligendum | poteft fumi à contrario fic. Quia enim fcientia Pana pendetà cibili,& non econuerto, ideo poreft eílc mutatie circa [cientiam per obliuionem,& errorem, & fuccetliuam confiderationem,nulla fa&a mutatione in fcibili.
Siccontrario modo, quia fcientia diuina non pendet ex reícita, potet e(Te mutatio circa fcibile, nulla mutatio- Ine exiftente in diuina fcientia, & tamen illa fcientia totum fcit, I.E per hoc patet refponfio ad primum obiectum,de hoc quod (cit fuiffe, &efle:dicendum enim, quod hoc dicit mutationem parte fcibilis non fcientia.
;.Apillud quod obiicitur de proportione, dendum quod in fpecialibus conditionibus non oportet propor üonarieziam fcientiam caufatam, quia rei corpotalis eft [ciencia fpiritualis:fed fufficit quod fit proportio in veri-[tate.
j. Ap illud quod obiicitur quod quidquid (iur eft verum: ergo quod fciturimmutabiliter, immutabiliter eítverum,dicendum quod hic eít accidens Quamuis enim fcientia requirat veritatem in fcito de ratione fux intentionis generalis, maxime fcientia refpectu enunciabilistamen ícientíanon fem per dicit conformitatem i in immutabilitate, maxime diuina (cientia, quz a (cibili bon dependet.
4.ÀD illud quod guise futurum contin gens non praícit Deus neceffario, dicendum quod non ett fimile,tum ex parte actus Lo eemensispetiediemtpentiut, ex patte difpofi-! - inca! taciti eeieid Jamba. Murus Kp Ícit Deus mptabilia:autíi non eft hoc verum,quaro qua- C Án Dew cognofcat vniuer[a prefenter.
Steph. Brulef-1. Sent ifi 39.4.6.
MIS Deus cognofcat omnia prafenter. Et quod fic videtur: Nam Gloffa fuper illud: Mille anni, &c. ait:In agnitione diuinz veritatis praterita, & prarfentia, & futura zqualiter praíentia func.
ITzM per Aug.fuperIoannem:In veritate que met praterirum,& futurum non inuenio: fed folum prafens, & hocincorruptum.
IrEx quanto res eft prafentior.anto cognitio eft tiobilior, quia hoc facit ad nobilitaté cognitionis:: fed Deus omnia cognofcit nobiliflime:ergo oninia que cognolcit, prafentitlime cognoícit.
I1£M finoncognofcit omniapraferier,ergo non cognofcitomnia fimul:quod fi fimul, tunc ergo in codem, &unc, cognofcit omnia, & ita ptafenter. Siautem nó cognofcit limul: ergo vnum poit aliud:fed in omni cali cogaitione eft tranimutatio: ergo in cognitione Dei caderet uáfinutatio,quod eft omnino faltum, & impoflibile.
Fundamenta.
: Pet. ylt.
1.CoNTRA:Prafcientia non eft nifi fucuri, & vt fucu- jAd epporum eft ergo fi Deus cognofcit omnia prafenter,ergo ni-: | irum: hil omnino prefcit;fed preícit,ergo,&c.Si tu dicas,quod| improprie dicitur praícire. Contra: In prícientia non funt nili duo,ícilicet fcientia, & anteceflio refpectu cogniti: fed conftat quod in Deo proprie eít (ciéntia: conitans enim etiam eft, quod in ipfo proprie eft antecetlio, quia proprie antecedit Deus omnia alia; ergo refpon(io illa nulla eft. zlrzM omneprafensfecundum ftatum fuz praíen: tialitatis eft neceffarium: ergo fi Deus omnia cognofcit D!
E prafenter,& femper pre(enter:ergo omnia cognoícit neceífatio: ficut ergo quod przfens eft non potet non effe, ita fiDeusaliquid przfcit,neceffe eft prefciuiffe,& fi pre-Íciuit, erit:ergo necefle cft eíle, ;.Ir &« hocoftenditur per impoffibile,quia (iomnia cognofceret prafenter:ergo plura íimul,ergo fimul te cóuerticad multa:fed (implex ad quod fc conuertit, totaliter fe conuertit.ergo cum vnumintelligit, non poteit in alterum.
4.[1 8A ficognofcitomnia ia prafenter:ergo fimul fcit duo contradictorie oppo(ita fed quidquid fcitur eft verum;ergo dug contradictorie oppolia funt fimul vera.
CoNcLVEeIO. Deu cegnofcit emnia eprefenter eum omnium ideas babeat, neu tamen Jic quod cogno[cat omnia e[Je ies yera prefentet, | i Rss. Ad Arg. Dicendum quod cognofcere omnia prafenter dupliciter poteft intelligi. Aut quod notetur pre(entialitasá parte co gnitorü,&fic eft falía,quia no co-|gaoícit omniaefle vera prafenter, & i fimul.Aut ita g no-Itetur prefentialitasá parte cognefcentis, & fic habet vetitatem.Etratio huius eft, quia Deus omniü ideas habet przfentes,& fimul, per quas cognofcit resfuturas ita cerritudinaliter,ficutfi effent praíentes.Eriterü, füper omnes illas imul, & praíenter (e cóuertit,& ita fimul,&pre-, (enter cognofcit.Et iterü,prefens fuz cognitionis: eft pre-| fens fimpliciffimum quod eitcumplectitur omnia tem- Dd 4 pora: sr M quidquid fcitur cft verum:ergo quod immutaomnia przfenter cognofcere. Et rationesiíLz ortum habentex hocquod prafentialitás diuinz cognitionis,quz quidem zternitas cft, & fimplex) & infinicá. Quia fim- "n | plex eft;ideo femper przfens, Quiai nfinita, ideo funt ei 1d? S. Th. omnia pra'fentia. Etexemplum huiusponiturin praíen-(dt. Ge.c57. tialitate Deiquantum ad rerum exiltentiam fecundum z já n jquam Deustotus eftin vna: & ita e(tin vna, vt nihilomi Cosatwr inusfit& inalia, & hoceft, quia fimplex eft, & infinivus: Scot.banc. |ideo Deus iudicataliquid efle fututum,fed non futurum modum di- ibi& omnia prefenter coguofcit,& tamen nihilominus cédi defirue praícit. Á i fh ^|. r2 Er perhocpatetprimum& fecundum,quia pro jene 44 |cedunt fecundum quod prafentialitas eft difpofitio re: qnintà ibi: | cognita in fua natura,non in cognitione diuihiá, quafiones. Initam,& in vno multa cognoícit: ideo fimul fupra multa fe conuertit, 4-Qvop obiicitur deoppofiris, fimiliter patet,qui: quamuis cognofcat oppofita (imul ex parte fua.tame (cu vnüm alteri effeincompotlibile,& vnum fcit alteri poflc fuccedezé; DISTINCT. XL.
QVID SIT PRADESTI NATIO, ET QVID RE PROBATIO.
An RAEDESTINATIO "vero de boni ^) Mi falutaribus eff, c de bominibus [al NET, uandis Vt enim ait Augu[linua in libro 2t depradeflinatione Sanctorum, prede. )72 [Hmatto eff gratie prapáratio que fine prefctentia ejfe mom potefl. Poteft autem fene predeffinatione ejfeprefctenita Pradeflinatione quip. e Deus eafira[eiuit » qua fuerat ipfe faciurus: fedprefciuit Deus etiam qué non efe tpfe [acfwrus, id eff, omnia mala. Fredeffinauiteos, quos elegit, reliquos vero reprolauit, id eff, ad morte eternam préfciuit pecca- Iuros. reproborum faluari.
Predeflinatorum nullus videtur "MF dapitari,net Capnsin. reproborum aliquis poffe [aluari. Vnde Augu(limus in &ito.7. bro de correcfione, et gratia.In Apocalypft, mquit, dici-Apoc34. | guy; Tenequod babes,ne alius acciptat coronam tuam. 5i alius non est aecepturus,vift ifleperdiderit, certis 9f] ele. orum numerus, idest, non potefl augeri, vel minut. A boc autem obiciunt quidam,nitentes probare pumerum elecforum pof augeri e minut, fic: Poffet Deus non pponere gratiam quibus apponit, e?» po[fet fubtrabere quibus 200 fubtrabit: Quod fi faceret vtique damparentur: Poffent érgó damnari sli, quitamen faluabuntur. Poffet Had, minuieleifarum numerus: Ita etiam poffet augeri, quta poffet apponi gratia quibus non apponitur, per quam Jeluarentur.Poffent ergo faluari habtta gratta, qui tamen fffie ex damnabuntur. Po[fet itag, augeri numerus elecfo-[ruim. C) uibus refpondermus ex ea ratione dictum effe 5, C verum e A Analiquis prazdeftinatorum offit damnari, vel b Adrnittitur:vt cum dicitur: Predeflinàtus poteit, vel non potefl dammari, c repro bus pote[ [alnari.In bis enim, c? huiulrmodi lacutiontbus, ex ratione dift diiudicanda eji iuncfionem bac accipiantür dicTa, i. $ per diftuncfio- |i. pemyut fubra cum de prajcientia agebatur, pretaxatum esl. Sienim cum dicis: Pradeffinatus mon potefl damnan, intelligai ita desi, non poteft e [jejut predeffinatus (it, e» dampnetur verum dicis, quia coniunétim intelligis: fal fun autem (f difiunéfim vt fetmtelTioas flum non poffe damnari quem dicopredeflinatum. Potuit emm mneffc| ' radeflinatue, C ita damnaretur.
Quo mede adhuc inftant quaftioni.