Veinde duplicem, vel sine rationibus, psl cum rationihus pro^ mnciare sententiatiri\ Meliores libri y ut £rf. ct alii, nt Caucbiut -iiou«tty rectius soribunt dupliciter nt in praecedeniibos simpliciter, et non agnoscont sententiam, Sio enim in illis legitor:' deinde du^ jiliciter vel sine rationibus, pel cum rationibus pronunciare,- hc» rem poierimos. Sic opiime respnndent haec iis, qnae praeceduut: Cum rem' simpliciter pronunciaverimus. Plane vox sententiam aiieaa est ab hoc loco, Grabv. Ultima voz non comoaret in ollo MS. iiec Ed. Med, Bene, si legas dupliciter. Adi Graev. Odd'. Duplicem ABCD. Dupliciter ET. Sententiam omiliunt ABCT. pronunciare sent, om. £. Dupliciter scribendnm et v. sententiam om. videtor Orellio. Vere. L- Vel sine rationihus'] Absuot ab Erfort. Grasv.
Vel cum rationibus"] Erf. yel cum rationibus, pel cum actio^ nibus. Graev.
Fronunciare sententiam: Deinde] Erf. et Piih. Cauch. pror nunciare. Deinde. Gra^v.
Similey et exemplum] CopaU dees( Voss. I. 11. Oitd.
CAP. XLIV. DemonstraHtes ^gumentationem qurmttdmo^ 368. RHETORICORUM boc libro docniinuSf ^oiiifmodi esset exornaiio rerbi, cni conclusioni nomen est £rgo Iraiiiimodi yehementer omata poterit esse expolitio, ^ae constabit ex fre^uenlibiis Terbormn exornadonibu» et sententiarnm. Hoc modo igitor septem partibus tractabitur ^ sed ab eiusdem aententite non recedamus exemplo, ut scire p^^ssis, quam f&cile praeceptione rhetorica res simplex multiplici ratione tractetpr.
Sapiens nullum pro republica periculum yitabit; id- 274 eo qvLQ^ saepe fit, ut, cum pro republica perire oo- Inerit, necessario cum republica pereat. £t quoniani In koc libnt docuimue, cniuemodi eseet exornatio rerhit ciu conclueioni nomen m/1 Ba^o omnia Lambini ediiio omi«it. Diii»b. exornatio perborum, Erf. exornatio verbie ^ •cilicei, quae fit rerbU. GaABT. trid. 11. et hoc in Ubro, Vofs. 11. 1. Ed.Med. et tM hoc l, Leid.IV. ex, verborum^ Leid. If. conclueio, Yosa. IL nom, foffclufioniem Oud. Verba: Ifi hoc libro^nomen eet de LunbiBi •enieufia d«levit, Orell. iiDcift inclutit. Recte. L, j Er^O huiuemodi'^ Inter baec Terbm, et ea^ qoae antecedmity tDteriecia fuerant baec,.qnae reperiuntiir in libris omnibut et fnlgaiift et manutoripti*: In hoc libro docuimuef euiuemodi eeeet es^ ornatio verbi^ cui conclueioni nomeh est: ea ego funditos delcfi, iit •operTacanea ^ el lemere Tel • librariia, lei ab indoctii bomi* nibiu inculcate. Lamb.
Foterit eeee expolitio] Erf. poterit eese politio. Grakt.
^ Moc modo igitur] In Dnitb. non eai hoc modo^ G&ajet. Ib I^eid, IV. Don •unt hoc modo, Ouo.
Septem partibue tractabitur'] £rf. septem partibu* tractatv, G&ABTiua.
Sed ab eiuedem gententiae non recedamue exemnlo\ Beoe DnUb. eed ab eiuedem eententiae non recedemue exemplo, Qoa«-Tift pro eed lam in Duisb. quam Erfurl. legaiur et, G&abt, Vt ab eiusdem Lambin, cui leciioni •uffraBanlur duo maniucripli Grj' fliii; alier, Ul Tul^aii, sed ab eiuedem, babei. Brut, Leid. J.1II' V. et ab ei, s, n. recedemue ex. £d. Med. quoqae recedenuu: Bene. Vosa. 11. ut etc. Oao.
Praeceptione rhetoried] Erf. praeceptione rhetoricae^ Doi«b* quam facili perceptione rhetorice, GrAbt* Lcid. IV. f€u:ili perceptione Rhetorice, Uliimnm dant MSS. cxceptU Vosa. II. Leid. III. iiem £dd, primae, •€» Rhetoricae» Oud. BAetorice hl>^» rhetoricae C, X«* Ree simplex multlplici ratione tractetur} Pith* res MimpUcitir multiplici ratione tractetur, Erf. re$ simplex multiplici ratioMe tractatur, GbabV' Leid. 1. III. Vo^t. 11. tractatur. Leid. IV. tr* hoc modo, Ouo. Tractur, hoc modo T, L, Saepe fitf ut, cum pro rep, perire nohierit] Erf. sAepefit^ cum propter R, P, perire voluerit, Gbabt. Leid, II 1. cum ipse» Leid« I. Vo^i, 11. saepe cum, Leid. IV. Saepefit, cum. Ouo.
iiieepesario cum rep, pereOt] Doiib* neeeise esi cum r^. p^ AD HERBNNIUM Lib. I¥. Cap. ^. 369 sunt omma commocla a patria aecepta, xinUum incommo* dam pro patria grave putandiun est Ergo qui fugiunt id periculumy quod pro republica subtundum est^ alulte ia^ dont Nam neque effugere incommoda possunt^ et in-» grati in civitatem reperiuntur. At, qui patriae pericula fluo periculo exciplunt, hi aapientes putandi sunt^ cum et eum, quem/debenty lioaorem reipublicae reddunty et £ro mnltis perfre maln;nt, quam cummultis. Etenim ve* ementer est iniquumi vitam^ qnam a natura acc^p^m propter patriam conservaris, naturae, cum cogat^ red-» dere: patriae, t;um roget, non dare: et quum postireum snmma virtute et honore pro patria interire, malle per dedecus et ignaviam vivere: et, cum pro amicis et parentibus et ceteris necessariia adire periculum. vel|9, pro Et quoniam sunt cmnia] Pith. M quoniiun wnt omni<i^ G&AET.
Sam neqiie effugere incommoda] Erfurt,, Namque effugere iiscommoda* Duitb. J^am neque effugere id poe^unt, Giia£V« Vo»c. 1. 111. Leid. 11. tV. eff. i<L AcceSii Ed. OjiHiib; Oco.
Ingrati in ciritatem] Ei-f. ingrati in oiyitate, GaxBT. M3S. 0. Edd. pp« ing, in civitate, Ooii. In eivitato AECDT. nu>ro SaloiiiftDO, ot ait Orell. L, Qui pairiae pericula mo pericula excipiunt] Edd. ei MSS, qui patriae pericula euo periculo expetunt, Nou boc et «jipienilft eC (ortit ciTit periculum reip, expetere suo periculo, ted homiait le-> merarii. Hiioc quoqme foonm rettiiiii ex DoitburgeDti: qtU patriae pericmla euo periouio excipiunt, qni 100 periculo patriae pericnl^ iQbfonl et avertODty ti ' pofsint. lo Orei.de ProYiac, Contula.r.: jirdeo incredibili quodam amore patriae, qui rne amor et suhve^ nire olim impendentibue periculie maximis f cum dimicatioHe ca^ pitiSf et rursum cum omnia undique esse intenia in pattiam vi^ derem, subire coegit atque excipere unum pro untpersis,. Sio et •libi dixit excipere offensionem, iniurias, G&abt» MSS. O. Edd. pp. expetunt i «od actiooibnft, aed Totit aiya, Qnare foraftn oihil uataodom fuerat.. Ood.. > Conservai^eris] Medic. Conserparis* Mox idem el.aliafl ethaecy •cilicet oomioa «micorom^ pareotum et ueceatariorum. Poto euim i<i praefpreodnm, noo hoc, G&onov. Vnlgg. propter patriam con" eervaveris, Grabt. Conservaris, Sio «liam Leid. 111. Voaa, IL Odd. Conserpaperis ABCDE. Atqne ita recte •cripait Soh. Ordlina cttm Cod. T. conserporis, L, Malle per dfdecus et ignapiam pipere: et eum pro amicis] ErC malle per dedecus et ignapiam pro amicis, Duiab. malle pet dedecus et ignapiam Ptpere, pro amicis, GaABr, Vide GronoT. •epra ad lib. 111. c. i3. Voaa. 1. III. Leid. IL per d, et per^ign. Ooo, Alterom per omt C. omiaiiqne com Tulgata Orelt et per ignapiam acripait Sch. ataeotinliiarque ABCD. JL* £i eeteris meeessariis adire perieulum peUs, pro} Erl^ im» 37» AHETORICORUM republica, in quA et Imeey et illad samtiMuniuii nomea 275 patriae continetor, nolle in diicrinien Tenire. Itaqae uti contemnendos est, qvd in navigando se, quam nayim, ma-Tult incolumem: ita ▼itnperandusy qoi" in reipablicae discrimine anae plus, quam communi salutiy consulit Van enim fracta, mulii incolumea evaserunt: ex niafiragio patriae falvus nomo potest enatare. Quod mihi bene Tidetur Decius intellexisse, qui se devoTisse dicitnr, et pro legionibuf in ]u>4|es immitisse medios. Unde amieesswiU odira relis, pro* Bakb. ti CeterU u^ceesamiM adirepf riculumt pro, Gk.A£V.
In qua et haec et illud] Sic Medic, et alint GroooYio laadairte; et tx mti% Erfurt. et Dahb.| at Talgg. in qua et hoc et iliad. Gaabt.
Itaque uti contemnendue eef] Erf. ita uti contemrundua etL Duif b. eta uti contemneudus est ie. Grabt.
Qui in napigando ee quam napim'] £rf. et Dobb. qui is naf4gio 9ej quam navim, 5cd io Erfart. ett quoqae qui in iMr/-gio navim quam ee* Grakt. Leid. IV. is qui in navigio marim quam ee, JLeid. 1. III. qaoque tuungio et n€wim ycI navem quam se perfcrie MS3* O. excepto Leid. 111. £d. Med, qui in naufra^ gio navium quam aei Qmuib. itte qul iir naufragio navem^ qaam se, Ouo. Ignapia (io caiue locam maoui tec. in vavigando) nai^im quamee matmlt A. In na§figando nauim quam ee mav, 0. in navigio napim quam ee mav, C. in navigando navem,reliq. qua ae mav, D, navigio navim quam ee mav, £« Id cod. D. ▼ocabulum reliq, compeodium aildiiutn babetur, qaod typit esprimt aeqaity certo expUcari mioot etiam. Cod, T, in nwigio, Ceierom Orell. iobet cooferri Ood. ad Cir. de Inr» l, 34. > £..
Ita vituperandue] Duitb. et Erf. iia vituperanduf eet* Gbas-TXVS. MSS. O. et Ed. Med. vk, eet, Oud.
Suae plue quam communi ealuti] EtL auae aaluti pius quam communi, Ghabv., Nat^e enim fracta] Erf, et Duiab. navi enim fracta, GnAir. Vavi enim fracta, Sic MSS. O. et £d. MedioL Oo]>« Hiavi AfiCO. Ifave E. L, Ineolumes evaserunt] Pitb. et Daisb. incoiumes fuarunt, Gbabv. Leid, I. IV. Voit. U. Kd. Omo. inc Juerunt. Leid. ilL inc, rffugerunt, Ed. Med. evadeare; sed naufr. «Oub.* Inc, fas' runt AC. L, In hostes immisisse medios, amisit] Erf. Crataud. Rob. Sieph. •c Lamb. edd. in hostes immisisse medios, unde amisit, io ErC «t pro mediosj medius, Craiaod. ed. eiiam pro immisisse •cribtt misisse, aed myrgo tmmiscuisse. Grabt. Voaa. 1. IIJ. Leid. II. dicitur pro legionibus et se, AddiL «e etiam com pp. Edd. Leid.l. io qao et Leid. ill. misissa, Sed Leid. II. habet intulissa, probe, OuD. Misisse A. Inmisisse BD, immisisse CE, Intulissa reoepit Sch* Noo probo. L, Unda amisit vitam] Ib Grateri et aliis unda ooutlitar^ qood tameo Rob. Stepbanoft et Lambiooa vetiooity et ego id adjsd ez £rfari. t «liis ealiquia codtoibaa c« £dd« TCtL G&Aatioi. iMe AD HERENNIUM Xib. IV. Cap.^. STt sit Titani) at non perdiditf re eniiii viUisiina et parva certam et maximam ' redemit. Dedit Titam, accepit patriam: amisit animam^ potitas eat gloria, quae cum smtima laade prodila vetustate quoddie ma^ enitescit Qaod ai pro republica debere accedere ad p^colnm et ratione de« monstratum est^ et exemplo comprobatnm, ii sapientea tont exialimandiy qui nuUum prp •alute patriae pericu-276 lom vitant.
, In his igitnr generibus etcpolitio versatur, de qoa amUit pitam. Sic Vom. I. III. Leid. II. Edd. pp. Aliit deett unde. Ouo. Unde in margine •criptom babet A. umiiit ET. L» Re gnim piliMima et perparpa] Vocem pottremam ita exie-> noatam anllibi in acriptia reperi, qui tantom et parpa^ «nna etiam re enim piliesima. certam et parpd* Gromgt. MSS. mei ct edd. Tett. re enim pilieeima et parva maximam redemit, Sed rc-•cripti ex Erfurt. et Pith. re enim pilieeima et parva certam et ma-» ximam redemit. Ad qoam •criptoram proxime accedit non^ Gronov. et Cratandri editio: Re enim piliesima certam, et parpa ma^ ximam redemiu fiecentiores: re enim pilissima et perparpa ma^ ximam redemit,' Grabt. Voaa. I. Leid. IL re enim piL certam et parvam, fieue. Ed. Med. pro re en, p, et p, certam et m, Cetehi abett certam,. Odd. Pro pilissima et parpa AC Pro pilissima caram^ pro parpa B. Pro pilissima certam et p, et D. yHissima tt parpa E. Ftiissima et parpa certam et m. Oxoon. doo, Scb« dedii: Be enim panissima certam et parpa maximam; perira «Dim in vnlgaia vim oppotitiooii. Legendnm ad Cod. B. jR# «n* vHiuima caram, parpa maximam, h, Dedit pitam] Al. pitam dedit, Grabt.
Prodita petustate] Erf. et Doiib. prodita penustate, Grast* Lcid. 11 1. pr, pel pentUtate, IV. pr, penustate, Oud.
Pro repuhtioa debere. accedere ad pericuium] Lembinai d#-bere accedi ^ per» Sed praeier MSS. qoi miriice bio Tariant^ ^T, ur^»i d^cere, qnod pUcnit Golielmio. Pal. pr. babct pro rep* debere suscifrere periculum, Sec pro rep, deberemus accedere, suscipere pericuium, Tert. pro rep, dixerit suseipere pericuium* Propo debere accedere ad pericuium,' qood et foii initio in aexto, sed anuiom ad faciem vnl§atae. Quintna pro rep. debere pel susci^ pere pel adiro pericuium. Gr.vtjui. Erfnrt. ct Dniab. aogent libroinm Tariaa acriptosaa, in notia Grnteri eshibicat. In illic enim eit, pro rep, decere accedere periculo* Okamw. Ant^ nt Lambedidit, dehere accedi^ legeodnm dt^ ant, nt no», decerss qnod icripiQBi ezaUt in dnob. manoscr. Grjph. Teinalioribna., fiRur. Vou. 1. Lei«L 11. decere suscipere periculum. Vom. lll* debere suscipere peric. Voaa. II. Leid. I. a m. II. decet aceedero peric* £d. Med. decere adire peric. mibi rectios Tidetnr decere suscipere. Ooo. Pro re debere acc. ad p. A. pro r. p. decere suscipere pe^ rie, 8. nro r^ p. debere suscipere p, CD. pro r. p, debera aec. ad P» fi. ocripftit Scb. decere pro r. p. acc, ad p. ubi ordo arbttro-^iot est. Rectc Orell. pro r. p. deeers aec. Codd» T. dshers acce^ dere. L.
De quaproducti sumus] FortMae Icgcndnmy propscti summ^^ 873 aHETORICOKUlI jTCNlii6ti imwnty nl plim ' diccrcunUy ^pioA hob bo^ com cjBMtwn diciiiuis, «dioTat et «XMMt onftiaiiefliy ted vralto mMxime pcr eam exeroemiir ad elociiiioiuf fiMrolUtem. Quare conTeiiiet extra cantsam in exercendo ntfiones cdliibere expoUtioiiis, in dicendo ndy cnm examaymns ergamenUilionem y de qna diximos in libro aecmido. CAP. XLY. GHBiiioratio est, cnm in loco firmi»- simo, quo toU caiusa continetnry manetnr diutini, H eodem saepins reditnr. Hac nti maxime conrenity et id est oratoris boni maxime proprium. Non enim datnr anditori potestas animnm de re firmissima dimovendi. Ame exemplom satis idoneom subiici uon potuit, propterea qaod liic locus non est a tota caussa separatus, sic nt meinbmm aliquody sed tamqnam sanguis perfiisns est per totum corpus orationis. Contentio est, per quam contrarit referuntur. £a est in Terborum^exomationibus, ut ante docuimnsy eiusmodi: Inimicis te placabilem, amicis iaexorabiiem praebes. In sententiarum, huinsmodi: Vof Iiuius incommodis Ingetis, iste reipublicae calamitate Itent tupra lib. I. §td Bcqoe hHe, Dcqne illie qoidqnam miiiaBdea eeateo. T«amb.
Conpeniet exira eausam} Pitlu conveniet etiam extra caasam ' GKABTtOe.
Cunt esamabimui argumenttttionemf de qua diximuii] Scripii notlri omnet de qua re diximue, et boc prubandom ciiMiNKX GnoMOT. Doitb. cum exomationibue argumentationem, de guare diaimue. £rf. ctim exornabimuM argumentatione, de qua diximu. Ett et in Caodi. el Piili. de qua re, Gbabt. Leid. III, IV. e»m exornationibue argumentatione, Leid. 1. cum exorn€Uionibu9 et ergumentatione. Vou. II. cum argumentatione. Pendet enim e verbe u/c. De qua re diximue, Sic M.SS. O. et Edd. pp. ▼orlgo exsuUt re. OoD. Vt. Quare conpeniet^in libro secundo oc fpnrie «iKii iuclnfit Seb. Pro quare O. contra, Tnm cum exomationiku ACE. De qua te ABCO. V. libro om. B. in eee. libro ACD. L C A P. XLV. De re firmiesima dimopendi] Demopentk tcripiom ett in-Grjpbii librit doobos. Certe nt noUioe aactoritM lii; poftolet retio, et locoe ot iu lea etor. Bbut. Dimopendi ABCDE. L, Sic ut membrum aliquod] Ert eic uti membmm aliqnod, GBABTIOt.
^ Sanguis peifueue eet] ErC eanguie profusue o#/. Gbabt.
Contmria refemntur] Erf. contraria referentur» Gbabt. Cwtraria contrariie referuntur dedit Scb. de coniedora, qoa nihil epii este indicaC Orell. «blegant ed c, XXV Hl. et ed ea, qoee mox le* goolor: 9erbie relatis» £r. 1 Ut ante docuimue eiuemodi] Leid. 11. diximus, MSS. 0. d I Edd. Med. huiuemodi, in qoa toperiot #. profueue. Ooo. Disi" mue ABCO. Otiuemodi ABCD. Aoc modo £. X.
Huius incommodis lugeiis] £rf. huius incommodum higttit* OaABT.
tatiir. Yo8 Testris fortunis diffiditiS) iste sohts stds to magis confidit Inter haec duo contentionnm genera lioC'277 interest: iilnd ex verbis celeriter relatis constat; liic sen* tentiae contrariae ex comparatione teferantnr oportet.
Similitndo est oratio traducens ad rem qnampiara aliqnid ex re dispari simile. £a sumilur aut ornandi caussa, aut probandi, aut apertius dicendi, aut ante oculos ponendi. Qnoraodo igitur quatuor de caussis aumitnry ita quatuor modis dicitur; per contrariu^i, per negationemy per brevitatem, per coUationem. Ad unamquamqne sumen^ dae caussam similitudinis adcommodabimus singulos modos pronuntiandi.
CAP. XLYI. Ornandi caussa sumitur per contrarium, sic: Non enim^ quamadmodum in palaettra qui tae« das candentes accipit, celerior est in cnrsu continuo, qnam iUe, qui tradit; ita melior imperator novus, qui accipit exercitum, quam ille^ qui decedit: propterea quod de£itigatus cnrsor ihtegro facem> hic peritus imperator irape* rito exercitnm tradit. Hoc sine simili satis plane, et perspicue, et probabiliter dici potuit, lioc modo: Dici- Soltts 4uis eo magis] Pitb. €olu9 eo magis, Graby* Intereet: iUud ex t^erbi*] Pith. intereetf quod iUud e» per^ hit, GRAKr.
jtut omandi] Erf. aut exomandL Grast.
Quomodo igitur quatuor de caueis sumitur, ita quatuor] Erf» remodo quatuor de caueie sumitur, item quatuor. Graxt. Leid. . 11. Votft. I. III. Ed. Med. Bt quamodo q. de, Beae Lcid. III. Quae-quomodo de ^ Abett igitur eliam a Leid. IV. et Vom. 1L Ed. Omnib. OiJo, Per brepitatem, per coUationem'] Al. per coUationem, per breritatem, G&ajit.
Sumendae caueam] Erf. sumendae causa, G&abt* Tom.!• III. Leirl. I(. sumendam, Lcid. IV. sumendi, Ood.
CAP. XLVl. Sumitur] Vom. II. sumeritur. Ovd.
Per contrariam sic] Vom. L Leid. I. II. et per contrarium di» titur sie. Voet. 11 1. quod per contrar. sic dicitur, Oud.
Quemadmodum in palaestra^ qui taedas] Erf. et Doitb* quem*» admodum in palaestra est, qui taedas. G&abt.
Qui taedas candentes accipit] Lambini ardentes exttet in Pall. aliqnoty ted alji retinenl item alternm. Qointnt praeterea ao BroiL praefemnt cadentes<, qnod rectom cmc poMc annotavtt Gnliclmioa. GauTiK. Erf. qui taedas cadentes accipit, Craund. ec Ltmb. edd. qui taedas ardentes accipit, Grabt. Vott. I. a m. I. cadentes. tupr. ardentes, nt in II. et Edd. pp. candentes Leid. L Beett participinm Vom. 111. Oud. Calentes A. jirdentes BCDE. PaQllo posi Scb. T. continuo reiecil, in seqq. acribena t ita conti^ ^o meiior, vt continuo ait adv. NuIIua codicum addicit. Sed ^d» T. Toc continuo omiait» qnanropter oncia inolnrit Orell. L* Ita meiior imperator] Erfurt, tiim melior imperator^ GaABf.
tar^ mimB bonos imp^ratores a melioribiu exereitam acoipere solere, sed ornandi causfta simile sumtom est nt 27Sorationi djg^itaa quaedam comparetur. Dictnm est autem per contraxium. Nam tunc similitudo sumitur per codtrariumj pum ei rei, quam nos probamus, aliquam rem negamua esse similem, ut pauUo ante^ cum de cursoribus disserebamua. Pcr negationem dicetur. probandi canssa koc modo: Neo equus quidem indomilusy quamyis nttura bene composilus sit^ idonens potest esse ad eas utilitates« quae desideranlur ab equo y neque borao indoctiu, quamyis sit ingeniosusy ad virtutem potest perrenire. Uoc probabilius factum estj quod magis est Yerosimiley non Dicitur, minus bonos] Vox diciiar «bett Br« ilem PaL qaiTl» «t fcxio; meo animo recie. GavT. Tree Grtil. doa agnotcvot di' ciiur, GaAsr. Verbum diciiur deett Vom. II. dic^re Ed. Oae.
OUD.
Fxerciium accipere] ErC exerciius ticcipere, GaABr. MSS, 0exercitUe ac. vulgo exerciium, Oud.
Orationi dignitae quaedam] £rf. orationi quaedam digniim* GaAEvitre.
lyam iunc eimilitudo] Erf. Nam ium eimilitudo. Grabt.
Cum iie cureoribue aieeerebamue] Hoc praeter libroa nottros ctty qui liabcnt vel ae*erebaiur, ut Medicaeat, tcI aeeerebamiu^ ut dao ajii, qoodcanqne ait. Certe tic et Strphaoica Vlctorti, ct molavit Lambiout, GaoKor. Omnet mei et Gronoviaoly cum de curioribu9 asserebatur, Meoi MS. nec boo Medicaeut, ootaate GronoVio, ed. prima Me<liol. Craiandri, A»ceut. Rob. Sceph. cum de cureoribus aeserebamue, Sed lamea P., Viciorii Veneu, lanliaa > flervagiaoa, C. Stepb. Paul. Manoiii, Lamb. edd. com thI* gaii» reipeQiioribat dieeerebamue, m quibiia non ditcedo. GaAxr. Vost. 1. II. Leid. 11. cora £dd. pp. aeserebamue. Leid. L III. IV, asserebaiur^ In Vott. III. diferebamus, Oud. Vir. ut pauiio ante quum de cureoribue disserebamue Scb.y ot magittelli alicuina ao-|auou^m>. eiecit^ Vt^^aeserebaiur A. ut^ante quum^aseere^ batur £. aeserebamus BCD. jisserebatur T» Locoia oncas ioclu-•it OrelL JL* ^ec equus quidem indomitue'] Erf* et edd, noQoollaey ne equus quidem indomiiue, Grast. MSS, O. et,£dd. pp« neque eq* indom, Quod r«ttitaendam e»t anctori. Ouo.
Naturabene eompoeitus] £rf. bene natura compositus» Gbaxt.
Jdoneus ad sas utiliiatee et aptus quae etc] flat dnat Tocet, ei apius^ noQ reperi in librit manotcripiis duobut. Omnino ei-> ian» ti iu eia reperireotur, delendat tamen potarem^ ot aupervacaneat, et ioanet. Lamb. Delevi dutf vocoIm, et aptus% repcrtat laatum in ono raUuno, cum baberMoot tes. Sed noqoe exftabat in BruiL Gbut. Edd. ▼ettuttioret, idoneue ad eas uiilit^" tes et aptus, quae, Grotero tubtcribunl oottri codicea quatoor* Gbab?. Vott. 1. et idoneus et apiue ad lUas u/. IIL et £d. Med* apius et idoneue esse p, etc. Leid. IL et £d. Omo« idoneue p- f» ad tf.' ut. et apius. Oud.
Quod minus sst perisimile} Sic ctt legeodom, li)>ria omBibM posse Tirtntem sine doctrina comparari, quoniam ne eqvLUB quidem indomituSy idoneus possit esse. £rgo sumtum est probandi caussa. ^ Dictum est autem per negationem: id enim perspicnum est de primo similitudinis yerbo.
C A P. XLYII. Sumetur et apertius dicendi caussa 279 simililudo per brevitatem, boc modo: in amicilia gerenda, iDTiiU. Sed Telim topra eiiam iegi, Hic probabilius, eic. Senteoiia aotem haec e*l, id qoocl miaat e«l ^verisimile, oempe liomioem qaantumviB »oIleriem.et ingeaiosum, sioe docirina virtntem conseq^i non posse, faclom est probabile eo simili, qood sumtQm cst ab equo, qui, si sit indomilus^ quaulumvis sii generoius natura, equiti uiilis esse non potest. Lamb. Lambinua libris omnibus reclamsnlibns supposuit minus, non necessario. (rUlielraius reciiu» puiabat scripturam a SntTiido erntam, ac magis etc. Grvtbr. Lamb. ed. invitis libris omoibus, ^uod minus est verosimile, Graev. Verisimile, Sic MSS. O. et £dd. pp. noa verosimjle, Ouo. In vv. quod magis omnei consentiunt Codd. praeier &., qnt ac magis, Orell. dedit quo magis, ut hoc, quod aotecedity sit ablaiivus: Hoc probainlius — quo magis, God. unuf apud Orell. ac magis, quae est illa SufFridi scriptura. L, Quoniam ne equus'^ Voss. L Leid. 1. quandoquidem nec e» Leid. II. quemadmodum nec eq, In ceteiis eiiam nec, £d. Med. quamquam eq, Oud.
Dictum est autem] Erfurt. dictum autem,, Duisb. deinde au^ tem, Grabt. Leid. 1. II. IV. £d. Omuib. tfarent vcirbo. Leid. 111. (L est hoc, OuD.
Id enim perspicuum] Erf. id cum perspicuum. Grary. Id dnobus Grjpbii libria invcniiur: Id cum perspicuum est ^ de primo similitudinis perbo sumetur, Moz alierius cst clausulae principium: jipertius dicendi caussa, etc. Lambin. non discedens a lectiooe vulgala, principio periodi, quae moz sequilur, verbum sumitur annecHt, ila, Sumitur apertius etc. Certe in edilione Alil. Victor. aliorum y vox sutnitur abesi, quae legilur in omnibos manuscript. ec in Leon. exempiari. Brut.
CAP. XLVII. Sumetur et apertius dicendi causa similitudo per etc.] Seculus snm Pall. omnes br.. Lil. et Persini Codd. Grut. £rfQri. et Lamb. ed.: sumetur et apertius dicendi causa sifnile, Doisb.: sumetur et apertius dicendi causa simiie dicitur, \n pleriiqne edd. non habeiur sumetur, Grabv., Leid. 1. III. careut loiq [tv.] sumetur et, Oud. Sumetur et ABCDE. Omiltit b.ii'c T. L, Sitnilitudo per brevitatem] Ed. Med. simile p, br, Leid. l.HI, sim, dicitur p. br. Vo«s. III. Leid. IV. simile dicitur p, b, Voss. I. II. LeitL II. Ed. Omu. simile dicitur autem p, br, Oud. Si" mile dicitur CE et A a m. s. Simile omisso dicitur D. Locum suspecium reddit vocula et dicta pro etiam. Propierea cam Lambioo ficiendum censeo, qui vv. Sumetur et omitlit et lam di^ citur e Codd. interponit. L, ^ In amicitia gerenda"] Voss. I. Leid. L HL in am. gerunda, Odd. Gerunda A. Tum: non » sicut — ita conv, suspicatur Orell. L, Ut, quoad necesse sit, perpenire possis\ Caach» £rfurt« Pith, £e Digitized byGpqgk «icut in certamine currendiy non ita convenit exerceri, uty qaoad necesse sit, pervenire possig: sed nt productus •tndioy et viribasy oltra facile procnrras. Nam hoc simile esty at apertias intelligatar, mala ratione facere, qni reprehendant eos, qur, verbi canssa, post mortem amici liberos eias castodiant, propterea qaod in carsore tantae velocitatis esse oporteat, at efferatur ultra finem: in amico tantum benivolentiae, ut ultray quam amicos sentire possit, procurrat amicitiae studio. Dictum antem simiie est per brevitatem. Non enim ita, ut in ceteris rebus, res ab re separala est, sed utiaque res CQniuncte ut quoad necesst *it, pgnirt possh, Grakv. IfSS. O. et Edd. pp. penire p, Oud.
Sed ut productus etudiol CraUiid. cd. et al. sed uf prodaeti-U9 ttudio, Ubabv, Leid. 11. Eif. Med. producto et. Odd.
Ultra facilel ErC Pith. et Caoch. uLtro facile. Grabt. Fow. III. Lfid. IV. £d. Omn. ultro, Leid. 11, percurras, Otro. Suiim J»ott Sch. de «uo dedit: Jfon hoc eimile sumptunt eet, ut^-^intd'-igeretur, V. Sumtum igDorAOi Codd. omnes, iidem intetligatur; quod rectc reiinuit ezpoUo eumtum Orell. L.
Mala ratione facere, qui reprehendant eo»'] Cratand. ed. et Lamb. mala ratione facere eum, qui reprehendat eoe, G&astics. Vosa. I. III. Leid. II. Edd. Med. eum qui reprehendat eoe. Ocd.
Jn cureore tantae pelocitatis] Erf. in cursorem tantae veh^ citatis, Gbabv, Vou. 1. 111. Leid. I. II. quod et in c. Oein meursione Voas. J. MSS. O. et £dd. pp. tantum t^elocitatis. Valgo tantae peloc, viiioac. Ovd.
Ut efferatur ultra finem\ Et intPttvddnoaig et MSS, hanc lectioncm rectam ease doceot. Sic eoim Erfurt. ct OQisb. aeU vnlgati, ut efferatur usque finem, Non etaet tum Tera •imiliindo, si usque legaiur} aeqiieDtia Ycrba ultra flagiunt. Gbjust. Leid.I.ll> iV. VoM. II. usi^ue ad f, cum £dd. pp. Oud.
Tantum benipolentiae » ut uLtra, quam amicus sentire pouit, procurrat amicitiae studio] Rescidi studium, quod aliia positoa pott benepolentiae, praeeuoiibua Pal. pr. ac tec.; si tamcn teqnimnr Pvil. quart. et aext. nec uod Br. luoc retcribeodum erit, fomen benivolentiae studium, ut efferatur uttra finem, ccterit omitsia onDiba», oequc displicct. Grutbb. Edd. moliae: in amice tantmm benepolentiae studium, Piih. ut ultra, quam quod amiau sentire possit, procurrat benepolentiae studio, Qoidam M SS. Grot tamen benipolentiae studium, ut efferatur ultra finem, Dniftb. tantum benepoUntiae ut efferatur ultrafinem, ErH inamicetam' tum benepolentiae studio, Reliqua omnia in illo detUDt* GBiBf. Voss. 1. III. Leid. II. Ed. Med. et in amico, Lcid. III. in ami" eitia. Voss. 111. Leid. IIL IV. Edd, pp, t, b. studium. Vom.111. Leid. II> £d. Omn. ut ultra qunm quod am. etc Leid. L III. IV. Voss. II. ut efferatur ulira finem, Oud.
Victum autem simile est"] Lamb. cd. dictum sst autem »i* mile» Gbabv. 4 Non enim ita, ut in eeteris rebus] Pith. non snim Mt ci eeteris rebus. Gbabt.
AD HERENNIUM LiB.IV.:Cap.47* 377 etconfase comparata. Ante ocnlos ponendi negotii canssa^SSO rametor similitndo per collalionemy aic:.Uti citharoediUy com prodierit optime veatitufl^, palla ihaurata indutus, cum chlamyde purpufea, coloribnt variis intextai et cum corona aurea magnis fulgentibus gemmis iUuminata, citha» ram tenena exomalissimam, auro et ebore distinctam, ipse praeterea forma et specie sit et statura adposita ad dignitatem; si, cum magnam populo commoverit bis rebos exspectationem, repente silentio facto, vocem emittat aQerbissimam cum turpissimo corporis motu^ quo me-» Bt confuMt compartitaJ] Sic Pal, qoart., •eztnt^ Bruil.; B«m priot cnsi, utraequn et confuse pronunciatae, Qrut. Edd. mnhae: ^ ut utraeque ree coniuncte et confu^e pronunciatae, Xambin. ed« addit eunt, Edd- Vett, ut utraeque res coniunctae et confuea^ pronuntiatae eunt* Duisb. et Cauch. atabiliunt •criptnram, qnam Gruierna aa^ernit. Sed Erfnrt. ut utraque res coniuncte et confuee pronunciata. Gkabt. Vo^^. I. III. Leid. II. Ed. Med. eed utrae^ Jue res, Dein pronunctatae Tel prormnciaiae eunt Voss. I. lli*.eid. II. Ed. Omn. comparata eet Leid. 111. At praeferendak eat Damerus plnralia. Ouo.
j4nte oculos ponendi negotii causa^ sumetur similitudo per toUationem eic] Trea codice^ optimi, Erfurc. Dni^b. et Pilh., et Lafnb. ed. dnabua Tocibua aunt anctioref: Ante oculo4 ponendi ne~ f^otii causea eumetur similitudo ^ cum dicetur per coUationem eic^ Dndum eiiam hane leciionem in tuia reperit, et in editiene gua reccpii. Grasv. Cum dicstur per coUationem, Sic retcribendnm e MSS. sez et Edd. pp. Vulgo et « Leld. III* absunt cum di^ eetur, Ovd, Per cotlationem eic: uti citAaroedus} Patb. per eoUationem, sicuti citharoedus, GaABV.
Cum prodierit] Vo§§, III. c, produsitur. Ovs* Tnm pro t. ^time olim •uspicatns est Chrittiua opime, L* Palla inaurata indutue\ Ert paila inoMirata induitur* GaAJtr* Vosa. II. pallam inauratam ind, Oud. Palma a pr. m. A. J[«« Coloribut variie intexta] Erf. coloribut parii$ corporis intextOm GlUBVtVS.
Cum corond aurea] Deest aurea Leid, L III, IV. Voss. II. Oo».
Mami^ fulgentibue gemmie cic.] Pall. iidem et Brnil. magna. Fonan bene. Vox ca non ▼iaitnr in Pal. tert. nimiaqne petnUna Lambions, qui obtrosit leclori * magni fulgorie gemmis ili, GauT. Boiib. corona magna f magni* fufgentibus gemmis* AU corona aurea magna, fu^entibus gemmis, Lamb. ed. et MS. eorona au-' rea magni fulgoris gemmis. Sic et in MS. nno te i«perlsse tcttatvr Piifioens. Graby. Leid. I. III. IV. Voss. U. magnaf. dcsnnt /k^. gemmis a Leid. I. Ovd.
Vocem emittat acerbissimam] Erf. pocem mittat acerbissimatn* «Aiisb. poeem smittit aeerbissimam, Gaabt.
Quo melius amatue et magis fuerit expeetatue] Lamb. cd. 9M meliue omatus eit, ei magie fuerit expeetatue* G&ajitius.
37« R H ETORICOItUM lias orttatnft-^eC inagis faerit exspectatns^ eo magis derisus «t <ionheintQ^^ 'eiicilnr: ita »i q^ig in excelso loeo, et^ in magnis abloctipletibas copiis coilocatns, fortunae mnneribns, efc nalurae commodis omnibas abund^iut; «i Tirtn-28l lisy et artiom, quae Tirtutis magistrae sunt, egebit; qno magis ceteris rebus erit copiosus, et ^ustris, et exsfectalns, eo Tehementius derisus. et contemtus, ex onuii conyentu bonoram eiicietnr. Uoo nmile exornatione utri- VoM. I. sit otnatiis. Leid. 11. Ed. M^. ornatU4 #>/. Vots. 111. £d. Omn. exornatus tit. Oud.
Ita 91 quis\ Brf. item si quis, Grasv. Leid.I. II. IV, Vom. UI, item si' q, Ooo.
Commodis omnibu^ ahundahit\ Bene Doitb. commodU ahundahit, Erf. commodis omnibus abundavit. Gs.abt« Vox omnibut noa agnotciiur • Leid. 1(1. ac IV, Oud.
JBrit copio^us» «t illustris, et exspectatus] PiiU. copiosus «f mdustris f ^L copiosus et industrius. Industrius hiiic loco et f eo-.Ceniiae noa OQpveoit. CrAirt. et Cauch. erit copiosus' et industnu exceptatuSf quaii^ epaderet, eo vehementius. L^dd. prima, MedioL Atcens. Cratand. Viotorii luntina, Manut., ime Tetasiioret oainea cum Ljimbiuo ptAeferant copiosus et illustris et expectatus, eo vt~ hementius. Ct id rgo quoque recepi. Illustris aliqua re est, «t noruiit lironef,^ qai in aliqua re excellit et coospicuuf eit, at hominum in »e converteret ocolos. Exspectatus aegre quoque hic poteat ferri, qaamvia explicet, qao plura de hoihine, tantia fortonae et nalurae mnneribut intiructo, tibi omoet tpoponderanC Quod additur in Crfart. et Cauch. Qualis evaderet, additam fait amagitlro, qni quid «ibi Telii expectatus, niti qoid aliud adiiceretur, ignorabat.. Vereor tane ne expeotatus, ex praeoedentiboa hb Terbit, quo melius ornatus et magis fuerit expectatus,' hnc irrepterit. Graxv. Leid. 1 V. industriuM. Vott. I. a m. I. etlll. Leid. 1. induitris, Abeat eopala a Vott. II. Leid. 1. IV. Cd. Om». bene$ ted eiiciendum timul To [v.] exspectatus ^ qnod male e tuperiori-• baa rrreptit. Otro. - Industrius exceptatus- (e/ illustris et exspectatus m. t.) A. lU. et expectatus B. ul. et acceptatus C iU. et exspe^ ctatus D. if^dustriu» expectatus C. industrius habct etiam T. £r* Hestitit verba: et exsp. uncia inclutit, qucm aecatoa ett OrelL Plane reatovit Sch. X.- Derisus et contemtus eiicitur} Lamb. ed. derisus et conism-' tus eiiciatur. Grabt.
Hoc simile exomatione utriusque rei\ Crfurt, Hac simile ex» ornatione. Doiab. Hoc simile exornationem utriusque rsL Lamb, ed. Hoc simile per coUationem utriusque rei. GRAav.
Exomatione utriusque rei, et alterius inscitia artificii, aUerius stuUitia eic.] Houc locnm ope Teteram codicum felicttaiiM realitui, ot iatelligeot, qui vnlgAtam leciionem cam ea^ quam repotuimus, comparabunt. Lamb. Bt tUteriifS inertiae tu^ificls, ai^ ierius ^tultitiae elc, etl lectio ral. qnarti, qoiotiy scxii^ item Brail. qoorum duo cnm habeaot artificie scilicet et poaciia aotarit Bruil, lllod Meilicetf «otpieor adhao •biiciendmm altcrom arti/icis, ot locof Ml.pcrparBatof I qaem mirs corrapcrat de sno Laabiaai* AD HERENNIUM Lib, IV, JCap.^8. 379 xisqne 'rei^ et alteriut inerliaft artificu, altecJUi atuhitiaQ siiuili ratk>xie coUata, Mib adspeclom oraiiitiinjr^mvWbiiGitt Dicttan autem est^: per coUalionem^. propt^ir^fi. qupd; propudita similitudine ^ paria sUnt omdia itelata^ • ^ CAP. XLVllI. In similibus observare opovtebit di^ ^2 ligenter: ut, cum rem adferamus «iihilem', cuias> rei caussa Bimilitiidinem adtulerimns, Terba^qno^e^^-ad ^imi*^ litadinem babeamus adcommodata. Id est biiianiiodi: km Inertia hio t«tt iatx^ioi. Supra tHMm reacripM; t^ i|i<2(i#^rW« nbi aQioa «rrM ei iU/Ustriat iisdoip codicitmt voLeaiibua. Ga^T.' Iner-*^ tiae anifici* comprQbanl ^«ucb. et Pith. Efrf. )it alttrm^ imcien^, iia artificii. Nooouniie iedd, et alteriut insditiit artificti, ' aUe^^ ritu stultitiOf ut r^posuit Lambitint. Dciitbv 4lifHus'>insdientidw artificis sine copnla. Grabt. ExsuUt copaU a M6i5«.qMtiior. IfP^* ertia Leid. I. ineptia III. inscitia Voss. III. Ed. Med. ^inecientia Vost. 1. Leid. n. IV. Tott aHificii Vosft. I> 1,U, Leid. II. IV. £d« Hed, Decst to» a Leid. III. quod praeferrem.,.Ooo# Alierius siuliitiae] Edd^ pier«eqQe alieriu^.eituUjiiifh Daisb* ataue alierius etultitiae. Grakt. Leid. IV. alieriusque etuiiitias». Ed. MoL et alireiuititia^ qoi caitf etiam ki M3$. fHffijqtie. Oud. Bt ante t. alteriue omittunt BCDE. Ineriiae (in caius locnm m.. s. inecieniiae) A« iuscientia BD£. inseiiia C.. Tjim ariifiois (arlificii ai. 6.> A. artifioii liCDE. ei alierius inetiiae arfifiqis scili" cet ei ali. stuliiiiae T. Unde dicit Orell. «ppar.Wv Eru. recte y,, artificis pro gloM. habaiste. Iderel tcripsit: 4^sali4,fitu inertiasi al^ terius stuUitia^^coUaia. Pro ▼• stuliilia Ojukm^.unm^.inscieniiae, AE. stultide. B. scieaiia, L,..,a ^. ^.