Karthaginiensibus] Per C. MSS. O. et Carthaginiensihus_ Vos».I. Leid. I. Viclor. Ed. Omn.ac deinceps. Versiculas pioximos Tereutianas ex Andria tbi depromptns 1« i> a4« £» DE INVENTIONE Lib.L Cap. 19. 448 T^enit ad vm eaepe elamUanSy Quid agia Mitio? 8Sd Cur Jierdia adoiescenUm nobie? cur amat? \ Cur potat? cur tu hie rehue eumptum suggerie? J^eetitu nimio induigee^ nimium ineptue ee. Nimium ipee durue eet praeter aequumque et honum.
Hoc in genere' narrationia mnlta inesse debet fesliyitas, conrecta ex rtrum Tafietate, animorum dissimilitudine^ gravitate, lenitate, spe, meta, suspicione, desiderio, dis-Bimulatione, eiTore, misericordia, fortunae commutalione, insperato incommodo, aubita laetilia, iucundo exitu rerum. Verum haec ex his, quae postea de elocutione praecipientar, ornamenta sumentur.
Nnnc de narratione ea^ quae caussae continet expositionem, dicendum Tidetur.
CAP. XX. Oportet igitur eam tres Iiabere res, ut brevis, ut aperta, ut probabilis sit Breyis erit, si^ unde Clamitane] Sic libri omnet «pnd Tnrentinm pariier atqna apnd Cic«Tonem, eiiam Victoriuna in lemmale. Sti clamane propter ^ ^«r«iim scribendnm eaiey iam Bentleina vidit.!»• JSie rebue eumptum euggerU] Al. hie rebue eumptue euggerie? GxjtSTiirs.
Vunu eet praeter deguuml Vurue ee praeter aiquum Erf. et I.amb. ed. Al. auru *4t praeter aequum* Al. J5#e durue praeter aequum* G&aAt. Nimium ipse eat durus, Sic M$S. O.et Ed. Omn. nisi, quod in Leid. II. fit ee durus, Vnlgo durus est. Vide Faern. et Beuilei, in Terentii Adelphia A.L ftc!• 39* Praeter aequumque et bonum» Sio Terentiani libri vnlgo; sed MSS. O. hic omittnnt que cnm £d« Omoib. nt admittainr ecthlipsia. Ovo. JBet durus etiam B. Alqno itn acribendom Tidetnr^ qnum antiqniaaimna liher Bembinna apnd Fnemnm iia exbibeat. Orelliaa et Scb. male retinuernnt durue eet^ qnod qnidem acribi posait durust; fted librorum meliomm et plnrimomm auctoritati cedendnm. Tom aequum et. bonum, omiaaa pnrticnla que, etiam Ood. B. Rccte. Admitiendn^ hiatna, aaltem .Animorum dissimil.] ^ Leid. f • animarum d» Oun.
Crapitate f lenitate] Leid, h gr. leviiatej et mox terrore pro efTm OuD. Leviiate scripaitSch.^ non aecutna est Orell., qui reclo etiat locnm parallelnm ad Herenn. I, S* nbi parii^r plerique et optimi codd. lenitaie. Opponiinr antem aaepina lenitae grapiiaii, in qnibua locia gravitae fere idem est qnod seperitae, Aliod est grapissimi sermonis lenitas, de Orat. 1» Co. L* Xruperato ineommodo] Erf. ex insperafo incommodo» Grabt* lucundo exiiu] Erf. iocundo'jexiiu. Grast.
Omamenia sumentur] Alii: ornamenta sumuntur. Grabt. Vosa. I. perum autem etc, Leidd. O. et Voss. II. sumuntur onm Ed. Ofluiib. Ouo.
C A P. X^. Eam tree habere ree ] Ett tree eam habere ree*, GaABTiua. \ Digltized by VjOOQ lC 449 M: T. CIC. RHETORICOR. seu necesse est, inde iiiitinm smnetiir, et non ab nltuno repetetur, et si cnius rei satis erit snmmam dudsse, &xa partes non dicentm*. ffam saepe ^atis est, qaod factmn sit, dicere; non ut enarres, qnemadmodum sit factum: et u non longius, quam quod scitu opns est, in narrando procedetur^ ^t si nuUam in rem aliam transibitur: et si iU dicetur^ ut nonnumquam ex eo, quod dictum sit, id, quod 3S6 dictom non sit, intelligatur: et si non modo id, qnod obest, yerum etiam id, quod nec obest, nec adiuTat^ praeteribitur: et si semel unum quidque dicetur: et ti non ab eo, in quo proximc desilum erijt, deinceps incipietiii: Ac multos imitatio brevitatis decipit, ut^.cum se breTes putent csse, longissimi sint: cum dent operam, ut res multas breviter dicant, noji ut omnino paucas res dicant» et non plures, quam necesse sit Mam plerisqne breviter dicere videtur, qui ita dicit: Accei»«.A ad aedes^ puxanm 8t$metur etc repeietury Leid. II. £d. OmD. wmatur etc. r^^ tatur. OuD.
Partee non dicentur] Leid. IT. p, n, dicantur, Oud« Quod factum eit] Erf. et edd. Rob. Siephani, ct allae, ^ii factum eit. GaAET. Quid factum sit, d. Sic Vosa. L II. Ed. Onm. TQlgo guod, Leid. I. quodf, est^ d, Ojjd, Non ut enarree] Erf. non ut narree, Lamb. ed. ut non eaar' r##. Graey.
Quam quodecitu opus est] Lamb. ed. quam quoad scitu epas est, Gra&v. Vost. II. quam sciri op, e* Ab £d. Omn. abest fttian quod, OvD, Quoad de Lambini tenteniia scripsit Sch« Quod defendit iam 'Eriieaiiof. Cf. Gorenz. ad Acad. ll^ao. qni umeo, qmui ftatnere videatnr, nonnifi coninnciiyo adinngi pofse quod boc feofi, mnlinm fallitnr^ fibiqne ipfc repngirat, qnum ad lib. DeLegg. III; lO| 23. etiam indioatiynm addi poffe proannciayerit. Neqae opoi ecat exemplif. L..
Id quod dictum nan sit, inteUigatur'] Erfl id quod non sit di^ ctum, Gaabt. \ Nec obest, nec adiuuat'} Leid. IIL hon obm Leid. I. neque adi, Ed. Oinn. iupat. Oud.
Unum quodque dicetur] Cancb, unum quicquam dicetur» E^d. unum quidque dicetur, G|iABy. Si semel unumquodque d, Sk Voff. 1, Leid. I. 111. Viclor. £d. Omn. ynlgo unumquidque, Ouo.
Jn quo proximo desitum erit] Erf. quod in proxime desitum erit, Grabt. Leid. I. des, sit, IL des* est, Oui>.
Imitatio brepitatie decipit] AI. imitatio decipit %repitaiis» Grabviuj.
Ut cum se breves putent esse] Leid. I. ubi IL utcumbr^putaat Ed. Omn. putqnt, Oud.
NoA utomnino paucas res dicant] Fabr. et Grer. haec ignoraa^ confpicinntur tamen in PalL^ abfqae qnibof omnino item extenni« naff^m. GauTER.
Tamen, quia ^atis fuit dixisse, domi negavit esse, etcj Yid^ DE INVENTIONE tiB. L Cap. ao. ai. 450 eTocaTi: respondit: quaesiyi dominum: domi negaTit esse. Hic^ tametsi tot res brevias non potnit dicere, tamen^ qnia satis foit dixisse, domi negavit essey fit remm moltitadjnj3 longus. Quare hoc quoque in gcnere vitanda est breyitatis imitatio/ et non minus rerum non necessaria* rum^ quam verborum multitudine supersedendum est < Aperta autem narratio poterit esse, si, ut qmdque primum gestum erit^ ita primum exponetnry et rtrum ac iempornm ordo servabitur^ ut ita narrentur) ut gestae res erunl, aut ut potuisse geri videbuntur. Hic CQnsiderandum erit, ne quid perturbate, ne quid contorte dica-. tur, ne quam in aliam rem transeatur^ ne ab ultimo repetatur, ne ad extremum prodeatur, ne quid, quod ad rem perlineat^ praetereatur: et omnino, quae praecepta de^brevitate sunt, boc quoque in genere sunt conser- 3S7 Yanda. Nam saepe res parum est intellecta longitudin^ magis, quam obscuritate narrationis. Ac verbis quoque diiucidis utendum est: quo de genere dicendum est in praeceplis elocuiionis.
CAP. XXL Probabilis erit narratio, si in ea videbQntar inesse ea, qua^ solent adparere in veritate^ si personnrum dignilates servabuntur; si caussae factorum ex* stabnnt^ si fuisse facultates faciundi videbuntur; si tempoi idoneum; si spatii satis; si locus opportunus ad eandem rem, qua de re narrabituri fuisse ostendetur^ si res tar legeDdom: jiccessi ad aedes, puerum spocapi, quaesivi domi"' num: domi negapii esse, Lamb. Verba: quia satis fuit dixisse: domi Hef^apit esse^ ut ineptum glofsem« Sch. deleyit. Recte fer?ayit Orell. Legunlur in omnjbuf Codicibof, neque yideo, cur inepta dicaotQr. L.
Pit rerum multiiudine longus'] Edd. nonnullae, el MS. CaQch* fit rerum multitudine longius, Graev.
27/ auidque primum] Editio Heryag. ut quicquam primum ge^ ttum, Al. edd. si ut quodque primum gestum^ Grabv. Leid. II». Ed; Omn. ut quodque, Vota. I. ut quidque eorum g. e» Oao.
Ut gestae res erunt] Deeai oomen fubttaniin Voifl.L Oud» Ne quidf quod ad remp,] Voaa. I. neque id, q. o. r, p. Oud* Sunt conserpanda] Leid, L M. serpandq. Oud» Dicendum est] Voaa. 11. dictum est, Oud.
GAP. XXI. Facultates faciundi pidebuntur'} Voaa.II. /. di^ eendi p, In MSS. reliqnia faciendi. Deeat ea ^oz Victorino p. i34« Ccrte non eat neceaaaria. Ouo.
Qua de re] Leid. II. III. de qua. Ovd. Staiim ante: ad eam rtm Lambinua dedii pro ad eandem rem; aecuiua eat Sch. idemqne •ibi placere ait Orell. Unu» Cod. B. exhibet: ad $am rem de qua figitur fuisse et ad cet. £.
Drgitized by VjOOQIC et ad eornin, qni agent, natnnim, et ad Tnlgi mmoren, et ad eornm^ qpi andiunt^ opi|iionem adcommodabitnr» , Ac reri qnidem similis ex his rationibnB esse poterit Illad antem praetere^ considerare oportebit, ne aai% cnm obsit narratio, ant cnm nibil prosit, tunc interponatnr; ant non loeo, ant non, qnemadmodnm canssa posbilaty narretnr. Obest tnm, cnm ipsius rei gestae expositio magnam excipit offensionem y qnam argnmentando, et caussam agendo leniri oportebit Quod cnm acciderity membratim opbrtebit partes rei gestae dispergere in cam- S88 sam, et ad nnamquamqne confeslim rationem adcommodare, nt vnlneri praesto medicamentnm sity et odiumstetim defensio mitiget Nibil prodest narratio tonc, com £t ad aorum, qui agent}. EifaUl copnla a Voss. I. Lcid. U. agunt Leid. II. Oud.
£t ad pulgi rumarem^l Lambiaos Dobit obtrnsit vuJgi morem: inepte et praeier editof acriptotqae. GauT. In Erfurt. umen e$(, pulgi morem; tt tio omnino I^endnm, ott qooqne legil VictoriBi^ •I recie espoenit: Deinde, ut id quod agimue, a populi morm non ahker» reat: ecilicet necontra eoneuetudinem audientiumloquarie. Si (^ed B.pmanoe narree contra iustitiam, et ei apud Scythae moree barberot reprehendae, Grabv, Ad vulgi rumorem» Sic qnidem mei MSS. 0. S«d morem ez |Erf. «t Victorino com p. i34. tnm p. i35. emaidaWt poaC Lambinnm Grae?ina» Ouo. Ad vulgi morem, ed. Sdi. •ecolotqne eai Orell. qaom idem io doobna Ozonn. legaior. Bm' morem umeo BT.* X.
' I Ad eorum qui audiunt'] Erf. el Caocb. ad eorum qui audieet, GsAEv. Tid. GroooT. aupr. ad cap. XV J. MSS. O. Vicior. ci £il Omn. qui audient, ▼. G. s6. Oud.
JUud autem praeterea} Second^m Tocem oon agooacii Von. I* OVfiSND., Tunc interponatur] MSS,, nterqoe tamen interponatttr f pbae oi c. 35. Aut cum in caueea 'partitzo nuUa eit^ et cum quiddem eimplex agatury tamen utamur. ot legont illa fett. codicea, particola cum repetita, qoiboa accednot qnoqnc Teteret editi. Gaov. ErC. tunc tamen interponatur, A|. MSS. tamen interponattir, qoo<l coa •liit |>robo. GaAfiT. Tamen interponatur, Sic Tcre dal hAd^ I. tum int, Voft. I. IL Tolgo tunc int. Ed. Omn. interp, tune. Vide notas. OuD.
Quemadmodum eaueea poetulat, narreturl Er£ quemadmodn eaueea poetulet f narretur, Gbjuet. Voaa. 1« Leidd» O. c. pcetmUt. Tom Vota. narratur, Oud.
Obeet tum} Leid. I. ob, enim tunc, Ovd.
Quod cum accideritj Erf. quod cum accidit* GaABT» Voat. IL Leid. II. III. accidit. Oitd.
Ad unamquamque coTtfeetim] Edd* TCtt. uizaiit quamqtta eem" feetim* Gbaxt.
NihUprodeet norratio tunc} EtL el Gaoclu nikil ptodeet norror tio tum. G&abt.
DE INVENTIONE Lib. I. Cap. 2a. 452 Mxxt ab adversariis re e^posita nostra niliil in^erest itenun, aut alio modo narrare: aut cum ab iis, qui audiunt, iu tenetur negotium, xit nostra ililiil inlersit eos alio paclo docere. Quod cum acciderit, on^niuo narratione supersedendum est Non loco dicilur, cum non in ea parte oralionis collocatur, in qua res ^postulat: quo de genere agemus tum, cum de dispositione dicemus; nam lioc ad dispositionem perlinet. Non quemadlnodum caussa postulat, narratur, cum aut id, quod adrersario prodest, dilu* cide et ornate exponilur, aut quod ipsnm adiuvat, ob^cnre dicitur, et negligenter. -Quare, nt iioc vitium vitetur„ omnia torquenda sunt ad commodum suae caussae, con« traria, quae praeteriri poterunt, praetereundo; quae illius erunt, leviter adtingendo, sua diligenter et enodate narrando. Ac de narratione quidem -salis dictum '^cjdetur; deinceps ad partidonem transeamus.
CAP. XXII. Recte habita in cauua partitio, illustrem ^t perspicaam totam efficit orationem. Eius partes duue snnt, quarum utraque magnopere ad aperiendam caussami et constituendam pertinet controversiam. Una pars est, Cum ab adversariisl Particolam aut «x Erfurleofti apposoi, CDm id Tideator seoteotia loci postulare. Graev. Aut ab etdversa^ fii^. Sic etiam yosa. II. Leid. U. ^t £d.Omo. aliia abest aui, Ouo.
Iterum aut alio modo narrare] Coniraiiaro habet •eoleniiam ErforteDftis, iterum eodem modo narrare, eC id verioa est: fi iteroia codem modo rea, ut mb adverftariis faciom, oarretur. Nam poieiit ^ prodfsse, si alio modo oarreior. Vulgaia lameo ferri potest. Grast.
Quod cum accideritf ofnu.] Sic io sAlo Leid. II. Ceteri daut accidti» OuD. • ' Narratione supereedendum'] Yoss. I. a narr. e, Om.
Tum, cum de diep.} I)«est prima vox Leid. l. Oojd.
jlut id^ quod ipsum adimvit] Eodem modo et in m«niiscripiis^ excmpraribns ei io exeutis legiinry aBO Aldi ejLcepio: in qiioy id^ ^od ^e ipsum legilnr, cui esi L^b. asseosns. lo Leooiceni, quod tptum^ tine pronomiue id- aucecedente, habeiar. Victorio com impieuis »liis cooTcnit. Brut.
Ad commodum tuae cJ] Lr id. I. md tommoda e, c Ouo.
Quae illiue eruttt] Yoss. II. ^. x7. commoda er, Ouo. Coniec;^t Scli. quae minua poterunt scil. praeteriri; noo addicunt Cod<L Quae i, erunt commoda Ozoon. duo. Quae illlu^ hptter erunt attingendo commoda sua dil* lolerprelamenlum «perie\e prodii. JL.
Sua dilifrentcrl Voss. L Leidd; O. commoda sua dil. Ouo.
Ifictum pideiur, deincepi] Voss. L Leid.ll. d, est, deinde, Ouo.
CAP. XXII. Ad ap, c, et constituendam] Leid.!• Ed. Omu.. ad ap, c, et ad const. Ou».
Una partitio est, quae] Sic in nuo codice mannscripto reperi: alii cum libris vulgaiis cougrueoles habeQt, una pars est, etc. non «aiie. Qaen sei4piurae varieus arguit, nei»irAm tocem csso aaciofis, sed soppokium.. Laub.
Kk 453 M. T. CIC. RHETORICOR. sro qntiBf quid cum adversariis conveniat, et qnid in confro-8S9 versia relinquatury ostendit: ex qua certom quiddam de-8iguatar auditori, in quo animum debeat habere occupatum. Altera est, in qua rerum earum, de quibiis erimns dicturiy breviter expositio ponitur distributa: ex qoM conficitur, ut certaa animo res teneat auditor, quibua dictii intelligat fore peroratum. Nunc utroque genere partitionit quemadmodum conveniat uti, breyiter dicendum yidetur. Quae partitio, quid conyeniat,, aut quid non conTematy ottendit; haec debet illud, quod convenity inclinare,ad tuae caussae commodum, hoc modo: interfectam matrem esse a filio, convenit mihi cum adversariis. Item contra; - Interfectum es$e a Clytaen^nestra Agamemnoneniy convenit. Nam hic uterque et id posuit, quod conreniebat, et tamen suae caussae commodo consuluit ' Deinde^ quid controversiae sit, ponendum est in iudicationis expositione: quae quemadmddum inveniretnri ante dictom ett Quae autem partitio rerum distributarum cotatinet ex* positionem, haec habere debet breyitatemi absolutioneniy pancitatem. Brevitas est, cum| nisi necessarium, nnUam adsnmitur Terbum. Haec in hoc genere idcirco ntilis esl^ quod rebns ipsis, et partibus caussae, non Tcrbis, neqoe extraneis ornamentis animus auditoris tene|idas esL Ab« SSOsolutio est^.j^er quam omnia, quae incidunt in canitaa, Quid controvmiat sit] Erfort. HerTag* ct edd. T«tt. qmid tM tonirouersia lit* Sac fer« ieinper loquiiar in hts Ubris. Gaaxt* £x qua eerium\ huA. 111. ex quo e. Ovd.
Certum quiddam designatur auditori] Cancli. certum quiddam destinatur auditori, et tic margo Herviigian. Erfnrc. certum^quid* dam vel deetinatur designatur audttori, nbi t^el deetinatur ett ▼•lit leciio» qnae ex marfine irreptit in cootexinm. GaABT. In mana* tcriplif omoibns ^^ io ^no impretio Leooiceni deetinhtur icriptom eztut. finuT. Ed. Omn. quoddam Vott. U. E<L Omn. deetinatv. Leid. II. eignificatur, Ouo.
Quid contropereiae eit"} Erfnrt. ^t HetTag. ed. quid in coutr^ versia eit. GaAST.
Rerum distributam continet expoeitionent\ Erfort. rerum die* tributarum continet expoeitionem, Sic omnino legendnoi, contra omoet ediiot. Rei dietributae lunt membrji detetionit anl •ccntalionity in quae e«m partilnt et| orator. Mox dicil, onrf#9 caueeae, Sed qmd %ii distributa expoeitio, non intelligo. UnAir. Rerum dietributarum. Sic MSS, O. cam Ed. Omn. uitt qttod in Leid. I. e m. I. lit dietributa. Male Tulgo «nte Graefinm et in Yictorino erat dietributamn Oud.
Mtolutio eet\ Erfart. Abeolutio autem est^ GaAXT* yoti. L per quod. Ocd.
genera, de qnibns dicendnm ett, amplectimnr: in qna par« titione yidendum est^ ne aut aliquod genus ntile relinqnaixop^, ant sero postea extra partitionem, id quod vitiosisdmnm ac tnrpissimnm es^ infeNitur. Pancitas in partitione. seryatnr^ si genera ipta reriim ponnntori neque permiste cnm partibus implicantur, Nam genu^ est| quod plurea partes amplectitnr, ut animal. Pars est, qnae subest g^ neri| nt equus. Sed saepe eadem res alii genus^ aHi pars est. Nam bomo, animalis para est; Tbebanx^ aut Troiani gei^us.
CAP. XXin. Haec ideo diligeniins indncitur prae« scriptio^ nt aperte intellecta generali partidonCi paucitat geuerum in partitione senrari possit Nam qui ita partitor: Ostendam, propter cupiditatem, et audaciamy.et ara* ritiam adyersariomm ^ omnia incommoda ad rempublicam pery^nisae; is non intellexity in partitione, ezposito ge-> nerci partem se generis admiscuiise. Nam genus est In qua part. pid, «^#] Post hacc adcUt Leid. I. ipsa. Ovd. Seh, h. L edidil: amplectimur pariitione. In quo piaendum eet* laDiiDa et Lamb. amplectimur portitione* In quA p. e, Acoedo Sdiattio. £• Jttt eero poetea extra partitionem^ Hine Tocem poetea ez Erfarienti adieci » qnae in editit -detiderataif. Gkajbv. Graevioe ex CrforU Tocem poetea adiecit^ qaim lerTafit etiam VjOit. 1. immo et Victorin. p. i38. aed qui eero non habet, et poetea etiam interit npra, de quihue dieendum eet. SaperTacne mihi videtnr tox. Oub.
Vitioetesimum] Leid. 111. vitioeum, Oud.
^eque permiete eum partibue] Erf. et Canch. neque permixta cum partibue. Grabv. Ponuntur n. permixte. Sie MSS. et Edd. Ttii., non permixte. In Leid. l\, ponantur n, mixte. Oud.
Fare est] Voaa. I. pare autem eet. Oeett Terbnm Leid. IL Ovd* Alii p€we eet] Leid. L alii p, eeee poteet com Ed. Omn. Oud.
Jnimalie pare} Leid. I. animali pore. Ovd. OaliTnm dedit Scb, eaqne de canaie in t^qq* acTipait Thebanie aut Troianiem Sed yiciorioafy etai non Torbaiim citaVii hnnc locom, tamen eaepo idem docena aingnlarem agnoicit. Orell. Tolebat: animali pare «^ Thebano aut Troiano — • Victorinne tnmen haec: Quare Cicero ftcie hominemf animalie epeciem poeuit, et genue Thebani aui Iroianif hominem ecilicet. X.
w^ Troiani] Leld. U. vel Troi. Oi7s.
CAP. XXIII. Diligentiue inducitur praeecriptio] Erf. dUi^ Mtiue inducitur deeerifiio. Grabt. £d. Omn. ind. deecriptio, Oud* Hoe recepii Sch. et OrelL Idem snpraseriptam Tolgaio in T. £• Generali partitione] Leid. 11« g. praeecriptione» OvD. Hoe tcceperant Sch. et Orellias. L> Ifam qui ita parfitur] Erf. num ita qui partitur» Gkabt.
le non intellexit] Leid. I. ie n, inteUigit, Oud.
Partem ee generie admiecuieee] Erf. partem generie ee admi^ *^ieee. Gbabt. Leid. I. • m. 1. partee gen. ad. EzaaUt proBO« «(«a eiUm a Letd. IIL qai caret mox autem. Ovd, Kk2 omnitim tiizniniiii libSdinnmy cupiditas: «iiii Mteiii' gcmrit sine dubio pars ett ayaritia.
Hoc igitur yitandum (est, ne, cniua genua poraen% 341 eius secum aliquam sicut diyersam ac diiwimilem partem, ponas in eadem partitione. Quod si quod in genos plnret incident partes, id cum in prima partilione caussae enl simpliciter expositumi distribuetur eo tempore commodi»-sime, cum ad ipsum ventum erit explicandum in causMe dictione post partitionem. Atquc illud qdoque pertinet ad paucitatemi ne aut plura, quam sads est, demonstraturot nos dicamus, hoc modo: Osteitdam, adTersarioa, quod arguimus^ et potuisse facere^ et Tolii^isse, et feciase; naai Sina dubio par§ e*t avaritia] Erfart. pare est ovaritias eiae dubiv. Gkibv.
Bius eecum aliquam, eicut dipeream etc. ] Haod «liier «diiai »b VicloriOf priorc* eDlin teinponiy c«rte pablicati yeMiM CI9 cccc xCTi praeferoDt, eiueeecum eecuti aiiquam diyeream etc, Lambiont hnbei,^ eiue eicuti dipeream etc. qnomodo ec Pal. icrl. nam pr. eecuti: •ceQndat eecum ete. forie fuic iniiio; eiueque aii» - qtiam diveTeam etc, Grvt. Notcri ^odicet, eiue, eicuti aliquam dipeream ac dieeimilem^ partem, qaae iane est iotegertimn tcri* piur»» Mox MSStl non tantopere pertineant, Groit. ErC eiaUi aliquam diverea^, Edd. Tect. Eiue eecum eecu^i aliquam di»eream* Lemb. ed. Biue eieuti diueream» P«L priia. Eiue eetuii diveremtm, Gancb; Eiue secuti- aliquam adveream. Sed emendaiQm alia mann, •ed veteri, eam eicuii aliquam diueream, - Mon ftecoa alii nononlli quoque MSS. quae cum afiia ampleccor. GxjuiT» Vom. I. Lcid. U. ei^ eecum eicuti aliquam partem dip, ac d, Leid« I. eiue eicuti aliquam div. ac diee, partem, Voa^. 11. eiue eicuti aUquam partem div. ac d^ Efi. Omn. Eiue eecum eicuti aliq, divieam partam ac dise. Vera »ine dubio e»i lectio eitte eicuti aliquam etc. Oud. Sch.
e Becicbemi emendaiipne: ne^ quum genue poeuerie, eiue epeciem aliquam, eicut div, ac diee,, p. p, OreUiu» lic: ne, cuiue genue poeueris^ eiue \secum\ aliquam, eicuti diversam ac dise,p, p, Jdem exiatimnt secum orium esae e v. siculi ^ noiaique Cod. T. boc loco babere compendiam ioexiricabile. Cod. B. locun^ ica exbibec: aae cuius genus posuerie, eiue ^ecum eiculi aliquam div. partem et dieeimilem ponas in eadem cet* X« Si quod in g^ inoideni'] £d. Omn* ei quidem* Leid. L ac^ cident, Ood.
la prima partitione caueeae } £rt tit. prima tansHto parti^ iicne, GxAXT.
Dieiribuetur eo tempCrel Erfit^t. dietribueiur tempore «». GaAir.
Ventum erit expi* in caueeaa dicticne ] ^Leld. IIL p» fumii* Qttft praepoiitio Leid. If. OuD.
Quam eatie eet, demoHeiraturoe noe dieamuel ilimd» L earel Tflji [v.].tf#/, ••() mox com.Vo»a.L ei Ed. Oma. ao Yicior. praebiC noe esse dic, Ovo.
^od arguimus] Erf. quod twguamue* Gkabt.
Natnfeciese oetendere ^is est] £rf« Niun fecieee eatis eet ostendere, Graxt.
DE INYENTIONE Lib. I. Cap. a3. 456 feciase ottendere aalit est: Aat, cum in cautaa partitio hulla sit, et quiddam simplex agatur^ tamen u^mur distributione; id quod perraro potest accidere. Ac suut alia quoque ^praecepta partilionum ^ quae ad hunc usum oratorium non tantopere pertinent: quae versantur in philosopbia f ex ^uibus haec ipsa transtiilimus, quae convenire videbantur: quorum nihil in ceteris artibus invenieba* mus. Atque his de partitione praeceptis, in omni dictione meminisse oportebit| ut et prima qnaeque pars, ut expo-•ita est in partitione^ sic ordine ti^ansigatur: et omnibus explicatis, peroratum sit; hoc modoy ut ne qiii4 posteriu» praeter conclusionem iuferatur. Partitur apud Terentium Ei cum quiddam MunpUx agaiur^^ Ciiocb. et- cum simplex quiddam agatur. la veU. edd. uoo lcgitur cum. GaABT. £l cum guiddam simpUx agiiur, Sic MSS. O. et £d. Omo. Vulgo abe«t cum. OvD, Jd auod perr. poiest acc,'] Vid. GroooT.tupra td cep. ^VIII. Bvmn. fftSS. O. £d. Omo. idque V. C. tj, poterit £d. Oao. Oui.
Non tantogue pertinentj Erfort. non tanto opero pertineant, Gaabt. ifid. GrooOT. topre ad cap. XXI. Btriur. Vott. I. oratoris, lo eodem et Leid.lll. IV. Ed.Omo. pertinet.OvD. 'Fertinent^eedverean-' tur acriptit Sch* pertineant, quae vereantur cum Eroestio dedit Orell. bic qoidem Coa. T. iecuios. Ernetiiui iuspicatoi erat, qood dedit Scb, Cum Cod. T. cooieotit ^, coi ooi quoque accedimui. Ceternm notavit ad booc locnm Orellifii, quoai iu Cod. T. tanto opere icnplom ioveoiret, (id quod eliam Erf, et B, exhibeoi) baeo: Quemadmodum sciL dicitur omni opere^ nimio opere (Parad. 5« a) eummo autem opere^ eummo igitur opere ceUp ita ubivi* ecribendum ceneeo magno opere, eummo ope r e, tanto opere^ quanio opere^ ut exkibent fere Cgdd, melioree^ etsi foriasee iam antiquitus pronunciafum fuerit: mag nopere cet, Hullum certe in nie discrimen eiaiui potest, ita ut v. c. p^st negationem tenuiuSf quod dicuntf magnopere locum Aabeat, sino negatione vero magno op er e praeferenaum sitf id quod recen^ tioribus quibusdam placuisse viaeo, Constantiae igiiur causa sio^ dedi ubiquer pronuneio, ut ceteri, Moo coocedo. lo Parad. 5, 2. icribeodom nimiopere, Ubi summo autem opere scribitar vel alia pariicola ioterpoiita, ooo adTerhinm eal. Cf. qoae notaTi iopra ad c. 18. huioi libri. PaoUo poit de qua haec ipsa ex Victorioo -irripait Scb. L.
Conveniro videbantur'] Erf. convenire videantur. Gaait* Jn omni dictione] You. l, in o, disttnctione. Ovd.
Hoc modo, ut ne quid etc, inferaiur, Partitur, ] Haec eit leetio omoium Pall. Item edd. ante Lambii^om, qui traospoioit prioree doas Tocee: ut ne quid etc. i(iferatur, Moc modo partitur etc. Ltudarem 9 ai luoa foiaiet doce aliquo libro veteri* Grut.
Partitur tspud Terentium] Caoch. partitur autem apud Teren" ilum. G&4BT. Leid. 1. Ed. Omo, part, dutem ap. T. Ooo.
457 M. T. CIC RHETORICOR. seu breriter ti oommode feiiex in Andria, ^oae cognoteere libertum yelit: S42 JSo paeto ^ 0t gnati intcm,.et eonailium meum Cognosces^ bt^ quid facere in kac re te i^elim. Itaque quemadmodiim in partitione proposnit^ ita narrat| primum gnati vitam: . Nam ie poetquam exceeeit ex epJiebie, Soeia, Liberiue ifi$^ndi fuit poteetas, Cognoeoere lihertum pelU, Bo pacto'] Erf. eognoeeere UberiwM p^it. 8ic dicit, JRo pacio. GKAEWf JBt fnaii pitdml ErC et fiati pitamu G&Abt. HSS. O. «cm-^ per naii, Ouo.
•Jfarrat primumgnati piiam] tiM. 11. cnarrat. Cetenim M«p« fai miraiuty car Tiri do)cti«, qoi conlenduot Tocem natus tea gna" tue inbftf otiTe poiitem pro filio e prosticis aarci acTi scriploriboiy et preetertim a Cicerone, fuiste asarpatam; baec Terba in oeriifiizpum eins^ rei letlimooiam non protulerint. Mam tria» qaae bnc uiqne sant prolata loca, acilicet es Oretione pro Plancio C H* Lib. 1. de Dirin. C. ao. de Amic C. 8. pemm roboria habeary •§« potesin quiboe rel yox gnatue est spuria, tcI e poeta desamta^ Tel participialifer et adie.ctiTe posila; sicnli et inNepote Tit.Epamia* C lo. Talem ex te natom, et snmi poiest in Livio L. I. C. a5. Bellum parabcUur ptope inter parentee, natoeque, Oe Tnllianii adi Bormannom ad Qainciiliannm> item Heusioger. in Antibarb. p. 6« Bie fingi nihil simile potest, Non eoim cilalio est Terentiana.
Praecesiit iUa» cni Cicero snam subiicit argamenlationem* At, ne vel sic lulo acqoieicamns 0 faciunt Teteres merobraoae, qnamTis noi bic adhuc deiiiiuant optimaCy bac parte, ut snpra monui, mntilat, •ed proximae Tetustatii et bonitalis liber Vosiianns, qnem primom •oleo Tocare, nti et Leid. 11. diierie praebent vitamjUii, ac veii-•imilins Cicero sic sna a Terentii Tetbii distinzit. Viieun nati alii ct Ed. Omn. Oitd. Viiam filii exbibeot etiam T. et D. atqne iu scribendnm erat, qnod abunde paiet ex Oudendorpii annoutione. Ili« ror bnius raliones rem pon confecisie. Nam etsi Cicero sc^psii«et gnati piiam, tcI nt alii exbibent vitam natii tamen hoc ipsnoi, qaia ad poelae rerba respicit, taoqaam ez poeta deinmplum Tideii potesl. Sed ^na/i w/am librarii antiquitus scripierunl| qnibos lo* ciu Terentii obTersabatur. L., Liberiue piyendi f. p. ] Hoc toinm oon compefet in exemplis , Manniiauii, quod tamen in Col. et Boberli Slepb. et nonnnllii altii reperitur. LambJ Liberiue piuendi f pot. Sic Leid. JII. addeni et cetera. A ceterii MSS. recte baec abiunl, immo et tos Soeia a Voift. I. OuD. -Eadem Terba, exoepto t* Soeia, omitiit T. In 6.
eeeia aniem sic scripla baec funt: ex ephehie deinde coneilium eumm et nunc id operando deinde quid eoeiam cet. lu tox snpra Tennm «scripta est, nt ipsa eiiam baec tox abiicieoda videatnr.^ lu Bx ephehde Soeicu Deinde euum coneilium] Est a Pall. no* •tris, ne<^ne seous editio Rob, Siephani aoni cidioxlit.» eliee adiecerani Soua, Liberiue piuendi fuit poiestae, GiiOT. Altima aon e&-Unt eiiam io Erfurtensi. G&abt.
DE INVENTIONE Lib.I. Cap. a^. 458 S^inde saum consilium: Et nune id cp€ram do, Postliaec qaid Sosiam velit facere, id qnod poslr^mum poauit iji partitione^ pofltremum dicit: Nunc tuum ist officium* Qaemadmodum igitur Iiic et ad primam quamque partem primum accessit, et omnibus absolulis, finem dicendi fecit^ aic nobis placety et ad singulas partes accedere, et omni-Ima absolutisi perorare. Nnnc de confirmatione deinceps, ita ot ordo ipse postulat, praecipiendum Tidetur. > CAP. XXIY. Confirmatio est, per quam argumen-' tando nostrae caussae fidem, et auctoritatem, et firma-. mentam adiungit oratio. Uuii^ partis certa sunt praecepta, quae in singula caussarum genera diyidentur. Veramtamen ' non incommodum Tidetur, quamdam silvam^ atque materiam universam ante permistam, et confusam ex— ponere omnium argumentalionum: post ^utem tradere, 343 qnemadmodum unmnqf|pdque genus caussae, omnibus liinc argumentandi' rationibits tractis 9 confirmare oporteat. Om- To9t haec quid «.] MSS. O. et Ed. Omnib. dainde q, *, Ovd, D^inde scr. h« 1. Sch. et OrcUl. • Codd. L.
Po9iremum posuii\ Yoss. 11. £d. OmQ. extremum p* Odd. ^ Poetremu,m dicit] Vots. II. ^. dieitur, Oud. ^d primam quamque partem primum accessit'] Ett, md pri" quamque partem acceseit» Edd. veil. et ad primam quam-» que partem, Gbabv. Leid. 1. ad pr, et quamque p, pr, acc* Ed. Qjno. ad pr, partem quam acc. male, uli ei in aliit Edd. pr«Te deesl prtmum, Oud« JSt omnibu4 ahsolutis J!nem} Edd. aat. omnibuM ahsoluiis et Jinem» Gbabt.
Ita ut ordo ipso p^] Oc«sk ita a Vosi, II. ipse a 111. I.eid« OUDUID.
CAP. XXIV. 8ilvam atque materiam'] Yosi. II. #. «. mate» riem. Ovd. Fronlonis in differeniiis Terbornm haec ferunmrt Ma» teries animi est i materia arboris, £t materies qualitas ingenii, materia fabris apicu Non nsqQeqoaqne Terum hoc discrimen. Seltem terioris originit ei a Grammaiicis illatuqiy ouamqoam noa male escogttatom, Sie eodem modo differunt moaiiudo et mol^ lities. L, Quemadmodum un, eaussae genus'] Voss. I. quomodo,- Deia male Tulgo coolra MSS. et Edd. Yetl. genus caussae, Oud.
Hinc omnibus argumentandi rationibus traciis] Ila in omni^ b'ot fer« DMnoscripiis, et impressis scriptom inTeniior: duo tameo. Tetottittiina exemplaria Grjrpbii, his omnibus argumentandi ratio^ nibus eonfirmari oporteat, nec qoidqoam ampliut hahenl. Brvt. Haec Cod. B, tic per oompendia tcripia exhihel: genus him omni* u u u bus argoibg argumemiandi tstis waoib^ conf 8«h, tt Orell, a toU gaia BOB reMdoiil. L.
Digitiz^d by GOOglC 459 M. T. CIC. RHETORIGOR. seu