Item, si potentia peccandi esset a Deo, ergo potentia peccandi est in Deo. Probatio consequentiae: Deus est causa eequivoca respectu omnium, quae causantur ab eo; sed effectus eminentius conlinetur in causa aequivoca, et pra^cipue in causa prima, quam in seipsa; ergo si Deus est causa potentiae peccandi, ista potentia esset magis in Deo, quod est inconveniens. Tertiam. Ilem, omnis potentia, quse est a Deo, habet in universo aliquem ordinem ad alias potentias, quia quae a Deo sunt, ordinata sunt; sed potentia peccandi non potest habere aliquem ordinem ad alias potentias, CoQtra.
Serondam.
quia quaero an sit superior potentia, an media, aninfima. Superior potentia inter potentiasnon potest esse, quia non convenit Deo, cui suprema potentia convenit. Similiter cum sit potentia ad deficiendum, sive potentia defectiva, non esset potentia suprema. Nec potest esse media potentia, nec infima, quia tunc posset habere potentiam superiorem imperantem, et tunc non esset iibera. Ad oppositum in litlera cap. 2. et allegat Apostolum ad Roman. cap. 13. ubi vult quod non eslpotestas^ nisi aDeo.
Potenli.i peccandi sumpta pro absoluto est a Deo, quia sicest^ip^a voluntas; est etiam a Deo sumpta pro respectu ad aclum peccati, sed non ut dicil respectum ad formalem malitiam.
Respondeo, (\\\oA polentia peccan- 2. di potest accipi, vel pro potentia, potentia quae est principium, vel pro potentia lapiicaer ut dicit ordinem ad actum peccandi, ^^"^'^'^^^- sicut in aliis potentiis, ut potentia videndi potest accipi vel pro principio visionis, vel pro ordine ad actum videndi. Si secundo modo, id potest esse dupliciter, vel pro ordineaddeformitatem, velpro ordine ad actum substratum deformitati. Si autem a,cciip\aluv potentia peccandi pro principio potentiali, quod est fundamentum hujus ordinis, et respectus, dico quod in ipsa, ut sic, sunt ra- Lllilll II.
tiones distinctaB correspondentes duobus qua3 sunt in actu, scilicet substantiae actus, et deformilati. Ratione libertatis, quse est in ipsa, fundat ordinem ad actum positivum in se; libertati autem arbitrii in creatura, annexa est limitalio, ratione cujus fundat ordinem ad deformitatem in actu, nam ista limitatio tollit perfectionem, quae estin Deo; ideo dico quod totum hoc est fundamentum hujus ordinis ad aclum in se, et ad deformitatem, et tale fundamentt|m, vocaitur poteniia peccandiy et ista est a Deo, et actus similiter, • sapr. d. ut patct supra in isto secundo \ et • in oxon. Iicet ipsa deformitas concomitans non sit a Deo. De hoc quaere alibi.
3 Per hoc patet ad argumentum pri- Ad argam. ^ium, quantum ad intentionem Anprincipaie. geimi, quia posse peccare, ut dicit totum, non est pars liberi arbitrii.
Et hoc probat Anselmus, ut libertas est perleclio simpliciter, tamen loquendo de potestate, qua voluntas potest peccare, est aliquid liberi arbitrii creari.
Ad aecun- Ad sccundum, quod potentiapeccandi, qucfi est fundamentum, est eminentius in Deo quam in creatura; sed potenliam illam sic eminentius esse inDeo, non estita quod in ipso sit polentia immediate ad illum aclum causandi in se, ut polentia currendi est in Deo, non tamen ut possit causare actum currendi immediate in se, sed in alio in quo natus est inesse.
objecuo. Dices quod eadem ratione actus peccandi potest esse eminenter in Deo.
Soiaiio. Dicendum, quod actus peccandi quanlum ad illud, quod est positivum, est in Deo, ut scilicetille actus est substratus.
Ad lertium, dicendum quod ha- Ad lerbet ordinem ad alias potentias, ut est fundamentum ordinis ad actum, et est superior potenlia; si tamen esset sernio de toto simul, tunc ratione illiusprivativi esset ultima in ordine.
Sed qualis est ratio positivi? Po- 4, test dici quod in potentiis attenditur ordo tripliciter, vel ex ordine ad terminos, ad quos vel ex ipsis in se consideratis, vel ex modo operandi. Ratione terminorum dico quod non estsuperior, quiaaliqua potentia in materia est ad formam subslantialem, hoc autem solum est ad formam accidentalem; forma autem substantialis perfectior est omni formaaccidentali. Aliis vero duobus raodis polest esse superior, primo quantum est in se quoad naturam, in qua est, quia est naturanobiliori scilicet intellectuali, et in suprema natura, ut Angelica, et est suprema potentia in illa natura.
Quantum vero ad modum operandi, potest dici perfectior potentia, quia quanto aliquid est magis absolutuin a respectu ad posterius, tanto est perfectius; etideo Deusest maxime perfectus, quia in eo non est respeclus realisad posterius. Quanto enim aliquid est magis absolutum a respectu ad posteriustanlo posterius magis dependet ab eo, ut patet in Deo, et omne tale estperfectionis. Voluntas autem inler caeteras potentias magis absolvitur a respectu ad posterius, aliae enim potentiae dependent ab ipsa in actibus suis; ipsa vero a nulla in ratione causae, nisi tantum a primo principio, quod esl DIST. XLIV. QUiESTlO UNIC.
Deii8, a quo omnis creatura depen- ordinatur, quia ipse est Alpha et det, quantum ad omnem sui exis- Omegay principium et finis, cui sit tentiam et causalitatem, et ad quam honor el gloria in saecula seecuomnis creatura maxime rationalis lorum. Amen.
FINIS LIBRI SECUNDI LECTURiE PARISIENSIS.
r LIBER TERTIUS.
DISTINCTIO I.
QU.EST10 I.
Utrunt /msibile sit naturam humanam personaliter subsistere in persona al-- terius naturse, vel in alia natura?
Alens. 2. pari. guxst, 2. memhro 2. D. Thomas 3. part. quxst. 2. art. 3. h%c quaest. 2. arl. i. D. Boaavcnt. di$t. i. quassl. i. Ricbard. art. i. quiesi. I. i£gid. quxsi. i. Durand. quaest. \. Henric. quodl. 13. quxst. 5. Suar. 3. port. art. I. disp. 3. sect. iZ, Vide Scotum Metaph. quxsi. I. ei9. Meiaph. quxsi. 12.
1. Quod non: Omnis persona est Argumen- formaliler tale ens secundum natumuTnega. ram, cujus est; igitur non potest '^^""^' esse formaliter tale ens pernaturam incompossibilem suae naturae. Sed qua^cumque duae formee, vel naturae disparatee sunt incompossibiles, quia includunt contradictionem; igitur natura non potest subsistere personaliter in persona, vel supposito allerius naturae.
Secundum. PrsBterea, est eadem natura rationalis humanahic actu, et persona personalitate propria; igitur contradiclio est quod sit hoc ens in actu, et non personata personalitate propria; sed si subsisteret in persona alterius nalurae, esset personata personalitate alterius naturee. Probatio primee propositionis: Existentia substantiae in actu est 'per existentiam actualem suppositi, et suppositum in natura intellecluali estpersona, secundum definitionem Richardi 4. de Trinit. igitur persona personalitate propria.
Item, si natura humana subsiste- Tertiumret, etc. dependeret ad iliam personam; consequens est falsum. Probo, quia non estilla dependentia causati ad causam, quia illa persona nec estcausa naturee, nec causata; nec est illa dependentia ad aliquid immediatius causatum, quod necessario pra>supponit, nec unius causa ad atiam.
Oppositum, Joan. 1. Verbum caro 99?^i: factum est, et exponitur, Filius Dei „^«g- >"» suDSistit in natura humana. et 4. de Trinit.cap.
Supposilo mysterio^ex fide Joann. i. Verbum caro factum est, explicat optime quid sit naturam subsislere in persona aliena, docens non de Civit.
DIST. I. QUiESTIO l.
esse dependentiam causati ad causam, nece contra, neque babitudinem potentiae ad actum, sed ordinem naturae ad personam. Ut examinet possibilitatem bujus, ponit sententiam asserentem, personam constitui per aliquid positivum, quffiest omnium Tbomietarum et multorum aiiorum.
2. In ista quaestione de possibili nihil Subsiiiere preBsupponitur, nisi quid per nomen aiieriusna-significetur. Pnmo igilur dicendum, respectum. quae sit ratio nominis; secundo, utrum potest isla ratio reperiri in rebus. De primo dico, quod illud subsistere in persona alterius naturae non dicit aliquid absolutum; igitur necessario respectum, quia non dicit nihil, ut nunc suppono, etpatebit in secundo articulo. Sed non dicitsolam relationem rationis, quia subsistens in persona allerius naturae habet habitudinem realem ad illam personam, quae non consistit solum in consideratione intellectus; igitur dicit relationem realem, sed tamen non dicit relationem realem communem aequiparantiae, ut Reiatio »- q^i simiUtudo, in qua relatione exquiparen- ' ^ tis quM? trema aequaliter dependent a se invicem, sed disparantiae, quia non est aequalis dependentia; nec relatio illius naturae ad personam in qua subsistit, et e converso, quia magis dependet illa natura a persona, in qua subsistit, quam e con-Qaid »it verso. Est igitur ratio nominis ejus, oataram ^..
siibsisterc quod cst uaturam subsistere tn perafiena.°* sona alterius naturse, quod sit ordo naturae illius dependentis ad personam alterius naturae, non in ratione causae vel causati; nec e contra est dependentia causati ad causam, neque ad aliquid, ut prius causatum, quia quaelibet dependentia ratione causarum, per se consequitur entitatem naturae; sed formaliter ratio entitatis personae est formaliter aliud ab entitate naturae, et dependentia ista est per se ad entitatem personae, ut persona est, non naturae, ut natura, et tamen persona non dependet ad naturam.
Secundus articulus, videndum est utrum talis ratio nominis sit possibilis in rebus? Dicendum quod^sic, circa quod intelligendum, ut prius dictum esl, quod in tali subsistentia non est dependentia, quae est causati ad causam, vel e converso; et hoc probatur sic, quia omnia dependentia causati ad causam, et in fundamento, et in termino est per se in entitate naturae, quia causa non causat nisi ratione naturae. Sed alia est entitas formaliter naturae, et entitas personae, quia enlilas naturae est, qua aliquid est; sed entitas personae non est qua aliquid est, quia illa entitas incommunicabilis est, secundum Richardum 4. de Trinit. et tamen habitudo illa, quae est naturae ad personam, in qua subsistit, non est habiludo potentiae ad actum, nec e converso.
Ad ostendendum igitur quod talis dependentia sit possibilis in rebus, primo, ostendenda est possibilitas ex parte naturae dependentis; secundo, ex parte termini dependentiae, cum terminus ponituresse persona alterius naturae.
De primo: Si natura eodem formaliter esset haec natura, et eodem esset personata propria personalitate, esset contradictio dicere quod haec natura personaliter subsistere posset in persona alterius naturae; sed illud excludit Damascenus 27. cap. ubi dicit quod haec natura humana non est personata per id, per An possit una natura Bubaistere in persona aliena?
Naturam sic Bubsisterenonest eam depeudere tanqnam a causa, nec e coDtra.
Non eodem formaliter est singulari8,etper- Bonata.
X quod est heec natura. Dicit enim quod Deus assumpsit naluram atomam, non tamen in seipso subsistentem. 4 Dicitur igitur sic primo, quod opioio 1. natura, qua communicabilis est plu- ^sonliFi^^^ ribus, non potest fieri incommuni- ^^pSalw^ cabilis, nisi per aliquod ens positi- ^cabTuus" v""M Weo oporlet dicere quod perdupiex. sona incommunicabilis sit duplici incommunicabilitate, nam duplex est communicabilitas: Una respectu istorum, quorum quodlibet est ipsum; hoc modo natura communicatur suppositis, et sic universale est communicabile. Alia est communicabilitas, qua forma communicatur materiee, et universale utroque modo communicatur, quia dicitur de pluribus, et est in pluribus. Sed singulare non communicatur nisi secundo modo, sicut forma matericB; persona autem est incommunicabilis quantum ad utramque communicabilitatem; est enim persona ultimum informatum in natura, nullo ulteriori informabile. Hatio pri- Pro ista opiuionc arguo, sicutindividuo non competit dividi, ita nec per se competit communicari, secundum Richardum 4. de Trinit. Igitur illud, quo persona est incommunicabilis, est aliquod ens positivum, sicut illud quo suppositum est individuum, et illud ens erit alia entitas a natura.
Confirmatur illud, quia libro 1. distinct. 28. ostenditur quod persona in divinis non potest constitui per aliquam proprietatem negativam. Ratio 2. Item, secundo arguitur ad idem, sicut dividi est imperfectionis, ita dependentia est imperfeclionis; sed omnis imperfectio repugnat alicui personae, quia personae divinee; sed nulla imperfectio repugnat alicui, nisi propter aliquod positivum in illo; igitur incommunicabilitas personae est aliquod ens posilivum, aliud a natura.
PersoDam non conslitui aliquo positivo. Primo, ex Damasceno et Richardo. Secundo, esset aliquid in natura bumana, quod, non esset in Datura assumpta, et sic non essent univoce natura. Tertio, si dimilteretur, non esset per-8ona. Quarto, pcsset esse natura intelleciualis, et Don personata. Quinlo, &i illud positivum est idem cum natura, sequitur non posse ab ea separari; et sic non est natura vere assumpta. Explicata tripiici negatione, resolvit personam constitui pernegalionem actualis et aptitudinalis dependentisB. Ex his declarat possibiiitatem mysterii ex parte nators, quia potest dependere et non dependere. Quod?ero Don repugnet ex parte persons Verbi, patet, quia hoc est dependens; ergo potrst terminare dependentiam allerius, alioquin imperfectio esset in ea.
Contra illud, ostendendo quod 5. illa entitas, quam dicit positivam, opinio su- . perior imper quam pereona est incommuni-pugaator. cabilis, non sit alia entitas a natura, quia tunc sequitur quod esset entitas, et non assumptibilis a Verbo, quia personalitas illius naturee humandB, inquantum incommunicabilis utraque incommunicatione, non estassumplibilis; consequens estfalsum, et contra aucloritatem, et contra ralionem. Contra auctoritatem Damasceni cap. 92. quae dicit quod nihil est in natura humana, quod non est assumptibile.
Item, est contra Richardum: Nul-Nihiiesiin la enim creatura potest absolvi a manainaadependentia ad primum ens, et per *"Te? *' consequens potest assumi a primo ente.
Item, sequitur quod si illa entitas DIST. I. QUiESTlO I.
personalis in natura humana non esset in natura assumpta, igitur aliquid est in illa natura, quod non est in nalura assumpta; igitur non est homo univoce oum alio, quia caret aliquo quod est in natura alterius suppositi, et hoc contra Damascenum ubi prius cap. 92.
Item, sequeretur quod illd entilas non posset dimitti, si esset assumpta a Verbo; consequens est falsum secundum omnes. Probatio consequentiee: Si dimitteret, aut hoc est, quia debetur ei, aut quia non debetur? Si non debetur, non potest dimitti. Si debetur, cum illa entitas sit distincta ab entitate naturee, et est incommunicabilis, per consequens erit univoce eadem cum quocumque a quo sumitur; igitur' cum est univoce unum cum alio, non potest deponi ab illo^ atque ila sequitur quod illa entitas non posset deponi a Verbo Dei.
Praeterea sic: Ista proprietas individualis naturae humanae est idem identitate, vel univoce cum natura; igitur non potest unum manere, alio non manente.
Item, sequeretur quod posset esse nalura non personala personalitate intrinseca, nec extrinseca.
6. Primo igitur quantum ad istum Non de- articulum, dico quod non dependere int^c^lr est tripliciler, vel quod non depen- ^iuamer, dere dicat negationem actus depenfiur?ci*pa^ dendi, vel negationem actus et unUaiiier. aptitudinis, vcl tertio negationem possibilitatis simpliciter respectu dependentiee. Exemplum illius, non esse in centro localiter dicitur de gravi solum quantum ad negalionem actus, ut quia non est in centro; sed id dicitur de igne, qui levis est, quantum ad negationem actus, et negationem aplitudinis, quia ignis, etsi possibilis sit esse in centro, tamen non estaptus natus esse in eo.
Item tertio, non esse localiter et dimensive in centro dicitur de Angelo quantum ad negalionem, non solum aptitudinis essendi in centro, sed quantum ad negationem possibilitatis repugnat ei esse in centro localiter.
Ad propositum, negatio dependenticB actualis non constituit personam, nam tunc anima separata esset personata, quod omnes negant, et negatio possibilitatis dependentiae non est in natura creata, quia nihil est in natura creata, cui repugnat dependere; ideo haec dependenlia non constituit personam; igitur relinquitur quod tertia independentia, quee scilicet negat aptitudinem ad dependendum, constituit personam.
Ex hoc sequitur conclusio illius articuli, quia persona potest esse independens, nam prius potest absolvi a posteriori; sed individuum est aliquid indifferens ad dependere, et non dependere, ideo potest esse independens aptitudinaliter et potest natura dependere; ideo haec natura est hdec per aliquid posilivum, quod est prius actuali dependentia et habituali.
Sed de secundo principali, utrum repugnet termino dependentia^, scilicet personae, quod ipsa sit terminus hujus dependentiae? ostendo quod non, quia quamcumque dependentiam cujuscumque rationis potest lerminare illud quod est independens illa dependentia; sed aliqua est persona, cui repugnat de- In quoconsistit ratio personsB creatflB.
7.
Non repugnat as- Bumptio naturce ex parle peraonse. Indepeodena potest termiuare dependentlam.
8.
Ad rationeai 1. bu perioris opio.
Ad eecuQdum.
Capit blc persoDam pro nalura persoData.
iu ioitio quaest.
Ad secundum.
pendere aliqua dependentia; igitur illa est independens omni independenlia, ideo non repugnat ei terminare quamcumque dependenliam. Probalio assumpti: Personae in genere non necessario convenit imperfectio plus quam naturae. Et cuicumque non repugnat dependentia habitualis, ei necessario convenit imperfectio; igitur alicui personee convenit per se esse independens, quia imperfectio non necessario convenit sibi.
Ad primum argumentum pro opinione adversa, dico quod personae divinee competitincommunicabilitas simpliciter per aliquod ens positivum, et hoc intelligit Richardus, sed nulla talis incommunicabilitas potest esse in creaturis.
Ad secundum argumentum, dico quod personee non repugnat dependentia, quae est repugnantia de possibili, sicut homini repugnat irrationabilitas, sed ei repugnat aptiludinaliter dependere, sicut gravi repugnatesse sursum.
Ad primum argumentum principale, dico quod non oportet quod persona sit formaliter tale ens secundum naturam informantem ipsam, sed secundum naturam dependentemad ipsam extrinsece.
Ad secundum cum dicitur, eodem est natura Imc^ et personata personalitate, dicendum quod non eodem extendendo idem ad positivum et negativum, quia est personala per aliquid negativum, ut dictum est prius, quia per non dependere aptitudinaliter; sed est hsec per aliquid positivum, vel non eodem positivo complete.
Ad aliud, dico quod non depen- Ad tertiuoa.
Actio Tri- Ditatis ad extra est iDdivisa.
Qualis sit depeudentia oaturffi assumptflB ad Verbum.
det natura ad personam dependentia causee ad efTeclum, nec efficientise alicujus. Nam illud, quod dependet ad aliam personam in ratione causee efficientis, dependet eadem ratione ad omnem personam, quia efficientia omnium personarum respectu alicujus dependentis extra naturam divinam est indivisa, quia Trinitas indivisibiliter operatur.
Sed in rebus non potest inveniri dependentia similior huic, quam sit dependentia accidentis ad subjectum, hoc modo, ut si circumscribatur inheerentia accidentis ad subjectum, adhuc est dependentia illius ad subjectum, tanquam posterioris naturaad prius nalura, et haec dependentia, circumscripta dependentia inhaerentiae, quae est per informationem, maxime assimilatur dependentiae, qua dependet natura assumpta ad personam, quoe.non informatur natura, nec ut sic est ejus causatum prius respectu posterioris. Unde accidens dependet ad subjectum, ut ad perfectibile, et ut ad prius natura; primum dicit imperfectionem in subjecto; secundum perfectionem. Quantum ad hoc est simile de naturse humanae dependentia ad supposilum.
QU.ESTIO II.
Ulrum possibile sit naturam humanam personaliter uniri wii soli personse divinm?
DD. citaii q. praBcedenti. Scol. in Oxon. hic q, i.
Quod non. Persona divina est ac- j tus primus; igitur nihil potest sibi Argum. t. uniri, quiacui unitur aliquid, illud DIST. I. QU^STIO II.
Secundam.
Tertiam.
G>Dtra.
prius est in potentia ad unionem, postea in aclu; in natura divina nihil est prius in potentia, et postea in actu; igitur.
Ifem, infinito nihil est unibile, quia infinito nihil potest addi; persona divina est infinita.
Item, finiti ad infinitum nulla est proportio; sed unibilium ad invicem est aliqua proportio; natura humana est finita, persona divina est infinita; igitur, etc. Quartum. Itcm Augusiinus 2. de Trinit. 8. Eamdem voluntatem habet Pater el FiliuSy etc. et indivisa operatio; igitur ista comparatio non competit soli personae, sed toti Trinitati; igitur.
Oppositum, Joannis i. Verbum caro factum est.
Ponitur Hentenlia tenens per uniunem acquiri aliquid novum absolulum distinctum ab eziremis. Doctor banc rejicil, primo, quia si natura dimitteretur, nibii absolutum perderet. Secundo, illud absolutum non est accidens, neo substantia. Tenet ergo nihil absolutam per unionem acquiri, scd (antuoi respeclum extrinsocum dependentisB actualis naturs ad Yerbum, etexplicat optime bujusmodi respectuin; de quo latius in Oxon. bio q. i. art. 13.
Ad quaestionem videndum est, si sit possibile naturam humanam uniri personae divinae ex parte naturae. Secundo, ex parte Trinitatis. Tertio, si uni soli.
De primo, non videtur quod alif^Miriiui- qua possint uniri, nisi aliquid aliter nicut^Tt^ se habeat; nunc autem persona di- ^oTo! ^'i^^P^*^ istam unionem nullo modo Opia. aiio- alitcr sc habct, nec natura humana RaUo Pri- aliter se habet, nisi secundum aliquid absolutum, nec sufficit ponere respectum novum, quia ad respec- An aliquid alii noiri tumprimo non potest] esse mutatio, 5. Phys. text. 9. quia impossibile est quod respectus sit per se terminus mutationis. Et probatur dictum Philosophi, quia si duo non aliter se habeant in se quam prius, non aliter se habent inter se, et si nullo modo aliter se habent inter se, non aliter se habent ad unionem nunc quam prius; igitur opoi'tet ponere quod ista mutatio terminetur ad aliquid absolutum concomitans naturam humanam. Similiter est ibi ponere Iria absoluta, naturam divinam et humanam, et id tertium absolutum novum, quia etsi natura humana non prius exislebat, quam erat assumpta, tamen aequaliler potuisset assumi, si natura illa prius extitisset, quia potest assumi lapis.
Item, possibile est actionem esse realem; igitur et passionem; igitur illius passionis erit aliquis terminus realis, non natura divina, nec humana.
Item, in omni unione oportet alterum unibilium habeie esse absolutum novum, cum unibilia sint absoluta, sicut palet de subjecto et accidente; subjectum habet esse absolutum novum per hoc, quod albedo sibi inest.
Item, incarnare est agere actione transeunte; igitur sibi correspondet passio vera; igitur quod incarnatur, vere palitur; non natura divina, igitur humana; igitur oporlet dare terminum realem illius passionis.
Dico quod possibile est naturam humanam uniri natuiee divinae. Primo, ex parte naturee humanae, et non per novum absolutum adveniens, quia si relinqueretur sibi natura assumpta, nihil deperit Verbo, Secunda.
Tertia.
Quarta.
3.
Rejicitur. opinio. Ex unioDe cum Verbo nullum no- Yum abeolutum ponitur.
Nibil DO- Tuin est per assumtiooem.Disi depeodeDtia actnalia oatura a Verbo.
4.
Capit uoio* Dem pro actiooe unitiva.
necetiam naturse assumptee; igilur non esl ibi absolutum tertium. Si prius esset nalura absoluta in se, et postea sumeretur, nihil novum esset, quin illud secundo desineret esse, sinatura derelinqueretur sibi; sed natura posset dimitti a Verbo, nullo absoluto coriupto; igitur ex unione cuni V^erbo non est aliquid absolulum tertium.
Item, illud absolutum non esset accidens, neque substantia; non accidens, quia accidens non est per se ratio personandi, vei uniendi j non substantia, quia nequ6 forma, neque materia, neque compositum, neque proprietas individualis, quia ipsa est eadem univoce el identice cum natura, et per consequens non potest unum manere, alio non manente; ideo dico quod illud novum non est nisi dependentia actualis, et non aplitudinalis. Prius enim, quamquam natura humana non habuisset dependentiam actualem, sed habuisset esse in proprio supposito, tamen non fuit negatio dependentidB possibilis ad aliud suppositum, et prius potest esse sine posteriori, ut dictum; est ideo, etc.
Et cum quaeritur, ad quid terminatur ista unio? Primo dico quod ad respectum extrinsecus advenienlem, quia ista natura humana prius fuit in potentia, ut esset fundamenlum immediatum, non tamen est fundamentum necessarium illius respectus extrinseci. Unde fundamentum respectus triplex est secundum tres respectus. Prima relatio creaturae ad Deum in ratione triplici causae efficientis, exemplantis et finis; et ille respectus non est res alia a fundamento, sed idem. Aliud est fundamentum, sicut album respectu similitudinis, et ibi non est necesse quod posito fundamento ponatur relatio, et ideo res alia; posito lameii fundamento et termino, necessario creatur respectus intrinsecus. Tertium est fundamentum, quod contingenter pespicif respectum positis extremis; et idea ille respectus dicilur extdiidecus adveoire, et illud quod eet primo novum, cum assumitar natura humana, per se loquendo, estille respectus.
Etj6mp\um ad hoc, si ubi Don dicit nisi respectum, sicut credo^ cum dicat circumscriptionem passivam, primo novum acquisitum per motum localem^ est ille respectus extrinsecus, et fundatur ille respectus in quanto locabili contingenter positisextremis, non sicut similitudo in albedine, quia positis extremis non potest similitudo non esse. Sed posito locabili et loco mere contingenter est ille respectus extrinsecus, ut ubiy quia esto quod Deus conservaret eumdem locum, et idem locabile in alio situ, manerent extrema, et non maneret ille respectus, etiam si ille locus nunc est, et corpus locabile est extra; si ponatur illud locabile intra illum locum, habet novum ubi^et per consequens tantum est ibi novus respectus, ettamen motus per se novus.
Ad primum pro opposita, potest dici quod ad respectum extrinsecum potest esse motus, et mulatio primo, et illud non est contra Philosophum, sed cum eo, quia ponit motum per se ad ubi^ sed negat, 5. Phys. motum esse per se, et primo ad respectum, qui est relatio, quia ille respectus est intrinsecus adve- Solus retpectus extriDseeas adveoieat produciLur per iDcar- Dativaoi actioDeoQ.
DiffereQ- Ua respectuB iDtrtn- »eoi et extriDtect.
5.
Ad ralio- DeiD 1. respoDftio. Ad respeclum extriDsecam est per ae motuB. Capit htc relalioDem pro eo quodest de tertio praedicameDto.
niens, respectus extrinsecus non est relatio. Et cum ponatur proposilio Philosophi: Si duo eodem modo se habenl in se^ ifjilur et inter se^ dico quod non pportet, sicut patet quod eodem modo existente illo locabili in se, nunc locat, jam non locat; et sic ista se habent aliter inter se, et tamen nullo modo aliter in se.
^"^dlm""" Ad aliud, cum dicitur quodj passionis realis est terminus formalis realis, dico quod terminus formalis nunc acquisitus de novo est natura humana. Prius enim ista potuit fuisse, quam assumeretur; tamen si accipitur quod passionis est terminus novus, cui acquiritur esse de novo, falsumest, sed tantum acquiritur respectus extrinsecus de novo, et de novo nullum absolulum.
Ad ler- Ad aliud, si accipitur quod unio unibilium requirit quod ista aliter se habeantsecundum se, falsum ost, nisi tantum denominative. Unde cum materia acquirit formam, non acquirit in materia aliquod esse novum secundum se reale, sed tantum denominative; eodem modo est de supposito respectu accidentis. Unde esto quod accidens esset conservatum per se, et deinde uniretur supposito, solum habebit esse novum denominative; sed neutrum istorum habebit esse novum, ut secundum se sunt unibilia.
Rejicit ralionea D. Thomae et aliorum, de possibilitate incarnationis ex parle personae, et assignat rationem jam positam quaest. i. scilicet quod persona divina esl maxime independens; ergo in quo sic est indcpendens, potest terminare aliorum dependentiam. Vide cum in Oxon. qu.i;8t. i. a num. 4.
Ad ah'ud cumdicitur: Incarnare g. est agere actione transeuntey dicitur Ad 4. res. quod magis est possibile de persona ^^Thom. divina, quam de quacumque alia, aliam naturam personare. Primo, quia porsonadivina includit perfectiones omnium aliorum eminenter; igitur potest supplere vicem cujuscumque alterius personse; igitur potest naturam humanam personare.
Secundo sic: Omnis creatura est in potentia obedientiali respectu personee divinee; igitur potest ab illa personari.
Sed prima ratio non valet, quia J?auo'p/r-* personalitas divina, inquantum hu- «ona divijusmodi, non estmhnita formahter; infiQita. igitur non includit perfectiones omnium eminenter inquantum persona, licet faciat ratione essentia^.
Secunda ratio non valet, quia li- Rejicitur2. cet creatura sit in potentia obedienliali respectu Dei, hoc tamen non est, nisi inquantum est a Deo, ut ab agente; hoc autem non est ab una persona speciahter, sed a tota Trinitate.
Aliam causam assigno, quare Q^^^e nou persona divina polest personare repugnat naturam humanam, quia persona ^^i^Jnseperdivina, ut persona est, est simphci- aiienam ter independens hac dependentia, quia contradictorie repugnat sibi communicari alteri supposito; igitur potest terminare dependentiam illius rei, secundum quam est simpliciter independens. Assumptum patet, non enim omnis entitas personalis est necessario dependens, quia sic omnis entitas personalis includeret impcrfoctioncm.
Contra, ista videntur repugnarc, ^j quia si per rationem independentia?.
terminat hanc independentiam, igilur per ralionem infinili terminat; at prius dictum est quodpersona divina non est infinita formaliter nisi ratione essenliee; igitur per rationem essenticc terminat hanc dependejitiam. Dico quod licet nulla perfectio simpliciter conveniat personse divinae, nisi ratione essentia}, tamen imperfectio potest repugnare personee divina), et non ratione essentia^, quia licet imperfectio non repugnet illi, quod potest esse imperfectum, tamen potest repugnare illi, quod necessario non est imperfectum; ideo cum personalitas divina non sit formaliter imperfecta, nec perfecta inquantum hujusmodi, tamen potest esse quod sibi necessario repugnetimperfectio, ettamen non repugnat sibi esse perfectum et infinitum, sed sibi convenit ratione essenticeinclusse. Necesse Est igitur independcntia duplex: Don iDfjrt Essentialis, quee est termini, et de *°tem!*" hac non loquor; alia est independentia unius personae tantum, ut paternitas de se est independens, quia nihil est in Patre, quod dicit ens possibile, scd est necesse esse ex se, ut distinguitur contra possi" bile; et ideo simul philosophantes et theologantes errant volentes concludere infinitatem ex hoc, quod est necesse esse ex se, et ideo necesse esse ex se absolute solum excludit possibilitatem, et non infinitatem, quia relationes in divinis non includunt ens possibile, et tamen non includunt infinitatem formaliter. Responaio ^d rationcm igitur superius facdem ratio- tam, cum dicitur: Incarnare estper °^°^' se arjere aclione transeunte^ concedo, non tamen est compositio ex persona divina et natura humana, quia nulla compositio est, nisi actus informet potentiam. Et licet Grammatice loquendo, incamare significet talem actum, tamen incar" nari non significat illam unionem passivam realiter, sed assumi vel uniri significat istam passionem; unde in natura humana est illapassio respectu Trinitalis.
scnoLiUM ni.
Ad quaeationem, quamlibet personam divinam posse lerminare dependentiam natura; creatse, quianon est major ratio de una quam de alia, et lerminum naturse assumpts esse relationem constilutivam personae assumentis.
Per hoc ad qutTstionem, et sic de- 8. claratur tertius arliculus, quod pos-Teniusari. sibile est naturam humanam susten- mje. tari in una persona, licet non in alia. Dicilur tamen quod relatio differt ab essentia ratione tantum, vel dicitur quod inquantum relatio non terminat, quia inquantum relativum non terminat respectum; similiter in divinis est unum esse^ igitur una unio. Duplex tamen ponitur via: Una, quod essentia est terminus formalis et relatios/?/^ quo non;^ alia via ponit quod essentia alio modo habetur in una persona quam in alia; Filius agit non a se, Paler agit ase.
Contra primam viam, cui com- Non pius petit formalis ralio agendi, ante- na potetr quam sit actio elicita, illud potest q^uaaTai^ia. per se agere; igitur cui competit formalis ratio terminandi antequam sitterminus, illud potest per se terminare; igitur cum qucBlibet persona sit prius duratione natura hu- DIST. I. QUiESTIO IT.
9.
PaterDiUs distioguitar plus qaam ratione ab esseDtia.
Piliatio est terminua nalurae aslamplie.
mana assumpta, cum assumplio sit ex tempore, sequitur quod non potest poni essentia realis terminus, et relalio sine quo non^ in una persona potius quam in alia.