Oppositum, si natura divina pos- contra. set assumere personam creatam, igitur tres personae possent assumereeamdem personam, cujus oppositumprobatum est prius.
Ilem,si sic, simul esset persona assumpta duplici personalitate personata.
Natura divioa non assumpsit, ex d. i. q. i. nequc as&umere polest hypostatice, sed quod terminare poasit dcpendentiam naturac, tenet Doclor dist. i. quaest. i. at repugnat, personam ullo modo assumi, quia consistit in duplici negatio, quarum altera aberit, si assuroatur, sciiicet negatio actualis dependeaUs.
Ad queestionem dico primo, quod 2. natura divina non assumpsit. Se- Essentia cundo, credo quod non potuit as- Sii°nVcai sumere. Terlio, quod contradictio ^oTetu est, personam divinam assumere personam creatam, manente utraque personalitate. Primum patet, quod essentia non assumit, quia assumere est ad se sumere. sed hoc necessario est suppositi; ideo Logice loquendo, assumptio non potest esse natura}; nec etiam realiter loquendo, quia assumere active est a tota Trinitate; et assumere terminative est lerminare naturam as- DIST. V. QUiESTIO UN^C.
sumptam; essentia autem et natura divina non potest esse ratio terminandi, ut probatum est prius. Et quia essentia est prius natura in omni persona divina, quam sit dependentiapersonse createe ad naturam divinam vel personam, igitur neque Logice loquendo, neque realiter potest assumere. Da^divr^" Secundum patet, quia assumptio potest as- non polcst csse nisi ad terminum naturaliter incommunicabilem; sed natura divina est naturaliter communicabilis, cum sit simul in tribus; igitur sola personalitas in divinis est independens independentia simpliciter ad suppositum; ideo credo quod sola persona in divinis possit assumere.
Dices, etsi persona possit assumere, igitur et essenlia, quia essentiaincludit omnia, cum sit infinita; si igitur persona potest terminare dependentiam immediate, igitur et essentia.
Dico quod nuUum incommunicabile est formaliter infinitum, inquantum hujusmodi; ideo persona inquantum persona, non est formaliter infinita. Nunc autem essentia includit personam eminenter, non formaliter; ideo licet persona posset terminare talem dependentiam, non tamen essentia immediate. 3^ Terlium patet, scilicet quod con- Repugoat tradictio est quod persona assumat perftODam., aBsami. personam, raanente simul utraque personalitate, quia persona includit duplicem negationem dependentiee, aptitudinalis et actualis. Nunc autem licet persona assumpla non sit apta nata dependerc ad aliud, tamen si sit actu assumpta, actu dependet; igitur ipsa non habet actualem independentiam.
Dicentes quod individuum ultra includit aliquid positive, habent dicere quod individuum potest esse assumptum, non tamen suppositum. Sed hoc est falsum, quia totum positivum, quod est in supposito, potest assumi, quia illud ultra non potest esse accidens. Probatum est enim prius quod individuatio substantia3 non potest esse per aliquod accidens, nec multo fortius personatio, nec potest esse aliquis gradus superadditus, quia illud superadditum est idem unitive cum natura, et non potest eadem res simul esse et non esse; igitur non potest suppositum corrumpi, quia tunc corrumperetur natura assumpta, quod est contraSanctus.
Ad primum principale, nego hanc conclusionem: Persona divina po- Ad argum test assumere personam, hoc est, totum positivum; igitur et natura divina.Etcum dicitur quod natura divina et persona sunt idem re, dico quod ex natura rei formaliter non sunt eadem, et ideo persona potest assumere quod natura nonpotest.
Ad aliud, concedo quod si esset persona in divinis absoluta, potest assumere, et tunc natura posset assumere.Non tamen sequitur modo, si persona potest, igitur et natura, quiailla consequentia tenet ex hac hypothesi falsa, quod esset suppositum absolutum, et tunc illud non differret a natura, nisi sola ratione, ideo tunc si suppositum possit assumere, igitur et natura posset. Sed nunc non sequitur, quia tunc quantum ad rem, non esset alius formalis terminus dependentiae, quam natupnmuDi. Esaentia et persoDa ex uatura rci formaliter DOD BUDt eadem.
Ad secQDdum.
Ad leptium.
ra, quae esset sola ralione differens a supposito absoluto.
Ad aliud, cum dicitur, porsona dicitaliquid posilivum, verum est, et quodlibet positivum potest assumi, hoc est, quodlibet absolutum, et illud idem sibi dimissum est persona. Et cum subditur, persona dicit aliquid dignitatis, dico quod verum est fundamentaliter, hoc est, dicit aliquid dignitatis, ralione natura), quam concernil, non autem formaliter, nisi extenditur esse dignitatis ad non esse indignitatis, quia si diceret aliquid dignitatis formaliter, non posset assumi, sed esset simul in tribus, et negatio actualis dependenticB nunquam inest illi quod assumitur, cum actu dependeat ad personam assumenlem, et sibi dimissum essetpersona.
DIST. VI. QU^STIO I.
DISTINCTIO VI.
6.
QU/ESTiO I.
Utnim m Christo sit aliqnod esse alixnl ab esse Vcrbi increato?
^ Quod non, esse constituit ens; Arffumeni. igilur si ibi sunt duo e55e, Christus primum. eril (luo eutia *, conscquens esl falsum, quia secundum Bernardum ad Eugenium, ibi est maxime unum, post unilatem persona) ad essentiam, et per consequens non duo entia. Et ex hoc confirmatur, quod est per se unum, est maxime unum; igiturcum Christus sit per se unum ens, nullomodo sunt duo enlia in eo.
Item, si ex duobus fiat unum, oportet quod unum se habeat ut aclus, aliud ut potentia; sed natura humana non se habet ad Verbum, ut actus respectu potentia), sed magis e contra; igitur non dat sibi aliquod esse^ sed magis recipit, sed ex hoc quod aliquid recipit esse, non oportet quod habeat esse proprium. Oppositum, Augustinus 7. de Trinit. cap. 4. Sicut scientia ad sapere, ila essentia adesse; sed si sint duae scientiae, sunt duo sapere; igitur ubicumque sunt ducC essenticB, vel dua? naturae, erunt duo esse. Idem Secundum.
CoDtra.
Secundum.
CoDtra.
Anselmus in Monolog. cap. 0. in fine: Similiter se habent lux et lucerey et lucens, sicut essentia et esse, et ens; sed si sint dua> luces, oportet esse plura lucere; igitur si plures naturae, plura esse.
Sententia Henrici, Cajetani et aliorum, non eese in Christo aliam existentiam, nisi Verbi, explicalur exemplis, et probatur tribus rationibusde acceptionibus (J555. Vide Scolum 5. Metaph. in cxpos. comm. 14. et 7. Periher. quaesl. 8. et qucBSt. 52. et 53. super primum Posleriorom.
Ad qua3stionem dico, supponendo ^ quod esse essentia^ non sit aliquid-.
aliud ab essentia realiter, non tamen tiaestideui quod diirerunt sicut duo conceptus cum essenejusdem entis absoluti, neque secundum intentionem, sicut Genus et Differentia, cum accipiuntur ab eodem in formis accidentalibus, ideo sicut duae essentiae, sunt duo esse essentiae in Christo, quia con- unum tantradictio estponere unum niultipli-gji^jj^jj^^t cari, et non reliquum; tamen lo- ^»* ^\^^^^' quendo de esse subsistentiae, ut dis tinguiturconlram^communicatum, ita quod esse subsistentise preecise acceptum sit non communicatum? sed esse hoc, cui repugnat ad aliud dependere, sic dico quod non est nisi unum esse in Christo, quia natura humana non habet esse subsistentiae proprium, sed subsistentiam in Verbo, quia natura humana SeDleotia Henr. ct CajetaDi.
"Probatur primo.
3.
Secuodo.
Tertio.
comrnunicalur Verbo, ut quo Verbum est homo; igitur est unum esse subsistentise in Christo.
Sed loquendo de esse exislenlisc, dicitur quod tale tantum unum cst in Christo, quia si pars adveniat toti, non propter hoc habet pars aliud esse novum, sed solum antiquum per formam totius antiquam, ut si nunc primo adveniat manus, homo non habet esse novum; sed per existentiam habet esse antiquum, quod pr6Rfuit, et solum novum per respectum; igitursic fit in proposito, cum natura humanaadvenit Verbo, ipsa est quasi perappositionem; igitur non habebit novum esse absolutum, sed tantum esse Verbi sibi communicatum, et sic habebit novum respectum, qui est quasi partis ad tolum.
Item, accidens non habet proprium esse in supposito, quia si sic, tot essent esse Socratis, quot accidentia in Socrate; igitur nec ista natura habebit esse proprium in Vcrbo, quia maxime assimilatur esse naturcB humanse in Verbo, esse accidentis in supposito, considerando subjectum, inquantum habet rationem prioris naturae solum, non inquantum habet ralionem perfecti ab accidente.
Terlio arguitur, sicut quantitas aliter se habet ad substantiam et ad qualitatem, sic esse proprium Verbi aliter ad Verbum, aliter ad naturam communicatam; nunc autem quantitas ita se habet ad substantiam, quod per eam formalitcr extenditur, et qualitas similiter; per accidens tamen tanquam poslerius natura, ita quod non est alia extensio formalis quantitatis et qualilalis; tamen quantitas dicilur extensa pei essentiam, et per se quanta, et qualitasper accidens; sic non estaliud esse existenticB formaliter Verbi et natura^ assumptee.
scnoLiUM 11.
Refutat tripliciter (iictam senlcnliam, negantem in Cbristo esse existentiam creatam humanitalis, el solvil argumenta opposila. Ita communis Doctorum, paucis Thomislis exceptis.
Contra ista, omnis per se terminusgenerationis habet aliquod m^ in actu acquisitum per jgenerationem; sed Christus filius Dei in natura humana est per se terminus generationis; igitur, etc. Major patet, quia generatio vel est ad esse in actu, vel ad id quod habet esse in actu. Minor patet per Damascenum, cap. 43. Sed esse acquisitum per generationem non potest esse increatum, quia illud existebat ab aeterno; igitur oporlet dare aliud esse. Item, in secundo de Anima, text. 37. Viverey viveniibus est esse; igitur cum in Chrislo sit duplex viverej ibi erit duplex esse.
Dices, non est ibi duplex vivere, nisiaccipiendo pro esse secundo, et sic in Christo polest esse duplex operatio.
Contra, aliquod vivere amisit Christus in morte, aliter non fuisset vere morluus^ igitur ibi destruebaturunum esse non increatum; igitur vivere creatum et esse.
Item si illa natura dimitteretur a Verbo, sicutomnes concedunt quod de potentia absoluta potest, non ex hoc oporlet quod sit generatio, nequc creatio novi esse^ et sola illa dimissio non erat annihilatio; igilur Rejicitur Bupradicta seDteotia.
Humanila'- tem in Cbristo ba* bere propriam existeutiam, probatur.
DIST. VI. QU^STIO I.
Ad arg. i, pro senteotia 8upradicta.
Pars advenieos habet esse totiu».
Ad eecuD- «liiin.
AcciJeas habet proprium esde 10 subjecto.
lunc natura huniana habebit esse in actu, et non novum.
Item, respeclu illius naturae assumptcB lota Trinitas habet rationem causantis, et rationem conservantis; igitur Christus habuit esse actu conservatum et creatum; illud non potest esse actu increatum, quia tale non habet rationem termini conservationis.
Ad primum pro opposita opinione, dico quod illa ratio concludit oppositum, quia ex hoc non advenit novum esse parti, quia est pars, quia forma partis est illa, quee prius fuit totius. Palet, saltem de intellectiva, quae nec extenditur per se, nec per accidens, quamquam forma materialis extensa per accidens sit forma partis, cum parsde novo advenit. Sed forma nalurae humanee advenientis non est forma Verbi; igitur vel habebit esse per propriam formam, vel per nullam, sicut si forma totius non esset forma parlis; igitur vel illa pars habebit e55e proprium, vel nullum esse habebit.
Secunda ratio non valet, hoc enim assumptum est falsum, accidens non habet esse proprium in subjecto proprio, quia subjecto transubstantiato, manet idem accidens, quod pra^fuit sine omni mutatione positiva, etsimiliter si subjectum annihilaretur; igitur oportet quod prius habeat esse aliquod, aliter enim cum annihilatione, vel transubstantione oporteret ponere aliam mutationem positivam ad esse accidentis, quod habet separatum.
Secundo probo idem, quia lerminus cujuscumque motus cst aliquod esse novum, ut esse secundi^m Ad tertium, lotelligere oaturse humaoaB Christi, esee iotelligere Verbi sequiturex illaseDleotia.
qiiid, licet non esse substantia^; igitur tale erit accidentis in subjecto. Nec est inconveniens in supposito tot ponere esse secundum quidy quot sunt accidentia. Sicut enim generalio simpliciter est ad esse novum simpliciter, sic generatio secundum quid ad esse novum secundum quid^ quod tamen est esse quoddam.
Terlia ratio non valet, quia secundum dicentes quod substantia est extensa propiia extensione quantitatis formaliter, si simile est ad propositum, tunc natura humana formaliler est ens forma Veibi, et per consequens formaliter intelligit intelligere Verbi, et formaliter vult velleWevhij et tunc in Christo non essent duo intelligere, neque duo velle^ quod est contra Damascenum, cap. 6. Nec potest dici quod sunt ibi duae voluntates, et duo intellectus, et tamen non nisi unum esse^ quia ita immediate se habet esse existentiae ad naluram extra causam suam, sicut se habet intellectus, vel voluntas ad naturam.
Uesolvit IiumanitHtcm Christi habere propriain existentiam. Primo, quia unio naturaa ad Verbum supponit eam existere. Secundo, anima prius informut corpus cxistens quam fit assumplio. Ad primum, declarat quare Christus etsi habeal duas existenlias, non tamen dit duo existentes, vel duo entia« de quo in Oxon. dist I. quaBst. 4. et disl. 12.
Dico igitur, loquendo de esse ac- 7. tualis existentia} in re extra causam, Existentia ' et essentia el extra intellectum, vel non est res ratione sine actuali existentia, vel non dif- distincia. fert existentia a re extra causam suam, nisi sola ratione. Loquendo igitur de isto esse existentiae, dico quod in Christo sunl duo esse existentiae. Illud probo sic: Relatio non potest esse in aclu, nisi fundamen-'BunMu® tuni sit in actu sibi debito; sed unio creata?*eT' naturffi humana3 ad Verbum funiDcreata. daiur iu uatura humana, ut probatum est prius; igitur cum ista unio est in actu, tota natura humana habet esse in actu; illud esse naturae humanoo, ut in Verbo, non potest esseVerhiy quia fundamentum est prius natura relatione; sed nalura humana nullum esse Verbi habet ante unionem.
Et ex huc confirmatur ratio, prius nalura anima intellectiva perficit corpus, quam sit tota natura assumpta; igiturinillo priori naturae dat anima esse corpori, et in secundo instanli naturae est ista unio, et non per hoc destruitur esse naturae humanae, sed magis conservatur.
Adhuc, alius intcllectus posset esse, quod non est aliud e^^eChristi, elsi aliud sit esse Verbi, vel aliud naturae humanae, sicul etsi in Socrate essctaliquo modo novum esse manus, non tamen novum esse curporis, sic licet sit novum esse naturae humanae, non propter hoc in Christo est duplex esse Christi.
8. Dico tamen quod nec hoc est ve- Quare rum, imo in Chrislo est duplexe5.se, intberiuo quorum utrumque cst esse Christi.
^mo non°' Causa autcm quare non est aliud eMe^quos ^^^^ corpoHs, csto quod uova pars partes. exislat, cst ista, quod Socrates non exislit entitatc existenlioe manus, sicul Christus exislit cxislcntia naturae humanae, el existentia Verbi, cum ibi sit communicalio idiomatum; ideo Christi esl duplex esse exis- ^entiae, quorum utrumque est esse Christi, suppositum tamen est ita plene uniusnaturae, sicut si non esset alterius naturae.
Dices, verum est quod Christus habet duplex esse^ sed unum tantum est simphciter esse ejus, aliud autem est esse ejus secundum qutd.
Contra, aut intelligitur illud esse secundum quid pro tanto, quia non est esse increatum, vel esse secundum quidy ut distinguitur contra esse subslantiae. Si primo modo, omniscreaturahabet me secundum quid pro tanto, quia non habet esse a se, sicut Deus, non tamen propter hoc negandum est esse simpliciter a substantia, quia quod secundum se est aliquid, nulli comparatum est ens secundum quid, sed secundum se et simpliciler, quamquam non sit esse simpliciter respectu illius, cui comparatur, ita quod sit esse perfectissimum, vel primum esse ejus; igitur illa existentia est simpliciler, qua? est existentia Verbi, et quae est existentia naturae humanae, etsi existentia naturae humanae non sit primum esse Verbi vel Christi.
Si intelligalurme secundum quid secundo modo, manifeste falsum esl, quia quod uni est substantia, nulli est accidens, prirno Physicorum.
Ad primum principale, cum dici- 9. tur, esse conslituit ens, dico quod ^primum"* in concrclis non est numeratio, nisi numerato supposilo, neque in adjcctivo, nisi numeralo substantivo. Non cnim sequitur, iste habct duas scientias; igitur est duo scientos. bic ncc sequitur: iib non est Cliristus est habcns duas voluntales, nursecunigitur est duo volentes; nec sequitur, ^"^sit^Iu Disr. VI. QUi*;sTio ii.
habet duas existentias, igitur esl duo existentes. Nec valet, habet duo esse; igitur est duo entia. Unde licet sequatur, habet esse, igitur est ens, non tamen sequitur, habet aliud esse, igitur est aliud ens; sed est fallacia Consequentis propter negalionem inclusam in hoc, arguendo ab alietate antecedentis ad alietatem consequentis. Similiter arguendocum dictione numerali, duo esse, igitur duo entia, et si sunt duo homincs. igitur duo animalia, gratia malericB sequilur, non gratia formee.
Ad aliud cum dicitur, est per se unum, dicoquod major unitas potest esse, vel quia nobilior in ratione sua, vel quia excludens majorem uoio hy. distinctionem unitorum. Primo posUitica, ®°??/."'? modo est ista maxima unitas natura3 ma. ad Verbum inter omnia duo, quoe differunt realiter, tum propter nobilitatem extremorum, lum propter nobilitatem modi unionis. Propter nobilitatem extremorum, quia uniim extremum hujus unionis est increalum, aliud nobilissimum inter creaturas, quantum ad gratiam et gloriam. Ex parte unionis, propter assumptionem, loquendo tamen de majori unitate secundo modo, qufle excludit majorem dislinctioncm, non est ista unilas maxima, quia unita sunt absoluta distincta realiter. ^um' Ad aliud, dico quod aclus potest aau^s^emV-^ ^^^'P' duplicitcr, vcl pro aclu infornens, dod rnanle, vel pro actu eminente. PriiQformaos. ^ ' mo modo, Verbum non habet rationem actus respeclu natura? humanae, nec e contra. Secundo modo loquendo de actu eminente efficiente, Verbum habel rationem actus respectu naturae; sed ex hoc non sequitur quod dat esse nalura^ formaliter, quia ex hoc quod efficiens habet effectum eminenter, non ex hoc est actus ejus informans.
Utrum Christus sit aliqua duo?
Quod sic, 3. Metaphysic. iext. 12. i. Ad dislinctionem specie, sequitur Ad argum. distinctio numero; naturae in Christo ^"'""'°' differunt specie; igitur numero.
Item, Damascenus, cap. 83. to- ^f^^' tum sifjnificatum est naturee, totus est signum personas; igitur saltem cum duee naturee sint in Christo, Christus erit duo neutraliter.
Confirmatur, propter unitatem ^°fio™*" naturaetrespersona^dicuntur 2iwwm, etsi non unus; igitur saltem potest aliquo modo dici duo.
Oppositum, Christus non est nisi ^^posu.^" Deus, et homo; sed Deus est homo, et homo est Deus; igitur non ponitur in numerum.
ReTutat D. Tbomaro, negantem posse debere concedi Chrislum absolute esse nnum vel duo, refellens et cxplicans quod sit absolute unus, et non Huo, neque masruline, neque neutraliter. Habetur ex Symbolo Athanas. 11. el ex Concil. Chaiced. act. 5. quinta Synod. act. 8. el sexla Synod. act. 11. 18. Ad primum pro opinione, habet oplimoni doctrinam pro rcduplicalivis, et ad secundum pro conclusivis; vide ipsum in Prior. quaest. 55.
Dicitur ad quaestionem, quod 2. neutrum est concedendum de Chris- D.Thom.p. 3.q.l7.art. 1. uQum et multa immediate opposita Cbrislus Dooestduo masculioe, vel neutraliter.
3.
Objectio prima.
SecuDda.
to absolute, nec quod sit unum ens, nec qnod sit niulla, sed cum determinatione est unum ens secundum quod homo, et est unum ens secundum quod Deus.
Contra circa ens idem et diversum sunt immediata, et unum et multa\ igitur absolute Christus est unum ens, vel multa entia.
Praeterea, hicterminus numeralis denotat quid est per se numeratum sufficienter, quia denotat sustentativum numerari; igitur non oportet addere secundum quod homo^ ut dicatur Christus unus vel duo. Unde si dicatur, iste est unus sapiens, sufficienler ponit ly unus significatum suum circa ly isle. Si autem dicatur, est unus sapiens, non sufficienter estdictum; igitur si dicalur: Christus est unus, vel Christus est duo, sufficicnter declaratur quid denotatur numerari, etsi non explicatur, secundum quod homo vel secundum quod Deus, Ideo dico quod absolute Christus non est duo, neque masculine, neque neutraliter. Non masculine, quia secundum Damascenum, Christus est unus^ cap. 82. Neque est duo neutraliler, quia Verbum assumpsit naturam, ideo Verbum non esl illa natura; sed est homo Christus; igitur etsi habeat duas naturas, non tamen est duo, quia non est verum dicero quod Christus est natura assumpta.
Contra ista, sicut duffi naturee sunt in Christo, sic erit duo entia, quia Chrislus secundum quod homo, est aliquid, et secundum quod Deus, aliquid est, etnon idem aliquid; igitur aliud quid.
Item, secundum Damascenum, Ad pnmam'.
Christus non est solum Deus; igitur estDeus, et aliud quam Deus, cum sitDeus, et non solum; igitur aliquo modo duo.
Ad primum dico quod isla non fuit determinata: Christus est aliquid secundum quod homo^ antiquitus, nunc autem est concessa et approbata, Extra de Hsereticis^ cap. Cum Christus.
Dico igitur quod secundum quod, dupliciter potest accipi: Uno modo proprie, et tunc notat illud quod sequitur esse rationcm formalem inhaBrentiae illius quod pra^dicatur, ut homo, secundum quod albus, videtur, vel secundum quod coloratus. Alio modo secundum quod dicit secundum unam rationem tantum, non considerando alias rationes, ut cum dicitur secundum quod homo, considerando ipsum praecise sub una ratione. £t sic accipitur secundum quod, in definilione motus, cum dicitur: Motus est actus entis in potentia secundum quod in potentia. Non enim denotat ibi secundum in- Noia pro...redupbcahaerentiam, quia si sic, cujushbet tivis. vide entis m potentia esset motus actus, Prior.q.^. sic vult Aristoteles: Si justitia est bonum^ in eo quod bonum^ sequitur quodest omne bonum.
Accipiendo igitur ly secundum quod, primo modo, dicoquod Christus secundum quod honjo, est aliquid, quia inferius est formalis ratio inhcBrendi superioris, et tunc ulterius non valet; igitursecundum quod homo, est idem aliquid, quia quod est ratio inhcercntiaesuperioris, non ex hoc est ralio inhaerentiae hujus inferioris, neque illius; esto quod superius per ha^c inferiora sufficienter dividatur, et maxime quando ta- DIST. VI. QU^STIO III.
lia sunt inferiora per accidens, ideo non oportet quod Chrislus secundum quod homo sit idem aliquid, quod est secundum quod Deus; nec eliam aliud, quia si secundum quod homo esset idem aliquid quodlibet, quod est homo, esset idem quid. Si secundum quod homo est aliud aliquid, igitur nihil, quod est homo, esset idem aliquid. Si accipiaiuv secundtirn quod primo modo, ut dicit praecisam rationem, sic dico quod est idem aliquid; quia illud aliquid quod est homo, et quod est Deus, est idem aliquid, sed non sefecondlim Quit"!' 'sto uiodo: Christus secun-^esudem^ quod homo, est Deus; igitur qaod est humanilatc est Deus, quia in ista teciflcauve. nctur quod humanitas est ratio formalis, quia est Deus, et hoc vi ac efficacia constructionis, sed in ista: Christus secundum quod homOy est DeuSy permittitur quod ly secundum quod reduplicet unam rationem tantum, et sic potest hoc verificari. Ad^iecan- ^j aliud do Damasccno, dico quod chrijtas Christus est solus Deus, sed non sonon soiam lum Dcus, aliter enim additur dictio quare 7 exclusiva subjecto et praedicato, quia cum additur subjecto, addit praecisam mensuram praedicati ad subjectum, sic quod nunquam praedicatum excedit subjectum; ideo ex parte subjecti non excluditur nisi illud, de quo nullomodo hic dicitur. Ideo sicut dicendo: Tantum Socrates curritj non excludilur album, nec e contra, sed ex parte praedicati excludit quodlibet, quod non est formaliter praedicalum, ut est syncategorema, non tamen aeque proprie additur preedicato, sicut subjecto solus; igitur sic determinato sub-ToM. xxni.
jecto, quod sit dictio solus homOj videlicet, non excludilur Deus, nec Nota pro ,..,,,..,. exclusivis.
aliquid, de quo potest dici subjectum, dicendo est homo. Sed sic dicendo: Chrislus est solum homo^ solum excludit quodlibet, quod non est homo formaliter. Sed polest dici secundum Damascenum, cap. 87. ubi dicit quod Christus non est tantum homo,'sed hic potest esse relatio vel ad habens naturam, vel ad naturam.'Si primo modo, sic est falsa, quia sic Christus est tantum habens naturam; vel potest esse relatio ad naturam, et sic est vera. Chrislusenim non est natura humana, sed tantum habens naturam humanam est Christus; Christus tamen non est habens solum naturam humanam. Et per hoc patet quod est totuSj sed non totum formaliter, et soluSy sed non solum.
Ad primum principale, dico quod 5. duae naturae numero sunt inChristo; Ad arg. j. sed ex hoc non sequitur quod Chris- ^ tus sit duo numero, quia non est verum dicere quod Christus esset natura humana, bcet sit homo; unde licet materia et forma sint in composito, non tamen est compositum materia, nec forma, nec homo anima, nec corpus.
Ad aliud, dico quod si sint duo ^^^dam""^ in Christo neutraliter, non tamen sequitur quod Christus sit duo, cum neutrum illorum dicatur de Christo.
Ad aliud patet per rationem.
QU2ESTIO III.
Quid tenendum de opinionibus quorumdam hic?
i9 princi pale.
art. I. g. 2. Richardus art, 2. q. 3. Durand. q. 3. Gabriel q. 4. art. 3. Aira. ^.11. Marailius q. I. Hi videntur negare coropositionem in Christo proprie. Suarez 3. p. tom. i. disp. 7. sect. 4. et d. 8. i^c/. i. Vasq. disp. 16. oppositum probant. Scotus m Oa;on. htc.
1. Queeritur tertio de tribus opinio- 1. opinio. nibus in littera, qua3 sit tenenda in Verbo assuniente naturam humanam. Opinio qufledam ponit quod ex anima et corpore constituitur quidam homo, et non concurrit tertia natura. Secundo, quod iste quidam homo assumitur a Verbo. Tertio, quodproptermaximam unitatem assumptionis verum est dicere, hoc est hoc. Et quarto sequilur ex hoc, quod Christus est duo. sccunda. Sccunda opinio ponit contradictoriam primee. Et in hoc quod dicit quod ex anima et corpore constituitur quidam homo, et in hoc quod ista ponit quod anima et corpus et terlia natura concurrunt ad unam personam. Similiter dicit quod isla faciunt personam compositam, qucie ante incarnationem fuit simplex, et post incarnationem fuit composita, ct isti habent dicere quod una persona non est alia, sed subsistit in alia, et non dcbet dicit persona divina facta absolute, quia non nisi cum determinatione, sic: Verbum factum esl caro vel homo, et dicunt quod Christus est unum quid. Teriia. Tcrtia opiuio contradicit primae in hoC; quod negat hominem quemdam; negat etiam secundam opi--^ — nionem in hoc quod dicit aliquid esse compositumex his, quia ista prtedicatio: Christus esl homo vel Verbumy solum est habitualis, ct non formalis; unde Christns cst homo, secundum habitum. Ad hoc est auctoritas Apostoli, ad Philipp. 1. //abitu inventusuthomo. Et Augustinus Ostendit primo, contra lertiam opinioncm^ex anima et corpore Cbristi f actum fuisse unum per se, alioquin in triduo fuisset bomo, et nalura Lumana in Cbristo fuisset imperfectior quam in aliis. Secundo, esse errorem dicere quod Christus secundum quod bomo, non esl aliquid. Tertio, falsum essc quod basc est prsdicatio secundom babilum: Christus est homo, quia nulia substantia sic praedicatur. Quarto, conlra primam opinionem docet, bominem non assumiy quia includit personalitatem, et explicat auctoritates in oppositum.
Sed tertia opinio est irrationabilis, quiasi ex anima et corpore non fit essentialiter unum, igitur «qualiter fuit Christus homo in triduo mortis, sicut ante et post, quia si non plus requiritur ad hoc quod Christus sit homo, nisi unio Verbi ad animam et corpus, cum Verbum ista nunquam dereliquisset, post assumptionem semper esset actu homo.
Item, anima nata est perficere corpus, cl corpus natum perfici ab anima;igitur non remanebunt perpetuo separata.
Item, natura humana in Christo esset imperfectior quam in alio homine, quia in alio homine non solum sunt partes, sed ex illis fit per se unum.
Item, quod ultimodicitur, scilicet quodChristus secundum quod homo, non est aliquid, est error, Ex^ tra de hsereticisy c. Cum Christus.
Item, substantia non pra^dicatur secundum habitum, quia impossibilo est quod illud quod est quid in se, non prci^dicot quid, de quocumque proedicetur, etsi non in quid, Si ex anima et corpore DOQ fit uDum, CbnBtus fuit homo in triduo morlie.
Chrislus est homo, QOQ e^t prsedicatio habituahs.
DIST. VI. QUiESTIO III.
quia si dico, album est homo, homo pra}dicat quid, etsi non pra^dicetur in quid de albo; igitur Christas esl homo^ pra^dicat quid; non igitur est ibi pnedicatio habitualis, ita quod homo respectu Christi se habeat, ul habitus. 3. Item, sicut habilus mutatur, sic Habituatio mulatur habituatio passiva; ille ^liTb^rur enim proprie dicitur habitus, qui est inter habentem et rem habilam; et illud mutatur ut plurimum, et non habitus in se, secundum absolutum, neque habituatum; sic natura humana habituatur, et non Verbum, nisi secundum rationem. Nec tamen oportet universaliter quod terminus habitudinis mutetur secundum rationem, ex hoc quod terminus est, ut patet universaHter de personis divinis.
Item, prima opinio non tenetur quantum ad hoc quod dicitur, quod anima et corpus conslituunt quemdam hominem, ut hunc, quia non est persona prius quam assumilur, ut declaratum est prius; neque quantum ad hoc quod dicit secundo, quod persona divina assumpsit hunc hominem; quia assumens non est assumptum, et hic homo est Deus. Omnesigitur auctoritates Augustini, in quibus vult quod Verbum assumit hunc hominem, explicandce sunt sic ut ipse loquatur accipiendo hunc hominem a toto positivo, per quod est hic homo; ideo dico quod proprie homo non fuit assumptus, sed natura humana.
Contra, prius anima informat corpus, quam totum assumitur a Verbo; igitur tunc est suppositum personatutn propria personalitate, quia si non, sed solum personabile, Nalura aiite assump- UoueiD Qoo eit homo.
Objectio. iQ oatara e?5e possit ^ioe uUa [terionalitate.
igitur, cumprimum possit absolvi a posteriori, si Deus sic conservaret animam in corpore perpetuo independenter ab omni posteriori natura, nunquam esset persona propria personalitate, quia qua ratione in uno instanti,et in alio, quod est contra prius dicta, quia sibi derelicta statim personaturpersonalitate propria.
Et confirmatur, quia totum assu- ^o^Jj™^" mitur quod positive requiritur ad personalitatem propriam; sed cum hoc habeat duplicem negationem dependentiae actualis et aptitudinalis, in illo priori natura^, antequam sit unio ad Verbum, neutro modo dependet, quia non actu dependet, antequam actu assumitur; igitur est persona in priori natura quam assumitur.
Doctor putat, Ghristuin noa esse proprie compositum, alioquia non esset Deus, neque homo, tamen sunt in eo vere duae naturae, ncc si esset ibi veracompositio. Ila Doctores citati, et estcommunis velerum; ncque aiiud [volunt Concilia et Patres asserenles hlc dari compositionem, quam Verbum habere duas naturas, et post incarnationem non manerc cum simplicitate unius naturai, sicut ante fuit. Frustra certe recentiores alias mirabiles htc cogitant composiliones.
Si insecunda opinione intelliga- 5. tur per compositionem, quod sunt chriBtus ibi ita vere duae naturae, sicul si es- proprie set compositio naturarum, et quod tu^a^^ex^diapersona ita vere habet duo, sicut si ^^^ °*^'"' esset composita, verus est intellectus, tamen non est ibi vera compositio, quia secundum Damascenum 49. cap. Si Christus esset cojnpositaSj neqae esset Deus^ iieque homo, cum tamen sit utrumque, sicut hons.
art. I. q. 2. Richardus art. 2. q. 3. Durand. q. 3. Gabrlel q. 4. art. 3. Alm. q. II. Marsilius g. I. Hi videntur negare coropositionem in Christo proprie. Suarez 3. p. tom. i. disp. 7. sect. 4. et d. 8. sect. i. Vasq. d«p. 16. oppositum probant. Scotus in Oxon. hic.
1. Queerilur terlio de tribus opinio- 1. opinio. nibus in littera, qua3 sit tenendain Verbo assumente naluram humanam. Opinio quaedam ponit quod ex anima et corpore constituilur quidam homo, et non concurrit tertia natura. Secundo, quod iste quidam homo assumitur a Verbo. Tertio, quodproptermaximam unitatem assumptionis verum est dicere, hoc est hoc. Et quarto sequitur ex hoc, quod Chrislus est duo. secunda. Sccunda opinio ponit contradictoriam prima^. Et in hoc quod dicit quod ex anima et corpore constituitur quidam homo, et in hoc quod ista ponit quod anima et corpus et tertia natura concurrunt ad unam personam. Similiter dicit quod isla faciunt personam compositam, qucie ante incarnalionem fuit simplex, et post incarnationem fuit composita, et isti habent dicere quod una persona non est alia, sed subsistit in alia, et non dcbet dicit persona divina facta absolute, quia non nisi cum determinatione, sic: Verbum factum est caro vel homo, et dicunt quod Chrislus est unum quid. Teriia. Tcrtia opiuio contradicit primae in hoC; quod negat hominem quemdam; negat etiam secundam opi-" nionem in hoc quod dicit aliquid esse compositumex his, quia ista preedicatio: Christus est homo vel Ver~ bumy solum cst habitualis, ct non formalis; unde Chrislus cst homo, sccundum habitum. Ad hoc est auctoritas Apostoli, ad Philipp. 1. //abitu invenlusuthomo. Et Augustinus