Ostendit primo, contra lertiam opinioncn),ex anima et corpore Christi f actum fuisse unum per se, alioquin in triduo fuisset bomo, et na* lura Lumana in Cbristo fuisset imperfectior quam in aliis. Secundo, esse errorem dicere quod Christus secundum quod bomo, non esl aliquid. Tertio, falsum esso quod bsec est prsdicatio secundum babilum: Christus est homo, quia nulia substantia sic praedicatur. Quarto, conlra primam opinionem docet, bominem non assumiy quia includit personalitutem, et explicat auctoritates in oppositum.
Sed lerlia opinio est irrationabilis, quiasi ex anima et corpore non fit essentialiter unum, igilur aequaliter fuit Chrislus homo in triduo mortis, sicut ante et post, quia si non plus requiritur ad hoc quod Christus sit homo, nisi unio Verbi ad animam et corpus, cum Verbum ista nunquam dereliquisset, post assumptionem semper esset aclu homo.
Ilem, anima nata est perficere corpus, et corpus natum perfici ab anima; igilur non remanebunt perpetuo separata.
Item, natura humana in Christo esset imperfectior quam in alio homine, quia in alio homine non solum sunt partes, sed ex illis fit per se unum.
Item, quod ultimodicitur, scilicet quod Christus secundum quod homo, non est aliquid, est error, Extra de hxrcticis, c. Cum Christus.
Item, substantia non pra^dicatur secundum habitum, quia impossibilo esl quod illud quod est quid in so, non praMlicet quid, de quocunique prcTedicetur, etsi non in quid, 2.
Si ex anima ct corpore noQ fit uQum, Cbrietns fuit homo in triduo mortie.
Chrislus eftt homo, QOQ ei>t praedicatio habitualis.
DIST. VI. QUiESTIO III.
quia si dico, album est homo, homo praedicat quid, etsi non praedicetur in quid de albo; igitur Christus esl homo^ pra^dicat quid; non igitur csl ibi prtodicatio habitualis, ila quod homo respectu Christi se habeat, ut habilus.
3. Item, sicut habitus mutatur, sic Habituaiio mutatur habituatio passiva; ille ^hTb^fusf enim proprie dicitur habitus, qui est inter habentem et rem habifam; et illud mutalur ut plurimum, et non habitus in se, secundum absolutum, neque habituatum; sic natura humana habituatur, et non A^crbum, nisi secundum rationem. Nec tamen oportet universaliter quod terminus habitudinis mutetur secundum rationem, ex hoc quod terminus est, ut patet universaliter de personis divinis. Naiora aii- Item, nrima opinio non tenetur liooeainoa quantum ad hoc quod dicitur, quod anima et corpus constituunt quemdam hominem, ut hunc, quia non est persona prius quam assumitur, ut declaratum est prius; neque quantum adhoc quod dicit secundo, quod persona divina assumpsit hunc hominem; quia assumens non est assumptum, et hic homo est Deus. Omnesigitur auctoritates Augustini, in quibus vult quod Verbum assumit hunc hominem, explicandce sunt sic ut ipse loquatur accipiendo hunc hominem a toto positivo, per quod est hic homo; ideo dico quod proprie homo non fuit assumptus, sed natura humana.
4. Contra, prius anima informat objectio. corpus, quam totum assumitur a ?sse possii Verbo; igitur tunc est suppositum ersonaif- pcrsonatum propria personalilatc, ^^^^* quia si non, sed solum persunabile.
igilur, cumprimum possit absolvi a posteriori, si Deus sic conservarel animam in corpore perpetuo independenter ab omni posteriori natura, nunquam esset persona propria personalitate, quia qua ratione in uno instanti,et in alio, quod est contra prius dicta, quia sibi derehcta statim personatur personalitate propria.
Et confirmatur, quia totum assu- ^0°?*'™^- mitur quod posilive requiritur ad personalitatem propriam; sed cum hoc habeat duplicem negationem dependenticB actualis et aptitudinalis, in illo priori natura3, antequam sit unio ad Verbum, neutro modo dependet, quia non actu dependet, antequam actu assumitur; igitur est persona in priori natura quam assumitur.
Doclor putat, Christum non esse proprie compositum, alioquia aon esset Deus, neque homo, tamen sunt in eo vere duae naturae, ncc si esael ibi veracompositio. Ila Doctores citati, et estcommunis veterum; neque aiiud [volunt Concilia et Patres asserenles hio dari compositionem, quam Verbum habere duas naturas, et post incarnationem non manerc cum simplicilate unius naturaj, sicut ante fuit. Frustracerte recentiores alias mirabiles hlc cogitant composiliones.
Si insecunda opinione intelliga- 5. tur per compositionem, quod sunt christus ibi ita vere duae naturai, sicut si es- proprie set compositio naturarum, et quod tu^^a^xXapersona ita vere habet duo, sicut si *^"* °^^"' esset composita, verus est intellectus, tamen non est ibi vera compositio, quia secundum Damascenum 49. cap. Si Christus essel compositusy neque essel Deusy neque homo, cum tamen sit utrumque, sicut hori8.
mo non est neque anima. neque vinam. El quod dicitur postea quod christus corpus, quia ex his componitur. persona divjna non est lacta abso- prie uqus, El cum dicitur, 3. cap. quod una lute, sed secundum humanitalem, unum.
persona non est alia, sed in alia verum est. Similiter quod dicitur subsistit, verum est sub hoc intel- ultimo quod Christus est unum lectu, quod persona manens per- quid, verum est, magis tamen prosona non est assumpta, sed natura prie dicitur, quod Christus est humana dependet ad personam di- unus.
DIST. VII. QUiESTIO I.
DISTINCTK) YII.
Secondani.
Utrum hsec sit vera: Deus est homo?
Circaseplimam distinctionemquae- I ritur primo utrum hsec sit vera: Deus esthomo? Quod non. In dividentibus ordinatis prima dividentia maxime distant; sed finitum et infinitum sunt prima dividentia ens; igitur pra^dicatio unius de alio est impossibilis; igitur hominis de Deo.
Item, secundo Topic. cap. 3. idem non praedicatur denominative et in quid de eodem; sed homo pra^dicatur denominative de Deo secundum Damascenum cap. 42. et secundum Cassiodorum super Psalmos; igitur debet dici Deus humanus, et non homo.
Ilem, si homo praedicatur de Deo, aut dicit aliquid absolutum, aut relationem. Non relationem, quia quod ad se dicitur, respectu nullius dicit relationem. Siabsolutum, igitur est commune tribus; igitur sicut haec est concedenda: Deus esl homo, ila et ista: Pater esthomo.
Oppositum, Joannis primo: Ver~ bum caro faclum est.
SCHOLlUyx I.
Declardt prinno causam veritatis hujus propositionis: Deus est homo, esse mediatam per hanc: Verbum est homo. Secundo ait, neque hanc esse immediatam, sed supponere aliam contingentem lumincjnaturae non cognoscibilem, quin alterum extremum non potest naturalitercognosci in se. Illa videtur esse baec: Deus vult, quae est prima omnium contingentium. Tertio, declarat hanc: Verbum est homo, esse formalem, non identicam, alias darelur processus.
Ad queestionem dico primo, de- 2. clarando quoB sil causa veritalis i^eue est hujus: Deus est homo. Secundo, peridenquomodo Verbum est homo? De pri- tremorum. mo, terminus semper ponit signatum suum in oratione, et sic intelleclus componens, ipsum componit cum alio pro significato; non tamen semper estidentitasprimo ad signatum, cum propositio affirmativa est vera, quia si sic, tunc diceretur de quolibet, in quo salvatur significatum iUius, de quo dicitur; igitur potest esseunio rei alicujus, in quo salvatur significatum, sic est in proposito; solum enim est vera, quod Verbum est homo.
lUud confirmatur per regulam communem generalem, quando propositio est primo vera propter hoc, quod est identitas primo ad significatum extremi de extremo, nunquam estilla vera propteraliam causam veritatis; quando vero est vera, quia est identitas ratione alicujus in quo salvatur, tunc habelcausam veritatis aliam, sic est in proposito; habet enim hanc causam vcritalis, quiaVerbum est homo.
Secundo declaro quomodo hapc est vera: Verbum est homo, et dico quod non cognoscitur ejus verilas per rationem naturalem,quia ista est contingens: Verbum cst homo, ct qutelibet contingens aut est mediata, aut immediata; status enim est in propositionibus contingentibus, verbum quia intcr illas esl ordo per se. Igipropoaiiio tur oportct ponerc primum, illud me°d\'atalo*. ^ou potcst cssc propositio ncccssa-*^nenda! ^'i^? Q"*^ ^^ ncccssario nou sequitur contingens; igitur oportet stare ad contingentem immediatam. Si autem ista: Verbum est homo, est mediata, non cognoscilur certitudinaliter nisi ex immediata. Si autem eximmediata non cognoscitur certitudinaliter, sicut me sedere, nisi ex intuitiva notitia extremorum ct unionis eorum; sed de Verbo non habet viatorcognitionem intuitivam, sed tantum abstractivam; igitur non potcst viator habere cognitionem hujus propositionis verae: Verbum est ho?no, intuitivam.
Ex hoc habetur quod veritas hujus sola fide tenenda est, vel declaranda ex credito magis noto sic: Omne suppositum subsistens in aliquanaturaest tale secundum illam naturam; sed Verbum est suppositum subsistcns in natura humana; igiturVerbum dicetur homo. Major propositio est Metaphysicalis, sed minor est credita, quia Verbum subsistens in natura humana, est dans personationem natura3 humanae. 4^ Terlio declarandum de preedicato hujus propositionis: Verbum est homo, pro quo accipitur? aut pro forma, aut pro supposito? Dicilur quod potest accipi pro supposito, ita quod est sensus: Verbujn est homo, hoc est, Verbum est suppositum, quod est homo.
Contra, qucDro in ista: Verbum est oeu^e^^^t supposilum^ quod est homo, aut acci- ^ j^c^i^nu pilur //o/??o pro natura humana for- dod sup- * * ponit pro maliter, aut pro supposito? Si primo puppoaiio. modo, pari rationc standum in prima. Si secundo modo, adhuc sic dicendo: Verbum est supposUum, quod suppositum esthomo^ quaerendum est pro quo supponit homo, et tunc erit processus in infinitum nisi stetur, uhihomo pro naturahumana formaliler accipitur.
Item, pra^dicatio superiorisde inferiori est formalis, et nalura de supposito est formalis, et non tantum per idenlitatem; non igitur supponit ibi homo pro supposilo, quia talis non cst superioris de inferiori. Ideo dico quod prtedicat, quod significat, non tamen prcTdicat humanitatem in abstracto, quia nec sic homo significat, sed naturam humanam sub modo concernendi.
Declarat hanc: Deus esl liomo, non esse pr.-ndicalionem essentialem, neque accidenlalem. Putat tamen rcduci ad praedicalionem accidentis, quia non est Generis, DifferentiaB, Speciei, vcl Proprii, Ita D. Bonaventura dist. 4. quaest. 2. et hic quaest. i. art. 2. Marsil. 3. q. 5. ad quintum. Gabriel hic quaest. i. dub. i. et omnes Scotislffl, qui tenent hanc non esse proposilionem perse.
Quarto declarandum est quomodo S.
accipitur pra3dicatum comparatum mo prrctiiad suppositum, si praedicetur ut oeo^^^ut^ Genus vel Species, vel aliquid alio- qSomodo!^ >.
DIST. Vn. QUiESTIO I. 295 rum Universalium, et sicut ali- Dico, quod longe aliud est loqui Accideniis quod prffidicatorum de qualuor de accidente apud Logicum et apud "g^eous^* prcEdicatis, videtur quod est praedi- Metaphysicum, quia accidens apud da^fnteniio catum, ut species; tum quia univoce Logicum est intentio secunda, sed °a?ur"fn prsedicatur de Verbo et de Petro; accidens apud Metaphysicum est ^^**** lum quia prsedicatur de eis in quid^ res primae intentionis. Et licet comet species est, qude preedicatur de muniter intentio secunda non funpluribus differe?itibus numerOy in eo detur nisi in re primae intentionis, ^ qtiod quid. tamen non repugnat intentioni se- Dico tamen quod aliud est prae- cunda3, posse fundari in alio quam diceire quid, et praedicari in quid ] in accidente Metaphysico.
sola enim substantia praedicat quid, Quinto declarandum est de prae- 7.
sed quodlibet praedicatur in quid^ dicatione. Videlur quod ista praediquando est quid suppositi de quo catio sit per accidens: Deus est * praedicatur, non tamen praedicat homo^ vel Verbum est homOy quia prffidicaret guid. ct sic iu omui gencre est quid, talis videtur esse habitudo extremoquid, difife- 2. Metaphys. Sic dico in proposito, rum ad invicem, qualis est in praequod praedicatum potest esse in se dicatione per accidens, cum propospecies, et non praedicari ut species sitio non sit necessaria.
suppositi, ut cum diciluv, album est Contrarium videtur quia praedi- Aomo. Species igiturpraedicatur per catio per accidens, 5. Metaphysic.
se et ing^mrfde individuo, cujus est vel est accidentis de subjeclo, vel species; non sic homo de Verbo; e contra, vel accidentis de accitum quia non includitur praedica- dente; ista praedicalio nulla harum tum in subjecto; tuni quia ista non est..'i est per se, Logice loquendo. Dico, quod sicut apud Metaphy- Ena per g Islaigitur praedicatio non est es- sicum et apud Logicum aliter acci- Meu^phy- i Deuscst sentialis, propterduas causas prae- pitur accidens, sic ens per accidens ^'^gice.*'^' esT"prffid^i- dictas, nequc accidentalis, quia ^pud Metaphysicum dicitur, quan:• liV^urDec ^^utrum exlremum est accidens, sed do ex duobus non fit per se unum. 3 accidenta est praedicatio media; et dicitur Sed Logicus dicit aliquid per acci-.; unio substantialis, non secundum dens, quando in subjecto non est:^ phantasiam, sed vera secundum ratio praedicati, et per se, quando Damascenum, ca/?. 39. Est igitur ista in subjecto est ratio praedicati;: habitudo praedicati ad hoc subje- unde apud Metaphysicum ratioctum, alia ab essentiali et acciden- nale et animal, ex quo faciunt tali, de qua loquitur Logicus, et po- unum per se, non dicuntur per actest reduci ad praedicationem acci- cidens unum, quia non faciunt Animai est > dentis de subjecto, non autem ad unum per accidens apud Metapby- ""n^i^^Jlf' praedicationem essentialem propter sicum; lamen apudLogicum dicitur P^rj^^J-^- '] causas dictas. ista per accidens, rationale est a^ii- Metaphysi- Dices, intentio accidentis de quo mal, ac si nulJum unum per se faloquitur Logicus, non applicatur ceret, quia ununi non includit per nisi ad rem. se rationem alterius. Logice igitur loquendo, ista est pcr accidens: Verbum est homOy quia comparando ad intrinseca, non est in subjecto ratiopraedicati.
SCUOLIUM iir.
Haec: Christus est homo, non esl omnino per accidcns, quia subjectum inciudil prasdicalum; nec omnino per se, quia subjeclum non est per 86 unam Logice, quia ejus partes sunt diversan quidditates; igitur nr.edio modo se habct. Nec regulanda est ba^c prsdicatio ad regulam Aristotelis, cui ignota fuit unio bypostatica in qua fundatur.
8. Sexto videndum est primo de ista: Differani, Chrtstus est homOy quid praedicat ly 881 homo, ho7no? Secundo, an haec sit vera ^homo! et' p^r se, vcl pcr accidens? Dico quod quomodo? gjj^-j^ cst de ista: Chrlstus est homOy et de ista: Deus est homo, quantum ad praidicationem, quod homo secundum rationem formalem prffidicatur. Sed dissimile videtur in hoc, quod hic videtur prsedicatio speciei de supposito, et videtur quod ista est per se: Christus est homo^ quia Christus est nomen subsistentis in natui'a humana, secundum Da- Igitur ista vi-' mascenum, cap. 49.
detur hic praedicatio speciei de supposito, sicut in ista: Petrus est homOy et tunc esset ita per se.
Dico tamen quod non invenitur in creaturis, quod idem sit supposi- __Chri8tu8 tum duarum specierum. Tamen si ap 8ii praB- Michael esset in duabus speciebus, ^''*8e.^*'^ita quod suppositaret alienam naluram, posset dici esse in utraque specie, licet non ut in una, esset in alia; sic de per se ratione Chrisli est homo et Verbum, et tunc pra^dicatur ho7no de Christo pra^dicalione speciei de supposito, licet non ralione totius, quod importatChristus; et sic videtur, quod verior est Logice: Christus est hotno, quam ista: Verbum est homo^ et similiter est magis per se, non tamen omnino per se, sicut si importaret naturam humanam tantum, quia secundum Philosophum, quinto Metaphys. cap. de falso: Ralio in se falsa^ de nullo est vera; igitur quod non estin se per se unum nulli est per se unum, nec per se idem. Sed Christus non importat per se unum conceptum, Logice loquendo; ideo non est ista ita per se, sicut si Christus solum imporlaret humanitatem.
Ad primum principale, dico quod g. prima dividentia sunt magis diversa Ad prisecundum se, et etiam essentialiter cipaie. loquendo, non tamen magis diversa, hoc est, magis incompossibilia in eodem, quia accidens et substantia sunt magis diversa secundum se, quam duo individua ejusdem speciei, vel dua} species atomffi, quia sunt minus idem essentialiter, et tamen simul compatiuntur se in eodem, et potest dici hoc esse hoc denominative; ideo magis videtur sequi oppositum, quia quanto aliqua sunt magis diversa, tanto magissunt unibilia, et possunt simul esse in tertio.
Ad aliud, dico quod humanatus ^^^^^^' non est denominativum hujus, quod est^omo; ultra enim hominem non est denominatio proprie in substantia; sed humanatum dicit factionem secundum naturam humanam, et ideo notat fieri hominem, nec pro^dicatur homo in quid de Deo, etsi in Deoprcedicel quid.
Ad aliud, dico quod homo praidi- Ad lercalus de Deo dicit absolutum, tamen An omiie implicatur relatio, cum dicitur: Vod^unr X DIST. VII. QU^STIO II ET III.
persoDflB Omne qnod dicitur ad se, dicilur de eTalhTs^ /'^ibus, verum est de intrinsecis, quae sunt ad se, non autem de exlrinsecis, neque de eo quod non aequaliter dicitur de tribus; hic auteni homo implicat respectum ad crealuram, vel connptat unionem, et lale absolutum non aequaliter diciturde tribus.
Utrum sit haec vera: Deus faetus est homo?
j Quod non,"quia ex hac sequitur: Argum. i. *g''"** Deus cst factus, consequens est falsum.
Consequentia patet, quia sequitur, • Socrates est factus homo; igitur Socrates est factus; igilur cum homo non diminuat respectu facti, absolute sequitur respeclu cujuslibet.
Secun- Item, sequitur: Deus factus est homo; igitur Deus est mutatus ad humanitatem, consequens est falsum. Consequentia patet, quia in omnibus aliis sequilur, ut patet inductive. Lignum est faclum album; igitur est mutatum secundum albedinem.
Tertium. Hcm, scquitur: Deus factus est homo; igitur Deus factus est Deus, quia propter hoc quod Deus factus est homo, est communicatio idiomatum; ideo qui interficit hominem, inlerficit Deum; igitur si Verbum factum est homo, Verbum est factum Deus.
Contra. Oppositum, Joan. 1. Verbum caro factum est. Et exponilur caro^ id est, homo; igitur, etc.
QU^STIO III.
Utrum h3sc sit vera: Homo est factus Deus?
Doclores citati quasst. praecedenti.
Quod sic, quia sequitur ex prima 2. per conversionem. Arg. pri- Item, homo incepit esse Deus; cundum. igitur factus est Deus. Antecedens patet, quiaDeus incepit esse homo; igituret homo Deus per conversionem, quia sicut ha3c est vera propositio in instanti incarnationis: Deusnunc primo esthomOy sic isla: Homo nunc primo est Deus^ et non est alia causa quare Deus factus est homo, et prius non fuit; igitur pari ratione homo factus est Deus.
Item, secundum Augustinum 1. xertium. de Trin. 18. Talis fuitunio ista, quse facit Deum hominem^ et hominem Deum; igitur flequaliter una est vera sicut alia.
Item, si vera est: Homo factus est Qaarium. Deus; ergo vera est: Verbum factum est Deus\ ergo et ha^c: Deus factus est Deus.
Oppositum, etsi haec sit vera, CoDira. lignum factum est album, ha3c tamen est falsa, album faclum est lignum; igitur pari ratione ex alia parte.
Hanc esse simpliciter et proprie veram: Deus faciui esl homOy loquendo de factione secundum quidy et realiter. Explicat quid requirilur ad factionem pasdivam, et quomodo Deus sit factas homo sine ulla sui mutatione, sed cum naura assumpta, et quomodo Logice stet verilad hujus propositionis.
3. Circa istam qufiestionem ponuntur raestDeus: test determinare subjectum vel prcChomo.^ dicatum, et distinguendo secundum compositionem et divisionem, quibus omissis dico, quod hcEC est simpliciter vera: Deics factus est homo^ ut patet in Symbolo Niceno. Islud probo, realiter loquendo et Logice. Loquendo realiter sic, factio passiva simpliciter non importal nisi beatitudinem ad causam facientem et ordinem ipsius facti ad non esse praecedens; in factione vero secundum quidioviQ est assignare terlium cum his duobus, scilicet quod subjectum factionis passivee secundum quid praecedit natura terminum formalem, licet non totum. Ex his arguo, sicut quod fit simpliciter fit ab agente, et habet habitudinem ad oppositum praecedens, sic lit tale, Ou»<|>m- factione secundum quid^ quod ab beuB fac- agente accipit esse^ et habet habituhomo. dinem ad oppositum prflecedens, et prsecedit naturaiiter terminum formalem;sed Deus factus est homo, quantum ad hoc quod fit homo ab agente, et postquam non fuit homo, et prsecedit naturaliter terminum formalem. Prinium patet, scilicet quod ab aliquo faciente, quia ista unio esta tota Trinitate effeclive, et postquam non fuit homo, quia ante primum instans incarnationis non fuit Deus homo, et praecedit Deus natura terminum formalem, quia duratione praecessit, ita quod ita proprie Deus factus est homo, sicut Socrates factus est albus. 4, Dices, ista tria non sufficiunt ad Objectio!. factiouem, sed oportet addere mutationem subjecti, quia cum Socrates factus est albus, non solum est ibi habitudo ad causam agentem, et ad oppositum pra^cedens, et esse supposili prius natura, termino formali; sed oportet quod Socrates mutetur ad albedinem, si debeatdici factus albus; igitur in proposito oportet dicere quod Verbum mutatur.
Item, necessarium est hic esse secuuda. veram passionem, cum hic sit vera factio passiva; igitur est hic aliqua mutatio; sed non est aliquid quod possit mutari, nisi Verbum, quia natura humana non praefuit.
Item, ista factio passiva est in ali- Tenia. quo; non in termino passionis; igitur subjective erit in Verbo.
Ad primum horum, dico quod non Respondeest de ratione factionis passivce quod mam et . secuDdain.
ipsam concomiletur aliqua mutatio, Factio non nec simul, nec prsevia, et talis liiit muiatio, factio passiva, creatio totius univer-" aUone^. si, quia ibi nihil aliter se habuit quam prius, quia aliter se habere nunc, et prius requirit illud esse ens, quia sicut idem et aliud sunt differentiae entis, Hdialiter se habere^ et simililer se habere; et talis factio passiva fuit in creatione anima3 Christi absque omni mutatione, et universaliter in creatione cujuslibet animae intellectivae, quia nunquam estcorpus prius natum esse animatum, quam anima infundatur, nunquam privatur corpus anima anle infusionem. Ideo dico universaliter quod quando forma est coa^va passo in quo est, vera est ibi passio, et tamen nulla mutatio, cum talis forma inducitur, sic est hic vera passio, et nulla mulatio. Sed accipitur communiter quod non est passio realis, nisi cum motu vel mutatione, quia ut communiter passa natura- DIST. VII. QU^STIO III.
liter ab agente naturali a privatione ad formam quam inducit agens in subjectum, prius carent illa forma, qua postea informantur; sed ista unio naturae ad Verbum non fuit per modum informantis, ita quod natura humana informaret Verbum; ideo non fuit ibi carentia pra^cedens incarnationem. Per hoc patet ad duas rationesprimas. 5. Ad tertiam rationem,^uae quaerit Ad ter- in quo cst ista passio, dicitur quod ex unica passione possunt multai propositionesesse vera3. Prima vera est haec: Natura humana est unita VerbOy alia: Verbum factum est homo^ ct Verbum factum est in natura humana; sed non alia factione, quia una factio passiva est in natura humana, ita quod subjectum est nalura humana, et terminus est exterior dependentia, tamen nullus est terminus acquisitus intrinsecus; nihil enim absolutum est novum per istam unionem, ut dictum est prius; sed lerminus extrinsecus potestdici Verbum, quod terminat dependentiam, tamen factionis concepta} est terminus natura humana, sed non terminus realis; patet igitur, realiter loquendo, quod Deusfactus est honio.
Logiceio- Similiter Logice loquendo, est hffic est hcec vera: Deus factus est homo, Ist faciua quia aliter proidicatur tertium adjacens, et aliter secundum, cum lignum fit album, vcrum est dicere quod tunc lignum factum est album, non tamen tunc factum est lignum. Cum enim specificatur fieri per aZbedinem^ vera est propositio, sic licet ha3c sit falsa: Deus factus esty hflec tamen estvera: Deus factus est homb, cum specificetur /?m per naturam humanam.
Ad quaestionem tertiam haec est vera: Homo faclus esl Dens, Ita Augustinus i. de Trinit. 43. Nazianz. orat. 35. Alio sensu est faiaa, lenendo faclicTiiem petere quod fil praecedere terminum. Vide in Oxon. Schol. hlc quaest. 2. num. 7.
De tertia qua^stione, an hsec sit 6. vera: Ilomo factus e^/ Z)e2^5? dico HaBcesive- ' ra: Homo quod si factio non importat nisi ha- factus est bitudinem ad causam facientem, et ad oppositum pr^ecedens, tunc potest concedi quod homo factus est Deus, quia ab agente est Deus postquam non fuit; tamen communiter conceditur quod illud quod fit secundum quid^ habet illas duas conditiones, et cum hoc pra3ceditnatura terminum formalem, et addit terminum factionis. Et secundum hoc dicitur quod lignum fit album, et non quod album fit hgnum, quamquam ista convertantur: Lignum incipit esse album, et Album incipit esse lignum\ et secundum hoc dico quod haec est falsa: Hic homo factus est DeuSy quiaetsi prius naturasit tota natura humana quam assumitur, tamen nullum suppositum hominis est prius natura, quam Deus est homo, quod suppositum posterius natura sit assumptum, quia non prius est suppositum, vel persona naturee humanae quam assumitur, quia in illb instanti naturse, in quo primo nata esset personari personalitate propria, si non assumetur, in eodem instanti naturae assumitur a Verbo; ideo non proprie potest dici quod homo factus est Deus, sustinendo quod factum esse requirit ordinem quantum ad agens, et ad oppositum praecedens, et ad preecedere natura Objectio.
lledpoDBio.
Ad pri- Deusfttctus e8t homoergo faclUS, DOD teDet, sed beoe btc: Petrub factus est homo, ergo factus.
terminum formalem. Sustiiiendo tamen quod duo prima sufficiunl, concedenda est una vera, sicut alia.
Contra ista, inter istas propositiones de unione et assumptione, haec est prima vera: Natura humana est unita Verbo; sed haec immediatior est huic: Homo factus est DeuSy quam isla: De^is factus est homo; igitur ista erit magis vera, quia immediatiorprima3 verse in hac materia.
Dico quod ista est prima vera: Natura humana est unita Verbo, et immediatior sequens est ista: Verbum subsistit in natura humana^ et ex ista scquitur immediatius quod Verbum est homo^ et ex ista, quod Homo est Verbum^ per conversionem, et ita quod ex nulla harum sequitur: Homo factus est Deus.
Ad primum principale primae quaeslionis, Deus factus est homo, igiturDeusest factus, dico quod non sequitur, sequitur tamen de Socrate gratia materiee. Et cum dicitur, homo non distrahit ab eo quod est factus, dico quod sic, gratia formae, nisi dicatur, hoc est factum ens, et adhuc ibi sequitur: ifjitur est factum^ solum gratia materiee, quia ubicumque illud, secundum quod est factum, est primum esse ejus, quod est factum, sequitur; et quia Socrates nullum esse extra causam habet antequam sit homo, ideo sequitur, est factus homo, igitur est factus, gratia materise, hoc est, gratia illius cui additur. Non autem sic est de Deo respectu hominis, quia esse factus homo, non est esse factus Deus, cum habeat primum esse simpliciter aliud ab esse hominis.
Ad aliud, dico quod non sequitur, Deus factus est homo, igitur mutatus est ad humanitatem, quia ista factio est absque omni mulatione. Ideo dico, quod haec est falsa:^c//o etpassio abstracta a motu et muta" tio7iey nonsunt relationeSy[quidi aclio et passio sine omni motu et mutatione adhuc sunt respectus extrinsece advenientes.
Ad aliud,- dico quod regula? de communicaliono idiomatum fallunt quantum ad ea quse per se perlinent ad unionem; ideo non sequitur: Deus factus est homo, igilur Deus factus est Deus.
Ad primum principale secunda3 quaestionis, dico quod non beneconvertitur sic: Deus factus est homo, igitur homo factus est Deus, quia ly factus hic non est syncategorema, nec determinatio composilionis, sed hoc tolum est pra^dicatum, factus homo) ideo sic convertitur, faclus homo est Deus, sicut ista, lignum factum est album, converlitur in islamj facfum album est li(/?ium, et non in istam, album factum est lignum.
Ad aliud, dico quod ista sunt convertibilia, hoc incipit esse, et hoc fity ubi praedicatur esse secundum adjacens. Similiter ista convertuntur: Deus incipit esse hoino^ et homo incipit esse Deus; sed quaiido esse pra^dicalur tertium adjacens, incipit non infert fieri, vel factum esse; ideo non sequitur, homo incipit esse Deus; igilur factus est Deus. Igitur sicut non sequitur, lignum fit album, igitur album fit lignum, licet sequatur, lignum incipit esse album, igilur album incipit esse lignum: sic in Ad eecuudum.
Ad terlium. GommaDicatio idiomatumnon currit ia omDibus.
8.
qutestioois 3. Deus faclusestkomo, quare DOD CODverlitur.
Ad secundum.
DIST. yil. QUiESTIO IV.
proposito, quia factio requiril subjectum factionis praecedere natura terminum formalem in factione secundum quid^ non sic inceptio.
9- Ad aliud, cum dicit Augustinus, ^fum? fl"^^ ^^'*s ^^^^ unio, quae facit Deum hominem, et hominem Deum, verum est, quantum ad communicationem idiomatum, nec plus intelligit Augustinus. Sustinendo quod factio secundum quid non requirat subjectum factionis esse prius natura, potest dici ad primum ad oppositum, quod sicut haec est vera, lignum factum est album^ sic et ista, album factum est lignum.
Ad quar- Ad aliud, dico quod non sequitur, Deusfactus homo factus cstDeus; igiturVerbum tamen^Don factum cst Dcus, sicut nou scquitur: ^*V*us."* Deus factus est homo; igitur Deus factus est Deus, quia pro eodem est hcBC vara, homo factus est Deusy pro quo supposito hominis est ha3C vera: Deus factus est homo.
sub preedestinatione; neque secundum quod homo, quia si secundum quod homo, esset praedestinatus esse filius Dei, cum secundum idem sit Deus, et preedestinatus esse filius Dei, igitur secundum quod homo, esset Deus; consequens est falsum.
Item, si sic, aut cadit ista prse- Secundestinatio super naturam, aut super personam? Non supernaturam, quia illa nunquam est Deus; non super personam, quia oportet illud super quod cadit praedestinatio preecedere preedestinationem; persona Christi non pra3cessit, nisi secundum quod Deus, et sic non cadit sub preedestinatione.
Item, praedestinatio est rcparatio Tertium. glorise aeternae; sed Christus, vel fruitio Christi, non est gloria seterna, neque est unio ista praedestinatio, neque ordinata ad gloriam Dei.
Oppositum, Roman. 9. Qui prse- Contra. destinatus est esse filius Dei in virtute.
QUiESTIQ IV.
e Utnm Chrislus sit prsedestinatus ess filius Dei?
Alens. 3. p. m. 3. </. 2. 3. et 4. D. Thom. 3. p, q. 24. art, i. tt hic q. \. art. 5. D. Bonavent. art. 2. q. i. 2. et 3. Richard. art. 2. Durand. q. 3. Palud. q. 3. Suar. tom. i. 3. p. disp. 5. sect. 1. Vasq. d. 9. qui tractant de Cbristi praedestinatione. De quaestione: An Adamo non peccante Verbum incamaretur? agunt Augustin. 13. de Trinit. acap. 10. et lib. de peccat. merit. 26. et alii PP. in Oxon. hlc citati cum Scol. q. 3. et d. 19. ei 32. Afrirmant Alens. 3. p. q. 2. m. 13. citans Bernard. Albert. 3. d. iO. art. 4. et omnes Scotistae, excepto Bassol. et Mayronio. In eamdem inclinant alii multi citati in Oxon. h!c qusestione tertia post tilulum.
1. Quod non, quia si sic, aut sccun- Arg. pri- Jmn quod homo, aut secundum quod Deus; non secundum quod Deus, quia hoc ajternum igitur non cadit Christum esse vere prsdestinatum, et declarat quomodo hic natura primojpraedeslinatur, licet in aliis primo prsdestinetur persona. Item, eamdem prius praedestinari ad unionem gloriae, et poslerius natura ad unlonem hypostaticam. Et ponit btc ordinem observatum in praedeslinatione omnium. Vide hlc Schol. num. 2.
Ad quoestionem dico primo, quo- 2. modo ista unio potest cadere sub preedestinatione? Secundo, quare Christus sit praedestinatus? Tertio, quis sitordo hujus preedestinationis ad alias preedestinationes?
De primo, pra^destinalio est pra3- 0«'^ sjt ordinatio alicujus glorificabilis ad ^'^^atia" gloriam, et ad ordinata ad gloriam; nuncautem aliquod aliud glorificabile potest ordinari ad gloriam, et ad ea quee sunt ordinata ad ipsam, et aliquid est ordinabile ad tantam gloriam, ad quantam non decet or-«dinare puram creaturam. Subsistenti enim in Verbo, decet ordinare majorem gloriam, quam alicui purae creaturoe existenti in se, et talis gloria non potestcadere sub merito; ideo lalis natura potest ordinari ad talem unionem, qua3 est naturce humanse ad Verbum, qucB est prima ad tantam gloriam, quanta est collata Christo, et tunc est congruentia aliqua, quare aliqua gloria potest cadere sub merito creatura^, et aliqua non potest, et ibi decens pra^ordinare unionem, quae est prima ad tantam gloriam, quanta non potest cadere sub merito purfle creaturae. Primo gio- Ex isto patct quod primo prseorna Bumma *^..
ordinatur diuatur finis a sapieute, et secundo deiQde alia qucB sunt ad finem; et sic prinio Verbum. proiordinatur gloriasumma Christo, deinde unio naturcc ad Verbum, per quam potest attingere ad tantam gloriam, quia universaliter primum in intentione in omnibus exequendis est ultimum in executione; ideo in executione prius fuit unio ad Verbum quam summa gloria collata Christo, et sic prius pra^destinatio ad unionem quam ad gloriam.
3. Dices, oportet quod praedestinatio Prffidesti- prius rcspiciat personam quam natupicitprimo ram: non enim polest primo respipersonam, ^., in aiiis ccrc naturam. Dico quod quamquam Chrifium. iu aliis pra^dcstiuatio respiciat prsecise personam primo, non tamen est necesse quod semper respiciat praecise personam. Potest enim Deus acceptare bonum naturae, ut natura, priusquam pcrsonae, ut persona. Ratio autem quare in aliis preedestinationibus primo respicit personam, est, quia illi naturae subsislenti in Verbo convenit primo praedeslinatio, et non personae, ideo ista praedestinatio est naturae, ut natura, in primo instanti naturae; in secundo instanti naturae est praedestinatio ad unionem, vcl ad alia sequentia.
Secundo dico quod unica estordinatio, qua denominatur suppositum Verbi, et ille homo, sicut prius dictumest, quod unica est passio, qua multa denominantur in factione passiva, ita quod praeordinari et praeordinare multa denominant; ideo Filius Dei primo est praeordinatus esse homo; secundo e contra. ^'"^^^ fP