diligerem Regera, quia destructa purpura, destruilur hoc tolum, tamen purpura non impedit quin totum sit summe adorandum. Vel sustinendo quod dilectio polest confuse lendere in totum sicut adoratio, concedo consequenliam, et dico ut prius, quod natura humana non impedit quin totum sit summe diligendum, non tamen est natura humana ratio diligendi, nec per se terminus et prsecise dilectus, sed concomitans, ut prius dictum est.
DIST. X. QUiESTIO UNICA.
DISTINCTIO X.
tnum.
Utrum Christus sit filius adoptivus Dei?
1. Circa decimam distinctionem, Arg. pri- quseritur primo: Utrum Christus sitfilius adoptims Deil Quod sic, quia in Christo manet natura grata, sicut in alio filio; igitur pari ratione dicetur filius adoptivus, sicut alii filii.
Item, esse filium adoptivum Dei est conditio nobilis; igitur competit Deo.
Ilem, Christus est prsedestinatus, ad Roman. i. igitur adoptatus, quia omne praedestinatum est adoptatum.
Opposilum per Magistrum in littera.
Dico ad quaestionem, quod adoptalus includilordinem ad haereditatem, et quod sit extraneus, quantum de se est, et quod gratuitas adoptantis sit ut iste adoptetur. Nunc autem quod Christus ordinetur ad hsereditatem, non estdubium quod Christus gratiam habuit sicut alii homines, imo majorem quam quicumque alius; tamen in hoc SecuQdum.
Terlium.
2.
Gontra.
differt a filio adoptivo, quia Christus accepit naturam a Deo; sed filius adoptivus non accipit naturam ab eo, cujus est filius adoptivus, sic enim esset filius naturalis ejus. Similiter filius est similis Deo per gratiam tunc acceptam ab eo quando est adoptivus; sed Christus habuit plenitudinem gratiae; ideo solum non dicitur filius adoptatus, quia non fuit extraneus.
Et si arguatur, quod per istam rationem beata Virgo non esset filia adoptata, esto quod non fuisset concepta in originali, quia tunc nunquam fuisset filia irae, et per B.virgoper , ',. modumgeconsequens nunquam fuisset extra- neratioDiB nea ex modo generationis. Illud '"*^nca[*" non concludit, quia Christus per modum generationis non fuisset extraneus, sed beata Virgo fuisset filia irae, respiciendo solum ad modum generationis.
Contra illud, sequeretur quod Angeli non forent filii adoptivi Dei, quia nunquam fuerunt filii extranei, per hoc quod fuerint filii irae per modum productionis. Similiter hominesin statu innocentiae non fuissent filii adoptivi^Dei.
Item, non oportet quod filius adoptatus sit primo inimicus in se, neque in parentibus, imo magis juvat ad hoc amicitia parentum praecedens, etfilii. Similiter igitur, nec sic oportet quod sit extraneus, et sit primo inimicus, sed solura UBM III.
3.
Natura hamaDa Chriextraneus pro tanto, quia prius nonhabetjus succedendi heeredilarie.
Ideo aliter dicitur, quod filius adoptivus dicilur extraneus, quia prius natura habet naturam, quam jus succedendi haereditarie, ut sic beata Virgo prius natura habuit aaturam humanam quam jus succedenti heereditarie, quamquam non fuisset concepta in peccato originali; Christus tamen simul natura habuit naturam humanam, et jus succedendi baBreditarie; ideo non fuit adoptivus, quia non prius natura extraneus.
Contra, si fuisset natura creata, fti fuit quam assumpsit in se Christus in tura,quamse suppositata, tuuc fuisscl iste homo filius adoptivus. Sed fundanientum est prius natura relatione; igitur prius natura fuit fundamentum quam ordo, quo ordinaretur Christus ad habendum heereditatem.
SCHOLUJM.
Bxplioatis con<fitionibu8 ad adoptioncm re~ qaisitis, resolvit unum ex duobus tenendum, vel Ghristum esse Olium adoptivum, et Patres noluisse uti illa voce propter haereticos, qui asserebant esse tantum adoptivum, et nullo modo naturalem, quomodo Damascenus negavit Mariam Christotocon, ne faveret hsreticis id asserentibus, negantibusque eam esse Theolocon, Pro hac parte vide in Oxon. h!c in Scholits ad num. 3. et 5. ubi ostendi loquendo proprie, potius dicendam generationem Ghristi adoptivam quam naluralem, et reprehendendos esse Doctores, qui banc durius censuerant. Vel dicendum est Christum non esse adoptivum, quia in generaiione habuil aliquid, ratione cujus de congruo debebatur sibi baereditas, scilicet unionem bypostaticam, qua Angeli, Maria, et innocentes caruerunt.
I Dico igitur ad queestionem, quod ye\ Sancli negarunt Christum esse filium adoptivum Dei, propfer haerelicos, qui solum dixerunt eum fiiium adoptivum, et nuilo modo naturalem, et ideo cum illis noluerunt Sancli communicare, propler malum inlellectum, ideo dixerunt absolute quod non est filius adoplivus, sicut dicit Damascenus de beata Virgine centra hsereticum, quod ipsa non est Christolocos^ quia noluit communicare cum eo, qui dixit quod tantum fuit filius Virginis secundum naturam humanam, sed quod fuit Theotocos. De virtute tamen vocis potest Christus dici filiusadoptivus Dei, sicut unus alius homo, quia prius natura habuit naturam,quam ordinaretur ad haereditatem; et sic fuit sufficienter extraneus.
Vel dico quod pro tanto dicunt Sancti quod Christus non est filius adoptivus Dei, si debeat sustineri de virtute vocis, quia ille qui debet esse filius adoptivus alicujus, oportet quod sic generetur, quod sua generatio non requirat concomitanter de congruo, quod habeat jus heeredilandi; et ideo beata Virgo potest dici adoptari, quia sua generatio non requirit concomitanter de congruo quod habeat jus haireditandi. Sed generatio Christi hominis naturaliter requirit eum concomitanter habere jus haereditandi, quia hoc requirit unio personalis de congruo, imo magis de congruo, quam passio exhibita pro aliis; sed si aliquis ex generatione naturali haberet concomitanter passionem Christi^sibi applicatam, de congruo concomitanter haberet jus haereditandi; igitur magis generatio natura3humana3 unitaVerbo.
AucloriB delertnioatio.
Qiiare Sancli npgiiruDlChristum et^v filium tuioplivuui.
Geoeratio Chrisli bominis petit juB Lffireditandi.
Quomodo Balvari possit guod Ctinslus non 8it filiu8 adoptivus.
DIST. X. QUiESTIO UNICA.
S. Ad primum principale, quod esse priQdpiie*. ^^'^^"^ Dei adoptivum, non est ratione naturse, sed naturae gratae, dico quod ratione naturee, quae requirit concomitanter ex generatione naturali sua, quod habeat jus heereditandi.
Ad aliud, cum dicitur quod esse filium adoptivum Dei est dignitatis, dico quod solum est dignitatis supplentis indignitatem, quia quamdam imperfeclionem connotat, sicut dignitatis est in sutore quod sit bonus sutor, in Rege tamen esset indignitatis.
Ad Becandam.
Ad ahud, dico suslinendo primam Ad tcrresponsionem, concedenao quod omne praedestinalum estadoplatum de virtute vocis; vel suslinendo quod Christus non dicatur filius adoptivus Dei, de virtute vocis, dico quod non sequitur, est prsedestinatus, igitur filiusadoptatus, quia generatio sua requirit concomitanter de congruo, quod habeat jus hsereditandi, licet aliquo modo posset Christus dici adoptatus, non tamen filius adoptivus.
DISTINGTIO XI.
QUilfiSTlO I. Utrum Christus sit creatura?
SecuQdum.
1. Circa undecimam dislinclionem Argument. quaerilur primo: Utram Christus sit crealura? Quod sic, Christus est homo, aut creatus, aut increatus? Si creatus, igitur est creatura; non increatus, quia secundum Augustinum super Joannem Homilia 15. Non fuil homo ab dsternOj elc.
Item, dequo prsedicatur superius, de eo et inferius, sive in quid^ sive denominative; sed creatura est superius ad omne aliud a Deo; igilur de quo prasdicatur aliud a Deo et creatura; sed Christus esl aliud a Deo; ergo, etc.
Item, Christus ratione corporis dicitur conceptus et nalus; igitur magis ratione animae dicitur creatus, cum illa sit pars principalior.
Oppositum aulem Augustinus 7. de Trinit. in fine: Quia forma Dei accepit formam servi, utrumque est DeuSy et utrumque est homo. Et paulo post: Nec dimnitas in creaturam mutala est, ut desisteret esse divinitaSy nec creatura in divinitatemy ut desisleret esse creatura. Et Ambrosius lib. i. de fide cap. 6. in Terlium.
Ratio oppo9it.
illud Matth. ultimo: Prsedicate Evangelium omni creaturas, hoc est, omni homini viatori, qui non est comprehensor.
Item, nihil crealum est in Christo, nisi natura humana; igitur non propter aliquid in Christo potest dici creatura.
Item, sequitur, Christus est creatura, Christus est filius Dei, igitur filius Dei est creatura, quia medio existente hoc aliquo, necesse est extrema conjungi.
Ulrum Christus secundum quod homo^ sit creatura?
D. Thomaa 3. p. q. 16. art. 10 (ubi Gajet. et Suar.) eihic q. 2. art. i. D. Bonaventura, Richardus, Durandus, Gabr. citali quxsl. prae- Quod sic, quia secundum quod 2. homo est aliquid, ut habetur Extra Ar>?. pride hsereticis, cap. Cum Christus; '"""' aut igitur aliquid creatum, aut increatum? Non increatum, quia sic secundum quod homo, esset Deus; sialiquid creatum, igitur secundum quod homo, est creatura.
Item, 5. Physic. text. 2. tripliciter Sccundicitur aliquid moveri, unus modus est, quando aliquis sanatur, quia thorax sanatur; igitur pari ratione Christus secundum quod homo, est creatum propter naturam humanam.
DIST. XI. QUiESTIO II.
Oppositum, si Chrislus, secunduni quod homo, est crealura, ergo secundum quod iste homo, quia non est alius homo; igilur secundum quod iste homo, qui est Chrislus; consequens est faisum, quia iiii quod subsequilur notam reduplicationis, inest praedicatum; igitur si Christus secundum quod iste homo est creatura, iste homo esset creatura.
Item, quod convenit alicui secundum reduplicationem speciei, simpliciter fet absolute sibi convenit; igilur si Christus secundum quod homo est creatura, igitur absolute Christus esset creatura.
D. Thomas ail, ideo Chrislum non esse creaturam, quia hwc iucepil esse, Verbum non, rejicitur, quia haec non plus repugnant, quam esse crealorem cl crealuram, et Ghrislus, ex Damasceno, est utrumque. Item, Christus babuil non esse post esse; ergo non repugnat ei esse post non esse. Alii dicunl, creaturam et seternum opponi privative. Contra, passibiiis et impassibilis dicuntur de Christo, et caecus et videns non opponuntur, nisi respectu pjusdem natur». Alii dicunt quae important respectum ad creata, non pertinere ad communicalionem idiomatum. Sed contra, quia Christus dicitur minor Patre, et minoritas respicit crealum. Alii, ut Varro, admiltunt Christum dici posse creaturam.
3. Dicitur ad primam quaestionem, Ad 1. quae- quod Christus non est creatura, licet natura humana in Christo sit creatura, quia non fit communicatio idiomatum, ubi est manifesla repugnantia; sed hic est manifesta repugnantia, quiacreatura incepitesse: ^- J^omas Verbum non incepit esse; igitur art. 11. quantum ad illud, non est communicatioidiomatum.
Contra illud, non plus repugnat ToM. xxm.
esse aeternum et temporale, quam Nonpius quod creatura sit creator, vel quod eMrafte^r^ temporale habeat actionem aeter- temTorale. nam; sed Augustinus loquens de ^"(?r?mT Christo, dicit: Ipse est Crealor, cr«at"ra°^- isle puer creamt stellas. Idem vult Damascenus capite 50. quod creatura est creator.
Item, non magis repugnat Christo esse post non esse quam non esse post esse; sed Christus filius Dpi fuit vere mortuus; igitur post esse * habuit non esse; igitur pari ratione potuit esse post non esse.
Alia ratio ponitur, quare Christus non dicitur creatura, quia iila, quae important negationem, non praedi- ' canlur de se mutuo, propter unionem naturee ad Verbum, quia si quantum ad hoc esset communicatio idiomalum, cum ex privativis sequatur contradictio, si privativa praedicantur de Christo, contradictoria praedicabuntur; hujusmodi sunt creatura et aeternum.
Vel ponituralia ratio, quae important respecium ad naturam creatam, non pertinentad communicationem idiomatum; habitudo enim naturee ad naturam impedit verificationem talem de Christo; creatura importat respectum; igitur, etc.
Contra, prima ralio non valet, 4. quia si intelligatur quod illa, quae important negationem, ita quod absolute contradictorium alterius, illa non pertinent ad communicationem idiomatum, hoc estverum. Sed nihil ad propositum, quia sic non importat creatura respectu Christi. Si tamen intelligatur de negatione es^pas^^^ importata per privationem, assump- ^^asgibnl"* tum est falsum, quia secundum Damascenum, capiie oO. Christus est passibilis et impassibilis, et non sequitur, est impassibilis, igitur non est passibilis in aliqua materia, gratia formcB. Tamen quando non est ibi nisi una natura in supposilo, tenet gratia materiae, et similiter gratia formcB tenet, ubi sunt duae, hoc est impassibile, igilur non est passibile ratione illius naturae, ratione cujus est impassibile absolute; tamen non sequitur, ubi sunt duae naturae in illo, de quo dicitur unum isieestcae- privalive oppositorum. Unde non nonvidens sequilur, isle cst caBCus, igitur non per°8equr. ^st vidcus, uisi gralia materiae, quia ^"'■- non habet nisi unam naturam, cujus est una visio. Si enim haberet duas naturas, quarum essent duae visiones, non sequerelur, nisi quod solumnon esset videns secundum illam naturam, secundum quam est ceecus, ideo non sequitur: si Christus est creatura; igitur non est creator, nisi significatum hujus vocabuli crealura esset illud, non esse crealorem. 5. Secunda non valet, de habitudine ad naturam, quia absolute concedendum est quod Christus est minor Patre. Hoc vult Augustinus super illud Psalm. 8. Paulo minus minuisli^ etc. et tamen minor dicit habitudinem. Unde si unum exemplum teneat, fallunt decem; ideo ex uno exemplo non potest inferri, quod ila est universaliter. Nec est hoc causa sufficiens alicubi, quod quia dicit habitudinem ad naturam, ideo non pertinet adcommunicationen) idiomatum. Sed ubi non est expressa rcpugnanlia, solum illa, quce pertinent ad unionem, tamquam praeintellecta, non communicanU Aliter dicitur, quod creatura est varro hic quoddam commune denommativum, sicut causatum, et se extendit ad omne causatum, et sic potest Christus dici creatura. Hoc patet per auctoritates Sanctorum. Damascenus cap. 50. dicit quod Christus est creatus et increatus, et cap. 92. dicit quod Christus dicitur creatura; cap. 50. dicit (\noAper Virginem voluit plasmari \ et hoc vultLeo Papa, etAugustinus,'quod creator dicitur creari. Sancli tamen negaverunt Christum esse creaturam propter hoc, quod noluerunt communicare cum haereticis, qui dixerunt Christum esse puram creaturam.
Explicat quomodo de rigore vocis 8uslineri poteat, Chrislum Qon esse crealuram,' qu'a creatio stricte, supponit omnino non esse, et respicit immediate primum efficiens dans primum esse, et large sumpla supponit non esse tolalc. Utrumque repugnat Christo, quia nunquam fuit eub non esse, et non habet esse totale uoum, per se resultans ex duobus extrcmis, quod fuse explicat per optimam doclriDam. Vide ipsum in Oxon. htc a num. 7. ubi non vetat, si dicas, Christum esse crealuram salvatis salvandis. Sancti autem, (ul ait Varro) abhorruerunt ab hoc, propler haBreticos. Vido pro hoc loca Augustini, llieronymi et Damasccni, apud Doctorem, num. 6. et argumeala pro boc sunt urgentissima, quibus dilficillime salisdt. Vido in solutionibus.
Dico tamen ad qua3stionem, quod g. ista potest negari de virtute vocis: creaiio Christus est creatura. Primo, quia gupra^Tccreatio passio addit ultra factionem ^^^^g^J^tJ^^" passivam duo, quia factio passiva gj^^^^^^ j° dicit ordinem ad efficiens, etad /zon 3. q e.art.
me prcBcedens. Ultra primum addit creatio stricte accepta, ordinem ad causam primam, a qua fit immediate. Ultra secundum addithabitu- DIST. XI. QUiESTIO II.
dinem ad oppositum praecedens, ita quod illud sit non esse simpliciter, itaquod sil pure nihil. Creatio taraen passiva non stricle dicit ordinem ad causam primam mediate vel immediate, ideo ignis genitus ab igne est effectus ignis, sed creatura Dei, et non ignis. Similiter, creatio non stricte per habitudinem ad oppositum pra3cedens, non dicit esse simpliciter ejus quod accipit, sicut ponentes multas formas substantiales, ponunt quod quaelibet dat esse simpliciter, non lamen deslructo esse ejus ultimo acquisito, destruitur quodlibet esse ejus simpliciter, ut patet; si primo destruitur compositum ex materia et forma substantiali ultimo inducta, adhuc non destruitur esse totale, et totaliter grBmnpu" simpliciter. Si postea destruitur priquid? ' rnum esse acquisitum via generationis, tunc est annihilatio, prius tamen fuit corruptio; creatio igitur habet ordinem ad non esse praecedens, quia est acceptio primi esse.
Quod potest intelligi dupliciter, vel primitate adeequationis vel primitate via generationis. Exemplum primi, esse hominis adaequatumestme totius, ut humanitatis resultantis ex unione partium.
Exemplum secundi, cum acquiritur esse primae partis ut materiee, et esto quod materia esset ab seterno, et per consequens, primum esse via generationis essel fieri acceptum per creationem, adhuc primum esse totale posset esse acceptum, et sic posset dici creatio large, ut habet ordinem ad non esse totale praecedens.
7. Illud igitur quod creatur, habet ordinem ad primum efficiens immediate, stricte accipiendo, vel me- condiiio diate, large, et habet ordinem ad ^^cre?tur. ?ion esse simpliciter primitate viae ^nitat^et generationis, hoc est, primee partis. "^^resM^t^ Primo modo non potest dici Chris- "°"™ p®'" tus creatura, non enim accipit esse totale, quod est primum primitate ada?quationis, quia nullum tale resultat ex Verbo, et natura humana, quia ex illisnon constituitur unum ens, cumneutrum sitalterius actus, nec potenlia alterius. Nec fit unum ex his per informationem sicut ens per accidens, quia adhuc in tali unitate una pars informat aliam, et sibi inhaeret; in proposito neutro modo. Ideo quantum ad primum esse totale, non potest dici Christus creatus, nec quantum ad primum e55eprimitateviae generationis, quia sicut ibi potest dici pars^ Verbum est prior pars, sicut materia, esse Verbi non est esse acceptum per creationem; non igitur est Chrislus creatura.
Item, quando aliquid natum est 8. denominare accidens et subjectum, partem et totum, naturam et suppositum aequaliter, non per rafionem partis solum denominabit totum, nec per rationem suppositi naturam, nec e contra, quia si aequaliter posset denominare partem unam etaliam, si ex hoc quod inest uni parti, denominaret totum, pari rationo oppositum privative denominans aliam partem denominaret totum. Similiter est de supposito et natura, et per consequens idem simul denominatur simpliciter ab oppositis. Sed crBatum natum est dici de quolibet alio a Deo, et creatura similiter, quia essentialiter nata est dici de natura sicut de supposito; igitur non QuareChrietuBdicilur geDitusper uaturam,et non creatus.
Adprimum priocipale primsB qufibslio- Dis: Cbristus est hoc, ergo creatura an valet?
propter hoc praecise, quod dicitur de natura, dicitur de supposito; igitur licet natura in Chrislo posset dici creatura, non tamen propter hoc de supposito, ut de Christo, quia igitur non posset dici de eo, nisi ratione naturae humanfle, etilla non sufficit ad denominandum suppositum talis naturae, nec ratione alterius in Christo, potest Christus dici natura. Unde licet Christus posset dici genitus per naturam, non tamen dicitur creatus per naturam, quamvis natura creatiir, quia genitum natum est dici de supposito solum per naturam, utper rationem termini formalis; sed esse creatura aequaliter dicitur de natura et de supposito, ideo non per hoc, quod convenit naturae, potest dici de supposito.
Ad primum principale primoe quaestionis, potest dici quod divisio, si Christus est hoc, igitur creatus vel increatus, non valet respectu illius, quod includit duas naturas. Nunc autem natura humana non est homo, sed Christus homo habetin se duas naturas; ideo neutrum erit dandum. Vel esto quod sic, non sequitur, Christus est homo creatus, igitur est creatura; sicut non sequitur, Michalus miisicus coi-rumpetur cras, igitur Michalus corrumpetur, quia Christus distrahitur tantum per hoc quod dicitur /?omo, sicut si arguitur, Socrates albus est annihilatus, igitur Socrates.
Ad aliud, concedo quod de quo dicitur inferius, dicitur superius ad ipsum; sed creatura non est superius ad quodlibet aliud a Deo, ita quod sequilur, hoc est aliud a Deo, igitur est creatum, quianon sequitur: Socrates albus est creatus; igitur Socrates, esto quod Socrates prius fuisset. Sicutigitur non sequitur, factum est hoc, isritur est fac- Factum est _.. aliquid hoc tum, nisi esse hoc sit primum esse veiiiiud, illius, sic non sequitur, est creatum ^facium album, igitur est creatum, quia duo n^n^unlt! prima insunt^toti per partem, et non parti; sed esse creatum aequaliter inest toti et parli. Quare autem non dicitur immediate creari secundum animam, sicut immediate concipi secundum corpus, etsic posset totum denominari a creatione immediata, dubium videtur.
llflBC, Christus seciindum quod homo reduplicalive^ esl creatura^ falsa est, sed vera dislinctive, iiJ est, secundum humanitatem. Eodem sensu haec est falsa, vel vera: ^thiops secundum quod habel denles, est albus,\ide Docl. In Oxon. dist. 6. q. 2. et i. Prior. q. 3";. Patres admitlunt, Chrislum incepisse, Auguslin. tract. 105. in Joan. Nazian. orat. 35. num. 72. ait esse factum^ et Leo serm. 3. Pentecosl. c. 2. dicit esse temporalem. Si diceremus etiam essecreaturam, non video quarelocutio non esset vera. Argumenta cerle ad hoc premunt, et inler Catholicos nihil est periculi.
Ad secundam quaestionem dico lo. quod quando propositio affirmativa Ad quiEst. falsa est ex repugnantia terminorum, nunquam verificabitur per determinationem non auferentem illam repugnantiam. Sed inquantum^ Ly inquan. additum termino, non diminuit ip- tum^termisum; igitur non aufertquin signifi- diuiiuuii. cet, quod prius; igitur si haec est falsa: Christus est creatura^ ista erit falsa: Christus secundum quod homOj est creatura. Tamen si aliquid addatur extremo, quod distrahit ipsum, licet prius fuerit repugnantia virtualis, potest propositio esse vera, ut si dicatur: JEthiops est albus^ DIST. XI. QUiESTIO II. 325 hic est repugnantia virtualis, tamen secundum partem principalem, sisic dicendo, est albus secundum cut crispitudo; aliqua vero secundentes, additur determinatio dimi- dum omnes partes, vel secundum nuens preedicatum respectu totius, principaliores partes. Primo modo, chrietus non autcm respectu partis. Tamen quod denominat unam partem, dequodhomo si ex hac inferatur, ^thiops est al- nominat totum; sed secundo modo est creatu ra, an vera et quomodo?
Ad arg.q.2.
Utrum Christus secuDdum quod homo, sitcre- Atum Tel iocreatum.
Ad secuodum.
DISTINGTIO XII.
Ulrum Chrislus fuerit impeccabilis?
1. Circa duodeciraam distinctionem Argum. 1. quaeritur prirao: Ulrum Christus fuerit impeccabilis, ila quod non posset peccare? Quod non, Joan. 7. Si dixero quod non novi eumy ero similis vobis mendax. Sed ipse potuit hoc dicere, quia sic dixit; igitur poluit dicere falsum; igitur potuit peccare.
Itera, Augustinus 3. de lib. arb. melior est natura, quoe potuit peccare, quam quae non potuit; sed Verbum assumpsit naturam humanam meliorem et manentem meliorem, quia ipse assumpsit liberum arbitrium, et quidquid pertinet ad veritatem natura^ humanee in nobis.
Item, quod quis potest, si vult, absolute potest; sed Christus potest peccare, si vult; igitur absolule potest. Majorpatet per Augustinum de Spiritu et littera: Illud habet quis in polestale^ quod facit^ si vult. Idem vult Anselmus secundo Hbro^ Cur Deus homo, cap. 10.
Secundum.
Tcrtium, Oppositum, si potuit peccare, contra. igiturpotuit daranari; igitur filius Dei potuit damnari.
Dico ad quaestionem, quod beati- 2. tudo potuit poni causa quare Chris- Magistri. tus non potuit peccare, aut secun- ^'P'^'^- dum aliam viam, potuit poni causa ex unione ad Verbum; et heec secundavidetur de intenlione Magistri in littera, et Anselmi 2. lib. Cur Deus homOy cap. 10. quod quia erat assumpta ex unione, fuit impeccabilis. Ad hoc est ratio, non potest ^*^'*^ p"-natura summe elevari ad summum essCy nisi potentia elevatur ad summum agere; sed natura assumpta est summe elevata ad summum esse; igitur ex eadem potentia ad sumraura agere; igitur ipsa s^c elevata non potuit peccare.
Itera, ad hoc est ratio specialis Oranes operationes Chrisli sunt operationes Verbi per coraraunicationera idioniatura; igitur impossibile est naturam assuraptara peccare, nisi Verbura oblique ageret; sed hoc esset Verbura non esse Verbura; igitur, etc.
Ex vi unionis hypostaticaB prfficise, natura assumpta non redditur inapeceabilis. Ita Doct. btc et supra d. 2. q. i. Sequuntur Henr. Rubion. Qabr. Marsil. Bassol. Durand. Rhada, citati, OvandOy Faber, Tartaretus et Leuchet. hic, et oinnes ScotistflQ. Christus secundum hanc sentenliam non est impeccabilis ex vi unionis praecise. Quidam ita inflammati sunt, Secunda.
DIST. XII. QUiESTIO UNIC.
ut dicant, contra banc sententiam non rationibas, sed flammiB agendum; sed nihil soliduin quo hoc probent, afferunt. Patres asserunt, et ferissimum est, Cbristum esse impeccabilem, sed non asserunt talem esse ex vi unionis prsecise.
3. Dico tamen quod ex vi unionis Naturaas- non redditup ista natura impeccabinonaiiter Iis, quia potcutia uou aliter se ha- 'aciu pri-° heus iu ratioue actus primi, non "»i'm*8e alifer se habet ad actum secundum, ^^ewet*^ quia sic festuca manens festuca, posset producere totum universum.
Sed isla potentia animee, sive sit eadem essentiee, sive aliud ab essentia, ex sola unione naturee humanae, non aliter se habet in ratione principii agendi quantum ad actum, quia illa natura estprimo personabilis, et nunc personatur personalitate extrinseca, et eodem modo posset, si prius fuisset personata propria personalitate, et in nullo fuisset natura mutala in actu primo, si fuisset intrinsece personata antequam assumpta; igitur ex hoc solo, quod est unitas, non aliter se habet quantum ad actum primum.
Item, appetens potest aliud appetere, et aliud, quousque habeat quietem in objecto ultimo; sed natura assumpta ex hoc quod assumpta, non ultimate quietatur ejus appetitus, quia posset assumi dormiens^ vel omnino non sciens quod esset assumpta, plusquam natura non assumpta, loquendo de potentia Natura as- Dci absoluta. Ideo dico quod natura tampta ex...hoc praeci- assumpta uon est impeccabihs ex impecca- hoc, quod assumpta, nisi de con- ^***'' gruo, quia, utdicitur, Joan. i. vidimus gloriam ejus^ quasi unigenitij hoc est, de congruo.
4 Ad aliud in contrarium, dico quod Magisler in littera inlelligit quod ^^H^^^' natura de congruo non est privanda tanta plenitudine gratiae, quamdiu est unita Verbo, non tamen vult hoc esse formaliter ex vi unionis. Idem intelligit Anselmus.
Ad primam rationem, dico quod Ad rationatura non est elevata ex hoc quod uiam. assumpta, ad idem esse formaliter cum Verbo, nec potentia ad idem operari formaliter, sed tantum per communicationem idiomatum est . idem esse^ et eadem operatio; formaliter tamen manet esse proprium naturee humanae aliud ab esse proprio Verbi.
Contra illud, Verbum supplet vi- objectio i. cem suppositi creati, sed per concessa, si suppositaretur propria suppositatione, idem esset esse natureB assumptae, et per consequens eadem operatio formaliter utriusque.
Item, etsi non sit idem esse for- secunda. maliter, non propter hoc sequitur quin sit vera generatio in nativitate Christi, quia ad hoc quod sit vera generatio, non requiritur quod esse omnino novum acquiratur, sed sufficit quod esse praehabitum coramunicetur naturae humanae.
Item, aliud videtur consequens Tenia. ad illam opinionem, quae ponit quod esse sit aliud ab essentia, quia potest esse vera generatio, per hoc quod essentia nova acquirit esse novum sibi, quod tamen non est simpliciter novum, sed ab alio praehabitum.
Ad primum horum, dico quod si 5. ista nafura humana suppositaretur Ad objocin se propria personalitate, esset praicise idem esse essentise et suppositi, quia suppositum non haberet esse aliud a natura. Sed hic tiooem 1.
tiooem 1.
sequitur oppositum, quia si hic esset sic, esset idem esse formaliler suppositi, et nalurcB humanee, et tunc suppositum hic non habebit proprium esseySed tantum esse naturee humanaB, sicut suppositum creatumnon habet proprium aliud ab esse naturee, sed idem formaliter. Vel igitur oportet hic dicere quod Verbum nullum esse habet, nisi esse naturae humanae, vel qiiod dissimile est in proposito de natura, si sup- Quomodo ponitur in proprio supposilo. Et tum^^erbi cuni dicitur, suppositum increatum cem^Bup^^^^ supplet viccm suppositi creati, ve- Biii creatJ' rum est in hoc, quod perimat dependentiam inactu naturae ad suppositum, quia non dependet sic actu, sicut si non esset terminata actu, cum dependetad suppositum extrinsecum; tamen non causat identitatem formalem, sicut si naturasuppositaretur in se, quia suppositum extrinsecum cum natura non habet esse itaformaliter idem, sicut supposilum intrinsecum, nisi Verbum nullum esse haberet aliud a natura humana, quia suppositum non dat esse naturae, neque agere, sed e contra universahter in creaturis. Ad object. Ad aliud, cum dicitur quod generalio potest terminari ad esse Vcrbi, ut hujus natura3, qua?ro, aut intelligitur quod nihil sit novum, nisi quod esse sithujus? et tunc sequitur quod formalis terminus generationis cst relatio rationis. Vel inlelligitur quod lerminus generationis sit e^se illius natura), quod sil aliud ab esse Verbi, et tunc habetur propositum. 6. Ad terlium, dico quod illud non Ad ler- est consequens ad illam opinionem, luram aa- scd magis cst conlra; quia quaestio ista est ventilata, an ex hoc quod «umptam ' ^ babere assumitur natura humana, sequitur proprium eStiO Q18~ quod non sit aliud esse ejus quam linetum ab esse verbi, et nisi cum assumptione de hoc sustaret esse actuale naturae humana^ ^'* * '^' ' formaliter aliud ab esse Verbi, sequitur quod imperfecte assumeretur natura humana, et quod si prius fuisset suppositata in se, ex assumptione destrueretur esse proprium naturee, et si iterum derelinqueretur sibi, vel annihilaretur, vel esset generatio novi esse proprii ipsius naturaj. Dico igitur quod nalura assumpta dicitur ens, non formaliter esse divino, nec sic communicatur potentioe operatio eadem formaliter, sed tantum per communicationem idiomatum.
Ad secundam rationem prius fac- 7. tam, quse est specialis de operatione Ad raiiS- Verbi, cum dicitur, omnes opera- op?D™Mationes operatur Verbum, quas ope- ®**^"* ratur natura humana, dico quod nuUam rationem causae habet Verbum respectu operationis Christi, quam non habet Pater et Spiritus sanctus; nec est operatio naturae humanffi a Verbo, quee non esset a tota Trinitate, sicut si esset natura humana sibi dimissa, sed tunc non esset communicatio idiomalum. Non sinatura tamen dicitur Verbum dcnominari p^e*c<Sret* ab operatione secundum naturam bueretuV humanam, et si ipsa oblique agerct, ^®*"*^®" non aliter denominaretur Verbum ab operatione aliqua, quam nunc tota Trinitas propler hoc, quod agit quantum ad substantiam actus, cum quis actu peccat, tamen male sonaret de Deo, quod Verbum oblique operaretur, et inconveniens est quod naturaassumpta oblique agat, quia de congruo habet plenitudinem gra- DIST. XII. QUiESTIO UNIC.
tiae, sed non esl contradiclio naturam assumptam oblique agere.
Impeccabilitae fuit ex perreciissima fruitione ejus, ilaque non fuit prsBcise ex unione hyposlatica, neque ex gratia, neque ex gloria (iuteasive loquendo dehoc), sed ex fruitione perfectissima Cbristi intensive^el extensive. De quo vide Doctorem explicantem impeccabililatcm Beatorum, in Oxon. 4. dist. 49. qusest. 6. el ibi in Report. qusest. 5. Per hoc salvantur omnia, quffi objici possent contra Doctorem, quia nunquam asseruit Chrislum esse pecoabiiemy sed expresse docet esse impeccabilem, non tamen ex vi unionis praecise.
8^ Dico igitur quod causa impeccabi- Auctoris litatis uaturae in Christo, neque est ^Dat^io.*' unio ad Verbum, neque gloria, ne- ?m^ec?abi! ^^^ S^atia, quia gratia non opponichri»t'i ^"^ peccalo formaliter, sed virtualiter, sicut causa opposito sui effectus, et haec sicut causa contingens et secunda, quia potentia utitur habitu, et non e contra; sed nulla causa secunda et contingens simpliciter repugnat opposito sui effectus, quin talia possunt simul conservari de potentia absoluta Dei.