multa voluit, quae non erant impleta, uf fugere passiones, et bona commoda illi naturae. Nisi ponatur quod appetitus sensitivus in eo magis inclinabatur ad obediendum appetitui regulato ratione, quam ad fugiendum nocivum sibi, quod non videtur probabiie, remanente natura appetitussensitivi. Si loquamur de voiuntate Christi ut natura, sic non habuit actum elicitum, sed solum inclinationem in bona commoda, et sic multa noluit Christus, quee tamen eveniebant, quia inclinatio naturalis fuit in Christo ad bonum ^5se personse, cujus eratmaximus appetitus propter hoc quod per naturam maxima bona conveniebant tali naturae; igitur contra talem inclinationem naturalem multa contingebant.
6. Loquendo de voluntate, ut libera, Quidquid distinguo de portione superiori et chrisiuB inferiori. De portione superiori superiori quautum ad actum elicitum, simpliquod"no- citcr voluit passiouem, et omnia quae voluit, erant impleta, ita quod nihii absolute noluil, quod passus est, quiaquidquid voluit4ota Trinitas, voiuit Christus quantum ad portionem superiorem voluntatis humanae. Si autem loquamur de portione inferiori, sicut de portione superiori, multanoluit nolitione conditionata, hoc est, si possent aliter fieri. Sic secundum portionem inferiorem adhuc nihil simpliciter noluit, quod evenit, quia portio superior rationis arguebat quod quidlibet, quod sibi contingebat, esset simpliciler volendum; igitur inferior portio rationis non arguebat quod aliquid eorum esset simpliciter nolendum. Ideo secundum portionem inferiorem volunlatis nihil quod eveniebat, simpliciter noluit; sedaliqua non voluit, quia portio inferior rationis illa non consideravil, tamen si potuisset aliter fieri, illud non voluisset.
Quid igitur de oratione? Videtur quibusdam pro aucloritate prius posila, quod aliquid oravit, quod non fuit impletum. Dico tamen quod nihil oravit Christus, quin simpliciter fuit impletum. Unde Joann. 17. oravit pro discipulis, et exauditus fuit; etiam rogavit pro Lazaro, et fuit exauditus. Sed quod dicilur Matth. 25. illud non ligat, quod ter oravit. Primo dixit: Sipossibile esty transeal a me calix iste^ sed non sicutego volOy sed sicut tu. Primum rogavit volitione condilionata; secundum volitione absoluta, et in hoc informabat nos, quod debemus petere commodum volitione conditionata, et debemus petere velle Dei impleri volitione absoluta. Secundo oravit, dicens: Pater si non luit infectum.
Nihil portione inferiori voluit CbrisluB absolute, quod evenit.
Oratio Chritti:Pater si po8sibile, etc.
an exaudito.
ingtruxit potest fierty iit transeaty nisi bibam^ absoluta. Tertio oravit eumdem serquomodo fiat voluutas tua. Ideo quod peliit monem, hoc est, hunc sermonem, ^'«1°"" primo sub conditione non recitavit, et ideo dico quod universaliter nec nos debemus in orando recilare fuit ejus oratio exaudita in re pequod volumus volitione conditiona- tita.
ta, sed quod debemus velle volitione niST. XVIII. QUJSSTIO I.
DISTINGTIO XVIII.
Utrum Christus meruit in p?imo instanti suae conceptionis?
j^ Circa distinctionem decimam oc- Ad arg. 1. tavam quaeritur: Utrum Christus meruit in primo' instanti conceptiO' nis suse?
Videtur quod non, quia tunc non potuit peccare; ergo nec mereri. Antecedens patet dist. 12. quod Christus peccare non potuit. Probatio consequentiae, quia voluntas existens in termino, non potest mereri, quia oportet merentem distare ab instanti, vel termino prsemiationis, aliter enim Beati mereri possent, quod falsum est; sed voluntas Christi fuit in termino, quia tunc beata fuit; ergo, elc. Peccare enim et mereri sunt voiuntatis, ut a termino distantis.
Secundo sic, fruitio et meritum non stanl simul in eodem; sed in primo instanti conceptionis fuit beatus. Probatio antecedentis, quia fruitio et meritum vel sunt duo actus vel unus. Si duo, non possunt esse simul in eadem potentia, quia respectu ejusdem objecti non pos- SecQQdam.
sunt in eadem potentia esse duo actus, quorum unus sit in summo, et alius non, quia primus adaequat totam capacitatem potentise. Item non sunt idem, quia actus meriti est contingens, et contingenter eiicitus, et potest non elici; sed actus fruitionis est semper stans et necessarius, et non potest non elici, quia aliter posset esse non beatus, quod est inconveniens.
Tertio sic, praemium excedit me- Tertium. ritum, quia meritum ordinatur ad preemium, sicut ad finem; sed actu quo Christus fruebatur, non potest esse melior in creaturis; ergo per ipsum non merebatur.
Quarto sic, quia omne quod est, 2. quando est, necesse est esse; ergo Quartum. nullus actus, quando est,' est contingens, ut est in potentia, qufle est prior actu, et potest illum *elicere'et non elicere. Sed si in primo instanti meruit, non preecessit voluntas actum illum; ergo non fuit contingens hujusmodi actus, et per consequens nec meritorius, et per idem probatur quod Angelus non peccavit in primo instanti suae creationis.
Praeterea, quando sunt duae mu- Quintum. tationes, quarum una praesupponit aiiam, et terminus praesupponit terminum, et e converso; ergo terminus meriti praesupponit terminum creationis; ergo Christus primo fuit conceptus et formatus, quam meruit.
LIBRl m.
Sextum. Prseterea, si Chrislus potuit mereri in primo instanti, Angelus potuit peccare in primo instanti creationis, quod falsum est. Consequentia patet, quia eadem^mensura mensuratur meritum et peccatum. Falsitas consequentis probatur primo sic, quia si Angelus potuit peccare in primo instanti, tunc Deus esset causa maii et peccati, quia quidquid convenit effectui a primo inslanti suae creationis et sui esse^ ^""uoT' convenit sibi a Deo. Coniirmatur hoc per Anselmum rf^ Casudiaboli^ ubi dicitur ex intentione, quod Angelus non potest habere primum velle a se, quia omne movens se, prius vult movere se quam moveat; ergo si Angelus vuit aliquid in primo instanti, ita quod illud sit ab ipso, ergo prius vult se velie illud, nima^t??" ^*^^ ^^^ estprimum velle. Et iterum falsitas consequentis probatur secundo sic: In primo instanti fuit motus naturalis rectus, qui preecessit motum iiberum saltem natura; sed motus naturalis rectus non compatitur secum motum inordinatum iiberum j ergo non potuit Angelus in primo instanti peccare. 3. Contra, in primo instanti in quo RaUo ad fuit viator, habuit principium me- ^PP^"' rendi, scilicet gratiam, et non fuit impeditus; ergo, etc. Confirmatur per Augustinum 6. de Trin. cap. i. si ignis fuisset ab eelerno, splendor fuisset C08BVUS, ita quod in primo instanti in quo fuit ignis, splendor diffundebatur et causabatur ab eo; ergo similiter in primo instanti in Condi- quo fuit voluulas Christi. Et hoc est meriti. sic argucre, ct planius: Ad actum meritorium sufficit polentia, qua3 potest mereri, et dispositio gratuita in potentia, cujusmodi est gratia, et praesentia objecti per intellectum, et usus potentise circa illud. Oinnia.5*5*^^ ista fuenint m Christo primo m- ». q. 2. stanti, gratia, objectum apprehensum, et usus potentiae. De duobus certum est; de tertio, quod potentia polest uti gratia eliciendo actum, patet secundum Augustinum citatum: Splendor genilus ab igne esset selemus^ si iynis esset setemus; ergo i;es et operatio sua possunt simul esse pro quocumque instanti.
Ponit primo descriptioaero meriti. Secuodo» Cbristum meruisee pcr actum voluntatis, el ex affectione justitise, non commodi; et ciplicat has aflectiones, dequo inOxon.?. d. 6. quapst. 2. Tertio, qaomodo Gbristus (quia fuit secuDdum corpus viator) potuit aliqua velle contra aCTeotionem commodi^ quod alii Bcati Dequeunt. Quarto/quol meruitper actus portioDis inferioHs, id est, qui sunt circa ea qo89 sunt ad floem, de qoibus aupra dist. 15. ct 2. dist. 24.
In ista quaestione primo videndum 4, est quomodo Cliristus meruit? Difficile tainen videtur posse salvari quod meruit, cum fuerit beatus, et perfectioni conjunclus. Si enim secundum voluntatem in primo instanti, vel in aliquo alio posset mereri, videtur quod alii possent mereri in infinitum, et ita eorum preemium nunquam suam perfectionem haberet.
Sed tamen in primis videndum Meriu dequid sit meritum. Et dico quod merilum est aliquid acceptum, vel acceptandum in alio pro quo ab acceptante est aliquid relribuendum illiy in quo aliquid acceptalur^ quasi debitum illi pro suo merito vel alteri pro quo meruit. Et tunc meritum semper dicit actum, qui est in ■criptio.
DIST. TII. QUiESTIO I.
potestate illius cui fit retributio, et hoc est certum quando aliquis meretur sibi ipsi; sed quando uuus merelur alteri per orationes, vel alias afflictiones acceptas Deo, quamvis ista sint in potestate facientis, non tamen in potestate illius pro quo facit. Sic ergo meritum dicit formaliter ordinem alicujus operis laudabilis in merente ad acceptantem, quod acceptans accepf^t, ut relribuat ei pro quo acceptalur. Ex hoc arguitur quod unus pro alio potest mereri; quia tamen nihil in Deo est acceptandum, quod non est acceplatum, ideo in meriti descriptione non oportet addere acceptan" dum in ordine ad Deum; Deus igitur acceptans bonum suum, vel bonum ve//ealicujus, retribuit, scilicet volenti, si indigeat. Si tamen sit ita perfectus, quod non indiget perfectione, sicut Christus, retribuit alteri, pro quo merelur. 5. Tunc ad propositum loquendo de Radjxme- merito, prout consistit in bono mlle conllisil"^ voluntatis, dico quod Christus meruit nobis, et hoc potest exponi uno modo sic: Radix omnis meriti, loquendo proprie de merito, consistit in affectionejustitiae voluntatis, non autem in afTectione commodi. Hoc patet, quia primum objectum, circa quod aliquis meretur primo, est ipse Deus, secundum quod alfectione justitiee vult Deo bonum, ut e$8e et hene esscy scilicet justum et 4mmodi sapientem. Sed aCfectio commodi eijustitiaB. respicit proprium bonum, et ideo meritum non consistit primo in affectione justitise, ut ordinat et moderalur affectionem commodi circa bonum proprium. Sed sicut demeritum primum Angeiorum fuit inordinalus motus, et desiderium bealitudinis citra Deum, ita meritum est ordinatus motus circa Deum volendo sibi bonum, et volendo cum debitis circumstantiis sibi conjungi ipsum in se et in aiiis; et ideo velle affectione commodi, si non ordinetur, et modereturaffectione justitiae, est demeritum. Quia immoderatus affectione justitiae non meretur secundum quod praevenit affectionem * justitiae, et ideo in affectione commodi, nisi referatur ad ultimum finem affectione justitia^, non consistit [meritum. Sed alii Beati a Christo, quia secundum lotam voluntatem conjuncti sunt Deo affectione justitiae perfectissime, etiam habent similiter commodum sibi, quod appetitur affectione commodi, scilicet conjunctionem cum summo bono, ideo non possunt habere actum oppositum affectioni commodi, ut libere velint quod non sil eis conimodum affectione commodi. Nullum enim est objectum in patria, quod sit incommodum eis, ul possint id velle, quod affectione commodi nolunt.
Sed Christus, quia secundum'aii- 6. quid fuit viator et passibilis, secun- Modus quo ,.,,.,. '. Christus dum virtutem sensitivam et portio- potuii menem inferiorem voluntatis, ideo ^^"' habuit multa objecta sibi praesentata sensibus, et portione inferiori, circa quae potuit libere velle aliquid citra affectionem commodi^ quae semper est ad conveniens illi cujus est; ideo jejunando, vigilando, orando, et in multis taiibus meruit, vel exercendo hujusmodi exterius, vel interius volendo talia propter Deum exercere. Tunc dico quamvis Angeli ha- Cur Angeli et Sancti non merenlur.
Chnstua meruit secundum portionem inferiorem.
7.
Objectio 1 beant bonas operaliones circa nos, vel alii Beali, quia lainen illi actus suntinclusi in beatiludine islorum, hoc est ratione bealitudinis, et ex ejus plenitudinis collatione nobis obligantur a Deo, potest dici quod ipsi non merentur. Sed hujusmodi operationes Christi non includuntur in sua beatitudine; ideo per istos actus meruit, quia quantum ad tales actus fuit viator, non comprehensor, ita quod radicaliter inchidantur in beatitudine sua.
Secundum igitur istam viam, Christus meruit secundum portionem inferiorem, sed non secundum omnes actus portionis inferioris, sed secundum iilos, qui conti-arianturaffectioni commodi, etideo ponitur meritum Christi communiter in passionibus.
Si non placet ista via, quod meruit istis actibus partis sensitivee imperatis a voluntate secundum primam opinionem, ita quod non potuit secundum partem intellectivam, tunc potest dici quod quantum ad omnes actus portionis inferioris potuit mereri, dico de [his actibus, qui respiciunt ea quse sunt ad finem. Sed quomodo? Dico quod, etsi portio superior fuit perfecte conjuncta Deo secundum actum beatificum, fuit tamen cadem voluntas passibilis secundum portionem inferiorem, quia ut sic, fuit viatrix, et potuit per consequens mereri.
Sed contra, illud quod est in termino simpliciter, non potest mereri; sed portio inferior luit simpliciter in termino, quia non potuit habere actum inoi*dinatum circa aliquid ad finem ^ ergo fuit quieta et beata quantum potuit, quia non est ipsius, ut porlio inferior, habere actum circa objectum aeternum immediate, sed circa alia ordinata in illud objectum.
Prseterea, sicut meritum in nobis respicit parlem intellectivam, sic in Christo; sed in nobis non est meritumin portione inferiori complete, sicul nec peccatuin; ergo Christus non potest mereri secundum portionem inferiorem tantum, nisi mereatur secundum portionem superiorem.
Ad primum, cum dicitur quod portio inferior fuit in termino, et ideo non potuit mereri, dico quod essein termino est dupliciter; uno modo quantum ad affectionem justitiae; alio modo quantum ad affectionem commodi. Primo modo inferior portio conjungebatur Deo perfecte, ita quod affectione justitiae non potuit velle nisi ordinatum et justum, et ideo non potuit peccare, Sed tamen non fuit secundum portionem inferiorem in termino sic, quod habuerit impassibilitatem, quia nec tunc omne quod potuit habere, habuit secundum affectionem commodi, quia non habuit commodum conjunctum, quanlum poluit conjungi, sicut est in Beatis simpliciter, et in Christo modo existente in patria. Quia igitur sic fuit, poluit aliquid pati contra affectionem commodi, quod tamen acceptavit, etita mereri; fuit igilur in termino secundum affectionem justitiae, licet non secundum affectionem commodi, et portio inferior meruit eliciendo circa crealuras, ut diligendo matrem, et alios bonos in Deum, et inalos propter Deuin; ideo quando diciturquod fuit in termino Secunda.
8.
Resp. aii primaui, esse in termioo stat dupliciter- Meruit per actuB bonos circa alia a Deo.
DIST. XVIII. QUiESTIO 1.
secundum portionem inferiorem, si intelligatur omni modo in termino, falsum est.
NoD reputat improbabile Ghristum meruisse actibus beatificis, quia suot laudabiles, et eliciens fuil viator, licel fuerit in termino, quoad impeccabiliialem, seu (ut loquitur Doclor) quoad efTectionem justitiaB. Secundo, in nobis meritum esl secundam portionem superiorem. Ita Aliis. lib. 3. Summ. tract. i. cap. 7. Gabriel htc qusst. unic. art. 2. Major. qusst. 2. Uulchot et Alm. htc. Capreol. quaest. i. dicens fuisse een* tentiam D. Thom. htc. Pitigianis htc, art. 3. et Fab. d. 44. respondent^argumdntis Vasq. 1. 2. dist. 214. contra Scolum, quatenus ait acceptationem esse raiionem completivam meriti, et merito reprehendunt immodestam ejus censuram. Doctor nihil asserit de merilo per actus bcatificos, sed tanlum quod hoc potest dici, quod tamen (inquii) vnltle dif/icile videtur. Admitlit consequenter fruitionem quatenus tendebat in alia relucentia in Verbo, ut in Matrem et alios, fuisse meritoriam; et hoc minue habet difficultalis.
9. Propter secundum argumentum Ad secun. potest dici alia tertia via, quod ject. Chrislus meruit etiam secundum portionem superiorem, etsecundum omnem actum ejus. Hoc tamen est difficile lenere, propter alios Sanctos, qui tunc videntur posset mereri infinitum. Hoc tamen dico, et probo, quia omnis actus alicujus, qui acceptatur aDeo tanquam actus bonus et laudabilis, pro quo Deus vult aliquid relribuere illi, cujus actum acceptat, vel alteri pro quo sic acceptatur, est meritoriusj hujusmodi est omnis actus Christi secundum naturam humanam, etiam aclus beatificus, quo secundum porlionem merSu?c- supcriorem fruitur Deo, quia perlu beatifi. gQna ilia secundum omnem conditionem sui non fuit simpliciter in termino. Ideo potuit Deus omnem actum crealum iilius personae acceptare tanquam dignum retributione alicujus boni pro eo illi personae, si indiguisset, vel alteri, scilicet nobis pro quibus meruit. Et hoc Actus beatenendo, oportet dicere quodsiactus *%0MeS? beatificus Christi secundum porlio- to'riiUca" nem superiorem fuit meritorius, nolf /fnT quod non includit contradictionem quare actus beatificus Michaelis, vel alterius Sancli non posset acceptari tanquam aliquid dignum retributione, quod retributum esset datum propter meritum, scilicet ut daret aliquid Michaeli propter meritorium actum custodiae, quem exercet; tamen de facto non sic acceptat Deus actum illum, quia persona illa est totaliter extra statum merendi secundum totum sui; non sicChristus, sed secundum aliquid fuit in statu viatoris, et propter hoc omnis actus illius personae creatus fuit acceptus, et meritorius illis pro quibus offerebatur Deo.
Sed quomodo fuit hoc possibile, 10. ex quo fuil extra viam secundum portionem superiorem?Non videtur quod secundum illam plus possit mereri, quam Beatus alius in patria.
Respondeo, quod sicul meritum christus non consistit solum m actu, sed in fico mereconditionibus aliquo modo personfle "nSn^aui elicientis, sic acceplio divina non ^^*"' solum respicit actum, sed conditiones accidentales supposili elicientis. Exemplum, aliquis offendit me modo: duo veniunt, et rogant veniam pro offensa terlii offendentis, pono quod uterque supplicando seque gratiose et aeque affectuose roget, et quod sint eeque pulchri, tantum quod unus sit inimicus, et alius non; rogatio est causa quare dimitto offensam, formaliter loquen- Secundo videndum est, si potuit 11.
do, tamen alia potest esso acciden- mereri in primo instanti? Et videtur c**J»»*"*> talis conditio suppositi, quare citius mihi quod sic, nec video oppositum, «t^ot» ««« et magis dimitlam onensam propter quia omne habens esse primum per- Dis merau rogationem unius quam alterius, ut fectum, etobjectum approximatum, quia est amicus, vel aliquid tale, et et non impeditur, et actus ejus sit ideo supplicatio est causa prsecipua permanens, et non successivus, poquare offensam dimitto. Sic acci- test agere pro quocumque instanti, dentalis conditio, scilicet quod per- si ista omnia concurrunt, quia non sona sit exlra terminum simpliciter, plus requiritur ad actum in uno inet viator, est causa quare actus ejus stanti quam in alio. Sed omnia haec est meritorius, quamvis sit beatifi- fueruntin primo instanti conceptiocus, non alterius, scilicet Angeli, vel nis in Christo, quia potentia perfeanimae Petri, et maxime cum tales cta, objectum ostensum per intelledependeant a libertate divina accep- ctum, scilicet tota Trinitas, posse tante unum actum, non alium; ta- velle bonum propterse, et non immen non est contradictio, si uterque peditur, et actus volendi est permaacceptetur, et sit meritorius secun- nens, quia actus beatificus eststans.
dum viam istam, quod tamen diffi- Sed dices, quod adhuc omnibus objecUo.
cile videtur. positis, non tenet actus meritorius, Fruitio Scd tuuc ultra potest cssc dubium, quia ad talem actum requiritur deerat "^meri- an fruitio rcspcctu Verbi in se sit liberatio et eleclio; electio autem ' meritorius actus, ul tendit in alia praesupponit syllogismum practiobjecta relucentia in Verbo, scilicet cum, etdiscursum etmoram.
ut dilexit Malrem visam in Verbo, Respondeo quod discursus et syl- RespoDsio.
et aliquos electos visos in Deo, et logismus praclicus est ad hoc quod gismVpra^ inimicos propter Deum? Et posset habeatur actus electivus voluntatis, dici quod utroque modo, el maxime quo facto, per consequentiam prautactus tendit in alia a Deo visa, et clicam voluntas eligeret. Quando dilecta ibi; sic igitur patet primum, voluntas eligit, ratio practica noa quomodo potest teneri quod Chris- discurrit, sed sentenliat, facta quaetus meruit. stione practica de eligendo. Si igitur ista sententia ultimata possit haberi sCHOt.iUM III. sine discursu praecedente in instanti, Chri8ium meruisse in primo iDstanii concep- **^ perfecte posset voluntas eligere lionis, quia habuit tunc omnia requiaita, scili- Hbere, sicut CUm tali discursu; percel gratiam perfeciam, objeotum praBsens, el fectUS in COgnOSCendo non discurrit quibus Doci. in Oxon. 2. d. 5. qucst. 2. probal. ', ^y^^^»^ Angelum potuisse peccare in primo instanti. pcrfectus in percutiendo chordas, consentit D. Thom. 3. p. quaest. 4. art. 3. ei non syllogizat, et deliberat, alitcr consequenter idem deberel dicere de peccaio imperfecte operaretur, ex 2. Physi- Angeli. Richard. hlc art. 2. quaBsl. 2. Magister '^. m on r^.. r>...htc, D. Bonaveiit. Gabr. Rub. Bassol. Alm. et COrum texl. 86. Cum Igltur ChristUS communis. fuerit perfectus in cognitione omnium agendorum, saltem a principio perfecte agnovit, sine tali syllo- quod summa gratia esl^ quod hogizalione, et ideo in inslanti primo mo inunitate personse conjunctus potuil esse electio, unde eleclio est est Deo. Quamvis loquitur ibi de aclus simplex de se. gratia unionis, id est, gratuita Dei voluntate uniente, tamen ad unionem istam concomilanter sequitur gratia fruitionis de facto, ideo fuit Chrisium non rneruisBe suam fruitionem, summa gratia sine meritis pre^cequia fuil primus actus ejus; est.coulra Albert. dentibus, vel merito aliquo. bio, art. 4. et alios. Tenent Alens. 3. p. qusest. r>< ^...i art. 3. D. Bonavent. Richard. citati, et commu- mium ex merito quam sine merito; Objectio i.
nis. An vero potuerit de potentia absoiuia me- ergo hoc maxime ponendum est in reri fruitionem? Alii aiunt, alii neganl; et pKpjofr. secundum Doct. affirmandum videtur. Vide i° ^^ * Oxon. schol. hic num. 12. Praeterea, prioritas naturae videtur objectio 2.
sufficere ad meritum; ergo cum 12. Hoc viso, secundo videndumesl inter voluntatem et actum elicitum Eiectio est quid Christus meruit? Dico quod possit esse prioritas naturae, videtur p?eif quffi non meruit sibi fruitionem, quia si quod hoc sufficiat ad merendum minMVn^ih ^ic, aut opcrationc elicita circa ea fruitionem, vel idem actus ut prior qua3 sunt ad finem, aut operatione seipso natura, potest esse meritum circa finem ipsum. Non primo mo- respectu sui ipsius.
do, quia primum actuni habuit ciixa Ad primum quando dicitur quod Resp.ad 1.
finem fruendo, et priusquam habuil gloriosius est habere, etc. Verum est circa aliud, et si meritum fuit circa de pra^mio, quod polest haberi ex aliquod. objectum visum in Verbo, meritis, sed haec conjunctio animae vel multa, secundum viam praece- Christi per actum beatificum fuit dentem, utcircaMatrem, velelectos, tanla, et tam excellens, quod ad volendo eis beatiludinem, adhuc istam non potuit praecedere meripraecessit operatio circa finem ip- tum, et nobilius est habere ex libesuni, scilicet essentiam in tribus ralitate dantis actum, ad quem non n^D^^meroH persouis. Ncc actu fruitiouis, quo potest prsecedere meritum, quam fruitio- fruebatur Trinitate, meruit eamdem actum debilem cum merito prsecefruitionem, quia hoc non est dicere, dente. Unde hoc non est vilificare ^®|i°j.iJ^*^^ nisi quia meruit fruitionem quia beatitudinem Christi, sed exaltare, ^r^r'^^'- habuit fruitionem, vel meruit, quia quod fuit tanta, quod non poluit me- *»aberegio- Deus dedit actum, quod ninil est; reri, et ideo non fuisset gloriosior, merito idem enim actus non potest esse si fuisset habita ex meritis. Et hoc ^quaodo" meritorius sui ipsius, quamvis pos- videturrationabile, quiasicutinme sit esse allerius. Deus igitur libe- naturse Deus creavit aliquam naturaliter sine merito prsecedente con- ram, scilicet Angelum, ad quam junxit voluntalem fini, vel termino creandam non potuit cooperari cauper fruitionem, ita quod non me- salitas causee secundse, sic propter ruit sibi fruitionem. Unde Augus- perfectionem talis rei in esse in tinus 13. de Trin. cap. 19. dicit genere moris, Deus creavit aliquem ToM. XXni. 25 caruisie ca.
actam bealificum, ad quem non potest esse actus moritorius prior; et hujusmodi fuit actus bealificus animse Christi, et hoc propter nobilitatem et excellentiam actus, et modi habendi actum, quia immediate erat circa finem ultimuui, antequam haberet aliquem actum circa ea quee suntad finem. 14. Aliter potest dici, ponendo quod actus ille posset cadere sub merito, quod etiamsi gloriosius fuisset habenti actum meruisse, quam non meruisse, non tamen simpliciter gloriosius, quia decet perfectionem curise co^lestis, quod ibi inveniantur omnes gradus possibiles in actibus beatis, ut accidentalis beatitudo omnium sit niajor. Sunt enim ibi aliqui beati, qui aliquando fuerunt inimici, velpropter peccatum originale,vel propter peccatum morlale, et post poenitentes; est et ibi Virgo Beata, quee nunquam fuit inimica actualiter respeclu peccati actualis, et forte nec pro peccato originali, quia luit pra^servata, ut supra di-• Suprad. ctum cst". Igitur decens fuit ut ibi fuisset beatitudo alicujus personae sine omni mcrito praecedente, nec ideo fuit anima illa ingloriosior, quia si actus isto potuisset cadere sub merito, tunc anima ista potuit meruisse illum, nisi fuisset pra^- venta ejus beatiludo, et sic pra3veniri ex liberalitato dantis est magna nobilitas, sicut si mihi daretur modo quod in fine totius laboris niereri possem, et illud magis lacit ad decorem status bonorum, ut dictum est. 13. Ad secundum, dico quod prioritas Ad obieci. natura) potenticB pra^codentis aclum non sulucit, qiiia non est meritum nisi in actu aliquo, vel in passione acceptata. Sed voluntas ut prior natura non habet aliquem actum, nec passionem acceptatam a volunlate, ratione cujus potest mereri actum beatificum, quia iste actus prsecessit omnem alium. Nec idem actus est j^^^^™ "^^^^ meritum et prsemium, quia alterum pr®nj>um excedit ut prsemium; tum quia hoc riium aiteessetdicere quod meruit, quia Deus dedit meritum, quamvis idem aclus potest esse praBmium Christo, et meritum alteri, ut supra dictum esf; sed quod idem antocedit re, cfSuprahic sit reale prius, et posterius se, ut est reale meritum, nihil est dictu.
Item, talis distinclio est rationis considerantis actum illum diversimode, quse non sufficit ad realitatem meriti et praemii; sic igitur patet quod non meruit fruitionem beatitudinis.
SCttOLIUM V.
Cbristus meruit sibi gloriam corporis. ad Philip. 2. HumiliavH semelipsum^ etc. et Luc. 24. Oporluit pati Christum, etc, August. lib. i04. in Joann.Chrysost. Ambros. ADSclm. et alii m Phil. 2. Sed meruit indirecle, scilicet amotionem impedimenti, ut gloria anim» rcdundarel in corpus. Haec pars est contra D. Thom. supra art. 4. sed esl Cyrilli lib. 3. Thesaur. el quidam recens inconsiderate eam reprehendil. Ai secundum, langil triplicem diccndi inodum, quiLus actibus meruit, el nullum eorum firmiler asserit, v^uia non reperit certiludinera. Primus est, quod Christus meruit actibus tanlum non beatificis seu porlionis inferioris. Secundus, si mcruit per acius portionis superioris, 8cu tendentes in Deum immediale, i<l inlelligcndum, quatenus illi actus versabantur circa crcala in vorbo relucentia. Tertius, quod mcruil per ipsam fruilionem, qood in Christo peculiare fuit, nulli alii beato convenicns.
Sed nui]iquid meruit sibi impas- i6 sibilitalem animce et corporis? Ma- Quomodo gister in littera dicit quod sic. meruiiB°ibii DIST. XVIII. QU^STIO I.
impasBibilitateai.
CUristQB iodirecte tantam meruit gloriam corporis.
Ad ar^um.
1. priDcipale.
Alii beati Dihil poBsuot velle contra baoc Yel illam affectio- Contra, illud quod debuisset infuisse, infuisset; sed gloria corporis, et impassibilitas cum gloria aninise infuisset in primo instanli visionis, nisi per miraculum fuisset prohibitum; ergo, etc.
Potest dici pie glossando Magistrum, quod quamvis non meruit directe impassibilitatem utriusque, meruit tamen amotionem impedimenti, quare non infuit statim, scilicet desitionem miraculi prohibentis redundantiam gloriae in portionem inferiorem, et in corpus.
Sed quia non potest declarari quid meruit, nisi declaretur quibus meruit, et hic est quartus articulus, qui pertinet ad dislinctionem sequentem, ubi quseritur, an meruit nobis omnibus gratiam et gloriam, ideo omillendus est hic, et qufleritur in distinctione sequenti.
Ad primum argumentum principale, quando dicitur quod non potest mereri, quia non potest peccare, nego consequentiam, quia perfecta conjunctio secundum omnem modum perfecte quietal conjunctum, et secundum affeclionem commodi, et secundum affectionem justitiae, quia affectione justitiae vult Deo primum bonum, et affectione justitiae peccator vult secundario sibi, et affectione commodi vult semper sibi bonum. Sancti autem alii a Christo utroque modo conjunguntur, scilicet utraque affectione, quia habent summum commodum ideo; sicut non possunt peccare, sicnec mereri, quia sunt totaliter extra viam, et in termino. Tamen affectio justitiae et commodi possunt separari sic, quod affeclione justitiee quis summe conjungatur, affectione vero commodi non habeat summum bonum summe conjunctum, et in tantum possil pati. Primo modo conjungitur portio sur peiMor Dei in Christo, per gloriam quielantem istam porlionem, et per affectionem Ijustitiae totus homo, ut peccare non possit, sed tamen potest pati, quia aliquid potest accidere contra affectionem commodi, et illud potest Christus velle ordinate, et acceptare, et ita mereri. Patet igitur quod non est simile de Christo, et aliis beatis.
Ad aliud, tenendo quod meruit secundum portionem inferiorem, tunc dico quod duo sunt actus, scilicet actus beatificus, el actus meritorius, quia unus respicit aeternum, et alius temporale in ordine ad finem ultimum; nec oportet quod omnes sint immediate in executione circa Deum, sed in intentione requiritur, sed in executione potest aliquid immediatius diligi, sed in Deum finaliter.
Et quando dicitur quod duo actus non sunt in eadem polentia, quorum alter adaequat potenliam, dico quod licet duo actus fleque intensi, quorum alter adoBquat potentiam, non sunt simul, tamen cum actu adsequante potentiam potest habere alium actum secundum potentiam, quia aliter nunquam posset aliud velle, aut intelligere a Deo, cum actus beatificus sit semper stans.
Si autem tenetur quod meruit secundum portionem superiorem, tunc potest dici quod hoc fuil circa objecta relucenlia in Verbo, sicut diligendo electos, et volendo eis bonum. Aut si dicatur quod meruit secundum actum fruitionis, tunc oem, at Christus potuit.
Ad secuoduQi.
Gum actu summo, potest esse alius aclus simul.
Triplex dicendi modus, quibus aclibus meruit Christus.
oportet dicere quod eodem actu quo fruitur meruit; unde talis actus, quia persona, cujus fuit, erat viator, potest acceptari pro merito, ut praedictum est. Et secundum primum membrum illius responsionis dico, quamvis aclus beatificus fuerit adaequatus inlensive, ut perfeclior eo haberi non possit, non lamen extensive, aliter Beatus non posset cognoscere res in genere proprio, quia eadem potentia cognoscit Deum visione beata, et alias res in genere proprio; nec tamen est de ratione talium potentiarum inlellectus et volunlatis, adaequari sic per unum aclum, quin posset alterum habere, recipiendo fortiter, sicut superius in isto patet. 19^ Ad tertium, si tenetur quod Chris- Adierii. tus tantum meruit secundum por- "*"• tionem inferiorem, tunc potesl dici