l)e primo, ostenditur quod necesse fuit hominem redimi, quia frustra erat rationalis creatura, nisi posset summum bonum propter se amare, et ei inhaerere per cognitionem et amorem diligendo ipsum. Aut ergo Deus deducit hominem ad hunc finem, aut non? Si non, frustra facta fuisset. Si sic, cum jam lapsa fuerit per peccatum, necesse est ipsam reparari. lloc habetur cap. 1. et2. Cur Deus homo, et in quarlo capilulo concludit: Ex his est facile cognoscere^ quod aui hoc de humana perficiat Deus natura^ quod incepity aut in vanum fecerit tam sublimem naiuram. 5. Preeterea pro secundo articulo, ^ioiueH? scilicet quod non potest redimi sine BiD^e^ wU8- satisfactione, arguit sic, 25. cap. lib.
faciioDe. i^ Cup Deus homo: Injusius est omnisy qui non reddit Deo quod debety quia inju^tus est Deus, si hoc non reddat hominiy quod sibi debet; sed nullus injustus admiltitur ad beatitudinem aeternam; ergo qui non solvit Deo quod debet, non salvabitur; sed omnis peccator abstulit honorem debitum Deo; ergq quousque satisfecerit, est debitor, el injustus; ergo, etc. g Sed dices ad hoc argumentum, lusuuiia quod non oportet esse iniustum nisi Aoseiroum satisfaciat, quia potest excusari per impotenliam; potest eliam offensa remilti per summam misericordiam Dei sine satisfactione.
Occurrit Anselmus, excludens utrumque, primo, primam responsionem, quia si impotentia excusaret, et tunc sponte ceciderit in illam impotentiam, ipsa impolenlia peccatum est, quia debet eam non habere, quia debet posse reddere honorem quem accepit a Deo, et ideo si per peccatum fecit se impotentem reddere, in hoc non excusatur, sed viluperatur. Et ponit exemplum, si dominus preecipiat servo facere aliquod opus bonum, et praecipiat sibi ut non se dejiciat in foveam sibi monstratam, unde non poterit surgere, si servus ille sponte se praecipitet in foveam, contemnens domini sui mandatum, et sic non possit perficere opus a Domino imperatum, non excusatur ex impotcntia, quia impotenliam fecit sibi homo per peccatum et injustitiam. Nullus autem injustus admittilur ad beatitudinem, quare oportet satisfacere, ut fiat justus.
Secundam etiam responsionem excludit sic, quia aut remitlit debitum, ut non teneatur ad honorem reddendum, scilicet quod remittat id, quod debet sponte reddere homo, scilicet honorem Deo, et hoc ideo quia reddere non potest, hoc non est aliud dicere, nisi Deum debitum dimittere, quia haberi non potest; talem autem misericordiam Deo attribuere, derisioest. Si autem emittal poenam, et faciat hominem beatum, tunc beatificat hominem propter peccatum, quia scilicet habet impotentiam satisfaciendi et reddendi, quam non debet habere, quod est habere peccalum, quia scilicet habet impotenliam, quod fatuum est dicere.
Tertio, ostenditur quod satisfactio 7. ista, quamvisdetur, non potest fieri "potera°° ab homine puro, et hoc arguit: Non ^^jj^/^^^p"^^ satisfacit aliquis pro peccato homi- cuipa. nis, nisi reddat aliquid majus, quam sit illud pro quo peccatum facere non debuerat, sed pro omni eo quod est, vel esse possit circa Deum, non debuit pcccasse; ergo non polest satisfacere, nisi reddat aliquid niajus omni creatura facta, aut possibiii fieri; sed majus omni creatura non potest reddere purus homo; ergo oportet Deum satisfacere pro peccato.
An tenea- Praetcrea ad idem: Si homo pec- Deoid^^- cator reddat Deo id tantum, quod nia quBB dcbet Dco, si innoccns esset, et potest. ' ' non peccasset, non est satisfactio pro peccato; sed omnia quee homo potest facere,scilicet,Deum honorare, cor humiliter Deo offerre, misericordiam dandi et dimittendi, et quidquid breviter potest, debet homo, si non peccasset; ergo talia exhibendo non satisfacit pro peccato; ergo oportet quod ad hoc quod satisfactio fiat, majus omnibus his Deo offeratur, quod non potest fieri ab homine puro; ergo a Deo homine.
Preeterea, lib. i cap. 23. et 24. nuUus satisfacit pro peccato, nisi reddat Deo totum, quod ab eo abstulit; sed abslulit Deo quidquid de humana natura facere proposuerat Deus. Proposuerat autem de hominibus justis supplere numerum electorum, ad quem numerum perficiendum homo factus est; sed ~ ' homo peccalor hoc reddere non potest, quia peccator peccatorem justificare nequit, et omnis homo in Adam corruptus fuit. Nec decuit quod aliquis innocens, non descendens de Adam, per mortem redemissel nos, quia tunc non fuisset homo rcslitulus ad prislinam dignitatem, ut soli Deo serviret, sed f uisset obligalus illi homini pro redemptione quasi tantum, quanturn Deo pro creatione, et sic posset quis reputare illum Deum pro reparatione; et praeter hoc ille purus homo non potuil satisfacere, sicut probant argumenta in terlio articulo posita.De hac maleria loquilur Anselmus penultimo cap. 2. lib. in simili de Angelo.
Quantum ad quartum articulum, 8. quod oportuit Christum satisfacere ^e monis per mortem, non tamen quod de- cessitaie. bitor fuerit morlis, arguit, cap. 2. /. 2. ratio docuit, ut diclum est tertio arliculo, quia oportet eum, qui satisfacere debet pro homine, niajus quid habere quam quidquid sub Deo est, quod sponte del, et non ex debito Deo, et quod sicut homo peccavit per sensualilatem, se subjicendo diabolo, ita vincat per asperitatem ipsum diabolum. Nihil autem asperius, nihil difficilius aul majus sub Deo potest homo ad honorem Dei sponte, et non ex debito pati, quam mortem; ergo hominem, qui major erat hominibus sub Deo per mortem, quam non debuit, satisfacere oportuit.
Idem patet, cap. 14. 2. lib. quod scilicet mors sufficit pro omnibus, quia approbat sententiam discipuli, et responsionem, dicendo ipsum recte eestimare in hoc quod deberet velle infinitos mundos, si essent, magis redigi in nihil quam offendere Deum, quod prius deberet omnia peccata, qua3 unquam sunt vel fuerunt, permittere cadere super se quam hominem Christum occidere. Et dicit Anselmus sic: Videmus ergo, quod violalioni vilse corporalis hujus hominis, nulla immensitas, vel multitudo peccatorum exlra personam Dei comparari va- DIST. XX. QUiESTIO UNICA.
9.
Auctor dissidct ab Auselfuo.
Noo fuit Dccessitas siuipliciter mortis Chrisli.
Reparatio geoerishumaDi coDtingeas.
lel. HsBC iste. Quia ergo vila ejus fuit tam nobilis, mors ejus fuit multum accepta Deo, ut per illam satisfacere posset. HfBC veraciter, ut potui, ex dictis ejus collegi.
SCHOLIUM IIl.
Ostendit Doctor ex Auguslino et ratione, non fuissenecessarium, hominem redimi per passlonem Cbristi, ilem reparationem ipsam fuisso roere contingentem, etnecessariam tantum ex Bupposilione iiberi decreti Dei. Vide roultain Scholio posito in Oxon. n. 7. an vero ad peucali rcmissionem requiratur necessario salisfaclio, 4. d. \k, qusst. i. et d. 15. qussl. i.
Sedin islisdictis Anselmi videntur aliqua esse dubia. Et primo videtur dubium esse, quod redemptio non potuit esse, nisi pcr mortem Ghristi, et per aliquid sponte oblatum, quod excederet omnem creaturam. Etprimo prcbo quod aliter potuit redimi, quam per mortem Christi, et per aliquid sponte oblatum, quod excederet omnem creaturam. Augustinus 2. de Trinit. cap. 18. dicit quod aliusmodus redimendihominem Deo non defuit^ cujus potestati cuncta subjaceiit; non ergo fuit necessitas sic redimi.
Pra^terea, non est alia necessitas nisi consequenticB, scilicet posito quod sic ordinaverit ipsum redimere, sicut si curro, moveor, in qua necessitale statquodantecedens sit simpliciter contingens, sicut contingens fuit ipsum preevideri passurum; nulla ergo necessitas, nisi consequentiaB, scilicet quod si pra)-visus fuit pati, pateretur, sed tam antecedens quam consequens fuit contingens.
Preeterea, nulla est necessitas quod genus humanum reparelur; ergo nulla est necessitas quod Christus pateretur. Consequentia patet de se. Antecedens probatur, quia si sic, hoc non esset, nisi quia homines preedestinati sunt ad gloriam, el lapsi non possent intrare, nisi per satisfactionem. Sed prsedestinatio hominis est contingens, non necessaria, sicut ab seterno Deus contingenter preedestinavit hominem, et nullo modo necessario, cum nihil operetur respectu aliquorum extra se, ordinando illa ad bonum, sic potuit non prsedestinasse. Nec est inconveniens hominem frustrari a beatitudine, nisi praesupposita preedeslinatione hominis; ergo nulla fuit necessitas absoluta ejus redemptionis, sicut nec ejus preedestinationis.
Circa ea quae dicuntur in articulo 2. an scilicet posset Deo homo reconciliari sine satisfactione, in 4. de Poemlentia tangetur de hoc. Sed dato quod satisfactio requiratur, non requiritur necessario quod satisfaciens sit Deus, ut dicit in iilo articulo, ubi dicitur quod non satisfieri potest Dco, nisi per aliquid formaliter majus quam sil, pro quo peccare non debuerat, quod est tota creatura. Credo quod salva sua gratia, ao purus non est verum quod oportet satisfa- powet^saclionem pro peccato primi hominis excedere totam creaturam in magnitudine et perfeclione; sufTecisset enim oblulisse majus bonum Deo, quam fuit malum illius hominis peccanlis tantum, quia si Adam per gratiam datam et charitatem, habuisset unum vel multos actus diligendi Deum propter se ex majori conatu liberi arbitrii, quam fuit conatus in peccando, talis dilectio tisfacere pro peccato.
suffecisset pro peccato suo, et redimendo, et remitlendo, el fuisset satisfactio; et lunc heec proposilio est faisa, quod debuit offerri Deo majus omni iiio, pro quo peccare non debuerat. Sed sicut pro amore creaturae, ut objecti diiigibiiis, non debuit peccarCj ita satisfaciendo offerre debuit Deo aliquid majus attingendo per actum objective, quam sit creatura, scilicet amorem attingenlem Deum propter se; el iste amor objective, ut terminaturin Deum propter se, excederel amorem creaturae, etsicut Deus creaturam. Unde sicut peccavit per amorem ignobilioris objecti in inlinitum, ita debuit satisfacere per amorem nobilioris in infinitum, et hoc fuisset satis de possibiii Deo. Sic amor ergo, quem offerre debet satisfaciendo, debet excedere amorem cujuscumque creaturfle, quod verum est, et diligere magis objectumnobiiius satisfaciendo, quam facit ignobilius peccando; tamen iste actus convertendi me Deo per amorem in suo formaii, non est majus omni creatura, nec amor creatus Ghristi fuit infinitus, quo diiexitDeum. Unde ipse vuit omnino habere infinitatem, ubi nuila est ex formaii ratione ei.
Possel purus bomo (Deo sic ordiDante) satisfacere pro genere huDiano sufncienler, accepla ad id abundanti gratia; ratio est, quia posset homo accipere taotam gratiam gratiflcaDtem, quantam habuit Cbristus. Vide ratioDes Doctoris hlc, in Oxod. et 4. dist. 15. qusesl. i. codsentit D. Thom. 3. pari. quaest. i. art. 2. Cajet. 1. 2. quaest. ^4. arl. 3. estque communis senlcntia. Negat tamen D. Thom. cum suis hano possc esse secundum eequalitatem. Doctor tenel oppositum, sed loquendo de rigore juslitiae, patat nequc ipsuro Christuro satisfucere po« tuisse.
Contra iiiud, quod dicit in quarto articulo, quod non nisi liomo Deus debuit satisfacere, hoc non requiritur absoiute, nec est necessarium, quia unus, qui non est debilor, satisfecisset sic, si placuisset Deo. Unde potuit unus Angeius bonus satisfacere offerendo aiiquid placitum Deo pro nobis, quod Deus ipse acceptasset pro omnibus peccatis, cum tantum valeat omne creatum obialum, pro quanto ipse Deus acceptet, et non plus, ut dictum est.
Preeterea, videtur quod unus purus homo potuit satisfacere pro omnibus, si fuisset conceptus sine peccato, sicut potuit de possibiii opere Spiritus sancti, et matris, sicut Christus fuit; et Deus dedisset sibi gratiam summam quam posset recipere, sicut dedit Christo sine merilis prcBcedentibus, ex liberalitate Dei, et talis potuisset meruisse deietionem peccati, sicut et beatitudinem. Et quando dicit quod tunc obiigaremur ei tantum quantum Deo, falsum est, quia quod haberet, totum esset a Deo; obiigaremur tamen muitum sibi, sicut obiigamur beatffi Virgini et aliis Sanctis, qui meruerunt nobis, semper tamen et finaliter, et summe Deo tanquam ei, a quo omnia bona aliorum proveniunt.
Praeterea, videtur (de possibiii dico,) quod quiiibetpossetsatisfacere pro se, quia data fuit gratia prima sine meritis cuiiibet homini, quia licet homo quilibet sit filius ira^, dat tamen Deus modo cuiiibet suam gratiam sine merilo primo, et tunc meretur beatitudinem; ergo potuit etiam meruisse deletionem culpa^.
Respondeo ergo ad quaestionem, U.
Potuitalius pro homine palisfacere.
Purus homo slDe peccalo cuDcipi poiuil ot libcrare genu^ huiiiaDum.
Aoquilibet possel Deo sic volcbte pro fe fali^fdccre.
DIST. XX, QUiESTIO UNIC.
Resolutio qQsestio- Dis.
Marc. 3.
OmQia quse contigeruQt io pa^siooe fueruQt libera Ghristo.
AQselai. expoQilur.
quod omnia hsec, quae facta sunt a Chrislo circa redemptionem nostram, non fuerunt necessaria, nisi praesupposita ordinalione divina, qua sic ordinavit facere, et tunc necessitate consequenticB necessarium fuit Christo pati, sed tamen totum fuit conlingens, simpliciter et antecedens, et consequens, unde credendum est quod iste homo passus est propter justitiam. Vidit enim raala Judaeorum, quae fecerunt, et quomodo inordinata affectione afficiebantur ad legem suam, ut non permitterent hominem curari in Sabbatis, et tainen extraxerunt ovem et bovem de puteo in Sabbato, et multa alia; et Christus voluit omnes ab ilio errore revocare per opera et sermonem, et maluit mori quam tacere; tunc enim veritasfuit eis dicenda, et ideo pro justitia mortuus est. Tamen de facto sua gratia passionem suam ordinavit et obtulit Patri pro nobis, et ideo multum tenemur sibi; ex quo enim potuit homo aliter fuisse redemptus, et tamen ex libera voluntate sic redemit, multum ei tenemur, et amplius quam si sic necessario, et non aliter potuissemus fuisse redempti. Et ideo ad alliciendum nos ad majorem sui amorem preecipue, ut credo, fecit, et quia voluit hominem, amplius Deo teneri, sicut si aliquis primo generasset hominem et postea instruxisset eum in disciplina et sanctitate, amplius obligatur ei, quam si eum genuisset tantum, et aiius sibi fecisset alia, et haec est congruitas^ et non necessitas.
Si autem volumus salvare Anselmum, possumus dicere quod rationcs su0e procedunt supposita divina ordinatione, qua sic ordinaverit hominem redimi, et ita videtur procedere, quod noiuerit ex ordinatione sua minus acceptare pro redemptione hominum, quam mortem fiiii; tamen nuila necessitas absoluta fuit, unde in Psalm. 129. dicitur: Apud eurn copiosa est redemptio.
Ad primum principale dico secundum Apostolum ad Ilebr. 2. Nunquam Angelos apprehendit, sed semen Abrahse; et ad argumentum, quod bene concludit contra eos, qui dicunt singulos Angelosesse alterius speciei ab alio, et hoc credo esse falsum, et ideo non cecidit aliqua species tota Angeiorum, quamvis forte de qualibet specie ceciderit aliquis, tunc teneo iilam responsionem quod quia species hominis tota cecidit, ideo magis debuit reparari.
Similiter alia responsio ibi data accipitur ab Anselmo, ideo potest etiam illa valere, scilicet quod homo peccavit suggestione Diaboli, quse fuit aiterius rationis, et suggestione uxoris; et forte non ita efficaciter fecit Angelus malus, quia iicet aliqua tentatio fuerit aliis ruina Luciferi, non tamen ita efficax, sicut hominis a Diabolo.
Ad secundum principale, dicendum quod per bonum velle potuit satisfacere, sed tamen aiiter voiuit Deus. Et quando dicit quod actus sunt laudabiliores passionibus, dicendum quod verum est loquendo de actu virtutum, ut distinguitur contra passiones, quce non accidunt ex virtute, sicut loquitur Philosophus. Tamen passiones poenales, et praecipue mors, quando est ex actu virtutum accepta et imperata, est laudabilior, quam actus virtutum cir- Ad argum.
primum.
Siugulus Aogelus non coQStituilunam spcciem.
Ad secnndum et tertium.
Aclud quo modo passione sit laudabilior.
Ad quarlum.
Ad quiotum.
ca delectabile separalim. Unde actus circa tristabile est magis meritorius, quam actus circa delectabile, et passiones voiuntariae concomitantes actum virtutis acceptatee sunt magis meritoriee quam actus tantum. Unde dixit Salvator de Paulo Act. 9. Ostendam ei quanta oportet eum pati pro nomine meo; non dixit quanta oportet eum agere. Quod ergo Christus voluit sic pati, processit ex amore intenso finis et nostri, quo diiexit nos propter Deum.
Ad aliud quando arguitur, quod minima laesio istius personee fuit majus maium quam omnia peccata, dicendum quod hoc probat propositum, quod aliter potuit redemisse quam per mortem. Dico tamen quod laesio alia valuisset tantum pro quanto fuit acceptata.
Ad aliud, dicendum quod peccatum occidentium potuit redimi; tamen Anseimus dicit, ut supra patet, quod scienter non potuerunt occidisse eum, tamen non credo illud, quamvis eum Deum per unionem scivissent, potuissent tamen ipsum occidisse, et saltem si fecissent, adhuc eorum peccatum esset reme diabile per passionem, quia plus diiexit Deus passionem acceptando quam malum eorum odisset. Unde non potuerunt habuisse actum ita Dffimooea deformem in malitia, sicutfuitactus, °ga88e°nt'" quo Ghristus voluit pati, bonus in ^i^^J^^^ bonitate morali, quia actus habuit «civisscDt ' ^ qui8 esBet.
bonitatem, non soium ex volitiva potentia, sed ex summa charitate, qua voluit mori, et aliquo modo habuit bonitatem ex persona illa, sed actus aliorum malus non habuisset tantam malitiam ex habitu praecedente deordinato. Et^quod Apostolus dicit 1. Corinth. 2. quod si cognovissenty nunquam Dominum [crucifixissent, dico quod loquitur non de Judeeis, sed de principibus mundi, sciiicet daemonibus, quia si primo scivissent ipsum fuisse verum Deum, non instigassent homines ad ejus mortem, quia bonum nolebant ipsi evenisse, quod fuit redemptio humani generis. Primo respectu quando hoc ignoraverunt, instigaverunt Judaeos ad ejus mortem; quando autem sciverunt ipsum esse verum Deum, persuaserunt oppositum. Unde uxor Pilati misit ad eum dicens, Matth. 27. Nihil tibi et justo illi; multa enim passa sum nocte ista in visu de eo. Bene tamen voluissent ipsum esse mortuum sine redemptione humani generis, si lieri potuisset.
DIST. XXI. QU^STIO UNICA.
DISTINCTIO XXI, DB CHRISTI MORTUI GORPORE QUiESTIO UNIGA.
Utnim corpus Christi fuisset putrefactum si resurrectio fnisset dilata?
Alena. 3. p. quxst, 29. m. i. D. Thom. 3. p. quxst. 51. arl, 3. Richard. hic art, i. quasst. 12. item Henr. qnndlib. 12. quxst. 12. Suar. 3. part. qusert. 51. art. 3. Eodem ferme rnodo babetur haec qusestio io O.Konien9i.
Circa hanc distinclionem vigesi- Ar^umeoi "^^"^ primam qiia^ritur: Utrum primuni. corpus Christi fuisset putrefaclum, si resurrectio non fuissel accelerata. Ouod sic videtur. Natura nihil incepit, quod non potest perficere ex 6. Physicorum, text. 91. 2. Metaph. text. 8. et accipitur ex iila propositione, quod impossibile est esse^ impossibile esl fieri. Sed anima fuit dissolutaa corpore naluraliter, quia ex tali passione anima habuit naturaliter a corpore separari; ergo natura habuit iliam dissolutionem consummare, et hoc non est nisi resolvendo corpus in elementa, et medium per quod naluraliter devenitur ad hoc, est putrefactio corporis; ergo, etc.
Praeterea, Verbum assumpsit passiones naturae vivae, quando Christus fuit vivus, ut esurivit et sitivit, etc. ergo simiiiter assumpsit passiones naturae mortuae, quando fuit mortuus, et passio naturalis ToM. xxni.
SecuDdum.
corporis mortui est, quod putrefiat; ergo, etc.
Contra, in Psalm. 15. Non dabis conira. sajictum tuum videre corruptionem. Et Petrus in Actibus Apostolorum hoc allegat, cap. 2. et 13. et Damascenus hoc wiWcap. 74.
Senteotia Henrici et aliorum, quod Cbristi corpus secundum caueas inferiores fuisset corruptum, quia babuil intrinsecas corruplionis caui^us; in hoc convenil Doctor, scd in eo quod dicitur corruptioncm fuisse impediendam antiquo miraculo, dissentit clare conveniens quod novo miraculo Beret.
Ad qusestionem dicitur, et bene quantum ad hoc, quod aliqua sunt opinio d. futura secundum causas naturales, "^^J^j,^^^^^ ita quod quantum est ex parte iHa- Qjfj.°f^^"*u. rum causarum, provenirent, nisi ^r?^^"^^.^. " * Bibi reliniinpedirentur; et alia dicunturesse querctur. futurasecundum causas supernaturales, quae possunt impedire causas naturales, ne producant suos effectus, et si aliquid tale compararetur ad has causas et ad illas, simpliciter diceretur futurufn secundum causas supernaturales, et non quod est futurum secundum causas inferiores impediendas; sicut si sunt duae causae naturales, et una superior alia, secundum virtutem, quae potest impedire actionem alterius, tunc id quod est futurum respectu causae superioris, dicitur esse simpliciter futurum, et non illud quod esl futurum secundum causas inferiores, quse impediuntur quanlum est ex parte sua. Quia sicut unus Planeta respectu pluviee, et secundum causalitalem suam producit pluviam adducendo humores vel vaporos humidos, etsi sit alius Piancta in alio ^igno habens contrariam virtutem et majorem, propter quam impediatur virtus alterius, si tunc queeritur utrum pluvia erit cras, vel non, magis dicendum quod non, quam quod sic. 3. Et per hoc solvitur alia quaestio, qua qua^ri solet, an dicatur esse futurum et possibiie, quod est possibile secundum causassuperiores vel inferiores? Exemplum ponunt isti de hac opinione de Ezechia, cui dixit Isaias, cap. 38. quod moreretur, qui tamen postquam ploraverat, dictum est sibi a Domino per Isaiam, quod ultra viveret per quindecim annos; unde preemonuit eum de morte secundum causas inferiores, ut talis admonitio esset sibi occasio orandi, ut sic propter merita sua diutius viveret. Praedixil ergo mortem suam secundum causas inferiores, et tamen fuit impedita per causam superiorem, et ideo simpliciter non fuit mors sua pro tunc. Sic in proposito, corpus Christi post mortem habuit causam intrinsecam et extrinsecam putrefactionis, sic quod Christus fuisset morluus in senio, verum tainen est, quod non fuisset corruptum et putrefactum, propter causam superiorem impedientem actionem illam naturalcm, quia corpus tale fuit sanctificalum ex tali unione, dicenle Propheta, Psal. 13. Non dabis sanclum tuum videre corruptionem.
diluta.
diluta.
Quantum ad hoc, puto quod verum dicunt, quod non novo miraculo fuisset hoc factum, patet, quia corpus ejusfuisset sic praeservatum a putrefactione, quia Verbum assumpsit materiam indissolubiliter, et univit sibi corpus illud indissolubiiiter, et eadem unione, et non novo miraculo fuisset corpus praeservatum a corruptione; hoc autem quod Verbum univitsibi corpus indissolubiliter capitur a Damasceno, Contra illud ultimum dictum ar- 4. guo: Nam passivum naturaliler ap- fu^io*^j^'7l proximatum activo naturaliter non ^y^i^r f. putrefaciio impedito per causam supernatura- corpons, lem, naturaliter patitur, ita quod si Uo fuisset impediretur per causam supernaturalem, hoc esset miraculum, sicut patet Daniel, cap. 3. de pueris in camino ignis ambulantibus. Sed hoc corpus Christi per separalionem animae fuit passivum naturaliter, quia non fuit glorificatum gloria animffi, cui tunc non uniebatur; si enim corpus illud fuisset glorificatum.quando vixit, hoc non fuisset de novo miraculo, imo miraculum fuit quod gloria aninicE non redundabat in corpus ejus, sed quando anima separabatur, et gloria ejus non redundabat in corpus, non erat miraculum; nec corpus tunc in triduo fuit glorificatum, ethabuit principium intrinsecum corruptivum, et per consequens fuerunt agentia et palientia naturaliter approximata; ergo si non tunc egerunt ad putrefactionem, hoc fuitper novum miraculum, ex hoc, quia actio eorum fuit impedita per causam supernaturalem, unde licet fuerit unctum myrrha et aloe, quae diu potuerunt ser- DIST. XXI. QU^STIO UNICA.
vasse corpus a corruplione, non tamen semper. Sed ad hanc rationem aliter diceretur forte, tamen retineo eam usque in finem, quod per miraculum fuit impedita putrefaclio, quia hoc fuit per causam supernaturalem, et hoc concludit ralio.
5. Sed ex hoc non sequitur quod uon^^de- novo miracuio fuit iila actio mutua '"^"[um!'*'*' impedita, sed eodem miracuio, quo vura^^mira- univil sibi corpus. Contra, Verbum, cuium. quod assumpsit corpus, non impedivit quominus agenlia pervioienliam agerent in illud corpus vivum, non obstante unione ad corpusvivum; quod si impedisset, fuisset per novum miraculum, ut quod ciavus non extraheret sanguinem, nec ia3deret ipsum, nec eliam quod sitirel et esurirQt; heec enim non possent esse, nisi per novum miraculum; ergo sicut fuisset novum miraculum, si Verbum impedivisset iilas actiones, sic si Verbum post separationem animfle impediret ne pateretur,agente naturaii approximato, fuisset novum miracuium, non obstante unione ad Verbum.
Praeterea, in naturaiibus esl duplex processus, sicut dictum est in secunda qusestione de rationibus se-• la 2. d. minalibus \ unus ascendendo, et 1- alius descendendo. In ascendendo proceditur ab imperfecto ad perfectum, et iliud imperfectum, a quo proceditur, habet rationem seminis, in quo quidem processu nulium generatum habet esse fixum^antequam perveniatur ad ultimum terminum; et sicut iHud dicitur esse semen in iilo processu, a quo incipit talis ascensus, ita dicitur fcex, a quo incipit resoiutio, et e contrario in descensu. Si ergo Ghrislus Verbum primo fuisset unitum sanguini, et sanguis perficerelur naturaiiter, sicut modo in generatione aliorum, fuisset naturalis processus, et si Verbum impedisset ilium processum in ascendendo, quod sanguis haberet esse fixum ante terminum uitimum, fuisset novum miracuium; orgo sic in descendendo, si Verbum impedivisset iiium descensum, et fecisset aliquid eorum, ante ultimum terminum, habere fixum esse, hoc fuit per miraculum novum; ergo quod corpusChristi non tendebat ad corruptionem, hoc fuit per novum miraculum.
Praeterea, in corpore Christi vera fuit augmentatio, et nutritioet diminulio, ita quod partes fluxerunt et refluxerunt; sed tunc si impedisset quod partes non fluerent, hoc fuissetper novum miraculum. Per novum miracuium fuisset ergo quod corpus ejus non tendebat ad corruptionem.
Praeterea, hoc quod adducunt de 6. Damasceno, non facit pro eis, quia Damascenus in principio illius cap. dicit quod inconvertibiliter etinalterabiliter fuerat unita, et non dicit quod indissolubiliter^ et loquitur ibi de natura humana, et divina, sicut ibidem patet, si ergo veiit arguere Exponimr illa auctoritate, ergo indissolu- ^"^''''''-biiiter assumpsit naturam humanam, et ila semper fuit natura humana unita Verbo, et per consequens nunquam fuisset mortuus. Oporlet ergo quod aiiter inteiiigatur Damascenus, und.e inteiligitur quod neutrum in aliam naturam sil vertibiiis, nec etiam ailera ab alia est alterabiiis, sicut patet ex dictis ejusdem ibidemy non autem quod dimit- 7.
7.
Resoliitio qufestio- AJ argiim. priinuiii.
Ad secundum. Quarc doq usriiimpsit pas^iooes cotporis inortui, sicul vivi.
tatur sibi, et quod non posset sit corrumpi; imo dixit in fine 63. cap. quod permiltebat carnem propria passione Christi pati.
Dico tunc quantum ad istum articulum, quod verisimile est quod etiam si fuisset mortuus in senio, quod custodisset Deus illud corpus tam sanctum ab omni corruptione et putrefactione, voiuntate divina prohibente agentia naturaiia, ne agerent adejus putrefactionem, et iila volitio circa novum objectum fuisset miracuium novum. Suadetur per iilam auctoritalem, Psalm. 15, non dabis sanctum tuum videre corj-uptionem; sed si non novo miraculo conservasset corpus a corruptione, sequeretur putrefactio.
Ad primam rationem patet per preedicta, quod natura terminat quod incipit, nisi impediatur, et sic est in proposito, ut dictum est.
Ad secundum, dicendum quod Christus potuisset assumpsisse passiones corporis mortui, sicut vivi, sed non fuit decens quod illae passiones infuissent sicut alicB; et ideo non per miraculum impeditur, quando fuit vivus, quia assumpsit illas passiones vivi, quia tales passiones ejusprofecerunt nobis, et per illas meruit nobis. Sed si assumpsisset passiones mortui, ut corruptionem et putrefactionem, et hujusmodi, nihil profuissent nobis, sed passiones vivi assumpsit, ut per hoc probaretur verus esse homo, et ut nobis meruisset.
Ad rationem in oppositum, quando 8. dicitur quod nondabissanctum taum si^cunnui videre corruptionem^ etc. dicendum "JJ^^p^*^^: quod hoc verum est de facto, nec ^^^^«'p^J^"* dedisset, utcredo, si mortuusfuisset senio. Quando dicitur pro alia opinione, quod per Damascenum indissolubiliter assumpsit, ut etiam corpus non potuisset corrumpi ex virtute illius unionis, dico quod non dicit indissolubilitery sed inalterabiliter. Unde si inveniretur quod iliud quod assumpsit, nunquam deposuit, dicendum quod hoc verum est manente ilio quod assumpsit; sed si totum illud quod assunipsit, desiit esse per corruplionem aiterius termini, non est verum; et ideo licet assumpsit naturam humanam et humanilatem, quia tamen illa in separatione animae a corpore, desiit esse, quia tunc humanitas non fuit, ideo humanitatem assumpsit, quam tamen dimisit. Sic quamdiu corpus mansisset, nunquam iliud deposuisset, sed si ponatur corrumpi, sicut si fuisset in senio, et non esset impedita corruptio per novum miraculum, deposuisset corpus iilud ad 7ion esse corporis talis.
DIST. XXir. QUvESTIO UNICA.
DISTINCTIO XXII.
QUi^STIO UNICA.
Utrtm Christus fuit homo in Iriduo mortis?
Hugo Victorin. lib, i. de sacram, part. 2. eap, ull. Alens. 3. p. guaest. 19. metnb. 3. D. Thora. 3. p. quxst. 2. art,lS. et qu3sst. 50. art, 4. et Richard. htc arl, i. DuraDd. quxst. i. Gabr. quxi/. I. Suar. 3. part tom. i. disp, 7. sect. 6« Parurn discrepat textue blc ab Oxoniensi.
. Circa hanc distincUonem vigesi- Arj^umeot mam secundam quaeritur: Vtrum pniuum. Qf^pi^i^f^g fuerit homo in triduo.
Quod sic videtur: Christus fuit Chrislus in triduo; ergo Christus fuit homo in triduo. Consequentia probalur; tum quia arguitur ab inferiori ad superius affirmando; tum quia ex opposito consequentis sequitur oppositum antecedentis.
Praiterea, Christus in triduo habuit humanitatem; ergo tunc fuit homo. Antecedens probatur dupliciter: Primo, quia habuit animam, et anima est tota quidditas hominis, quia forma est tota quidditas termini, cujus est, sicut probatur per Philosophum 7. Metaph. cap. De unitate definitionis^ text. 34. el 35. et per Commentatorem ibi, et Philosophum 8. Elhic. oportet autem non laterey etc. per Commentatorem ibidem; unde sunt ibi multaeauctoritates ad hoc.
Tertio, idem probatur sic, habuit totam entitatem, quee fuit humani- SecuQdam.
Tertium.
tatis in triduo; ergo habuit humanitatem. Consequentia patet, quia humanitas non dicit nisi entitatem vel entitates. Antecedens patet, quia tunc animam habuit, et corpus; ert hoc est tota entitas humanitatis, et hominis, quia corruptio non est nisi dissolutio unitorum; ergo tantum ibi fuerunt duo entia, et illa habuit; ergo in triduo habuit totam entilatemhumanitatis.
Praiterea, Verbum subsistens in Quarium. aliqua natura creata denominatur ab illa; sed Verbum subsistebat in aliqua natura creata; sed Verbum in triduo non dicebatur animatum, nec corpus, nec corporeum, et denominabatur ab aliqua natura, sicut a natura humana; ergo tunc fuit homo.
Contra, non habuit animam uni- Ratic tam corpori, ut formam materiae; sed compositum non est nisi ut forma perficiat materiam; ergo cum in triduo anima non perficiebat corpus, non fuit lunc homo.
Sententia Hugonia et Magistri, Christum fuisse honriinem in triduo mortia, suadetur, quia sola forma est quidditas, quod multis probatur argumentis.
Ad hanc quaestionem primo res- 9 pondendum est, quod Theologi non De hac re tractant an Christus fuerit homo in p.i. (^^i. triduo, quantum ad vim sermonis, 3. 44. e°i p'. utrum scilicet superius prsedicetur ^'^i^®* ** posit.
Hugo hlu Bequilur PlatODem.
OpiDioMagislri.
3.
OpiD. Hug.
et alioruoa Bequacium. Ratio prima Hugoois.
SecuuJa.
de inferiori, sive inferius sit, sive non; sed tractant an Christus in triduo fuerit homo exislens in efTectu, ita quod Christus tunc fuerit homo existens in actu, et dicunt llugo etMagister, cap. ulL quod sic, moti tamen diversa ratione. llugo enim de Sacramentis lib. i. parte secunday ponit quod Christus in triduo fuit homo, quia dixit quod homo non esl nisi anima utens corpore; et quia Verbum fuit unitum aninicE post separationem animcB a corpore, ideo dixit quod Chrislus in triduo fuit homo. Sed Magister fuit motus alia de causa, dixit enim quod unio istorum, scilicet animse et corporis ad Verbum, est formalis ratio quare Verbum dicitur homo, licet non uniantur inter se, et quia in triduo fuerunt ista unita Verbo, ideo in triduo fuit Christus homo.
Quantum ad Hugonem, aliqui respondent cum eo, dicentes quod forma est tota quidditas rei, et quod materia nihil sit de quidditate rei. IIoc oslendunt per rationes et per auctoritates. Per ralionem primo •sic: Materia esl, qua res potest esse et non esse, ex 7. Metaph. texl. 22. Ex hoc enim probalur materiam cssc in naturalibus, et in his, qucP sunt a natura, et a casu et ab artc, quia possuntesse et non esse, cujus principium esl materia; si ergo maleria pertineat ad quidditatem, tunc quidditas potest esse, et non esse per se, et sic esset generabilis et corruptibilis, quod est conlra Philosophum ineodem.
Pra3terea, quod quid est est principium cognoscendi illud, cujus est; matcria autem est secundum se ignota, ex 7. Melaph. text. 34.
ergo non perlinet ad quidditatem rei.
Preeterea tertio sic: Illud quod ^ per se habet quod quid est^ habet illud idem sibi, quia ex 7. Metaph. text. 3o. in diclis secundum se^ idem est quod quid esty cum eo cujus est. Quod ergo habet quod quid esty ne sit idem cum eo cujus est, prohibet ne illud sic habeat per se quod quid; sed materia prohibet ne quod quid oom^o^iii est, materia et forma, sit idem cum composito; ergo prohibet ne compositum habeat per se quod quid^ et per consequens materia non esl per se de quidditate compositi. Minor probaturper Philosophum, 7. Metaph. in fine capitulide unitate definitionisy t. 20. et 34. et 41. ubi dicitur quod in conceptis cum materia, non est idem quod quid est^ cum eo cujus est.
PrcBterea, ad hoc sunt muliai q,^^^.^^ auctoritates Philosophi in 7. Metaphysic. cap. de unitate definilionisy text. 35. et secundo animalium: Anima substantia est animati, et species, et quod quid erat esse; igitur quidditas animalis est tantum anima.
Item, ibidem, text. 9. dicendum Quiuia. speciem^ et inquantum habet speciem unumquemque, sed materiale nunquam secundum se dicendum.
Ilem, in eodem text. 40. quaecumque sunt parles, ut materia, et in quae dividitur, utin materiam, sunt posteriora. Sed illa quae pertinent ad definitionem suntpriora, in tantum etiam istam oppositionem volunt defendere, quod si eadem anima uniretur alteri corpori, esset idem homo numero, quia manet in eadem quidditas numero, cum animasit tota quidditas hominis.
DIST. XXII. QUiESTIO UNICA.
SCHOI.IUM II.
Probat Christum non fuisse hominem in triduo ex August. et Damasc. et multis rationibus probal raateriam esse de quidditale compositi.
Sed contra Hugonein et MagisopiD. Ma- truni arguitur pnmo per auctonta-Hugoais! tem Augustini 13. de Givitate Dei, cap. 23, Homo non est corpus solum, nec anima sola^ sed quid ex aniyna constat, et corpore; et parum post: Cum est utrumque conjunctum habet hominis nomen.