Preeterea, Damascenus lib. 3. cap. 3. et 24. solvens objectionem heereticorum, queerentium quomodo omnes homines sunt unius naturae, dicit quod hoc ideo, quia omnes habent animam et corpus, quae pertinent ad naturam humanam. Idem Damascenus, cap. 58. dicit quod Christus habuit verum corpus, et non phantasticum, quia aliter non esset ejusdem naturee nobiscum; ergo secundum ipsum, corpuspertinet ad naturam humanamj et non tanlum anima. Maieriam Prcfiterea, contra eos specialiter e»»e par- arguitur, qui dicunt quod materia ditati8. jion esl pars quidditatis, sed quod forma sit tota quidditas; arguitur sic primo contra: Quaecumque essentia est sufficiens ralio alicui essendi, circumscripto quocumque alio, sicut essentia albedinis est sufficiens ratio alicui essendi album, circumscripto quocumque alio; si ergo forma ignis sit tota quiddilas ignis, ergo forma ignis circumscripto quccumque alio,est sufficiens ratio essendi ignem; ergo posset esse ignis manente sola forma ignis, et non materia, quod falsum est. Unde secundum istam viam, esset dicendum quod materia nihil est, sed quod sit eadem essentia cum forma.
Praeterea, cujus essentia est in- fi. creata, non habet causam; ergo cujuse^^e est incausatum a terminis intrinsecis, non habet causas extrinsecas; sed illa essentia, quee non includit materiam ut partem sni, est incausata a materia intrinsece; ergo illa essentia non habet causam naturalem; ergo substanlia materialis non habet materiam ut causam, quia est incausata a materia.
Pra^terea, ens completum et perfectum in aliquo genere non unitur alicui nisi per accidens, quia non potest facere unum perse cum alio, nisi quod vel est potentia, vel actus. Sed si a quidditate rei excluditur materia, ita quod quidditas rei sit tantum forma, tunc cum forma sit ens completum in genere, ut lu dicis, sicutet quidditas rei, quee non est per se determinabilis, ergo forma nulli potest uniri, nisi ad constitueudum unum per accidens; ergo hic ignis compositus ex materia, et forma non erit per se ens, quod falsum est.
PraBterea, illud quod non inchidit d licHer aliqunm quidditatem alicujus gene- ^^'^^'^^^ ris, nec per se includitur in quiddi- nere. tate alicujus in genere, non est in genere per se, nec per reductionem, quia quodperse est in genere, includit quidditatem aliquam generis, et quod est in genere per reductionem, includitur in quidditate alicujuspersein genere. Sed materia secundum istam opinionem, neutro modo se habel ad quidditatem, quse solum est per se in genere, quia nec includit illam, nec per se includitur in iHa secundum viam hanc; ergo materia nec est in genere per se, nec per reductionem, et ita si sit aiiquid, erit Deus. 7 Praeterea, rationi materiae non recomposi- pugnat quod sit commune pluribus maieriaet individuis, quare ab hac materia, et per^se illa possit abstrahi ratio communis materiae, et similiter ab hac forma, et illa communis ratio formae; sed materia ignis in communi et forma ignis in communi faciunt per se unum, ita quod ex materia et forma ignis secundum se consideratis fit per se unum; sed omne unum per se habet quidditatem per se unam; ergo compositum ex materia et forma ignis in communi habet per se quidditatem unam; sed quod per se pertinet ad unitatem, pertinet per se ad ejus quidditatem; ergo cum tam materia quam forma, ut ostensum est, pertineant ad unitatem compositi, sequitur quod perlineant ad ejus quidditatem.
Proposilio prima illius rationis est manifesta, quia ralio materiae potest abstrahi ab hac materia et illa, quia ex secundo Physicoram, text. 38. et sexto Metaphysicse^ text. 3. causa et efTeclus proportionantur, itaquod causarum singuiarium sunt elfectus singulares, et causarum universalium effectus universales; ergo causa, qua3 secundum suam universalitalem potest abstrahi, etiam in materia. Non ergo habet dicere quod dictum Philosophi est verum in causis el elTectibus non materialibus, quia, ul patet 12. Melaph, cap. 2. materia in me et in te sunt numero diversa, sicut et movens, sed universali ratione sunt eadem. Similiter 7. Metaph. text. 39. scilicet de unitate definitionisy sicut simul totum est ex hac materia et forma hac; animal vero, et homo ex materia et forma universali; ergo rationi materiae non repugnat, quod abstrahatur.
Ulterius de 2. propositione, ex g. illis, scilicet materia et forma sic abstractis, et in communi consideratis, habent hoc per se, quod ex illis constituitur compositum in com muni, nec ex materia, nec ex forma ignis in communi constituitur, nisi ignis in communi, quia ratio, qua ex hac materia et forma hac fit unum, est, quia hoc est actus, el hoc potentia, et haec non habent nisi per rationem matericB et formai in communi; ergo hoc inest illis per rationem communem eis; ergo prima ratio constituendi unum, remanet in materia et forma per se consideratis. Et ulteriustunc argui- omoe per *^ sc habet *^ sc habet tur: Omne per se unum habet quod quod qoid. quid unum; hoc ergo compositum, quod est in genere in communi, de cujusratione et unitate est materia el forma, habet quod quid; ergo materia pertinet ad quidditatem, sic isla conlra conclusionem.
Diicit ad oppositum rationes, quibus altPia pars suadebat materiHm noD esse de rei quiddilale, explicando varia loca dltncilia Pliilosophi, et resolvendo in substantiis composilis materiHm cssc de quidditate. Optimc exponit quomodo cx squivocatione nominis {tnateria) el nominis \species) adducilur Philosoph. pro illa falsa sententia; fuse satis aperit circa hoc roentem Philosophi. Vide eum in toxlu ipsius 7. Met. c. de deCnitione.
DIST. XXII. QUiESTlO UiNICA.
9.
Ad raliouem 1.
opio.superioria. Materiam esso de rei quidditate.
Ad secQQdam.
Materia est principium cogoosceQdi.
Ad ierliam Praeterea, raliones factae pro illa opinione concludunt oppositum, quod ostendilur primo de ratione prima. Nam ex hoc quod materia esty qua res potest esse et non essej sequitur quod pertineat ad quidditatem rei, quia passio communis ostenditur de subjecto communi per medium consequentia^. Illud autem medium, quodcumque sit, resolubiie est in illud quo aliquid dicitur posse esse et non esse, et hoc est materia secundum Philosophum; ergo ex hoc quod materia est, qua res potest esse et non esse, sequitur quod est principium radicaie, quo passio ostenditur de tali subjecto, el per consequens pertinet ad quidditatem subjecti.
Praeterea secunda ratio non concludit, falsum est quod accipitur, quod materia non est principium cognoscendi reni. Dicil enim Philosophus, secundo Metaph. text. 11. quod si species causarum essent infinitee, quod nihil esset scibile, nec aliquid posset sciri; sed non arguit hoc de speciebus infinitis, praeter quatuor causas, quia hoc etiam probatur prius, scilicet quod in nuila specie causarum sunt causae infinitae. Sed si materia non pertineret ad scire rei, non teneret consequentia, quia res nihilominus scitur, licet non cognoscatur id quod pertinet ad quidditatem ejus, et ita licet materiai essent infinitse, et non cognoscantur, nihiiominus res cognosci potest.
Praeterea tertia ratio non concludil, falsum enim est quando dicitur quod materia impedit ne quod quid est sitidemcum eo cujus est, scilicet cum habente materiam, sicut quod quid rei immaterialis idem est cum re immateriali, ita quod quid rei materialis est idem cum re materiali habente primo, quod quid est. Quod probatur per Philosophum septimo Metaphysic. text. 33. ubi comparat partes definitionis ad partes rei secundum proportionem, quia sicut tota definitio exprimit totam quidditatem, ila partes definitionis partes quidditatis, dicente ipso, quoniam definitio ratio est, et omnis ratio partes habet, oportet quod sicut ratio et definitio ad rem, ita partes rationis ad partes rei. Sed si in composito esset materia, et non esset de essentia compositi. nec ^'Morf 5^^aV/ esset idem cum eo, cujus esset in materialibus, tunc in definitione exprimente quidditatem, esset aiiquid quod non respondet parti definienti, et non teneret ilia propositio.
Praeterea, auctoritates pro opposito sunt magis manifeslae enim Philosophus, octavo Atelaphysic. cap. 3. text. 9. quod quid est definiunt per materiam, et hi imperfecte, quia tantum definiunt ens in potentia; alii autem definiunt per actum, sed tertii definiunt per utrumque; et hanc definitionem approbat, sicut Archytas approbavit. Item, cap. 3. ibidem dicit Philosophuscontra Piatonem, quod dubitatio, qua Antisthenici dixerunt, habet ipse contra Platonem, quod ideae non possunt definiri, nec aliquasubstantia, et hac definitione, quae competit substantiae materiali, quia secundum Philosophum, definitionem oportet esset oralionem Dcfiaiiio longam, et ideo substantia quae de- longa^quo^ finitur, oportet esse compositorum, ^^^^- Dicit Ad quartam.
quia ratio esl definitio ejus, quod habet quid et qualey hoc ut materiam, iHud vero ut formam. Item, in eodem dicit quod substantia composita habet perfectissimam rationem substantiae; sed hoc non esset verum secundum hanc viam, quia haberet aliquid quod non pertinet ad suam quidditatem et substanlialitatem. j2 Ad illum ergo articulum dico breviter, quod sicut causata se habent ad causas suas extrinsecas diversimode, ita causata diversimode se habent ad causas intrinsecas. Qua3dam enim sunt causata, quae habent plures extrinsecas, ut qua^ non sunt immediate a Deo, sed mediantibus causis secundis mediis; et ilia quae immediate producuntur a Deo, tantum habent unam causam efficientem etlinem; ita etiam sunt qua3dam enlia causata a causis inlrinsecis piuribus, ut composita, et quaedam non, ut entia simplicia, quae tamen habent causam formalem, non materialem; et sicutilla, quae habent quidditatem simplicem, habent causam intrinsecam formaiem, quee pertinet ad quidditatem corum, itaquae suntcausata a causis extrinsecis, essentiaiiter dependentabeis, ut causis essentialibus ad essentiam, et tunc si causa materialis intrinseca sit maleria prima, sive corpus organicum, perlinebit ad quidditatem rei materialis. 13. Ad intentionem autem PhilosotripiicUep phi, 7. Melaph. in cap. de unitate ExponKur definiHonis, est sciendum quod ^^''^'^P''- Philosophus cBquivoce in illo cap. accipit isla tria, ispecicni^ nialcriani, et subjeclum^ cujus crquivocationis ignorantia facit ut iilud capilulum a multis male exponatur. (Juandoque enim Philosophuscapit speciem pro forma, quae est altera pars composili, el quandoque pro universali abstracto ab individuis, cujus est quod quid esl, primo simpliciter; quandoque accipitur pro composito ex ultima materia, et forma ultima, quod est videlicet per se in genere Substantiae compositum; quandoque autem capit ibi pro composito universalia, secundum quod distinguuntur contra speciem primo modo diclam, et non secundo modo. Unde quando vocat hominem in universali subjectum, et individuum in genere Substantiae existens, hoc non arguit ex se existentiam, nam quidquid est illius coordinationis, est in genere, antequam comparetur ad existentiam. Unde hic homo Q".^ *«°»" . eiisleotia abstrahit ab existentia sicut homo, e?t accihic tamen homo existens non est ens per accidens tanquam aliquid compositum ex rebus diversorum generum; sed existenlia formaliter est extra rationem essentialem illius hominis, et totius illius coordinationis in genere Substantiae, et pro tanto dicitur exislentia sibi esse accidens. Unde existentia est conditio necessaria isti homini, ut terminet generationem, nam hic homo non generatur per se et primo, sed hic homo existens, et eo modo existentia sequitur ipsum, ut comparatur ad generationem producenlem ipsum in esse; unde sic hoc subjecfum generatur, et non subjeclum, ut praecise dicit individuum in genere Subslanliae, secundum ordinationem illius generis.
Itern, accipit materiam quando- H.
que ut non contracta est, sed uni- tripiiciter DIST. XXII. QU^STIO UNICA. 427 sumiiur. versaliter pro principio potentiali, Ad primum ergo argumentum pro 15.
drupUcr "^" concernendo hanc vel illam alia opinione, quando dicitur quod ^^0^;^*' ^^^' maleriam, et sic capit maieriam^ materia est, qua res potest esse et opio. Hug.
cum dicit quod auferre materiam non esse, ostensum est quod ratio a rebus, superfluum est. Et ideo concludit oppositum. Propter tamen parabola de animali, quam consue- intentionem Philosophi respondeo, veat Socrates minor dicere, non quod corruptibile pofest dicere pobene se habet, facit enim suspicari tentiam remotam ad corruptionem, quasi contingens sit hominem esse vel potentiam propinquam; si posine parribus, sicut sine aere circu- tentiam remotam, sic ignis esl in lum, etsic materiapertinet ad quid- potentia ad corruptionem, et sic ditatem illiusquod definitur. Aliter hoc est per se. Secundo modo ignis enim substantia composita secun- est corruptibilis; sic dicit potentiam dum suam essentiam, ut ignis et propinquam, si corruptibile non aqua, esset simpliciler sicut Ange- inest alicui, nisi sit subslanliacomlus, et homo simpliciter sicut Ansre- posita existens. Nam existentia est Maiemest lus secundum suam essenliam. Se- conditio necessaria ad hoc quod ali- ^««^ «^se 1,...^. ct non es cundo modo accipitur materia^ ut quid sit ternunus a quo corruptio- se, expocontrahitur proprielate individuali, nis, sicutterminus arf qaem generaut cum dicitur, hsec materia est pars tionis; sic materia est, qua res pocompositi. Tertio modo accipitur test esse et non esse, ut est in tali materiay ut contrahitur accidentali- subjecto sic accepto secundum conter, vel sicut pars integralis dicitur ditionem existentiae, et sic quod hujus pars materialis, et semicircu- qf^id est nec est generabile, nec lus pars circuli. Alio modo magis corruptibile. Unde de materia isto accidentaliler dicitur aliquid esse?nodo dicta loquitur Philosophus in materia alterius, in quo est, licet '^- Metaph. quando dicit quod est, accidit sibi esse in illo, et non de- Qua res potest esse et non esse, terminat sibi illud, secundum quod quia sic ad intentionem pertinet ibi litterae aereee vel cereae sunt ibidem loqui de materia,quia abeunmateria syllabae, et partes circuli tibus sensibilibus a sensibus, non ligneae vel aereae. Propter hoc ergo est certum nobis an fuit, vel non, quod diversimode comparat mate- quia habent materiam, qua possunt riam ad subjectum, et ad speciem, ^sse et non esse.
et quandoque uno modo, el quan- Ad secundum, quando arguitur 16.
doque alio, quandoque dicitur quod materia non potest esse prin- ^Vum"°" quod materia pertinet ad quiddita- cipium cognoscendi, quia secundum ^JJ^^^^JJ.^^ tem, et quandoque non, sicut patet se est ignota; dicendum quod ma- «*^ '8°oia.
diligenter intuenti illud capitulum teria, ut est in potentia propinqua, secundum modo dicta. qua aliquid dicitur esse et non esse SCHOLIUM IV. potentialiter, non est principium cognoscendi, quia sic est principium baniia m«ieriam non esse de quiddiute, expo- contmgentiae et indeterminationendo mira sublililate varia loca Pbilosophi. nis, Ct sic PhiloSOphus loquitur /^ ibi de materia, quia sic perlinet ad propositum suum, quia dicit quod singularia non discernuntur, quia cognoscuntur a sensu vel imaginatione, etsic ipsis abeuntibus a sensibus non cognoscuntur, si sunt et non sunt, et assignat rationem, quia materia secundum sc est ignota. Loquitur ergo de materia individuali, ut est in potentia propinqua ad illam indelerminationem, sed tamen materia in universali considerata pertinet ad quidditatem rei, et est principium cognoscendi rem. Ad ter- ^^ tertium, quando arguitur quod Quomodo "^ conceptis cum materia est idem aiiquid quod qxiid est. cum eo cuius est, dihabetquod ^ ^ /.,,..,, quid est. ccndum quod aliquid dicitur habere do esr, quod quid primo et per se, et ali- Quadrupii- fluid pcr sc, scd uou primo, et aliquid^^iiabei Q"^d P^^ accidcus tautum, et uou quiddita- p^p gg^ pg^ primo. Et sicut aliquid habet quod quid^ sic habet illud idem sibi, si per se et primo, habet illud idem sibi, per se, et primo; et si per se, et non primo, hahet quodquid per se, sed non primo; et si non per se nec primo; sed per accidens, eodem modo habet illud idem sibi. Exemplum primi: Homo dicitur habere quod quidi^er se et primo, sicut homo est homo primo, et sua quidditas est sibi primo eadem, et homo est quod primo habet signum suse quidditatis, quod scilicet est definitio sua; et eodem modo, quod per se, et non primo habet quidditatem, habet eam eamdem sibi per se, sed non primo, et sic de eo quod per accidens Iiabet quidditatem, et sic varie loquitur comparando quidditatem ad id cujus est, quod primo habet quidditatem sicut in principio, cum tera.
tera.
dicit quod singulum non videtur aliud a suimet substantia, quod quid dicituresse singuli substantia. Nec quid dissimile est rfe libro Elenchorw/n,sicut aliqui dicunt quod non est aliud hoc dicere, quam dicere quod singulum est rationi ipsum est, quoniam comparat quod quid ad illud quod per accidens habet quod quid^ ut homo albus; et ibi sicut habet quod quid per accidens, et non primo, nec per se sic ostendit quod non est per se et primo idem cum eo. Postea autem in fine capitulide unilate definitionis, comparat quod quidj ad concepta cum materia, qua3 habent quod quid per se, licet non primo. Nam concepta cum materia sunt individua, quae addunt indivisionem supra illam realitatem, qua contrahitur natura speciei, et illam realitatem addit individuum supra naturam, ut dictuni est. Illud autem individuum cum quidditate naturae in conceptis cum materia, hoc est in illis, quee habent condilionem materialem supra naturam speciei, quae habet quodquid naturae per se, licet non primo non est idem quod quid primo, et per se cum eo cujus est, sed per se, licet non primo.
Ad auctoritatem primam, quando 18. dicitur quod anima est quod quid ^\^^^^' erat esse animal, dicendum quod illud est glossandum per hoc quod sequitur post, si vero non anima^ animal hoc quid dicendum, hoc au" tem non dicendum, sicut dictum^ quasi diceret, quod dictumestprius, quod non est animal tantum anima, licet sil forma, et principalior pars ejus.
Sic ergo falsum dicunt isti, qui fauuntur DIST. XXII. QU^STIO UNICA.
tincta a ['artibus uuilis.
Huf[o et dicuiit quod forma est tola quidditas a«»aier. ^,^.^ ^^.^ j^^^ ^^^ verum dicit Hugo, quod homo est anima, et falsum etiam dicit hic Magister, quod Christus dicebalur homo propler unionem corporis et animse ad Verbum,namin triduo non fuit homo, licet anima et corpus unita fuerint Verbo; huraanitas enim nec est anima, nec corpus, nec ista conjunctim, sicut diclum esl distinctione ' ^^J^^^'^' secunda liujus tertii \ sed humanitas est alia entitas ab anima et corpore conjunctim et divisim, sicut supra est oslensum per rationes, nec hic oportet eas replicare. 19. Unde humanitas est vera entitas entitas ab- absoiula, ct uou anima el corpus, **" ul unila sunt, ila quod non addat super animam et corpus soiam relalionem quamdam unionis animse cum corpore, tunc enim non diceretur morluus Christus, nisi propler unam relalionem corruptam, et propter corruptionem unius relationis; sed est vera entilas absoluta, nec est hoc, nec illud, nec isla simul; sicut numerus non est haec unitas, nec isla, sed cumulus, et acervus lapidum, qui non habet unam entitatem, est ipsi lapides; sed non sic humanitas est anima et corpus divisim aut conjunctim. Unde falsum dicit Averroes super primum Physicorum, quod totum non est nisi partes conjunctim, quia nec totum est pars, nec partes uniice, si sit per se unum; et ita humanitas nec est anima et corpus divisim, nec ut conjuncta sint, ita ut formaliter ista conjunctio sit ista, licet humanitas non sit sine illa unione, sed tertia entitas ab istis, non tertia, quae cum istis constituat totum, quia tunc humanitas esset pars, sed est aliqua entitas formaliter, quse nec est ista conjunctim, nec divisim, includit tamen istas entitates. Quia ergo haec entitas non fuitactu in triduo, quia non habuit actualem entitatem, ita ergo dicendum est, quod Chrislus non fuit homo in triduo, prout Theologi tractant de eo.
Logice loquendo, haec est falsa: ChrUtus \n triduo fuU homo, quiaquando subjecturo iDcludit duo, ul Christus, oportet ulejus ralio sit in se vera, quia de ratione in se falsa, Dihii vere dicilur, ex i. d. 2. q. 2. alioquin ha9C esset vera, mnjus Deoeat, si sufGceret esse inesse alteri parti. Vide Docl. i. Periherm. q. 7. et 12.
Sed quid est dicendum secundum Logicam? Dico quod secuudum Logicam loquendo de virtute sermonis non fuit haec vera: In tri--duo Christus est homo, licet Socrates sil homo ipso non existente; nec est simile de uno, sicut de alio, ut patebit, et ratio hujus esl, nam ad hoc quod aliqua ratio sit vera de aliquo, vel aliquid de ipsa, oportet quod prius sit in se vera. Hoc patet per Philosophum, o. Metaph. cap, de FalsOy ubi dicilur quod raliOf quse in se est falsa et impossibilisy de nullo potesl esse vera^ nec aliquid de ipsa. Unde homo irrationalis, nec vere dicilur de aliquo, nec aliquid de ipso, quia est ratio in se impossibilis. Si enim de ratione falsa in se possit esse aliquod verum ratione alterius quod potestei inesse, tunc heec esset vera, majus Deo estj quia esse inest alteri parti. Unde quod haec ratio majus Deo est in se impossibilis, et quod esse inest Christo morluo quidsit diceudumde hac proposilioue: Cbrislu3 est bomo.
Ralio in se falsu de Dullo vere dicitur,nec aliud de ipsa.
aiteri parli, includil iinpossibililalem, et ideo nihil reale potest dici de ea. Eo ergo modo est falsa in se, quia dicitur aliquid primo de ea; si enim sit impossibilis in se, quidquid diciturde ea, impossibiliter dicitur, si sit falsa oratio, licet possibiliter possit aliquid dici de ea, ut si nullus homo sitalbus, haec falsa est, homo albus esthomOjUcel possit esse vera. Quod sit falsa patet, quia sequitur, homo albus est homo, ergo homo est homo albus; et ulterius sequitur quod homo sit albus, quia album non est delerminatio diminuens, nec corrumpens, sed consequens estfalsum percasum. 21, Et dico quod sequitur, homo al- Homo ai- bus est homo, erero homo est albus, mo, faisa nou oropter implicationem in subnullo ho-. ^ *^ \.,. ^ ^,...
mioe exis-jeclo, quia ibi noH cst replicalio, ut prius dictum est, sed hoc est propter hoc, quod oporlet quod ralio sit vera, antequam aliquid vere dicatur de ea. Unde, quia homo albus est homo, est oratio in se falsa, cum nullus sit albus, ideo nihil vere dicitur de ea, nisi forte ipsum, et forte non adhuc dicitur ipsum. Unde patef quod de ratione, quee in se falsa est, nihil vere dicitur, sed secundum Damascenum, c. 4. Christus importat supposilum subsislens in duabus naturis; unde Christus non est aliquid unum, sed est quasi christus uuum per accidens; idem enim est *uDum*^ Christus et Verbum homo. Etproinde ad hoc quod aliquid sit verum de eo, oportet quod haec oratio sit in se vera: Christus est homo; sed haec in triduo non fuit vera, quia tunc hoec fuit falsa: Verbum est homo^ quia tunc non fuit humanitas unita Verbo, licet anima et corpus fuerint, ut dictum est, et ideo hsec falsa fuit in triduo: Christus est homOy sicut haec: Homo albus est homo^ si nullus homo sit albus.
Sed conira hoc arguitur sic:Se- 22. quilur, homo albus currit, ergo ho- ^a^ge^^pdmo currit; ergo medium esl verum, ™^' in cujus virtute sequitur, scilicct homo albus est homo. lla, et sequitur, Christus fuit mortuus, ergo homo fuilmortuus; ergo medium est verum, scilicet ChristUs est homOy et inedia sit consequentia.
Prailerea, dictum est quod Chris- -ecuodo. tus per se fuit homo, ita quod haec est per se: Christiis est homo; ergo fuit vera in triduo.
Ad primum horum, dicendum ResnoD.ict quod haec non est consequenlia: Ho- mJJn." me albus currit, ergo homo currit; sed est tantum illatio, sicut si arguitur, homo currit, ergo homo currit. Et ratio est, quando aliquid ponitur in antecedente, quod non est causa consequenliae, idem sequitur ac si non ponerelur, tunc autem illa non est causa consequentiae, quia ratio est in se falsa. Et etiam non sequitur propter implicationem, ut dictum est, et ideo idem ac si argueretur ab eodem ad idem; et ideo medium est, homo est homo, tenet enim illatio respectu hominis^ et non respectu albi^ sicut et arguitur: Christus vixit, ergo homo vixit, non est consequentia, sed illatio, ac si argueretur, homo vixit, ergo homo vixit, nam Christus idem est quod Verbum homOy Verbum autem nihil facit ad consequentiam, sed tantum homOy unde medium non est quod Christus sit, sed quod homo sit homo.
Ad aliud, quando accipitur quod 23.
DIST. XXII. QTJiESTIO UNICA.
Ad secun- hflBC esl vera per se: Christus est AnlrcBU^omo, distinguitur, quia si ad perchHsuls seitatem propositionis requiritur eM homo, quod iu subjecto sit per se causa videsuprn ^...j u d. 7. q. 1. inhaerentiae prsedicali, et quod subjectum sit perse unum,ad hoc quod aliquid per se dicatur de eo, tunc dico quod ha3C non est per se: Christus esthomOy quia deficit una conditio, quia Christus non est aliquid per se unum, siculnec Verbum homo. Si autera ad perseitatem propositionis tantum requiritur quod in subjecto sit causa inhaerentiae praedicati, tunc haec est perse: Christus esthomo^ nam in Christo includitur humanitas, quaeest per se causa praedicati inhaerentiae. Sed prima ratio plus placet mihi, nam de eo, quod non est in se unum perse, non potest per se aiiquid praedicari.
SGHOLIUM VI 8olvit argumeDta priacipalia, ubi habet exquisita Logicalia. Ad priiiium optime discutit, an leneat: Chrislus eu Cliristus; ergo Chrislus esl komo, et an aDtccedens sit verum; de quo vide ipsum i. Periher. q. 7. et 12. Ad tertium, optime explical quare Verbum in triduo non potuit dici corpus, neque aninia, nec corporeum, neo animatum, licet hsc habuerit sibi unita; el brcviter, patio est, quia istae partes denomiuant ut sunt partes (otius, eoque non existente, non denominant. Ponil varias abstractiones, de quibus latius i. dist. 5 quaest. 2. et quodlib. 13.
24 Ad rationes principales, quando Ad argum. arffuilur: Christus est ChristuSy eriniiio Qo Chrislus est homOy potest dici negando consequentiam, sicut non sequitur: Uomoalbusesthomo albus; ergo homo albus est homo, quia anlecedens est necessarium, cum praedicatur idem de se; sed Christus idemestquod Verbum homo. Sicut ergo non sequitur,Verbum homo est verbum homo, ergo Verbum esthomo, ita non sequitur, Christus est Christus, ergo Christus est homo. Unde licet homo non sit aliquid unum per accidens, nisi quando comparatur alteri, tamen respectu superioris non habet rationem unius peraccidens. Sed melius mihi videtur esse dicendum, quod haec non est vera, homo albus est homo albuSy quando nulius homo est honio albus, et ita nec haec: Christus est ChristuSy sicut nec: Verbum homo est Verbum Aomo,quia Verbum homo est unum per accidens, ideo oportel quod sit in se vera, ad hoc quod aliquid vere dicatur de eo. Unde Philosophus, l.Metaph. probat quod quodquid hominis albi non est idem cum homine albo, quia tunc esset idem cum homine, et hoc non est, nisi quia oportet orationem in se esse veram, ad hoc quod aliquid vere dicatur de ea; sic dicendum de Christo et homine Verbo. Et tunc ad probationem, dicendum quod non sequiturex opposito arguendo negative, nisi ratione alterius partis.
Ad secundum argumentum, dicendum quod anteceden est falsum. Et quando dicitur in prima probatione, quod anima est lota quidditas hominis, dico quod est falsum, ut patet ex dictis. Ex quibus patet responsio ad alias auctoritates.
Ad aliam probationem, dicendum est, sicut dictum est, quodhumanitas non est tantum anima et corpus, non tamen est tertia entilas, quae cum istis constituat totum, sed includit duas istas entitates, tamen non est formaliter istae.
CbristU)! est Cbristus, ergo est bomo noD valet, et quare.
itst fulsa.
Ad secundum.
Adtertium.
Ad quartum.
ParsetejuB natura Iripliciler coDsiderari potest.
Quare Ver bum iQ tridiio noQ fuit ani- Qia, nec animatum.
Ad quarlum, quando arguitur, quod omne suppositum subsistens in aiiqua natura denominatur ab illa natura, dico quod hsec in triduo fuit vera: Verbum subsistebat in natura animse et corporis. Non tamen placuit Doctoribus concedere quod Verbum fuit.anima, nec animatum, neccorpus, nec corporeum, et forle non sine ratione, nam natura illius, qucB est pars, potesl considerari tripliciter. Uno modo, ut abstrahitur natura a concretione suppositi, sicut quando consideratur natura per modum naturae absolutae, ut carneitas, et sic non denominat suppositum nec proprium, nec alienum. Alio modo consideratur ut abstrabilur a propriis suppositis, ut universale a particulari, et sic potest concernere proprium suppositum, et pra^dicari de ilio, ut caro de hac carne, et iila. Tertio modo potest comparari nalura partis ad suppositum aiienum, et sic nunquam denominat iilud suppositum, nisi cum ilio supposito concurrat ratio totius cujus est pars. Nec hoc potest improbari, quia sic videmus in omnibus aliis, quia non dicitur aliquid esse carneum, ut homo, nec ideo Deus est carneus, nisi quia cum ratione suppositi concurrat ratio totius, cujus caro est pars.
Et hoc ideo, quia partes, quae ex se nattfi sunt esse partes, non sunt natcBSubsislere naturaliier in aliquo supposito, nisi in iilo solo, cujus sunt partes naluraliter. Quia ergo in triduo cum supposito, in quo subsistebat naluracorporeaanimse, non concurrebat ratio totius, cujus haec fuerunt partes, ideo non sequitur quod in triduo Verbum fuit corpus aut corporeum, non anima, aut animatum. Exemplum potest esse, quod actus potest considerari uno modo, ut consideratur per abstractionem concretionis a supposito, et sic preedicatur de aliquo supposito, ut de albedine, si placet abstrahere albedinem. Alio modo, ut abstrahit ab alieno supposito, concernendo tamen ea, ut albedo propria, et sic praedicatur de hac albedine et alia, Tertio modo, utcomparatur ad suppositum alterius naturae, in quo existit, et sic ipsum non denominat, nisi in illo cum ratione suppositi si verbum concurrat ratio subjecli; et ideo si ^quanufa-Verbum assumpsisset quantitatem, *®^' °^°. non dicerelur forte quanlum,quia in ^""^- ipso deficit ratio subjecti.
Sed potestne aliquo alio modo denuntiari a natura, in qua subsistit? Dico quod si haberemus denominativum ad denominandum aliquid in ralione suppositi, licet non in ratione subjecti, ab ilio posset denominari. Unde et vere dicitur quod in triduo Verbum habuit corpus, et tunc fuit hsec vera: Verbum est habens corpus^ et etiam alio modo Verbum posset lunc denominari a natura, sed cum condifione distrahente, dicente, quod Verbum est homo mortuus.
DIST. XXIII. QUiESTIO UNICA.
DISTINCTIO XXIII.
QU.EST10 UNICA. • Vtrum ponenda sit fides infusa respectu credibilium?
Alens. 3. p. quxst. 78. m, i. D. Thom. 1. 2. quxU, 62. a. i. et 2. ei quxst. i. ar^. 3. Ricbard. hlc art, 3. quaest. i. Gabr. ^uasst. 2. art. 2. Vasq. i. 2. rf. 186. cap. i. et d. 187. cap. 2. D. Thom. Anselm. Theophyl. in illud Hebr. 11. Sine fide impossibile est placere Deo. Vega. lib. 9. de justific. cap. 3. Aliqua habentur in hac quxstione^ qux non sunt in scripto Oxoniensi.
l.
Arguajent. tertiam primum Secundum.
Circa distinclionem vigesimam queeritur: An in nobis Christianis credentibus necesse sit ponere respectu credibilium revelatorum fidem infusam'} Quod non videtur. Adomnem certitudinem actus quam experimur de istis creditis, sufficit fides acquisita, quia historias condilas a famosis, ut chronica, et hujusmodi, certiludinaliter fide acquisila credimus veras, quia credimus historiographos esse veros et sollicitos fuisse circa hujusmodi; ergo cum revelata nobis, ut Evangelium, et Scriptura sit famosa historia, et afamosis tradila, videturquod sufficiat nobis habere tantum fidem acquisitam sine fide infusa, respectu credibilium revelatorum.
Praetereaj magis est supra inclinationem intellectus, imo contra ejus inclinationem, impossibilius oppositis principiorum assentire, quam assentire veris creditis, quee ToM xxm.
evidenliam ex terminis non habenl, elsi vera sint; sed intelleclus habilu acquisilo potest assentire hujusmodi inipossibilibus, quia per syllogismum falsigraphum potest assenlire opposito conclusionis demonstrabilis, et opposito principii non primi, sicut habens ignorantiam dispositionis, qua3 est in errore, firmiler adha^ret falso et impossibili; ergo multo fortius videtur quod intelleclus sine habitu infuso per habitum tamen acquisitum firmiler adhserere potest credibilibus, qua3 non sunt nobis nola exsensu; ergo superfluum est ponere habitum infusum respectu eorum ad credendum.
Tamen dices forte quod talis non assentit propter evidentiam terminorum, sed propter rationem probabilem, quam non potest intellectus naturaliter habere de credibilibus revelatis, sed magis oppositum.
Contra, ex hoc videtursequi pro- Teriium. positum. Heereticus enim assentit alicui falso audito, quod ex terminis evidens esse non potest, nec habet rationem probabilem ad illud, sed credit dicenti illud, vel forte propriae conceptioni, quia ita firmiter credit quod proillo paralus est mori prius quam negare. Si ergo per habitum acquisitum, potest inlelleclus assentire alicui ha^resi, vel alicui falso, in cujus oppositum inclinatur intel-