mi remota, quia per appropnatio- mota. nem tantum, sed materia Baptismi ^^"*- propinquaest ablutio in aqua facta cum verbis, et applicatio verborum ad elementum, quod essentialiter est signum invisibilis gratiae et ablutionis animee interioris, et non aqua tantum, sicut dixit Bernardus Glossator, propter quod prohibuit istam aquam permitti bibi ab asino, ne asinusbiberet Sacramentum. Sed hoc nimis est Bernardice dictum, quia ista aqua non est tantum Sacramentum Baptismi, nec materia proxima gratise invisibilis et ablutionis interioris, quia tunc omnis aqua esset Sacramentum, et materia proxima Baptismi, et illius effectus invisibilis. Sed proxima materia establutio exterior cum verbis, ut dictum est.
Sed quare magis placuit Christo instituere hoc Sacramentum fieri in aqua quam in alio liquore, ut in oleo vel vino. Sunt multae et aperlse congruentiffi, aqua est frigida, fluida, lucida, necessaria, et communis; ethae omnes pi^oprietates conveniunt illi humori, in quo debet fieri Baptismus, qui est ad reprimendum eestum concupiscen-(ise, ad flectendum rigorem inobedientiae, ad illustrandum perclaritatem fidei, ad introducendum in viam salutis. Et hoc est commune omnibus, sicut lex ista, cujus hoc Sacra- 3.
Qua Bit aqua oaturalis.
Per vires naturee DOD polest immediate ex mixto geoerari veraaqua.
AlcbimJBteD deceptio.
mentum est irnitativum, communis est omnibus ad salutem.
Solummodo de ista quaestione videndum est, quae sit aqua naturalis? Ad quod dico, quod omnis aqua, qua3 producta est in esse naturali ab agente naturali per naturam,est aqua naturalis; multa enim humida sunt producta in esse per partem, ut puta per distillalionem et ignem, auxilio natui*ne, quse non sunt verfe aquae in specie aquae, ut elementum aquse. Possibile est tamen mixtum naturale, sive per modum naturse resolvi in elementa naturalia, et ita in aquam et ignem, utpurasunt, activo et passivo convenienter approximatis, et hoc activo agente per media determinata secundum processum determinatum ordinatum a natura, quia non statim resolvitur mixtum in elementa actione agentis, sed oportet ipsum prius transire secundum media omnia, quae requiruntur in processu naturse ad inductionem formse elementaris, quae est finis istius processus naturae. Unde secundum Philosophum 8. Metaph. texl, 14. ex aceto non fil statim el immediate vinum, sed oportet prius transire per omnia media determinata, quae sunt requisita per naturam ad formam aceti, antequam inducatur forma aceti, ut oportet prius resolvi acetum in terram, et in niateriam primam, et posl in vitem, et post in uvam, et sic de aliis. Unde tota natura univcrsi non produceret unam guKam aqua? de omnibus lignis universi, praHermisso isto ordine agendi per media determinata ex nalura; et ideo mentiuntur Alchymistae, qui dicunt se producere aquam veram ex silice, ut elementum, quia non agunt per media determinata ex natura, quibus tantum, et non aliter nataesl aqua naturaliter generari ex mixto, quia slalim per ignem resolvunt mixtum in illum humorem, qui non est aquain specie aquae, sed aliquis alius Hquor, differcns specie ab aqua. Nec etiarn utuntur convenienti activo, quia non utuntur ut in pluribus, nisi igne' ad omnia quae agunt secundum illam artem, qui non videtur conveniens aclioni respectu generationis aquae naturalis, quia unum elementum non videtur posse producere aliud per naturam, etenim sicut sunt impermixta in esse^ ita in agendo, maxime ordine nalurali praetermisso. Solus ergo auctor naturae Deus, qui non ligatur ad DeusDon processum et ad ordinem eius, •^''?''°' sed est super ipsam, quia fecit ip- qucmsersam voluntarie, potest illum ordinem non observare, et ideo ipse potest solum immediate ex mixto facere aquam naturalem, sicut fecit ipsam et omnia alia elementa ex nihilo; et ideo humor productus per artem Alchimiae, non est aqua pura, sed alius liquor, quia licet habeat aliquas qualitates similes qualitatibus aquae naturalis, plures tamen habet dissimiles quam similes; nam quaedam sunt effective caiida3, quaedam siccae, quae sunt qualitates propriae talis liquoris consequentes naturam speciei illius, quae nullo modo conveniunt cum aqua naturali, sicutdicunt medici, et bene, quod licet aliquae herbae conveniunt in mullis qualitatibus, una tamen sanal a tali infirmitate, et non alin, per qualitatem sibi propriam, DIST. in. QUyESTIO III.
Divereitas specifica aqufieoatureuisabaliis distillatis.
Magi PharauDis ra- Das vere produze> ruDt.
DsemoDes miracula efficere DOO po8- 8U0t.
Aquapura est taDtuDi materia Baptismi.
Mixtio aqusBcum alioduplez.
quae est a tota specie, id est, quae naturaliler consequitur propriam speciem iliius.
Ad hoc autem quod aliqua essent ejusdem speciei, oportet ea convenire in omnibus qualitatibus illius speciei, et ita patet quod aqua artificialis, ut aqua rosacea, vel aliqua alia aqua dislillata, non est ejusdem speciei cum aqua naturali, quia aqua naturalis est ilia quee producitur ab agente naturali, et per media determinata, et quod nullum agens naturale posset illam aliter ex mixto producere quocumque adjutorio naturee, nec adjutorio dflemonum, vel aliorum Angelorum. Quod enim magi Pharaonis produxerunt ex aqua illa ranas quasi subito, et quod multa mirabilia modo fiunt preeter communem cursum et ordinem consuetum, hoc non fit miraculose, nec praeter processum naturae, quia omnes Deemones Inferni non facerent unum miraculum; sed hoc fit secundum determinatum ordinem naturae jungendo convenientia activa passivis citius quam aliqua creatura inferiorfaceret. Ipsi enim ditati naturalibus suis eo pervenerunt ut intelligerent per quee activapossunttales effectus produci, et ideo jungendo illa illis, effectus evenit naturalis, et ita Deemones jungendo aquis aliquibus propria activa respectu ranarum fiendarum, slatim faciebant illa ranas ex aquis naturaliter, el non virtute propria nisi isto modo.
Dico ergo quod aqua pura est tantum conveniens materia Baptismi, quae non habet mixtionem cum alio.
Sed mixtionem fieri, potest intelligi dupliciter: Uno modo, quod ex mixtionibus fiat aliquod tertium per se unum, sive sit perfecte mixtum, et in termino mixtionis, ut sunt composita corpora ex quatuor elementis, vel imperfecte mixtum, et in via ad perfectam mixtionem, cujusmodi sunt impressiones grandinis et nivis; et aqua, sive sic, sive sic mixta cum aliis, non est materia Baptismi, dum est in tali composito, quiapartes miscibilium non suntin mixto, nisi in potentia; unde per nivem, dum est sic mixtum,nec per grandinem, antequam resolvatur in elementum aquee, non potest fieri Baptismus.
Alio modo potest intelligi mixtio non proprie, sed per appositionem vel juxtapositionem partium, quee non apparet tantum juxtapositio partium, sed eliam mixtio quaedam, sicut est in juxtapositione partium liquidorum, ut aquee et vini, vel aquae et olei, vel solidorum cum liquidis, ut salis cum aqua, vel glaciei cum aqua, in quarum utraque juxtapositione partium semper manet aqua actualiter in propria specie Et de ista juxtapositione partium adhuc distinguo, quia vel ista juxtapositio partium prohibet vim abluendi, sicut est in aqua ita spissata cum pasta, velsiliqua, vel terra foetida ut luto, quod non apparet puritas. Et sic dico quod non est conveniens materia Baptisrni, quia Baptismus est Sacramentum, et ablutio exterior, quae est signum talis effectus invisibilis, ut ablutionis animae interioris.
Unde per aquam impressam lulo non fit materia Baptismi, quia non ablueret corpus, nec esset verum Nix, glacie8,quaD- Burficiuot ad Baptismum.
Puritas aqutjbqualid requiratur ad Baptiemam.
y^ Tres regu- Iffi judicaodi in uniTersum demateria, quGB baptizatouoDTe- Diens eit.
signum ablulionis interioris intinctio corporis in tali aqua.
Si autem talis juxtapositio partium non impediat vim abluendi, sicut est aqua maris conjuncta multis vaporibus terrestribus, et aqua communis, qua nunc communiter utuntur homines, sic polest esse maleria conveniens Baptismi.
Quae autem aqua retinet suam specieui, et quee non, in juxtapositione partium pertinet ad naturalem scire. De quibus autem juxtapositis patet eorum mixtio, et per consequens non sunt materia debita Haptismi, sicut urina digesta, quae est colalura sanguinis. De quibusdam autem aquis dubium est si conserventet retineant suam speciem, ut in lixivio et in cerevisia. De cerevisia autem dicit unus Doctor, quod quia habet vim nutriendi, quod non habet simplex elementum, ideo ibi aqua non tenet suam speciem. Sed haec ratio non concludit, quia quantumcumque salvetur species aquse, dum bladum jacuit in ipsa, adhuc nutriet ratione substantiae bladi admixti, vel appositi. De aliis aquis dubium est.
Sed de omnibus, quae pertinent ad materiam istam pono tres regulas: Prima est, quod in omnibus possibilibus via tutior eligatur, unde nullus baptizet in aliquo liquore, de quo dubitat an sit pura aqua, si adsit possibilitas ad habendum aquam puram in specie aquae. Secunda regula est, quod si possibilitas non est ad habendum materiam convenientem alicujus Sacramenti, via propinquior vise certae, quantum possumus probabiliter judicare, eligatur. Tertia regula, si via propinquior viae non potest haberi, fiat quod licite fieri potest, et reliquum omissum est caute supplendum, ut si aliquis dubitet se essebaptizatum, baptizetur sub conditione sic, si es baptizatiis^non tebaptizo) sedsi non es baptizatus, egotebaptizo in norni'-ne Patris.et Filii, et Spiritm sancti.
Ad argumenta.Ad primum principale, dico quod illa non est aqua ^^^^^ naturalis. Et cum dicitur, acci- prmcipaie. dentia sunt similia, dico quod accidentia possunt esse couvenientia, et tamen illa quorum sunt specie differentia, ut aer et aqua, sunt perspicua, et tamen in aliis suntdifferentia, sic aqua artificialis et naturalis. Unde sicut dicunt medici, quod hoc habet talem virtutem a tota specie, bene est dictum, quia una est forma specifica, et ipsam consequitur talis qualitas, et sic qualitas propria consequens formam specificam hujus aquae et illius, est alia et alia.
Ad aliud, dico quod aqua stillata xd tecnn' esl purior secundum sensum, quia aqua qua utimur, est mixtum secundum sensum, licetibi sit juxtapositio, quae non percipitur.
Ad aliud, concedo quod aqua naturalis potest separari a mixto, et alia miscibilia, sed non est adhuc talis ars adinventa. Sed Diabolus potesl addere talia activa passivis, quse possunt extrahere aquam per debita media, sicut^docuit magos Pharaonis. Nescio autem si sic fecerunt Alconomi pactum cum Daemonibus, tamen et si fecissent, adhuc non causarent aquam, nisi per media debita, cum tamen ipsi agunt praecipue per ignem.
Ad aliud, dico quod Innocentius ^tum!^ dum.
Ad Urtium.
DIST. III. QUiESTIO IV.
Veraaqua Papa dixit quod Gxivit vera aqua de ^"aiere" latere Christi, et hoc probat, quia Trfd '^ieM.?^^ vidU^ testtmonitim perhibuit; et 22.cap. 7. si phlegma vidisset, de illo testimonium perhibuisset, sive tamen hoc fuissel naturaliter, sive miraculose nescit.
Ad uit. Ad aliud, dico quod mixlio secundum sensum, quaj est in aqua, qua communiter utimur, non impedit vim abluendi, etideo satis est pura, ut sit materia Baptismi.
Utrum instituiio Baptismi evacuaverit Circumcisionem?
. Quflero de inslitutione Baptismi in Argoment comparatione ad Circumcisionem: primum. Utrum tnstitutio Baptismi evacuabat Circumcisionem? Arguitur quod non. Matth. 5. Non veni solr vere legem^ sed adimplere. Circumcisio erat praeceptum in lege; ergo Christus eam non destruxit, sed implevit; ergo instituendo Baptismum, non revocavit Circumcisionem.
Secundam. Item, Genes. 7. Circumcisio fuit data Abrahae in foedus sempiternum; fcedus sempiternum revocari non potuit, quia tunc non esset sempiternum; ergo nec Circumcisio.
Tertium. ^*^^"' uullus iufcrior habet auctoritatem revocandi legem institutam a superiori; sed Deus instituens legem Mosaicam, preecepit Circumcisionem; ergo non potest ab aliquo inferiori revocari.
Nec legitur ubi Chrislus eam revocaverit, imo ipse confirmando illam, opus Circumcisionis in semetipsosuscepit; in fine etiam vitse, et in die ccenae comedit agnum Paschalem cum discipulis suis, quod fuit|^illius legis; ergo nec a discipulis, nec ab aliquo inferiori potuerunt heec revocari.
Contra, Joann. 3. Nisiquis rena- 2. tus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Ratio prietc. Sed non prohibetur ab aliquo positum. introitus regni Dei de necessitate, nisi propter peccatum originale, quia beata Virgo, beatus Joannes Baptista, etc. nunquam habuerunt peccatum actuale mortale; ergo Baptismus tunc ordinatur ut remedium contra illud peccatum.
Item, duoremedia sufficientia non secanda. fuerunt ordinata, nec sunt contra idem peccatum, vel contra eamdem infirmitatem; ergo cum Baptismus fuit tunc remedium sufficiens contra illud peccatum, sicut et modo, quia ex quo institutus est semper erat aequalis virtutis; ergo Circumcisio ab illo tempore cessavit, si enim fuisset postea remedium, ad nihil fuisset necessarium, nisi ad peccatum originale expellendum.
Item, ad Galat. 5. Si circumci' Tenia. dimini, Christus nihit vobis prodest.
Ait Baptismum prius fuisse sub consilio, et postea sub prscepto, sed non anle Pentecosten. Ita tum Scoto Aureolus, Rubion, Gabriel citali. Pt Suarez 3. p. tom. 3. d. 27. contra D. Thomam dist. i. art. 2. et i. 2. q. 103. art. 3. et ThoQiietas asserentes totam legem novam UBRI IV.
obligasse a morle Gbrisli. Addit deinde Doctor discipulos baptizasse ante Christi mortem Baptismo Gbristi, el non Joannis. Gonslal, Joan. 3. et Lucae 4. et babetur cap. Aliud, de consecrat. d. 4. IlaAugust. tract. 11. ef 13.'Jn Joann. D. Bonav. 3. p. art. i. quaest. i. et alii. Tertio assignat Doctor rationem quare Lon fuil promuigatus Baptismuti immediate post ejus instilutionem.
3. In ista qufiestione videnda sunt tria: Primum, quod sola institutio BajDtismi non obligavil homines de necessitate salutis ad ejus susceptionem. Secundum, quod ejus promulgalio obligavit eos, quibus promulgabatur ad ejus susceptionem. Tertium est de comparatione Baptismi ad evacuationem Circumcisionis.
SoiaBap- Quantum ad primum, sciiicel 8iuiu/oDon quod sola ejus institutio antequam obUgabai. ppomulgaretur, non obligabat hominem ad ejus susceptionem; probatur, quia dictum est Salvatoris Joann. 13. Si non venissem, et eis locutus non fuissem^ peccalum non haberenty quod sic intelligo: Si Christus nec per se, nec per suum authenticum, de quo fuissent certi ex facto vel miraculo, vel ex forma, uttestimonio bonorum, et fide dignorum eis loculus fuisset, peccatum non haberent incredulitatis.
Ex isto accipio istam propositionem: Christus non vult aliquem obligare ad legem aliquam firmiter observandum, nisi promulgatam ab eo, vel ab aliquo authentico nuntio, de quo constat certitudinaliter quod est servus ejus ab eo missus, quia non tenetur quis recedere a iege priore justa, et a Deo instiluta, propter quaecumque signa, sed propter signa certa et authentica, quod ista sit revocata, quia qui cito credit, levis est corde, Eccl. 19. Sed Lex ante promulgationem noo ligat.
institutio Baptismi non fuit ejuspromulgatio, quia quando illud primo instituit Christus, nec ipse, nec aliquis servus illius authenticus ipsam divulgavit, ut patet, Joan. 3. ergo institutio ejus nullurn obligavitad ejus susceptionem.
Quantum ad tertium de ejus promulgatione dico, quod promulgatio ejus fuit duplex: Una per modum consilii; ut quando praedicabatur ab Apostolis, Christo adhuc vivente ante ejus passionem. Patet Joann. 3. VenitJesus et discipuli ejus in Judasam, et iiti baptizabant, elc. Luc. 4. Misit ittos binos etbinos adpvdedicandum et baptizandum,e\ tunc nullosad hoc obligavit. Cujus probatio estsecundum aliquos, quia Circumcisio imponebatur Judaeis ex necessitate salutis usque ad Passionem Christi, sicut et omnia alia legalia, namChristus ante mortem suam immediate comedit agnum Paschalem, et non fecisset, nisi Sacramenta iilius legis usque tunc habuissent efficaciam. Unumquodque enim manet ita diu, sicut habet efficaciam; ergo Circumcisio usque tunc mansit. Non ergo necessario tenebantur homines adBaptismum, quiacontraidemnon sunt duo remedia totalia, quia altero istorum non existente, nihil rainus habetur etiam remedium totale per aliud, sed quo non existente nihil minuscuraturaliquid aliud, non est necessarium remedium, nec efficax respectu ejus; ergo idem simul esset utrumque necessarium et efficax, et non efficax. Istud de Circumcisione quod cadebat sub praecepto de necessitate salutis usque ad Passionem Christi, non credo esse verum, sicut dicetur infra.
Promulfiatio BapUsmi duplex.
CoDMliom de su^ceptioDe Baptismi DOQ obligab&L Ratio D.
Thom. 3.
art. S. ei i.
3.
DIST. III. QUiESTIO IV.
5. Et si queeras quare non fuitstatim ^UmVp^' Baptismuspronuilgatuspostejusinslismusaon titutionem? dicendum quod duplici promulga-.
tu8. de causa hoc factum fuil; tum quia lex justa a Deo tradila sanctis Patribus, non debet subito in adventu novee legis condilse revocari, ne inutilis vel contemptibilis eam observantibus videretur; tum quia lex noslra, quse est ardua et perfecta, non debetprincipaiitersub praecepto statim inslitui, sed cum debita maturitate hominibus prius ad eam aliqualiter assuefactis debet tradi. Et synagoga ideo sepclienda erat Synagoga Jupeiiricum dcieorum cum honore et reverentia debila propter scandalum et indignationem illius populi carnalis et rudis ad ardua et spiritualia capiendum.
Credo enim illam legem rudem in victimis et holocaustis eis fuisse convenientem magis quam legem nostram, quia populus rudis eral, et pronus ad idololatriam.
Promui- Secunda causa, quia scilicet pro- ^modum^' niulgatio Baptismi fuit per modum ^qTaDiiia P^^^c^P''? quoe, ut crodo, incepit in iucepit. die Pentecostes, quando Apostoli accepto Spirilu sancto in linguis igneis, prsedicabanl verbum Dei, ila quod quisque audiebal eos loqui in lingua, in qua natus erat, et appositcB sunt animap circa tria millia, et baptizati sunt Act, 2.
Primum diclum: Licuit eligere Baptismum, vel Circumcisionem usque ad Pentecosten, quia ad leg^im non promulgatam nemo tetietur, et Baptismus usque tunc non /uit promulgalus, et ponit alias duas rationes. Secundum: Legalia non fuerunt statim post Pentecosten mortifera, quia Pautus post circumcidU Timotheumy et purificavit se. Terlium: Juste fuit Petrus a Paulo reprehemus, vel quia non conformabat se Eccle* sias Gentium^ vel quia dabat occasionem eis servandi legemj'vel reputandi eam necessariam, Vide Doct. in Oxon. hlc q. 4. arl. 14. ubi fusius hoc explicat. Quartum: Quan 1o fuerunt legalia facta mortifera non satis constat, sed nunc tatia esse definitum est cap, Majores, de Baptismo.
De tempore vero medio, scilicet a Passione Christi usque ad promulgationem Baptismatis Pentecostes, utrum Baptismus tunc cadebat sub praecepto, vel Circumcisio, dubium est. Et dicunt hic quidam, quod Baptismus cadebat, illo tempore medio sub praecepto. Sed hoc non video, quia nullus tenetur ad legem aliquam aliter nunc quam prius, nisi lex se habeat aliter ad eum nunc quam prius, ut quia modo promulgala, et prius non Apostoli in isto tempore medio a passione Chrisli usque ad Pentecosten, quando primo praedicare co^perunt, vel non pra^dicabantin publico institutionem Baptismi, sed expectabant promissionem de adventu Spiritus sancti factam eis a Christo, Lucee ultimo: Sedete hic quousque impleamini Spiritu ex alto, ad confirmandum vos; vel si fecerunt foedus, hoc fuit per modum consilii; ergo homines non magis tenebanturdenecessitate illo tempore medio ad susceplionem Baptismi quam prius, et ideo tolum illud tempus medium a termino, a quo fuit promulgatus Baptismus a Christo, fuit per modum consilii.
Sed quando incipiebat ejus promulgatio permodum preecepti?dico quod in Pentecoste, postquam recipiebant Spiritum sanctum, et tunc tenebanlur omnes ad ejus susceptionem, quia quandocumque, et cujuscumque homini, vel civitali fit promulgatio alicujus praecepli, de- 6.
Opinio D.
Tbom. 3.
3. A pasiione Cbristi usque ad Pentecosten Bapt non cadebat 8ub prfiBcepto.
x^ bet esse facla per servum authenticum, de quo certum est, et per signa evidentia constat quod est servus Christi, omnes alii, quibus fit illa promulgatio, obliganlur ad illud, Sed post Pentecostem promulgabatur ab Apostolis preeceptum de Baptismo, sequentibus signis evidentibus ad credendum quod fuerunt servi Christi authentici, quia fecerunt miracula, quse sunt signa fidei Miracuia evidcntissima; primo inter Judaeos, no.»tr»fi- qui fuerunt in Jerusalem, qui disperserunt et persequebantur eos, expellentes ab unacivitale in aliam; deinde preedicabant verbum et institutionem Baptismi esse necessariam ad salutem aliis civitatibus magis remotis; deinde omnibus tam Gentibus quam Judaeis, et longum tempus transiit antequam ejus promulgatio ad universas mundi partes magis distantes perveniret, et ideo si ad aliquem nondum pervenerit, quod non credo esse verum, quia non est pars mundi, in qua non promulgatum sit praeceplum deBaptismo, quia aliter non complevissent Apostoli praeceptum, Marci. 16.
Eanles in mundum universum^ Eiiam poit prsedicate Evangelium omni crea- 8u?t'aUqui ^^^«^1 baptizantes eos^ etc. Si enim irl^Data" pi^^ceptum de Baptismo non sit alirBB,vei cui patriee, vel civitati, loco, vel personae divulgatum, ilh, quibus nunquam facta fuit talis promulgatio, ad ejus susceptionem non tencntur, ^__^^_^ sed salvabunlur in lege naturee, vel lege scripta, cujusmodi sunt illi, qui clauduntur inler montes, ad quos non possunt evangelizantes Dei verbum pervenire, si qui tales sint.
Sic ergo patet quomodo promulgatio de praeceptoBaptismi obligat ad ejus susceptionem, et quando incepit obligare.
Sed ad quid obligavit promulgatio Baptismi per modum consilii? Dico quod obligavit omnes, quibus promulgabatur ad non contemptum. Sedslatutum, vel praeceptum alicujusdupliciterpotest contemni: Uno modo negative, quia non observatur; alio modo contrarie, quia impeditur et reprobatur tanquara stultum, raalum et inane. Consilium primo modo non contemnilur, quia non observatur, quia nullus tenetur de necessitate ad ejus observationem inquantum consilium.; sed consilium contemnitur secundo modo, inquantum tanquam irrationale, et malum reprobatur et deridetur. Quem conteraptum credo esse peccatum mortale, quia non video quod possum contemnere, etponere, et reprobare consilium, tanquam malum et fatuum, nisi contemnam et reprobem consulentem, uthujusmodi, etideo consultius esset nolentes vivere secundum consilium Cliristi, perraittere eis conservari in pace, et implorare eis pie auxilium apud Deum, quam eos opprobriis et falsis opinionibus infestare. Quod enim ipsi portare nolunt, permittant alios, qui promptius divinis consiliis acquiescunt.
Praeceptum autera utroque modo contemnitur, et quando non servatur, et quando reprobatur, quod non contingit fieri, nec servando, vel reprobando sine peccato mortali, quia qui contemnit mandatum, similiter et mandantem. Verumtamen praeceptum humanum potest in casu secundo modo contemni et derideri ab eo cui imponilur. Subditusenim CoDsilJQm Dei obligat ad Doo CODteOH DeDdum.
Duplex coDtemptu8 prscepti, vel coDsilii.
PriEceptam obiigaret ad obserTaD- DIST. III. QUiESTIO IV.
Prieceptum bomi Dis quaodoqae codtemoeDdum.
8.
LexDomi- DitaDcta et immacu lata.
non tenetur de necessitate habere falsani opiriionein de Praelato suo; ergo si ipse stultas et fatuas leges facit, polest et legein et mandanlem conlemnere, et quod eas revocel, ut infirmas, firmiter laborare. Non lamen debet inferior primo raodo contemnere pi'aeceptum superioris, id est, non observando ea quae praecipiuntur ab eo, quia quamdiu subditus est, lenetur in omnibus obedire, quae non immediate sunt contra Deum et bonos mores. Dico ergo quod illa obligatio omnes obligavit ad non conlemnere secundo modo; secunda autem tam ad non conlemnere primo modo quam secundo. Unde dico quod omnes ad quos pei'venit promulgalio, tenentur ad susceptionem ejus.
Quantum ad tertium articulum de circumcisione in comparalione ad Baptismum, dicunt quidam, ac si circumcisio simpliciler erat mala, et similiter sacrificia ejus. Sed istud redundat in Deum, quia Deus nunquatn slatuil aliquam legem, quin esset bona et sancta, et meritoria illis, qui observarent illam, quia aliler non viluperarentur non observantes eam, nec praemiarentur observantes eam.
Sed dices, si lex Judaeorum fuit bona, ergo Christus gralis mortuus est, et sine causa, quia non est mortuus nisi ut cessarent ista legalia, et plene paleret homini via ad salulem; si ergo ista via sit bona ad salulein,gratis et sinecausaChristus mortuus est.
Dico eigo quod lex isla Mosaica fuil bona, inquantum operaejus fiebantin fide venluri, sicut opera legis nostrae fiunt in fide illius, qui jam Augusti- DU8.
venit. Unde ab eodem, a quo ut jam incarnato et passo habuerunt et habent Sacramenta nostra efficaciam, ab illo habuerunt Sacramenta veteris legis efficaciam, utincarnando,et ideo fuit eis lex eorum bona et rationabilis, et magis rationabilis eis quam nostra, propter ruditatem eorum, et duritiam in spiritualibus ad credendum. Venit eniin Deus^ secundura Augustinum, temporibus congruis adminislrare medicamenta^ et quia populus iste pronus erat ex minima carnalitate sua ad idololatriam, maluit illas sibi sacrificari victimas, quam Dsemoni.
Dices quod raors aniraalis non placet Deo, quia ejus raors et immolatio non est bona.
Respondeo, licet mors et immola- Mors, et ,...•.. inomolatio tio animalis inquantum est privatio aDimHUsiD vitae formaliter non sit bona, laraen cur^ooa^^ in quantuni imponebatur a Deo ad accepia. signandum verura Sacraraentura mortis Christi, in quo ofTerebatur, sicut agnus iramaculatus filius Dei suo Patri, sic maxime fuit accepta Deo pro munere el obsequio gratissimo, et solummodo adaequalo.
Licet ergo Circumcisio erat bona, 9. tamon in adventu boni et hobilioris E^ceiieo.
et efhcacioris reraedu, ut Baplismi, «uper cirdebuit cessare. Baptismus enim est ^"oem!^' remedium raelius et nobilius, quia commune remediumest, cura extendal se ad utrumque sexuin, non sic Circurncisio; est etiara in communiori materia; est etiara remedium plenius, quia pleniorem et majorem graliam confert in virlute Passionis Christi jam exhibilae, quam Circumcisio, cujus virlus erat a Passione Christi praevisa et praecredila exhiberi. Esl etiam Sacramentura facibet esse facla per servum authenticum, de quo certum est, et per signa evidentia constat quod est servus Christi, omnes alii, quibus fit illa promulgatio, obligantur ad illud, Sed post Pentecostem promulgabatur ab Apostolis praeceptum de Baptismo, sequentibus signis evidentibus ad credendum quod fuerunt servi Christi authentici, quia fecerunt miracula, quse sunt signa fidei Miracuia evidcntissima; primo inter Judaeos, nostrfiBfi- qui fuerunt m Jerusalem, qui disperserunt et persequebantur eos, expellentes ab unacivitale in aliam; deinde praedicabant verbum et instilutionem Baptismi esse necessariam ad salutem aliis civitatibus magis remotis; deinde onmibus tam Gentibus quam Judaeis, et longum tempus transiit antequam ejus promulgatio aduniversas mundi partes magis distantes perveniret, et ideo si ad aliquem nondum pervenerit, quod non credo esse veruni, quia non est pars mundi, in qua non promulgatum sit praeceptum deBaptismo, quia aliter non complevissent Apostoli praeceptum, Marci. 16. Eantes in mundum unwersum^ Etiam poBi prcedicate Evangelium omni crea- 8UDt'aiiqui turm, baptizantes eos, etc. Si enim leglTatu- pj^seceptum de Baptismo non sit ali- 8cri\a ^"* patriae, vel civitati, loco, vel personae divulgatum, illi, quibus nunquam facta fuit talis promulgatio, ad ejus susceptionem non tenentur, sed salvabunlur in lege naturae, vel lege scripta, cujusmodi suut illi, qui clauduntur inter montes, ad quos non possunt evangelizantes Dei verbum pervenire, si qui tales sint.
Sic crgo patet quomodo promulgatio de praecepto Baptismi obligat ad ejus susceptionem, et quando incepit obligare.
Sed ad quid obligavit promulgatio Baptismi per modum consilii? Dico quod obligavit omnes, quibus promulgabatur ad non contemptum. Sedslatutum, vel praeceptum alicujusdupliciterpotest contemni: Uno modo negative, quia non observatur; alio modo contrarie, quia impeditur et reprobatur tanquam stultum, malum et inane. Consiliura primo modo non contemnilur, quia non observatur, quia nullus tenetur de necessitate ad ejus observationem inquantum consilium; sed consilium contemnitur secundo modo, inquantum tanquam irrationale, et malum reprobatur et deridetur. Quem contemptum credo esse peccatum mortale, quia non video quodpossum contemnere, etponere, et reprobare consilium, tanquam malum et fatuum, nisi contemnam et reprobem consulentem, uthujusmodi, etideo consultiusesset nolentes vivere secundum consilium Christi, permittere eis conservari in pace, et implorare eis pie auxilium apud Deum, quam eos opprobriiset falsis opinionibus infestare. Quod enim ipsi portare nolunt, permittant alios, qui promptius divinis consiliis acquiescunt.
Praeceptum autem utroque modo contemnilur, et quando non servatur, et quando reprobatur, quod non contingit fieri, nec servando, vel reprobando sine peccato mortali, quia qui contemnit mandatum, similiter et mandantem. Verumtamen praeceptum humanum potest in casu secundo modo contemni et derideri ab eocui imponitur. Subditusenim Coneiliam Dei obligat ad DOO coDteit>- nendQm.
Duplex coolemptuspnBcepti, Tcl coDsilii.
PraeceptaiD obligaret ad obserTan- DIST. III. QU^STIO IV.
Prieceptum bomi Dis quao' doque cod temoeDdum.
8.
LexDoDQi- DiBaDcta et immacu lata.
non tenetur de necessilate habere falsani opiriionem de Praelato suo; ergo si ipse stultas et fatuas leges facit, polest el legein et niandanlem contemnere, et quod eas revocet, ut infirmas, firmiter laborare. Non tamen debet inferior primo modo contemnere praeceptum superioris, id est, non observando ea quee praecipiuntur ab eo, quia quamdiu subditus est, lenetur in omnibus obedire, quae non immediate sunt contraDeum et bonos mores. Dico ergo quod illa obligatio omnes obligavit ad non conlemnere secundo modo; secunda autem tam ad non conlemnere primo modo quam secundo. Unde dico quod omnes ad quos pervenit promulgatio, tenentur ad susceptionem ejus.
Quantum ad tertium articulum de circumcisione in comparatione ad Baplismum, dicunt quidam, ac si circumcisio simpliciter erat mala, et similiter sacrificia ejus. Sed islud redundat in Deum, quia Deus nunquani slatuil aliquam legem, quin esset bona et sancla, et meritoria illis, qui observarent illam, quia aliler non vituperarentur non observantes eam, nec praemiarentur observantes eam.
Sed dices, si lex Judaeorum fuit bona, ergo Christus gratis mortuus est, et sine causa, quia non est mortuus nisi ut cessarent ista legalia, et plene pateret homini via ad salulem; si ergo ista via sit bona ad salutem,gratis et sinecausaChristus mortuus cst.
Dico ergo quod lex isla Mosaica fuit bona, inquanlum operaejus fiebantin fide venturi, sicut opera legisnostrae fiunt in fide illius, qui jam Auffusti- DUB.
venit. Unde ab eodem, a quo ut jam incarnato et passo habuerunt et habent Sacramenta nostra efficaciam, ab illo habuerunt Sacramenta veleris legis efficaciam, utincarnando,et ideo fuit eis lex eorum bona et rationabilis, et raagis rationabilis eis quam nostra, propter rudilatem eorum, et duritiam in spiritualibus ad credendum. Veiiit eniin Deus^ secundura Augustinum, temporibus congruis administrare medicamenta^ et quia populus iste pronus erat ex minima carnalitate sua ad idololatriam, maluit illas sibi sacrificari victimas, quam Dsemoni.
Dices quod mors animalis non placet Deo, quia ejus mors et immolatio non est bona.
Respondeo, licet mors et immola- mofb, et