tio animalis mquantum est privatio aDimHiisiD vitae formaliter non sitbona, tamen ISr%oia^^ in quantum imponebatur a Deo ad accepia. signandum verum Sacramentum mortis Christi, in quo oDferebatur, sicut agnus immaculatus filius Dei suo Patri, sic maxime fuit accepta Deo pro munere et obsequio gratissimo, et solummodo adaequalo.
Licet ergo Circumcisio erat bona, 9. tamen in adventu boni et hobilioris ExceiieDet efficacioris remedii, ut Baplismi, supercir-' ,,., Ti «• •. cumcisiodebuit cessare. Baptismus enim est uem. remedium melius el nobilius, quia commune remedium est, cum extendat se ad utrumque sexum, non sic Circumcisio; est etiam in communiori materia; est etiam remedium plenius, quia pleniorem et majorem graliam confert in virtute Passionis Christi jam exhibitae, quam Circumcisio, cujus virlus erat a Passione Chrisli praevisa et praecredila exhiberi. Est etiam Sacramentum faci- Qaare filii Urael ooa circamcidebaat pafTulos dum traneireDt desertum.
De ceseatiooe circumcisiouis duse opioioaes.
Hus suscipienti, nunquam enim potest noceresusceptio, quia nulium infligit dolorem, nec parvulo, nec adulto, quia aqua tepida, quae est conveniens materia Baptisrai, magis videtur alleviare quam gravare, et ideo balneantur pueri in aqua calida. Circunicisio fuit suscipientibus raultum difficilis, et dolorem magnum infligebat, et ha3c erat causa, quare non circumcidebant filii Israel parvulos suos annis quadraginta octo, quibus transibant per desertum; ex lege enim habebant, quod per tres dies requiesceret circumcisus, et maxime die tertia, quia illa die fuit dolor vehemenlior, et ideo isto die interfecerunt filii Jacob viros Sichem, noviter circumcisos, propter nefas, quod fecit filius Sichem cum Dina sororeeorum. Filii autem Tsrael proficiscentes per desertum nescierunt quando moverent tabernacula, et ideo ne propter nimium dolorem impedirentur circumcisi eorum ab itinere, ideo noluerunt eos circumcidere. Sed Baptismus excellebat circumcisionem in istis tribus, et ideo juste debuit sibi cedere, et lotaliter, quia non sunt duo totaliter remedia ad salutem, ut probatum est superius.
Quo tempore cessavit Circuracisio? Hic dicitur, quod fuit simpliciter necessaria ad salutem usque ad Passionem Christi, quo tempore cadebat Baptismus sub concilio, quia usquc ad Passionem Chrisli habuit efficaciam Gircumcisio, et Sacramenta legis veteris, ut prius probatum est, quia in Coena comedit Chrislus cum discipulis suis agnum, quod fuit opus illius legis. Sed post mortem dicunt quidam quod susceptio circuracisionis erat raala et illicita.
Quidam sobrius loquentes, dicunt ipsam fuisse licitam, sed non valere ad salutem aliquo modo, quia Salvator appropinquante morte sua dixit, consummatum esty Joann. 19.
Et si tunc quaeratur ab eis quomodo salvabantur pueri Judaeorum, si Circumcisio erat inulilis, et Baptisraus totaliter innovatus, quia adhuc non erat promulgatus, nisi per modum consilii, qui non ad eos perveneral. Dicunt quod tunc salvabantur in fide parentura, sed post promulgationera Baptisrai, Circumcisio erat omnino pestifera et raala.
Sed ista non videntur raihi esse j( vera. Priraum non, quia si illo tem- Refcnonpore Baptismus promulgabatur, si-^^|J^^'^* cut per modura consilii, ante scili- "*•• cet passionera Christi, si praedicasset Baptismum Petrus, et aliquis Judoeus credidisset, et baptizasset filiura suura non circuracisura, et statim moreretur puer baptizatus, certum est quod salvaretur, quia aliter non daret gratiam Baptisraus Christi, nec auferret peccatum ori- Paerbapginale, quod falsum est secundum ante^pa»-omnes, quia illara virtutem habuit 8><^°«?
^ T non cira tempore suae institutionis; ergo camciMs tunc Circumcisio non fuisset tota ad salutem.
Item, prseceptum de Baptismo 12. aqua^ apud omnes, apud quos erat Licite uii promulgatus, totaliter revocabat Cir- baptiYmo, cumcisionem; ergo institutio vel ci^ioJI^"^ concessio de Baptismo suscipiendo, *''^ore*° ut quando fuit sub consilio, licentiavit non servare Circumcisionem. Consequentia patet, quia sicut preeceplum de una lege revocat aliam, DIST. IIJ. QUiESTIO IV.
Licite nti poterant Baptismo, et circumcitioDe pro aliquo tempore.
Judaei ad Baptiitmum, et CircumcisioDem non aliter 8e hahebaat post passioDem usque ad Peutecos* tea quam aote.
ila ejus concessio est licentia non servandi aliam. Patet in statutis et legibus humanis.
Ideo quantum ad istum arliculum, dico quod ante passionem Chrisli, nec post, usque ad promulgationem praecepti de Baptismo, nec Baptismus, nec Circumcisio erant simpliciter ad salutem necessaria, sed tantum alterum islorum sub distinctione, vel scilicet circumcidi vel baptizari; neutrum enim tunc cadebat sub praecepto. Et ideo potuerunt utroque divisim licite uti, dummodo neutrum contemneretur usque ad plenam promulgationem prflecepti de Baptismo.
Contra illud etiam, quod dicitur quod post passionem Christi erat Circumcisio pestifera et illicita, arguo sic: Nullus aliler se habet ad legem aliquam nunc quam prius, nisi quia est sibi promulgata; sed post passionem Christi antequam Apostoli prsedicaverunt Baptismum, non fuit aliter Sacramentum Baptismi promulgatum multis, quam ante passionem; ergo non aliter obligabantur tunc quam prius. Apostoli etiam ante Pentecosten, ut dictum est, non praedicaverunt Baptismum publice, vel si sic, non nisi per modum consilii, quod non observare licebat, licet non reprobare.
Item, quod Circumcisio habuit vim vel efficaciam obligandi, vel medendi, patet per Bedam in cap. 2,Luc8ej et ponitur in littera distinct. 1. Qui nunc per Evangelium suum clamat terribiliter et salubriter, nisi quis renalus, etc. {terribililer dicitur propter arctam obligationem, et salubriter, quantum scilicet ad effi-ToM. xxui caciam medendi), ipse dudum cla-- mabat per suam legem: Anima, cujus prdspulii caro circumcisa non fuerit, peribit ipsa de populo suo. Sed Circumcisio habuit vimvel efficaciam obligandi quemlibet, quousque revocaretur per auctoritatem istam, et per praeceptum Domini ad Abraham de Circumcisione; ergo per idem praeceptum habuit vim medendi quousque revocaretur. Non legitur autem quod Christus voluit eam revocari statim post passionem suam; ergo semper habuit efficaciam medendi usque ad ejus revocationem, quantumcumquefuerit dilata.
Item, Judaeus in aliquibus partibus nihil sciens de passione Chrisli, nec de promulgatione Baptismi, teneretur ex lege circumcidere parvulum suum de necessitate salutis, ut puer salvaretur; sed per te Circumcisio fuit omnino illicita et pestifera post mortem Christi; ergo tunc tenebatur habere falsam et pestiferam opinionem, scilicet quod non esset necessaria ad salutem tunc temporis, sed esset illicita et pestifera.
Item, a tempore lapsus non re- Nucquam Iiquit Deus homines sine adjutorio quithomivel remedio aliquo ad salutem; abBoue resed Judaeus nesciens post passio- aaiutem. nem Christi plusquam ante praeceptum Dei de Baptismo suscipiendo esse remedium contra peccatum originale, quia nullus hoc sibi praedicavit, scit autem Circumcisionem esse hujusmodi remedium ex lege; ergo vel non est via ad salutem, vel potest circumcidere puerum, et sic eum salvare.
Dico ergo ad hunc articulum, sicut ad praecedentem, quod quousque Sacramentuin Baptismi fuit promulgatum, non tenebatur aliquis ad illud suscipiendum magis post passionem quam ante, nec post ejus divulgationem per modum consilii, tenebatur quis necessitate absoluta ad Circumcisionem, neque ad Baptismum, sed sub disjunclione ad istam, vel ad Baplismum, quousque unum istorum per modum praecepti divulgaretur. 13. Quod etiam dicitur, Circumcisionem esse pestiferam et illicilam post morlem Christi, etBaplismum promulgatum, videlur aperte contra Scripturam sanctam. Paulum enim circumcidere Timotheum i^niei Acl. 4. et tamen salis pra^ceptum de Baptismo fuit promulgatum.
Dices quod hoc fecit propter scandalum JudsBorum vitandum, qui nondum erant in fide firmali. Hoc nihil est, quia, ut habelur extra de reg. Jur. utilias scandalum permittitur, quam veritas taceatur.
Item, illud scandalum cst scandalum Pharisccorum, de quo dixerunt discipuli ad Christum, Matth. 15. Nescis quod Pharissei audilo hoc verbo scandalizati sunt, et ipsc respondit, sinite eos, cseci sunt, etc. et sequitur, plantalio quam non plantavit Pater meus, eradicabitur quia scandalum illud fuit de opere bono; ergo si tunc circumcidere fuit pestiferum et malum, sequilur quod propter nullum scandalum deberet fieri, nec potest fieri sine peccato mortali.
Si dicas, quod Evangelium non fuit tunc temporis proinulgalum, hoc primo est contra textum plane in Actibus Apostolorum, ut patet inluenli.
Item secundo, postquam circumcideral Timothcum, ascendit Paulus Jerosolymam, et purificavitsc exercendo in se opus lcgis, etiam post Evangelium promulgatum, quia post terlium Concilium celebratum inter Aposlolos. Unde dixit Jacobo: Vidcs ciuot millia hominum facti sunl semulatores lef/es, et obtulit ipsemet Sacrificium. Non obstante ergo quod Evangelium erat prius promulgatum, adhuc exercuit in se et in aliis opus legis.
Sed dices quod peccavit mortaliter, quia ipse reprehendit Petrum cogentem alios judaizare, quia reprehensibilis erat secundum Paulum ad Gal. 2. tamen ipse judaizavit purificando se, el offerendo sacrificia, et etiam circumcidendo Timotheum, nec excusatur quasi vitasset scandalum Judaeorum, quia non obslante scandalo eorum in facie reslitit Petro, qui fecit eos judaizare.
Respondeo, sicut tunc temporis aliqua dissensio inter illos Apostolos erat de illis, ita et postea erat aliqualis dissensio inter duos Doclores Augustinum et Ilieronymum, quorum unus tenuit cum uno, el alius cum alio, et omnes modo sunt simul in cojIo. Teneo tamen cum Auguslino quod Apostolus Paulus nullum mendacium fecit, eliam officiosum, nec jocosum, quando dixit Petrum esse reprehensibilem, et tamen ipsemet in se et aliis idem oj^us exercuit, quia sicut dicit Auguslinus episl. 19. ad Ilieronymum: Si unum mendacium qua--lecumquc inventum fuerit in Ca- DifBcilis objectio, cui in Bcriplo Oxooiensi plenic?
Batisfacii.
Si adtuitti tur, yre\\Q' COSQUI meodiciam io Scriplura totacor ruil.
DIST. Iir. QU^STIO IV.
none^ tota anctoriias Canoiiis mfirmata esset, nec aliqua auctoritas ejus adducenda esset ad testificandum aliquam verilatem^ quia diceret adversarius^ quia ratione hoc esset falsuniy et mendacium^ eadem ratione et totum residuum esset suspectum^ quia non majorem auctoritatein habet totus Canon quam ejus pars. Et ideoqucECumquefueruntverbaApostolorum interse, in quantum homines poterant peccare, tamen inquantum diclatores et inBtrumenta Spiritus sancti, non est credendum aliquem illorum falsum dixisse vel scripsisse; et ideo nullum mendacium scripsit Paulus in hoc quod dixit Petrum esse reprehensibilem. Multa tamen mendacia et falsa potuit scribere per modum narrantis et recitantis talia historialiter et materialiter, ut Joannes scripsil cap. 10. Daemonium habes; sed nullo modo per modum dictantis et scribenlis, quia ut sic, erat instrumentum Spirilus veritatis, qui docet omnem veritatem. Quare autem fuerit reprehensibilis Petrus, et Paulus non, • idOxod. queere alibi*.
jon exBui Teneo ergo quod non fuit malum, rraiia coe- ncc pestiferum circumcidi post mor- ' iiiiciia. tem Christi, et divulgationem Baptismi, nec tunc lex Circumcisionis erat simpliciter revocata a Christo, vel Apostolis, quia hoc non legitur; et ideo tempus revocationis ejus nescitur, quia forte Historiographi cessaverunt prius scribere, quam esset revocata. Credendum tamen est quod Christus eam per Apostolos suos revocavit, licet tempus revocationis ejusper Scripturam historiaB ad nos non venerit, quia non ila diu duravit Scriptura historialis, et usque ad certum terapus permisit eam currere cum Baptismo, eliam post promulgationem, ut sepeliretur Synagoga cum honore.
Unde dico ad formam qucEstionis, 15. quod sola instilutio Baptismi non ^g®*"^"** evacuavit Circumcisionem, nec etiam ejus promulgatio facla per niodum prasdictum statim eam revocavit, tamen Circumcisio non erat tunc necessaria, sed tantum Baptismus; modo autem quia simpliciter est revocata, licet tempus ejus non legatur in Scriptura, quia non tantum conlinuaverunt historiam scribentes, simpliciter cst illicita, et ab Ecclesia contemnenda, juxta cap, Majores, de Baptismo et ejuseffectu, quod non est verisimile, nisi contemnentes per revelationem, vel aliquo alio modo certo scivissent eam esse revocatam a Deo.
Ad primam ratiouem, dicendum ^pri"^]^' quod in lege ista quaedam erant moralia, quaidam judicialia. Quantum autem ad moralia non venit Christus solvere legem, sed perficere et adimplere. Unde dixit discipulis, Matth. o. Audistis quod dictum est antiquis: Diliges amicum, et odio habebis inimicum; ego autem dico, rectificando et perficiendo moralia, diligite inimicum vestrum, benefacite his, qui oderunt vos, Judicialia vero non manent, nisi propter majorem pacem habendam in gubernatione Reipublicas, qutB non esset, nisi darelur dens pro dente^ et oculus pro ocuto, etc. ut habetur Exod. 21. et Lecit. 24. quee judicialia non obligant nos ex inslitutione antiquae legis tantum, et a Deo, sed ex nova institutione eorum.
Sed contra, solulo fundamento LIBRI IV solvitur eedificium; Circumcisio fuit in antiqua lege quasi fundamentum omnium Sacramentorum legalium; ergo ipsa cessante debuerunt moralia omnia quasi illi superdBdificata cessare.
fueru ar- Respondeo, fundamentum proprie cumcisio dicitur illud, cui aliquid innilitur ut lumSacra- prmcipale ejus, et sic charitas et veteria lides sunt fundamcnta totius vitee **'** spiritualis; et sumendo isto modo fundamentum^ nunquam fuit solutum fundamentum legis, nec novae, nec antiquae. Eadem enim fides, quam nos habemus de Christo jam mortuo, habuerunt ipside illomorituro; charitas etiam nunquam excidit, et ideo virtutes, quibus anima fit grata Deo, et sibi reconciliatur, nunquam cessaverunt. circumci- Alio modo fundamentum sumilur fuDdamea- proprie pro primo mter alia, et hoc meDtorum primitate origmis, et tantum isto Teterisie- ^^^^ dicctur Circumcisio fundamentum Sacramentorum veteris, sicut modo dicitur Baptismus fundamentum Sacramentorum novee legis.
Ad aliam, dico quod Circumcisio ^^- data fuit in foedus sempiternum in ^\^^^' se, vel in remedio sibi eequipol- ^^^^^^, lente, sicut Testamentum novum di- «<> fo'i ^, data iD citur sempiternum in se, vel in suo f<Bdas8«ia}.
*...piterQQiD.
ffiquivalente, quia nullum aliud sibi succedit, nisi in patria, ubi cessabit, et aliud nobilius dabitur secundum plenam sequipollentiam.
Ad tertiam, dico quod multa facla Ad urusunt per Christum et Apostolos ejus, quse non sunt scripta, et cerlum esl Circumcisionem ab Ecclesia esse plene revocatam, et penitus cuilibet illicitam; ergo probabile est ipsam per aliquem Apostolum, vel aliquem servum Christi authenticum esse revocatam, licet tempus revocationis non exprimatur. Quod autem duravit tantum Circumcisio post divulgationem Baptismi, hoc fuit ut cum honore Synagoga sepeliretur, quod non fuisset factum, si statim fuissetrevocata.
DIST. IV. QUiESTlO I ET II.
DISTINGTIO IV.
DE IIS QUIBUS CONFERRI DEBEAT BAPTISMUS.
Secaadam.
Utrum parvulisint baptizandi?
August. lih, 6. conlra JuUan, cap, 5. Conc. Milevit. secundum. Lateranen. cap. Majores^ de Baptism, Trident. sess, 6. de peccat, orig, et sess, 7. can, 12. Alens. 4. part, quaest, 17. membro i, Alens. hic 2. part. art, 2, quvst, i, memb, i. D. Bonavenl. hic 2. part. art. 2. qusest, i, et2. Ricbard. art, i. qussst, 2. D. Thom. quxst. 6. et 3. part, quaest, 69. aW. 6. CocciuB late tom, 2. sect, 5. art, 6. Suarez 3. part, 3. tom, disp, 25. Bellarm. /t6. i. de Bfiptism, cap, 8. Vide Scot. in Oxon, hlc.
Circa distinclionem quartam, in qua delerminatur de suscipiente Baptismum, primo quaeritur de parvulis baptizandis. Secundo, de adultis. Tertio, de suscipiente Baptismumin communi.
Circa primum quaeruntur tria: Primum, utrum parvuli sint baptiiranrft? arguitur quod non. Baptismus estremedium contra peccatum; parvuli non habent peccatum, quia secundum Augustinum de vera Religione, peccatum adeo est voluntarium, quod sinon esset voltirJarium^ non esset peccatum; pueri non habent usum liberi arbitrii; ergo, etc.
Item, Matth. ult. Qui non crediderity condemnabitur; pueri non habent actum credendi, ergo si baptizantur, nihil eis prodest Baptismus. Contra, Augustinus de fide ad Pe- ^*"» »<* oppoBit.
trum cap. 27. et de consec, d. 4, cap.3. Firmissime tene parvulos^qui vel in uteris matrum vivere incipiuntj etc. et sine Sacramento Bap^ tismide hoc sseculo transeunt, astemo supplicio puniendoSy quia originale peccatum in carnali conceptione contraxerunt.
Utrum parvuli baptizati recipiant effe^ ctum Baptismi?
Vide Doctores citatos in qusst. aatecedeDti, et Conc. Florent. in Decreto Bugenii.
Secundo queeritur: Utrum par- 2. vuli baptizati recipiant effectum Argumen- Baptismi? Arguitur quod non, quia mum. efifectus Baptismi est gratia; parvuli non recipiunt gratiam, quia gratia non infunditur sine fide, quia sine fide impossibile est Deo pla" cerCy Hebr, 2. et ipsi non recipiunt fidem, quia habens habitum potest uti illo cum voluerit, saltem cum pervenerit ad usum rationis; sed cum pervenit parvulus ad fletatem adultam, et usus fuerit ratione, non potest exire in actum credendi articulos fidei magisquam si nunquam fuissel baplizatus; crgo. Nec faciliter etiam credit per habitum fidei infusum sibi in Baptismo magis quam alius non baplizatus; ergo parvuli non recipiunl fidem, nec per consequens effeclum Baptismi.
Confirmalur minor,quiaad Rom. 10. fides est ex auditu; nulli ergo datur fides, nisi illi qui est docibilis secundumauditum, cujusmodi non sunl parvuli.
Ilem, secundo confirmatur ista minorsic: Si Deus modo infunderet alicui habitum Geometriee occurrentibus phantasmatibus lerminorum Geometralium, posset exire in actum Geometrise; ergo a simili, si Deus infundat fidem parvulo, ipso postea habente usum rationis, occurrentibus phantasmatibus de ah"quo articulo fidei, potest exire in aclum credendi, et ita occurrentibus phantasmatibus istius articuli, mortui resurgunt^ sine alia ulteriori informatione crederet, quod falsum est, quia nullus invenitur tahs, imo quantumcumque habeat habilum fidei, nisi aliunde informetur, semper judicabit oppositum esseverum.
Confirmatur tertio eadem minor sic: Qui non aliter se habet ad agendum, quam alius, nullum habitum habet, quem non habet alius; sed puer baplizatussealiler non habet adcredcndum, quam puer non i^aptizatus, quia non facilius inclinatur ad actum credendi per informationem, quam alius, caelerisparibus, nec etiam difficilius dissentit haeresibus, quam puer non baplizatus, vel si ipse non esset baptizatus. Patet experimentaliter.
opposit.
opposit.
Ad principale arguo secundo sic: Argumeo- Quicumque recipit eflectum gratio- "°dum"° sum, Deo prius conjungitur, quia non dat gratiam non volenli, et indisposilo, et disjuncto ab eo; sed conjunctio non fit cum Deo, nisi per fidem, ad Rom. o. ergo si non habeatur fides, non conjungitur sibi per graliam, et per consequens non recipiunl effectum Baplismi.
Contra, Augustinus in Enchirid. ^*^j° *'^ cap. 34. etde consecr. dist. 4. Aparvulo recenter nato usque ad decrepi' tum senem^ sicut nullus prohibetur a BaptismOy ita nullus est, qui non moriatur peccato in Baptismo; sed nullus moritur peccato, nisi recipiat gratiam; ergo, etc.
QU.ESTIO 111.
Utrum parvulus in utero matris possit baptizari?
Alens. 4. pari. quxst. il. mcmbro 2. D. Bonavent. dist,6, part. 2. arl. i. quxst. i. Richard. . art. 2. qusest. i. D. Thoraas quspst. i. arl. i.
et 3. part. quxst. 68. art. H. Suarez ibi. disp.
27. sect. 3. et omnes negant conlra Cajet.
ibid.
Arguitur quod sic. Donum Dei esl 3. perfeclius, quam peccatum Adae; Argumen peccatum illud transfundituramatre *"mum" infilium,dum est in ventre matris suce, quiain Adam omnes facti sumus rei; si ergo donum Dei conferatur matri, cum sit perfectius et efficacius, potesl purgare matrem, el similiter fllium ejus in utero.
Item, si puella manumittitur, et secnnnlius ejus in utero manumitlilur; ergo si mulier liberatur a servitute, et filius ejus similiter in utero existens; ergo si mater liberatur a peccalo, et filius ejus in utero, et ita DIST. I\. QU^STIO III.
Tertium.
Batio ad opposit.
4.
Adargura.
1. quaeBt. Peccatum originale noD esi voluDtarium ei iD quo eBt, etqualiter coQtrahatur.
non indiget Baptismo, cum natus fuerit.
Ilem, ad Rom. H. St radix sancta^ elrami,, et si arbor sancta, et fructus; et cum filius sit fructus matris, ergo mater si sit sancla, et filius, et per consequens sanctificatio matris sufficit ad sanctificationem filii.
Contra, Aposlolus 1. Cor. 13. Non prius quod spirituale^ sed quod ani~ male^ deinde quod spirituale; ergo prius nascitur homo coi^^oraliter quam spiritualiter.
Ilem, Isidorus de summo bono: Qui natus non est^ renasci non potest.
Parvulos esse baptizandos est de fide coiitra Pelag. ita Doctores citaii pro quaest. i. Ad secundam quaestionem, de fide est parvulos recipere effectum Baptismi, et gratiam. Ila DD. cilati et Concilia.
Ad primam queestionem, dico quod error Pelagii erat, quod in parvulis non eral peccatum originale, et per consequens quod non sunt necessario baptizandi, cujus errorem improbat Magister distinct. 30. libri 2. Et ideo hoc fugiens dico oppositum, quod quia contrahunt peccatum originale a parentibus secundum Scripturam, sicut in lege veteri fuil Circumcisio remedium contra illud peccalum, ita modo Baptismus.
Ad primum in oppobiluiii, dico quod peccatum originale est voluntarium, non in contrahente illud, sed in primo parente, qui peccavit peccato actuali, quod nobis est originale ab eo ortum; ipse enim in principio non tantum accepit gratiam pro se, sed etiam pro omnibus aliis, qui nati essent ex eo per naturalem propagationem ex seinine, et ideo ipso peccante omnes facti sunt filii morlis, et preeceptorum Dei transgressores, et sic in ipso omnes peccaverunt, sicut dicitur in 2. libro dist. 30.
Adillud Matth. 2. qui 7ion crediderit, etc. intelligitur de adultis; patet per praecedens, cum dicitur, qui vero crediderit^ et baptizatus fuerity salvus erit. Baptizari credendo non est nisi adulti. Aliter potest dici, quod qui non crediderit, necactu, nechabitu, nec in se, nec in alio, condemnabitur, ut qui nec confessionem fidei per actum interiorem, nec exteriorem, nec habitum fidei sui, vel parentura habuerit, quia sine fide^ sic vel sic, /mpossibile estplacere Deo.
Ad secundam quaestionem, dicendum quod tantum creditum est, et non potest naturali ratione ostendi, parvulum per Baptismum recipere graliam, sicut nec probari potest aliqua ratione naturali aliquem habitum supernaturalem inesse animae, nec per effectum generalem, nec specialem, quem quis experitur in se, vel alius in eo. Unde tantum creditum est per Baptismum peccatum originale dimitti, et per Baptisrnum gratiam conferri, nec potest naturali ratione declarari. Persuasio tamen ad hoc est talis: Deus statuit nulli offensam remittere, nisi quem acceptatad vitam aeternam, et ideo nullum modo sibi reconciliat, ei dimittendo peccatum, nisi juslificando et conferendo graliam; nulli aulem confert gratiam, nisi cui infundit fidem et gratiam; statuit au- Ad secuQdum.
5.
Solutio 2.
quaestio- Dis. NoD poteet probari ratioDeDaturali parvulumiuBaptismo recipere gratiam.
6.
Adargum.
1. qufiesUo- Dis.
Habitus cum potentia dod est caasa totaiis intellectio- DiB.
Ad 2. coD firmatio- Dem tem cuilibet baptizato dare gratiam, nisi sit actualiter indispositus; indispositio autem in parvulo non potest esse; ergo labes peccati originalis tollitur per Baptismum; ergo confertur gralia et effectus Baptismi.
Ad primam rationem, dico quod fides infunditur. Etad probationem, cum dicis, parvulus baplizatus perveniens ad aetatem adultam, et ad usum rationis, non magis exit in actum credendi, quam non baptizalus; habitu autem potest quilibet uti cum vult. Dico quod nec habitus naturalis, nec supernaturalis est tota causa intellectionis, sive sufficiens principium intelligendi illud ad quod inclinat talis habitus naturalis, quia sive ponatur propter actum intelligendi, speciem inlelligibilem necessario requiri, sive phantasma, adhuc ista non possunt in actum intelligendi, nisi objectum intelligibile moveat ad islum actum; ergo nec habitus sufficit sine istis et objecto. Eodem modo de habitu supernaturali et infuso, ad hoc quod aliquis assentiatur objeclo fidei, non sufficit habitus inclinans ad tale objectum, sed requirilur intelligibile illud preesentari intellectui, et aliud inclinans per informationem et doctrinam ad assenliendum objecto fidei. Ilabitus ergo fidei nonnihil facil, imo multa facit, cum habuerit alia quae requiruntur, quia cum illis potest cooperari ad actum credendi cum vult, et itapotest illo uti cum voluerit, additisaliis requisitis. Qualiter autem cooperatur ad actum, sive ad modum actus, sive ad subslantiam actus, dicitur in lib. 2. in materia de habitibus \ Ad aliam confirmationem, cum hinC et Ditcrimen ioter babitum.
dicitur quod intellectus potest Geometricare, et intelligere conclusiones Geometriae occurrentibus phantasmatibus earum, ergo et similiter de credentibus.
Dicoquod non est simile inde, quia intellectus solum in lu- ium^Boper...,. Dataraleai mine naturali, sme quocumque alio ctaequiti habitu supernaturali, sive infuso, potest intelligere conclusione Geometrifle, quia potest apprehendere terminos, et videre necessariam habitudinem eorum, quia habitus ex quo generatur ex aclibus, sequitur necessario notitiam lerminorum principii et illationis necessarise conclusionis, quae est evidens ex se, ideo habitus iste non est necessarius omnino, quiatermini naturaliterincludunt principii notitiam, et eani ostendunt intellectui naturaliter. Illalio autem conclusionis ex principio omnibus est evidens. Primo ergo lumine naturali intellectus potest acquirere notitiam conckisionum cum habitu et sine habitu; sed termini articulorum fidei, uthujus: Deus est trinuSy non ostendunt talem evidentiam hujus complexionis; imo vero oppositum ostendunt, nisi homo aliter elevetur, et quantumcumque infundatur habitus fidei ad credendum, nisi occurrat aliud inclinans intellectum ad assentiendum, hic non eliciet actum credendi circa istud.
Ad tertiam confirmationem, dico quod puer baptizatus aliter se habet ad actum credendi, cum pervenit ad usum liberi arbitrii, quam non baptizatus, quia caeteris paribus, et omnibus necessariis concurrentibus, certius, vel melius, vel facilius, vel aliqiio alio modo aliter crederet Ad u^ tiom.
DIST. IV. QUiESTIO III.
quam alius. Si dicas unde probatur istud? Respondeo, hic jam dixi quod non potest habitus supernaturaUs probari inesse per aliquem actum ejus; credo tamen fidem cooperari ad actum credendi, sicut credo ipsum inesse. Ad quid autem oporteat fidem ponere in homine,dicetur • disi. 23. in tertio \ Ad argam. Ad aliud argumcntum dicitur secunc um. ^^^j prius coujungitur per fidem parentum, quam per fidem propriam. Contra, pono quod omnes in Ecclesia parentes sint hfleretici, et etiam ipse baptizans, dummodo tamen in actu illo intendat facere quod Ecclesia facit, et quod Christus instituit, adhuc baptizatus recipit gratiam; per quid ergo conjungitur? Dico quod passio Christi est meritoria causa primae gratifle in parvulis, et conjunctionis eorum ad Deum, et ideo ante primam graliam non oportet queerere priorem conjunctionis causam, nec actum, nec habitum, nec aliquid aliud in ratione conjungendi, nisi passionem Ghristi lanquam causam meritoriam cujuslibet conjunctionis primae.
Rejecta ratione aliorum, resolvii puerum in utero non posse baptizari, quia non potest aqua tangi; sl tamen caput apparuerit, baptizari potest; si vero pars minus principalis apparaerit, baptizandus est, eed postea, si supervixerit, sub conditione rebaptizandus, ut babel Doctor btc in scripto Anglicano, ubi etiam ait puerum de ponte dejectum in aquam non esse baptizatum; quod tenenl Ricbard. bic art. 4. qusBt. 2. Palud. d. 6. qusst. i. art. 3. Mars. 4. quaest. 4. art. 4. dub 8. Solo dist. 3. quaBsU unic. art. 8. iiii. Sylvest. verbo Bapiismus 4. § ^O. et 5. § i. Ang. et summistasibi. Ratio esse potest, quiatalis projectio non censetur lotio; similiter infra d 'q. 3. ait Doctor non licere sic puerum projicere, neque puerum baplizari. Sententia contraria Cajetani merito ab omnibus reprehenditur. Vide infra Ad tertiam quaBslionem, dicitur 7. quod parvulus non potest baptizari in utero matris suee, quia sic est conjunctus causae su8e corruplionis; sed conjunctum causfle corruptivee non potest mundari dum illi conjungitur, ergo, etc.
Contra, si isto modo caro infecta impugna- . p...turopinio inticit animam, caro matns non est Petri de causa corruptionis peccati originalis in parvulo, nisi mediata; caro autem parvuli est causa immediata istius corruptionis, quia anima cum statim animat eam, inficitur et contrahit peccatum illud ex ea; extra autem uterum matris conjungitur anima parvuli suae carni; ergo si parvuli non possunt baptizari, quia conjunguntur causae corruptionis suae, cum sic conjungantur illicausae extra ventrem suse matris, nunquam possentparvuli baptizari. Item, si sit puer in utero matris, '^ «^ro potest baptizari Baptismo sanguinis; baptizari ergo simihter Baptismo fluminis fac- saoguine. to in aqua. Antecedens patet, quia si mater pro fide interficiatur, eodem modo moreretur pars ejus, quae est in ipsa, sicut ipsa, et ita pars ejus, quae est in utero ejus, ac si esset extra. Non autem videtur verum quod si moreretur pro fide extra, damnetur; ergo, etc.
Item, per istam causam nullus potest baptizari in utero matris suae; ergo nullus potest sanctificari in utero matris; consequens estfalsum de Virgine matre Dei, de Joanne et Jeremia, et Anna. Consequentia patet, quia ubi est eadem causa, ibi est idem effectus.
Ilera, licel parvulus in utero matris su£B non distinguatur localiter ab ea, tamen distinguitur personaliterabea, quia habetaliud corpus, et aliam animam; sed personae alietas sufficit ad hoc ut ipsum per se et distincte recipiat peccatum; ergo non obstanle conjunclione locali ad causam suae corruptionis, potest sufficienter baplizari.
8. Respondeo ergo, quod puer in Decmo utero, ct uou natus, aut secundum ni8. aliquam partem ejus^est extra uterum, aut secundum nullam. Si secundum nullam partem ejus, dico quod non potest baptizari; et ratio est, quia Baptismus est materialiter ablutio corporis exterior, et ideo oportet baptizatum necessario ablutum esse, et tangi aqua, aliler non Quarein esset Baptismus. Unde si puer intizari non volveretur m cono, et immerge- ^^®** retur in puteo, puer non esset baptizatus, quia non est ablutus, et per consequens Baptismus non esset verum signum, ei signatum quod signat, est ablutio animae interior, et per gratiam invisibilem; et ideo si signum non sit ablutio corporis exterior per applicationem aquae ad corpus, est signum falsum, quod est Bapiizata inconveuiens. Si autem aliqua pars cipaie 8im- pueri noudum nati appareat extra, ptizdtur. aut illa pars sic extra apparens est nus.prin- pars prmcipalis, aut minus prmci- *^'^uzataT psilis, ut pes vcl mauus. Si principatiBmuacer- 1»^ P^rs, ut caput, sic illa parte bap- ^"^- tizata simpliciter baptizatur, nec est iterum rebaptizandus, quia in illa parte sunt omnes sensus humani, et per consequens quasi totus homo; si veropars illa sit minus principalis.
et immineat periculum, baptizandus est secundum illam partem, et supponendum est misericoi*diam Dei supplere quod defuit, nec est baptizandus postea plene natus, nisi sub conditione.
Ad primam ralionem dico, conce- 9. dendo quod donum Dei est perfec- Ad argoB. lius, et quod Deus polest animam sanctificare et mundarea peccato; sed non potest ipsam mundare a peccato perBaptismum, quia fidhuc non est capax ablutionis fiendce in aqua, quae necessario requiritur ad Baplismum.
Ad aliud de manumissione, palet ^^^^^^' quod puer in utero matris non habet distinctam servitutem a malre respectu dominii lemporalis; et ideo nmnumissio unius est manumissio allerius; quia tamen dislinguitur a matre personaliter, ideo habet distinctionem sufficientem ad distincte recipiendum et contrahendum peccatum originale sicut mater.
Ad aliud, concedo quod si arbor sancta, similiterfruclus ejusestsanctus, inquanlum est aliquid corporis, non inquanlum distinguilur. Unde non sequitur, si fructus sit dulcis et mollis, ergo similiter et arbor, quia radix et arbor possunt esse durae, fructu existente molli. Nunc autem parvulus sufficienter distinguitur a mati'e ad hoc, ut sit subjectum peccati, quia personaliler distinguitur ab ea, et ideo non sequitur quod si ipsa mundaretur, quod similiter ipse sit mundus.
Ad lertiuai.
DIST. IV. QUiESTIO IV.
Utrum aduUus rion consentiens possit recipere Sacramentum Bapti^mi?
Alens. 4. part. quxst. 18. membro i. D. Bonavent. hic i. part, art, 2. D. Thomas 3. part. quaest. 68. Richardus dist. (5. art, 2. quaest. 3. Palud. quxst. 2. Durand. qua^st. 7. Suar. 3. tom. dUp. 14. sect. 2. Vusquez rf. 57. Scotus htc quxst. 4.
1. Consequenler quaerilur de Bap-